Bir Doktor Yılda Kaç Hasta Görüyor? Türkiye–OECD Karşılaştırması

Bir doktor bir yılda kaç hasta görüyor?

Bu soruya yanıt verirken önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Uluslararası istatistiklerde çoğunlukla doktorların gördüğü farklı hasta sayısı değil, yapılan muayene sayısı ölçülüyor. Aynı kişi yıl içinde birkaç kez doktora giderse her başvuru ayrı bir muayene olarak kaydedilebiliyor.

Bu nedenle “bir doktor yılda 4.763 hasta görüyor” demek teknik olarak doğru değil.

Doğru ifade şu:

Parmak Arası Ayak Mantarı: Belirtileri, Tedavisi ve Korunma Yolları

İçeriği Görüntüle

Türkiye’de bir doktor başına yılda yaklaşık 4.763 yüz yüze muayene düşüyor.

OECD’nin Health at a Glance 2025 raporunda yer alan 2023 veya en yakın yıl verileri, Türkiye’nin doktor başına düşen muayene sayısında OECD ülkeleri arasında oldukça yüksek bir düzeyde bulunduğunu gösteriyor.

Türkiye: Bir doktora yılda 4.763 muayene

OECD verilerine göre Türkiye’de bir doktor başına yılda yaklaşık 4.763 yüz yüze muayene düşüyor.

OECD33 ortalaması ise 1.908 muayene.

Buna göre Türkiye’de doktor başına düşen yıllık yüz yüze muayene sayısı OECD ortalamasının yaklaşık 2,5 katı.

OECD karşılaştırmasında Kore en yüksek değerlerden birine sahipken Türkiye ve Japonya da doktor başına yıllık muayene sayısının 4.500’ün üzerinde olduğu ülkeler arasında yer alıyor.

Bu tablo, Türkiye’de hekimlerin karşılaştığı yıllık muayene hacminin birçok OECD ülkesinden daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’de insanlar doktora da daha sık gidiyor

Fark yalnızca doktor başına düşen muayene sayısıyla sınırlı değil.

OECD verilerine göre Türkiye’de kişi başına yılda yaklaşık 11,4 yüz yüze doktor muayenesi gerçekleşiyor.

OECD ortalaması ise 6,5.

Başka bir ifadeyle Türkiye’de kişi başına doktora başvuru sıklığı OECD ortalamasının yaklaşık yüzde 75 üzerinde.

Sağlık Bakanlığı verilerinde de Türkiye’de kişi başına yıllık hekime müracaat sayısı 11,4 düzeyinde bildiriliyor.

Bu durum, Türkiye’de sağlık hizmetlerinin oldukça yoğun kullanıldığını gösteriyor.

Türkiye’de doktor sayısı OECD ortalamasının altında

Türkiye’de doktora başvuru sıklığı yüksek olmasına rağmen nüfusa düşen doktor sayısı OECD ortalamasının altında.

OECD verilerine göre Türkiye’de 1.000 kişiye yaklaşık 2,4 aktif hekim düşüyor.

OECD ortalaması ise 1.000 kişiye 3,9 hekim.

Bu iki gösterge birlikte değerlendirildiğinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor:

Türkiye’de kişi başına doktor sayısı OECD ortalamasından düşük, doktora başvuru sayısı ise daha yüksek.

Bu durum, doktor başına düşen yıllık muayene hacminin neden OECD ortalamasının oldukça üzerinde olduğunu açıklayan temel unsurlardan biri.

Pandemi sonrası muayene sayısı yeniden yükseldi

OECD’nin önceki karşılaştırmalarında Türkiye’de doktor başına yıllık yüz yüze muayene sayısı 2021 veya en yakın yıl için yaklaşık 3.667 olarak hesaplanmıştı.

2023 veya en yakın yıl verilerinde ise bu sayı 4.763’e yükseldi.

Ancak bu artışı uzun dönemli ve kesintisiz bir yükseliş olarak değerlendirmek doğru değil.

Çünkü pandemi öncesinde, 2019 veya en yakın yıl verilerinde Türkiye’de doktor başına düşen yıllık muayene sayısı yaklaşık 5.033 düzeyindeydi.

Buna göre 2023 verisi, COVID-19 pandemisi sırasında düşen sağlık hizmeti kullanımının yeniden yükseldiğini gösteriyor; ancak doktor başına muayene sayısı henüz pandemi öncesindeki düzeyin üzerine çıkmış değil.

Dolayısıyla 2021–2023 arasındaki artışı pandemi sonrası toparlanma olarak değerlendirmek daha doğru.

Daha fazla muayene daha yüksek verimlilik anlamına mı geliyor?

Hayır.

OECD, doktor başına düşen muayene sayısının tek başına hekimlerin verimliliğini ölçmek için kullanılmaması gerektiğini özellikle vurguluyor.

Çünkü ülkelerin sağlık sistemleri arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

Muayene süreleri ülkeden ülkeye değişebiliyor. Bazı ülkelerde hemşireler ve diğer sağlık profesyonelleri kronik hastalık takibi veya temel sağlık hizmetlerinde daha fazla sorumluluk üstlenebiliyor.

Ayrıca doktorların hastanede yatan hastalara sunduğu hizmetler, araştırma faaliyetleri ve idari çalışmaları bu göstergenin tamamına yansımıyor.

Bu nedenle daha fazla muayene yapan bir doktorun otomatik olarak daha verimli olduğu sonucuna varılamaz.

Rakamların anlattığı asıl hikâye

Türkiye açısından üç gösterge birlikte değerlendirildiğinde tablo daha net hale geliyor:

Kişi başına yıllık yüz yüze doktor muayenesi: 11,4

1.000 kişiye düşen aktif doktor: 2,4

Doktor başına yıllık yüz yüze muayene: 4.763

OECD ortalamalarında ise aynı göstergeler sırasıyla yaklaşık 6,5, 3,9 ve 1.908 düzeyinde.

Bu veriler, Türkiye’de sağlık sisteminin yoğun biçimde kullanıldığını ve mevcut hekimlerin karşılaştığı yıllık muayene hacminin OECD ortalamasının oldukça üzerinde bulunduğunu gösteriyor.

Ancak rakamları yorumlarken önemli bir noktayı unutmamak gerekiyor:

4.763 sayısı, bir doktorun yılda 4.763 farklı kişiyi gördüğü anlamına gelmiyor.

Aynı hasta yıl içinde birkaç kez başvurabileceği için bu sayı toplam yüz yüze muayene hacmini ifade ediyor.

Dolayısıyla en doğru sonuç şöyle özetlenebilir:

Türkiye’de bir doktor başına yılda yaklaşık 4.763 yüz yüze muayene düşüyor. OECD33 ortalaması ise 1.908. Türkiye’de doktor başına düşen muayene hacmi OECD ortalamasının yaklaşık 2,5 katı.

Kaynaklar

OECD, Health at a Glance 2025: OECD Indicators
OECD Health Statistics 2025
OECD, Health at a Glance 2025: Türkiye
OECD, Health at a Glance 2023
T.C. Sağlık Bakanlığı