ANTİ-CCP NEDİR?
Anti-CCP, siklik sitrüline peptitlere karşı gelişen antikorları ölçen kan testidir. Romatoid artrit şüphesinde kullanılan en önemli otoantikor testlerinden biridir ve çoğu zaman romatoid faktör (RF) ile birlikte değerlendirilir.
Anti-CCP pozitifliği romatoid artrit olasılığını güçlendirebilir ancak tek başına tanı koydurmaz. Eklem şişliği, sabah tutukluğu, muayene bulguları, RF, CRP ve ESR gibi diğer veriler birlikte değerlendirilir.
ANTİ-CCP KAÇ OLMALI?
Anti-CCP için tek bir evrensel normal sınır yoktur. Kullanılan test yöntemi ve laboratuvarın referans aralığı önemlidir.
Örneğin Mayo Clinic Laboratories’in kullandığı yöntemde:
20 U altı: Negatif
20–39,9 U: Zayıf pozitif
40–59,9 U: Pozitif
60 U ve üzeri: Güçlü pozitif
Bu değerler bütün laboratuvarlara uygulanamaz. Sonuç mutlaka kişinin kendi raporundaki referans aralıklarıyla karşılaştırılmalıdır.
ANTİ-CCP 20 NE DEMEK?
Mayo Clinic Laboratories’in referans sisteminde 20 U, zayıf pozitifliğin başladığı düzeydir.
Ancak 20 gibi sınırda bir sonuç tek başına romatoid artrit anlamına gelmez. Eklem şişliği, sabah tutukluğu ve diğer laboratuvar sonuçları klinik anlamı belirler.
ANTİ-CCP 50 NE DEMEK?
Aynı yöntemde 50 U pozitif aralıkta yer alır.
Bu sonuç romatoid artrit olasılığını destekleyebilir ancak yalnızca anti-CCP değerine bakılarak tanı konulmaz. Özellikle eklemlerde kalıcı şişlik ve inflamatuvar yakınmalar varsa romatolojik değerlendirme önem kazanır.
ANTİ-CCP 100 NE DEMEK?
100 U, bu referans sisteminde güçlü pozitif anti-CCP sonucudur.
Yüksek anti-CCP değerleri romatoid artritle daha güçlü biçimde ilişkilidir. Bununla birlikte 100 sonucu hastalığın kesin bulunduğunu, ne kadar aktif olduğunu veya mutlaka ağır seyredeceğini tek başına göstermez.
ANTİ-CCP 200 NE DEMEK?
200 U da güçlü pozitiflik düzeyindedir.
Sonucun 100 yerine 200 olması otomatik olarak hastalığın iki kat ağır olduğu anlamına gelmez. Anti-CCP, hastalık aktivitesini sayısal olarak takip etmek için CRP gibi doğrudan bir aktivite göstergesi değildir.
ANTİ-CCP POZİTİF NE DEMEK?
Anti-CCP pozitifliği, kanda sitrüline proteinlere karşı otoantikor bulunduğunu gösterir.
Bu antikor romatoid artrit için RF'ye göre daha özgül bir belirteçtir. Bununla birlikte başka otoimmün hastalıklarda veya bazı diğer klinik durumlarda da nadiren pozitiflik görülebilir.
Bu nedenle “pozitif Anti-CCP = kesin romatoid artrit” denklemi doğru değildir.
ANTİ-CCP POZİTİFSE ROMATOİD ARTRİT KESİN Mİ?
Hayır.
Romatoid artritin tanısını tek başına doğrulayan bir kan testi yoktur. Anti-CCP tanıyı güçlü biçimde destekleyebilir ancak hastanın eklemleri, yakınmalarının süresi, inflamasyon bulguları ve diğer test sonuçları birlikte değerlendirilir.
Özellikle el ve ayakların küçük eklemlerinde simetrik şişlik, uzun süren sabah tutukluğu ve hassasiyet varsa pozitif Anti-CCP'nin klinik önemi artar.
RF NEGATİF AMA ANTİ-CCP POZİTİF NE DEMEK?
Bu kombinasyon mümkündür.
Romatoid faktör negatif olsa bile Anti-CCP pozitifliği romatoid artrit olasılığını destekleyebilir. MedlinePlus da pozitif CCP ve negatif RF sonucunun erken romatoid artrit veya ileride gelişebilecek romatoid artritle ilişkili olabileceğini belirtmektedir.
Ancak yalnızca bu test kombinasyonuna dayanılarak tanı konulmaz.
ANTİ-CCP VE RF İKİSİ DE POZİTİFSE NE DEMEK?
Her iki testin birlikte pozitif olması, özellikle tipik eklem bulguları bulunan bir kişide romatoid artrit olasılığını daha fazla destekler.
RF'nin başka hastalıklarda ve bazı sağlıklı kişilerde de pozitif olabilmesi nedeniyle Anti-CCP bu ayrımda özellikle değerlidir.
ANTİ-CCP NEGATİFSE ROMATOİD ARTRİT YOK MU?
Hayır.
Anti-CCP negatifliği romatoid artrit olasılığını azaltabilir ancak hastalığı tamamen dışlamaz.
Bazı romatoid artrit hastalarında hem Anti-CCP hem de RF negatif olabilir. Bu durum seronegatif romatoid artrit olarak değerlendirilebilir ve tanı klinik bulgulara dayanır.
ANTİ-CCP YÜKSEKLİĞİ NEDEN OLUR?
Anti-CCP yüksekliği en güçlü biçimde romatoid artritle ilişkilidir.
Bununla birlikte Sjögren hastalığı veya lupus gibi bazı otoimmün hastalıklarda ve daha nadiren tüberküloz ya da kronik akciğer hastalıklarında da CCP antikorları saptanabilir.
Bu nedenle sonuç kişinin tüm klinik tablosuyla birlikte yorumlanır.
ANTİ-CCP YÜKSEKLİĞİ HASTALIĞIN ŞİDDETİNİ GÖSTERİR Mİ?
Tam olarak değil.
Yüksek Anti-CCP düzeyleri romatoid artritli bazı hastalarda eroziv eklem hastalığı riskinin daha yüksek olmasıyla ilişkilendirilebilir.
Ancak değer tek başına o anda hastalığın ne kadar aktif olduğunu göstermez. Aktivite değerlendirmesinde eklem muayenesi, CRP, ESR ve klinik belirtiler daha önemlidir.
ANTİ-CCP NASIL DÜŞÜRÜLÜR?
Tedavinin amacı Anti-CCP rakamını düşürmek değildir.
Romatoid artrit tanısı varsa hedef eklem inflamasyonunu kontrol etmek, ağrıyı ve şişliği azaltmak ve kalıcı eklem hasarını önlemektir.
Anti-CCP değeri yüksek diye özel bir besin, takviye veya ilaçla yalnızca antikor değerini düşürmeye çalışmak doğru değildir.
SIK SORULAN SORULAR
Anti-CCP 20 yüksek mi?
Kullanılan yönteme göre değişir. Mayo Clinic Laboratories sisteminde 20 U zayıf pozitifliğin başlangıcıdır; kendi laboratuvarınızın referans aralığı esas alınmalıdır.
Anti-CCP 100 romatoid artrit mi?
100 U bazı test sistemlerinde güçlü pozitif kabul edilir ve romatoid artriti destekler. Ancak tanı yalnızca bu rakamla konulmaz.
Anti-CCP 200 çok mu yüksek?
Birçok test sisteminde belirgin pozitif bir sonuçtur. Bununla birlikte 200 olması hastalığın mutlaka çok ağır olduğu anlamına gelmez.
Anti-CCP pozitif ama RF negatif olabilir mi?
Evet. Bu durum özellikle erken romatoid artrit değerlendirmesinde görülebilir ve klinik bulgularla birlikte yorumlanır.
Anti-CCP negatif olup romatoid artrit olunur mu?
Evet. Bazı romatoid artrit hastalarında Anti-CCP ve RF negatif olabilir.
TIBBİ UYARI
Anti-CCP sonucuna yalnızca rakam üzerinden hastalık tanısı konulmamalıdır. Özellikle birkaç haftadan uzun süren eklem şişliği, sabah tutukluğu veya el-ayak küçük eklemlerinde simetrik yakınmalar varsa romatoloji değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
KAYNAKLAR
Mayo Clinic Laboratories — Cyclic Citrullinated Peptide Antibodies, IgG, Serum
MedlinePlus — CCP Antibody Test
