23 Yıl Önce Bugün Kaybettik: Türkiye Neden Recep Yazıcıoğlu’nu Unutamadı?
Takvimler 8 Eylül 2003’ü gösteriyordu.
Türkiye, kamu yönetiminin en sıra dışı isimlerinden birini henüz 55 yaşındayken kaybetti.
Aradan tam 23 yıl geçti.
Ancak Recep Yazıcıoğlu’nun adı, görev yaptığı şehirlerde ve onu tanıyan kuşakların hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Peki bir vali, ölümünden 23 yıl sonra neden hâlâ bu kadar güçlü biçimde hatırlanıyor?
Belki de cevabı, onun valiliğe yüklediği anlamda saklı.
MAKAMIN DEĞİL HALKIN VALİSİ
Recep Yazıcıoğlu’nu Türkiye’nin tanıdığı diğer bürokratlardan ayıran en önemli özelliklerden biri, devlet ile vatandaş arasındaki mesafeyi azaltmaya çalışan yönetim anlayışıydı.
Makam ve protokolün oluşturduğu duvarların arkasında kalmak yerine sahada olmayı tercih etti.
Vatandaşla doğrudan temas kurması, sorunları yerinde görmeye çalışması ve bürokrasinin ağır işleyişine açıkça karşı çıkması zamanla onun adıyla özdeşleşti.
Bu nedenle kamuoyu ona farklı isimler verdi:
“Süper Vali.”
“Efsane Vali.”
“Halkın Valisi.”
36 YAŞINDA VALİ OLDU
Recep Yazıcıoğlu, 2 Haziran 1948’de Trabzon’un Köprübaşı ilçesinde dünyaya geldi.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra 1968 yılında Aydın’da başladığı mülki idare mesleğinde çeşitli ilçelerde kaymakamlık yaptı.
1984 yılına gelindiğinde henüz 36 yaşındaydı.
Tokat Valiliğine atandı ve Türkiye’nin en genç valisi olarak tanındı.
Tokat’taki yaklaşık beş yıllık görevinin ardından 1989’da Aydın Valisi, 1991’de ise Erzincan Valisi oldu.
Özellikle Tokat ve Erzincan yılları, Yazıcıoğlu’nun yönetim anlayışının Türkiye çapında tanınmasında önemli rol oynadı.
ERZİNCAN DEPREMİ ONUN İÇİN BÜYÜK BİR SINAVDI
Recep Yazıcıoğlu’nun Erzincan Valiliği döneminin henüz ilk yılı dolmadan şehir büyük bir felaketle karşı karşıya kaldı.
13 Mart 1992’de meydana gelen Erzincan depremi büyük yıkıma neden oldu.
Yazıcıoğlu, deprem sonrasında şehrin yeniden ayağa kaldırılması ve vatandaşların yaralarının sarılması için yürütülen çalışmaların öne çıkan isimlerinden biri oldu.
Onun yönetim anlayışında sorunları Ankara’ya bildirip beklemek yerine, yerel imkânları harekete geçirmek ve vatandaşın da sürece katılımını sağlamak önemliydi.
Yıllardır gerçekleştirilemeyen Kemaliye-Başpınar bölgesindeki köprünün tamamlanmasına öncülük etmesi de bu yaklaşımın sembollerinden biri haline geldi.
BÜROKRASİYİ ELEŞTİREN BİR BÜROKRATTI
Recep Yazıcıoğlu’nun belki de en sıra dışı tarafı buydu.
Kendisi devletin üst düzey bir bürokratıydı ancak bürokrasinin işleyişini en sert biçimde eleştiren isimlerden biri olarak tanındı.
Eleştirisinin hedefi devlet değil; devletin vatandaşına hizmet etmesini zorlaştıran hantallık, aşırı merkeziyetçilik ve kırtasiyecilikti.
Yerel yönetimlerin daha güçlü olması gerektiğini savunuyor, vatandaşın karar süreçlerine daha fazla katılmasını istiyordu.
Kamu yöneticisinin yalnızca talimat veren değil, çözüm üreten kişi olması gerektiğini düşünüyordu.
Bu görüşlerini kitaplarında ve yazılarında da dile getirdi.
“Bu Sistem Değişmeli” ve “Sil Baştan” gibi eserlerinin isimleri bile onun mevcut kamu yönetimi düzenine bakışını anlatıyordu.
VALİ AMA ALIŞILMIŞ VALİLERDEN DEĞİLDİ
Recep Yazıcıoğlu yalnızca düşünceleriyle değil yaşam tarzıyla da alışılmış bürokrat profilinden farklıydı.
Doğa sporlarıyla ilgileniyordu.
Rafting yapıyor, bölgenin doğal kaynaklarının turizme kazandırılmasını destekliyor ve görev yaptığı şehirlerin ekonomik potansiyelini ortaya çıkarmaya çalışıyordu.
Zaman zaman kamu kurumlarını habersiz ziyaret etmesiyle de tanındı.
Onun dünyasında valilik yalnızca bir makam değildi.
Sokağı, köyü ve vatandaşın günlük hayatını tanımadan şehir yönetilemeyeceğine inanıyordu.
SON DURAK DENİZLİ OLDU
Erzincan’daki uzun görev döneminin ardından 1999 yılında Merkez Valiliğine getirilen Yazıcıoğlu, 30 Ocak 2003 tarihinde yeniden aktif göreve dönerek Denizli Valisi oldu.
Ancak Denizli’deki görevi çok kısa sürdü.
2 Eylül 2003 tarihinde Eskişehir-Ankara kara yolunun Temelli yakınlarında geçirdiği trafik kazasında ağır yaralandı.
Altı gün süren yaşam mücadelesinin ardından 8 Eylül 2003 tarihinde Ankara’da hayatını kaybetti.
55 yaşındaydı.
Cenazesi Aydın’ın Söke ilçesinde binlerce kişinin katıldığı törenin ardından toprağa verildi.
23 YIL SONRA NEDEN HÂLÂ UNUTULMADI?
Recep Yazıcıoğlu’nun ölümünün üzerinden bugün tam 23 yıl geçti.
Onun döneminde doğmamış gençlerin bile adını duymaya devam etmesi, geride bıraktığı mirasın yalnızca yaptığı yol, köprü veya kamu yatırımlarından ibaret olmadığını gösteriyor.
Çünkü Yazıcıoğlu’nun hafızalarda kalan asıl mirası bir yönetim anlayışıydı.
Devletin vatandaşa tepeden değil, yanından bakabileceğini göstermeye çalıştı.
Makamın büyüklüğünden çok yapılan işin değerini öne çıkardı.
Bir yöneticinin halkın arasına karışmasının otoritesini azaltmadığını, aksine güveni artırabileceğini savundu.
Bürokrasinin kendi kurallarını korumak yerine vatandaşın sorununu çözmesi gerektiğini söyledi.
Bu yaklaşımı elbette tartışmasız değildi.
Sisteme yönelik çıkışları ve sıra dışı yöntemleri zaman zaman bürokraside tartışmalara neden oldu.
Fakat belki de tam olarak bu nedenle unutulmadı.
ADI HÂLÂ YAŞIYOR
Bugün Recep Yazıcıoğlu’nun adı Türkiye’nin farklı şehirlerinde okullarda, hastanelerde, caddelerde ve köprülerde yaşamaya devam ediyor.
Fakat onun asıl bıraktığı miras, adının verildiği yapılardan daha büyük olabilir.
Çünkü Recep Yazıcıoğlu’nun hikâyesi, Türkiye’ye hâlâ güncelliğini koruyan bir soru bıraktı:
Bir kamu yöneticisi halkına ne kadar yakın olmalı?
Yazıcıoğlu bu soruya uzun konuşmalardan çok, görev yaptığı yıllardaki tavrıyla cevap vermeye çalıştı.
Bu yüzden ölümünün üzerinden 23 yıl geçmesine rağmen adı hâlâ “vali” kelimesi geçtiğinde hatırlanan ilk isimlerden biri.
Türkiye onu 8 Eylül 2003’te kaybetti.
Ama “Süper Vali” Recep Yazıcıoğlu, insanların hafızasında makamıyla değil, bıraktığı izlerle yaşamaya devam ediyor.
KAYNAKLAR
Anadolu Ajansı
Millî Eğitim Bakanlığı
T.C. Erzincan Valiliği
TRT
