Genetik olarak farklı fareler üzerinde yapılan kapsamlı araştırma, “az yemek uzun yaşam sağlar mı?” sorusuna beklenenden daha karmaşık bir yanıt verdi.
Çalışmada kalori kısıtlaması ve aralıklı oruç uygulamalarının bazı farelerde yaşam süresini uzattığı görüldü. Ancak bu etkinin her bireyde aynı olmadığı, genetik yapının sonuçlarda güçlü rol oynadığı belirtildi.
Araştırmada ne bulundu?
Araştırmada 960 genetik olarak farklı dişi fare incelendi. Farelere farklı düzeylerde kalori kısıtlaması ve haftada 1 ya da 2 gün aralıklı oruç uygulandı.
Sonuçlara göre hem kalori kısıtlaması hem de aralıklı oruç, bazı gruplarda yaşam süresini uzattı. En güçlü yaşam süresi artışı yüzde 40 kalori kısıtlamasında görüldü.
Ancak aynı uygulama bazı olumsuz etkilerle de ilişkilendirildi. Özellikle ciddi kalori kısıtlamasında yağsız vücut kütlesinde azalma ve bağışıklık sistemiyle ilgili değişiklikler gözlendi.
Bu sonuç neden önemli?
Çalışmanın dikkat çeken yönü, metabolik iyileşmeler ile yaşam süresi artışının her zaman aynı yönde ilerlememesi oldu.
Araştırmada yağ oranının azalması ve açlık kan şekerinin düşmesi gibi olumlu görülen değişiklikler, daha uzun yaşamla doğrudan ilişkili bulunmadı.
Bu sonuç, “kilo vermek eşittir daha uzun yaşamak” şeklindeki basit yorumların bilimsel olarak yeterli olmadığını gösteriyor.
Uzmanlar hangi noktaya dikkat çekiyor?
Araştırmacılar, yaşam süresi üzerinde genetik yapının beslenme müdahalelerinden daha güçlü bir etkiye sahip olabileceğine dikkat çekiyor.
Bu da aynı diyetin herkes için aynı sonucu vermeyebileceği anlamına geliyor. Bir kişide faydalı görünen beslenme modeli, başka bir kişide aynı etkiyi oluşturmayabilir.
Çalışmada ayrıca açlık dönemlerinde vücut ağırlığını koruyabilmenin, stres dayanıklılığı açısından önemli bir işaret olabileceği belirtildi.
Çalışmanın sınırları neler?
Bu araştırma bir hayvan deneyi. Bulgular fareler üzerinde elde edildiği için insanlarda doğrudan aynı sonuçların ortaya çıkacağı söylenemez.
Ayrıca çalışmada yalnızca dişi fareler incelendi. Bu nedenle sonuçların erkek farelerde veya insanlarda nasıl karşılık bulacağı için ek araştırmalara ihtiyaç var.
Kalori kısıtlaması ve aralıklı oruç, özellikle kronik hastalığı olan kişilerde, gebelerde, yaşlılarda veya ilaç kullananlarda doktor değerlendirmesi olmadan uygulanmamalı.
Bu bulgu günlük hayatı nasıl etkileyebilir?
Araştırma, popüler diyetlerin tek başına “uzun yaşam reçetesi” gibi görülmemesi gerektiğini gösteriyor.
Daha az yemek, aralıklı oruç ya da kalori kısıtlaması bazı sağlık göstergelerini etkileyebilir. Ancak bu, herkes için güvenli ya da ömrü uzatan bir yöntem olduğu anlamına gelmez.
Günlük hayatta çıkarılabilecek en güvenli sonuç şu: Beslenme planı kişiye özel olmalı, sağlık durumu dikkate alınmalı ve uzun süreli kısıtlayıcı diyetler uzman görüşü olmadan uygulanmamalı.
Kaynak:
Çalışmanın adı:
Dietary restriction impacts health and lifespan of genetically diverse mice
Yayınlandığı dergi / kurum:
Nature
