Lokanta usulü pürüzsüz bir sonuç için mercimeğin tamamen yumuşaması, unun çiğ kokusu gidene kadar kavrulması ve çorbanın blenderdan geçirildikten sonra kıvamının yeniden ayarlanması gerekiyor. Tarif, süzgeçten geçirilmeden de hazırlanabilir; ancak daha ipeksi bir doku için son aşamada süzme işlemi uygulanabilir.
TARİF KARTI
- Kaç kişilik: 6 kişilik
- Hazırlık süresi: 15 dakika
- Pişirme süresi: 35–40 dakika
- Toplam süre: Yaklaşık 55 dakika
- Pişirme yöntemi: Tencerede
- Zorluk düzeyi: Kolay
- Temel ekipman: 4 litrelik tencere, el blenderı, ince süzgeç
- Yaklaşık porsiyon: 300 ml
MERCİMEK ÇORBASI İÇİN MALZEMELER
- 250 g kırmızı mercimek
- 1 orta boy kuru soğan (yaklaşık 150 g)
- 1 orta boy havuç (yaklaşık 120 g)
- 1 küçük patates (yaklaşık 150 g)
- 20 g un
- 30 g tereyağı
- 15 ml zeytinyağı
- 1,5 litre sıcak su veya tuzu azaltılmış et suyu
- 1 çay kaşığı tuz; kullanılan et suyuna göre ayarlanabilir
- Yarım çay kaşığı karabiber
- Yarım çay kaşığı kimyon
- 100–250 ml ilave sıcak su; son kıvam için
ÜZERİ İÇİN
- 15 g tereyağı
- 1 çay kaşığı kırmızı toz biber
- Limon dilimleri
LOKANTA USULÜ MERCİMEK ÇORBASI NASIL YAPILIR?
- Kırmızı mercimeği geniş bir süzgece alın. Akan su berraklaşıncaya kadar birkaç kez yıkayın ve süzülmeye bırakın.
- Soğanı küçük küpler hâlinde doğrayın. Havuç ile patatesi soyup yaklaşık aynı büyüklükte doğrayın. Sebzelerin küçük kesilmesi pişme süresini kısaltır.
- Tereyağı ve zeytinyağını tencereye alın. Yağ ısınınca soğanı ekleyin ve orta-kısık ateşte, renk almasına izin vermeden 4–5 dakika yumuşatın.
- Unu tencereye ilave edin. Sürekli karıştırarak yaklaşık 2 dakika kavurun. Unun rengi belirgin biçimde koyulaşmamalı; yalnızca çiğ kokusu kaybolmalıdır.
- Havuç ve patatesi ekleyerek 2 dakika daha karıştırın. Yıkanmış mercimeği de tencereye alın.
- Sıcak suyun önce yaklaşık 500 ml’sini azar azar ekleyin ve topaklanma kalmayana kadar karıştırın. Ardından kalan 1 litre sıcak suyu ilave edin.
- Karışım kaynamaya başlayınca yüzeyde oluşan belirgin köpükleri kaşıkla alın. Ateşi kısın ve tencerenin kapağını hafif aralık bırakın.
- Mercimek ile sebzeler tamamen yumuşayıncaya kadar yaklaşık 25–30 dakika pişirin. Dibe tutmaması için birkaç kez karıştırın.
- Tencereyi ocaktan alın. El blenderını tamamen sıvının içine yerleştirerek çorbayı pürüzsüzleşinceye kadar çekin. Sıçramaları önlemek için blenderı çalışırken yüzeye çıkarmayın.
- Daha ipeksi bir lokanta kıvamı isteniyorsa çorbayı ince süzgeçten başka bir tencereye geçirin. Süzgeçte kalan parçaları kaşığın arkasıyla bastırın.
- Çorbayı yeniden kısık ateşe alın. Tuz, karabiber ve kimyonu ekleyin. Kıvam koyuysa 100–250 ml sıcak suyu azar azar ilave edin.
- Çorbayı karıştırarak 3–5 dakika daha kaynatın ve ocaktan alın.
- Sos için küçük bir tavada tereyağını eritin. Kırmızı toz biberi ekleyip köpürmeye başlayınca hemen ocaktan alın. Biberi yakmadan çorbanın üzerine gezdirin.
MERCİMEK ÇORBASININ PÜF NOKTALARI
- Mercimeği su berraklaşıncaya kadar yıkamak, pişerken oluşabilecek fazla köpüğü ve bulanıklığı azaltır.
- Unu yüksek ateşte kavurmayın. Fazla renk alan un, çorbanın rengini koyulaştırarak tadını değiştirebilir.
- Sıcak suyu unlu karışıma ilk aşamada azar azar ekleyin. Suyun tamamını bir anda dökmek topaklanmaya neden olabilir.
- Patates kıvam verir; ancak büyük bir patates kullanmak çorbanın bekledikçe fazla koyulaşmasına yol açabilir.
- Mercimek tamamen dağılmadan blender kullanmayın. Yeterince pişmeyen mercimek pürüzlü ve kumlu bir doku bırakabilir.
- El blenderını sıcak çorbada yüzeye yakın çalıştırmayın. Hem sıçrama hem de yanık riski oluşabilir.
- Çorba blenderdan geçirildikten sonra köpürebilir. Kısık ateşte birkaç dakika karıştırmak köpüğün azalmasına yardımcı olur.
- Tuzlu et veya tavuk suyu kullanılıyorsa tuzu pişmenin sonunda ekleyin.
- Çorbanın servis kıvamı, akışkan fakat kaşığın arkasını ince biçimde kaplayacak yoğunlukta olmalıdır.
- Kırmızı biberli tereyağını uzun süre kızdırmayın. Yanan biber acılaşarak çorbanın tadını bozabilir.
UYGUN MALZEME İKAMELERİ
Tereyağı yerine aynı miktarda zeytinyağı kullanılabilir. Bu değişiklik çorbanın aromasını ve üzerindeki sosun lezzetini farklılaştırır.
Un kullanılmak istenmiyorsa tariften çıkarılabilir. Patates ve mercimek çorbaya yeterli yoğunluğu sağlayabilir; ancak sonuç klasik süzme lokanta çorbasından biraz farklı olur.
Patates yerine 50 g pirinç kullanılabilir. Pirinç, mercimekle birlikte eklenmeli ve tamamen yumuşayıncaya kadar pişirilmelidir.
Havuç çıkarılabilir; fakat çorbanın hafif tatlı dengesi ve rengi değişir. Sebze suyu kullanılması da mümkündür.
Kimyon zorunlu değildir. Kullanılmadığında çorbanın temel mercimek tadı daha belirgin kalır.
SERVİS ÖNERİSİ
Mercimek çorbasını sıcak olarak, kırmızı biberli tereyağı ve limon dilimleriyle servis edin. Limon suyu tencereye değil, servis sırasında kişisel tercihe göre eklenmelidir.
Yanında kızarmış ekmek, pide, tırnaklı ekmek veya küçük tereyağlı krutonlar sunulabilir. Çorbanın üzerine fazla miktarda sos dökmek, mercimeğin kendi lezzetini bastırabilir.
SAKLAMA VE YENİDEN ISITMA
Çorba piştikten sonra oda sıcaklığında iki saatten uzun bekletilmemelidir. Hızlı soğuması için geniş ve sığ kaplara bölünebilir; ardından kapalı biçimde buzdolabına kaldırılmalıdır.
Buzdolabında 3 gün saklanabilir. Mercimek ve patates bekledikçe sıvı çektiği için çorba ertesi gün koyulaşabilir. Yeniden ısıtırken az miktarda sıcak su eklenerek kıvamı ayarlanabilir.
Yalnızca tüketilecek porsiyon ısıtılmalı ve çorbanın tamamı defalarca ısıtılıp soğutulmamalıdır. Isıtılan çorbanın her tarafı iyice buhar çıkaracak sıcaklığa ulaşmalıdır.
Çorba, tamamen soğutulduktan sonra porsiyonlanarak 2 aya kadar dondurulabilir. Buzdolabında çözdürülmeli, iyice ısıtılmalı ve yeniden dondurulmamalıdır.
SIK YAPILAN HATALAR
Çorbanın fazla koyulaşması: Patatesin büyük kullanılması, suyun az eklenmesi veya çorbanın uzun süre beklemesi kıvamı yoğunlaştırabilir. Sıcak suyu azar azar ekleyerek düzeltin.
Un kokusunun kalması: Unun yeterince kavrulmaması çiğ bir tat bırakır. Unu yağla birlikte orta-kısık ateşte yaklaşık 2 dakika kavurun.
Çorbanın topaklanması: Suyun unlu karışıma bir anda eklenmesi topak oluşturabilir. İlk suyu azar azar dökerek sürekli karıştırın.
Rengin koyulaşması: Soğanın veya unun fazla kavrulması, mercimek çorbasının açık turuncu rengini bozabilir.
Dibinin tutması: Mercimek pişerken nişasta salar. Özellikle pişmenin son bölümünde çorbayı aralıklarla karıştırın.
