The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health dergisinde yayımlanan sistematik derleme ve meta-analize göre, yaygın kullanılan birçok IVF “ek tedavisinin” canlı doğum ya da gebelik başarısını artırdığına dair güçlü kanıt bulunmuyor.
Araştırmada, tüp bebek tedavisine ek olarak önerilen 10 farklı uygulama değerlendirildi. Başlangıçta incelenen 157 randomize çalışmanın 72’si güvenilirlik sorunları nedeniyle analiz dışı bırakıldı. Araştırmacılar, kalan 85 çalışmanın verileri üzerinden IVF ek tedavilerinin etkinliğini ve güvenliğini değerlendirdi.
Çalışmada akupunktur, kortikosteroid kullanımı, endometrial reseptivite testi, intralipid infüzyonu, yumurtalık içine trombositten zengin plazma uygulaması, rahim içine PRP verilmesi ve embriyoda kromozom taraması gibi uygulamalar için ya anlamlı bir fayda gösterilemedi ya da mevcut verilerin kesin sonuca varmak için yetersiz olduğu belirtildi.
Buna karşılık EmbryoGlue, endometrial scratching ve fizyolojik ICSI için sınırlı ve zayıf düzeyde olası fayda sinyali bulundu. Ancak araştırmacılar, bu bulguların klinik uygulamada kesin yarar anlamına gelmediğini, hastaların karar sürecinde abartılı beklentilerden korunması gerektiğini vurguladı.
Uzmanlara göre tüp bebek tedavisinde “ek paketler” çoğu zaman hastalar için hem duygusal hem de ekonomik yük oluşturabiliyor. Özellikle özel kliniklerde sunulan bu işlemler, hastalar tarafından dolaylı bir “fayda onayı” gibi algılanabiliyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Sarah Lensen, kanıta dayalı bilgilendirmenin önemine dikkat çekerek, IVF merkezlerinin kanıtı zayıf uygulamaları sunarken çok daha şeffaf davranması gerektiğini belirtti.
Çalışma, tüp bebek tedavisinde asıl belirleyici unsurların hasta yaşı, yumurta ve sperm kalitesi, embriyo gelişimi, rahim sağlığı ve merkezin klinik deneyimi gibi temel faktörler olduğunu bir kez daha gündeme taşıdı.
Uzmanlar, çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin ek tedavi önerilerini kabul etmeden önce şu soruları hekimlerine sormasını öneriyor: Bu yöntemin canlı doğum oranını artırdığı gösterildi mi? Kanıt düzeyi güçlü mü? Riskleri ve maliyeti nedir? Benim durumum için gerçekten gerekli mi?
Yeni inceleme, tüp bebek alanında teknolojik yeniliklerin tamamen değersiz olduğu anlamına gelmiyor. Ancak her yeni uygulamanın umutla değil, sağlam bilimsel kanıtla değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
