Kalsiyum takviyesinin aç mı tok mu alınacağı, içerdiği kalsiyumun formuna bağlı. Yaygın kullanılan kalsiyum karbonat yemekle birlikte daha iyi emilirken, kalsiyum sitrat aç veya tok alınabiliyor. Kullanım planında tek seferde alınan miktar ve diğer ilaçlarla etkileşimler de önem taşıyor.
Bu nedenle kutunun üzerinde yalnızca “kalsiyum” yazması yeterli bilgi vermiyor. İçerdiği form, sağladığı kalsiyum miktarı ve bu miktarın kaç tablete karşılık geldiği birlikte değerlendirilmeli.
KALSİYUM KARBONAT NEDEN YEMEKLE ALINIYOR?
Kalsiyum karbonatın çözünmesinde mide asidi rol oynuyor. Öğünle birlikte alınması emilimini destekliyor.
Mide asidi düşük kişilerde bu ayrım daha önemli olabiliyor. Mide asidini azaltan ilaç kullananların, takviyenin formunu ve kullanım zamanını hekim veya eczacıyla değerlendirmesi gerekiyor.
KALSİYUM SİTRAT AÇ KARNINA ALINABİLİR Mİ?
Kalsiyum sitratın emilimi mide asidine daha az bağımlı. Bu nedenle yemekle birlikte alınması zorunlu değil.
Ancak bu özellik, sitratın herkes için mutlaka daha iyi olduğu anlamına gelmiyor. Seçimde kişinin sindirim toleransı, kullandığı ilaçlar ve ihtiyaç duyduğu miktar da belirleyici.
TEK SEFERDE DAHA FAZLA ALMAK DAHA İYİ Mİ?
Takviyeden alınan kalsiyum miktarı yükseldikçe emilen oran azalabiliyor. Emilim, tek seferde 500 mg veya daha düşük miktarlarda daha verimli oluyor.
Buradaki 500 mg, herkesin günlük takviye ihtiyacı veya güvenlik üst sınırı değil. Aynı şekilde bunun üzerindeki miktarın hiç emilmediği anlamına da gelmiyor.
Hekim tarafından günlük 1.000 mg takviye önerilen bir kişide, miktarın gün içine bölünmesi değerlendirilebilir. Bu örnek, herkesin 1.000 mg takviye kullanması gerektiğini göstermiyor.
ETİKETTE HANGİ MİKTARA BAKILMALI?
Kalsiyum bileşiğinin ağırlığı ile sağladığı gerçek kalsiyum miktarı farklı olabilir.
Örneğin 1.250 mg kalsiyum karbonat, 500 mg elementel kalsiyum sağlar. Etikette “kalsiyum” olarak belirtilen miktar esas alınmalı; bunun bir tablet için mi, birden fazla tabletten oluşan porsiyon için mi yazıldığı kontrol edilmeli.
GÜNLÜK İHTİYACIN TAMAMI TABLETTEN KARŞILANMAZ
Kalsiyum ihtiyacı yaşa ve cinsiyete göre değişiyor. Yetişkinler için belirtilen günlük 1.000–1.200 mg düzeyindeki referanslar, besinler ve takviyelerden alınan toplam miktarı ifade ediyor.
Süt, yoğurt, peynir ve diğer kalsiyum kaynakları hesaba katılmadan bu miktarın tamamını takviye olarak almak doğru bir yaklaşım değil. Takviye gereksinimi, beslenmeyle karşılanamayan miktar ve kişinin sağlık durumuyla birlikte belirlenmeli.
İLAÇLARLA AYNI ANDA ALINMAMALI MI?
Kalsiyum takviyeleri bazı ilaçların emilimini azaltabiliyor. Özellikle levotiroksin içeren tiroit ilaçları ve bazı antibiyotiklerle kullanım zamanı önem taşıyor.
Bütün ilaçlara uygulanabilecek tek bir saat aralığı bulunmuyor. Kullanılan ilacın talimatı ve hekim veya eczacının önerisi esas alınmalı; reçeteli tedavi kendi kendine değiştirilmemeli.
KABIZLIK VE ŞİŞKİNLİK OLURSA
Bazı kişilerde kalsiyum takviyeleri gaz, şişkinlik veya kabızlık yapabiliyor. Karbonat formunda bu yakınmalar sitrata göre daha belirgin olabilir.
Yakınmalar sürüyorsa dozun bölünmesi, öğünle kullanım veya farklı bir form değerlendirilmesi gerekebilir. Değişiklik, kişinin tedavi planına uygun yapılmalı.
TIBBİ UYARI
Böbrek hastalığı, böbrek taşı öyküsü veya kanda kalsiyum yüksekliği bulunanlar takviyeye kendi kendine başlamamalı. Düzenli ilaç kullananlar, kalsiyum içeren tüm takviye ve antasitleri hekimine veya eczacısına bildirmeli.
KAYNAKLAR
1. NIH Office of Dietary Supplements. Calcium — Fact Sheet for Consumers.
2. NIH Office of Dietary Supplements. Calcium — Fact Sheet for Health Professionals.
3. Mayo Clinic. Calcium and calcium supplements: Achieving the right balance.
