Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, 2 Ekim 2026’da tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde hayatını kaybetti. Felsefe eğitiminden insan haklarına uzanan çalışmalarıyla kuşaklar boyunca öğrenciler yetiştiren Kuçuradi, 90’ıncı doğum gününe iki gün kala yaşamını yitirdi.
Maltepe Üniversitesi ve UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, yayımladıkları açıklamalarla Kuçuradi’nin vefatını duyurdu. Akademik yaşamı boyunca insanın değeri, etik ilişkiler ve insan haklarının felsefi temelleri üzerine çalışan Kuçuradi, Türkiye’nin uluslararası felsefe dünyasında görev üstlenen önemli isimleri arasında yer alıyordu.
CENAZESİ 4 EKİM’DE TOPRAĞA VERİLECEK
Kuçuradi için 4 Ekim’de Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu’nda tören düzenlenecek. Cenazesi, törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
İOANNA KUÇURADİ KİMDİR?
İoanna Kuçuradi, 4 Ekim 1936’da İstanbul’da doğdu. Zapyon Kız Lisesi’ni 1954’te, İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü 1959’da bitirdi. Mezuniyetinin ardından aynı bölümde Prof. Dr. Takiyettin Mengüşoğlu’nun asistanı olarak akademik çalışmalara başladı.
1965’te “Schopenhauer ve Nietzsche’de İnsan Problemi” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. Bu çalışma, sonraki yıllarda düşüncesinin merkezinde yer alacak insan ve değer sorunlarına yönelişinin erken örneklerinden biriydi.
1965–1968 yılları arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde görev yaptı. Ardından Hacettepe Üniversitesi’ne geçti. 1970’te doçent, 1978’de profesör unvanını aldı.
HACETTEPE’DE BİR FELSEFE BÖLÜMÜ KURDU
Kuçuradi’nin akademik yaşamındaki belirleyici adımlardan biri, 1969’da Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü kurması oldu. Emekli olduğu 2003 yılına kadar bölüm başkanlığını yürüttü.
Hacettepe’deki katkıları bölümün kuruluşuyla sınırlı kalmadı. İnsan hakları alanında araştırma ve lisansüstü eğitimin gelişmesi için de çalıştı. Kuruluşuna öncülük ettiği insan hakları merkezi bünyesinde yüksek lisans ve doktora programları yürütüldü.
Böylece insan haklarını felsefi temelleriyle ele alan çalışmaların üniversite eğitiminde yer bulmasına katkı sağladı.
MALTEPE ÜNİVERSİTESİ’NDE İNSAN HAKLARI ÇALIŞMALARI
Kuçuradi, akademik çalışmalarını daha sonra Maltepe Üniversitesi’nde sürdürdü. Üniversitenin İnsan Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğünü ve İnsan Hakları Anabilim Dalı Başkanlığını üstlendi.
2009’da UNESCO ile Maltepe Üniversitesi arasında yapılan anlaşmayla üniversite bünyesinde Felsefe ve İnsan Hakları Kürsüsü’nü kurdu. Bu dönemde de insan hakları eğitimi, etik ve felsefe alanlarındaki çalışmalarına devam etti.
DÜNYA FELSEFE KURUMLARINDA ÜSTLENDİĞİ GÖREVLER
1980’den itibaren Türkiye Felsefe Kurumu Başkanlığını yürüten Kuçuradi, uluslararası kuruluşlarda da uzun yıllar sorumluluk aldı.
Uluslararası Felsefe Kuruluşları Federasyonunda 1988–1998 yılları arasında genel sekreterlik, 1998–2003 yılları arasında başkanlık yaptı. 2003’te düzenlenen 21. Dünya Felsefe Kongresi’nin başkanlığını üstlendi.
UNESCO Türkiye Millî Komisyonu çalışmalarında görev alan Kuçuradi, Ölüm Cezasına Karşı Uluslararası Komisyonun da üyesiydi. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, vefatının ardından yayımladığı açıklamada Dünya Felsefe Günü’nün ilan edilmesine sunduğu katkıyı da hatırlattı.
DÜŞÜNCESİNİN MERKEZİNDE İNSAN VE DEĞER VARDI
Kuçuradi’nin çalışmalarında etik, insanların birbirleriyle ve kendileriyle ilişkilerinde karşılaştıkları değer sorunlarını anlamanın bir yoluydu. Bir insanın davranışını değerlendirirken neye baktığımız, kararlarımızı hangi bilgiye dayandırdığımız ve insanın değerini nasıl koruyabileceğimiz, üzerinde durduğu temel sorular arasındaydı.
Bu yaklaşım, felsefe ile insan hakları çalışmalarını buluşturdu. Üniversitelerde kurduğu eğitim ortamları ve üstlendiği uluslararası görevler, aynı soruların farklı mesleklerden ve ülkelerden insanlarla tartışılmasına alan açtı.
İOANNA KUÇURADİ’NİN ESERLERİ
Kuçuradi’nin kitapları arasında “İnsan ve Değerleri”, “Etik”, “Nietzsche ve İnsan”, “Schopenhauer ve İnsan”, “Sanata Felsefeyle Bakmak” ve “Çağın Olayları Arasında” bulunuyor.
Eserlerinde insanı, değerleri, sanatı ve yaşanan olayları felsefi değerlendirmeye konu eden Kuçuradi; Goethe Madalyası, Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü gibi ödüllere layık görüldü.
Ardında kitaplarının yanı sıra kurduğu akademik birimleri, insan hakları eğitimine yaptığı katkıları ve yetiştirdiği öğrencileri bıraktı.
