Hantavirüsle ilgili paylaşımlar, özellikle son dönemde bazı ülkelerde görülen vakalar ve gemi bağlantılı salgın haberleriyle birlikte yeniden dolaşıma girdi. Bu kez gündem olan iddia ise virüsün erkeklerde penis boyunda ciddi küçülmeye yol açabileceği yönünde oldu.
Ancak Dünya Sağlık Örgütü, CDC, NHS ve ECDC gibi sağlık otoritelerinin hantavirüsle ilgili belirti listelerinde böyle bir etki yer almıyor. Resmi kaynaklarda hastalığın daha çok ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, mide-bağırsak şikâyetleri, nefes darlığı, akciğer tutulumu ve bazı türlerde böbrek yetmezliğiyle ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Sosyal medyadaki iddia nereden çıktı?
İddianın, doğrulanmamış sosyal medya paylaşımlarından yayıldığı görülüyor. Bazı paylaşımlarda “mutasyona uğramış hantavirüs” ve “3 inçe kadar küçülme” gibi ifadeler yer alsa da bu söylemleri destekleyen hakemli, güvenilir ve kabul görmüş bir bilimsel çalışma bulunmuyor.
Hindustan Times’ın konuya ilişkin doğrulama haberinde de iddianın tıbbi kanıtla desteklenmediği, sosyal medya kaynaklı olduğu vurgulandı.
Hantavirüs aslında hangi belirtilere yol açar?
Hantavirüsler genellikle enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya salyasıyla temas eden partiküllerin solunmasıyla bulaşır. Bazı hantavirüs türleri ağır akciğer hastalığına, bazıları ise böbrek tutulumu ile seyreden ciddi tablolara neden olabilir.
WHO’ya göre belirtiler genellikle maruziyetten sonraki 1 ila 8 hafta içinde ortaya çıkabilir. Ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı ve kusma sık görülen erken belirtiler arasında yer alır. Ağır vakalarda solunum sıkıntısı, akciğerlerde sıvı birikimi, şok ve böbrek yetmezliği gelişebilir.
“6 santimetre küçülme” iddiası bilimsel mi?
Mevcut verilere göre hayır.
Hantavirüsün penis boyunu kalıcı ya da geçici olarak 6 santimetre küçülttüğünü gösteren güvenilir bir tıbbi veri yok. Bu tür iddialar, özellikle sağlık krizleri döneminde korku ve merak üzerinden hızla yayılabiliyor.
Uzman kaynaklarda hantavirüsün cinsel organ boyutunda değişiklik yaptığına dair tanımlanmış bir belirti bulunmuyor. Bu nedenle söz konusu iddianın “kanıtlanmış bilgi” gibi paylaşılması doğru değil.
Sonuç: İddia değil, kanıt önemli
Hantavirüs ciddi seyredebilme potansiyeli olan bir enfeksiyon. Ancak sosyal medyada dolaşan “penis boyunu 6 santimetre küçültüyor” iddiası mevcut bilimsel kaynaklarla doğrulanmıyor.
Bu nedenle uzmanların işaret ettiği gerçek risklere odaklanmak gerekiyor: kemirgen teması, solunum belirtileri, ateş, kas ağrısı ve ağır vakalarda akciğer ya da böbrek tutulumu.
