Yapılan deneylerde bazı hücrelerin, moleküler özellikler açısından on yıllar daha genç hücrelere benzer davranışlar gösterdiği tespit edildi.
Araştırma, yaşlanmanın yalnızca kaçınılmaz bir süreç olmadığını; hücresel düzeyde belirli mekanizmaların yeniden düzenlenmesiyle bazı yaşlanma belirtilerinin geri döndürülebileceğini gösteren önemli bulgular içeriyor.
Hücrelerin biyolojik saati yeniden ayarlanabildi
Cambridge’deki Babraham Institute’ta yürütülen çalışmada bilim insanları “hücresel yeniden programlama” (cellular reprogramming) adı verilen bir yöntemi kullandı. Bu teknik, Nobel ödüllü bilim insanı Shinya Yamanaka’nın geliştirdiği hücresel yeniden programlama yaklaşımına dayanıyor.
Araştırmacılar, orta yaşlı bireylerden alınan cilt fibroblast hücrelerini kısa süreli yeniden programlama işlemine tabi tuttu. Bu işlem sonrasında hücrelerde dikkat çekici değişimler gözlemlendi.
Deney sonuçlarına göre:
-
Hücrelerin epigenetik yaş göstergeleri geriye döndü
-
DNA hasarıyla ilişkili bazı mekanizmalar iyileşme eğilimi gösterdi
-
Hücrelerin kolajen üretimi ve doku onarım kapasitesi arttı
-
Moleküler analizlerde hücrelerin yaklaşık 30 yıl daha genç hücre profiline yaklaştığı görüldü
Araştırmacılar, bu değişimlerin hücrelerin biyolojik saatinin kısmen “geri sarılması” anlamına gelebileceğini ifade ediyor.
Ancak bu bir gençlik tedavisi değil
Uzmanlar kamuoyunda oluşabilecek yanlış algılara karşı önemli bir uyarı yapıyor. Çalışma henüz insanlar üzerinde uygulanabilen bir tedavi yöntemi değil. Deneyler yalnızca laboratuvar ortamındaki hücre kültürlerinde gerçekleştirildi.
Bu nedenle şu anda:
-
İnsanlarda yaşlanmayı geri çeviren bir tedavi bulunmuş değil
-
Araştırmanın klinik uygulamaya dönüşmesi için uzun yıllar sürebilecek çalışmalar gerekiyor
Bilim insanları ayrıca hücrelerin aşırı yeniden programlanmasının kontrolsüz hücre büyümesi ve kanser riski oluşturabileceğini vurguluyor. Bu nedenle yöntemin güvenli biçimde uygulanabilmesi için kapsamlı araştırmalar yapılması gerekiyor.
Rejeneratif tıpta yeni bir kapı aralanabilir
Uzmanlara göre bu tür çalışmaların en büyük önemi, yaşlanmanın biyolojik mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasını sağlaması. Hücrelerin genç özelliklerini yeniden kazanabilmesi, gelecekte özellikle şu alanlarda yeni tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir:
-
Doku yenilenmesi ve yara iyileşmesi
-
Cilt yaşlanması ve dermatolojik tedaviler
-
Yaşa bağlı bazı hastalıkların hücresel düzeyde araştırılması
Bilim dünyasında hızla büyüyen uzun yaşam ve rejeneratif tıp araştırmaları, önümüzdeki yıllarda yaşlanmanın biyolojisi hakkında çok daha kapsamlı sonuçlar ortaya koymayı hedefliyor.
Uzmanlar ise şimdilik temkinli konuşuyor:
Laboratuvar ortamında hücrelerde gençleşme etkisi gösterilmiş olsa da, insan vücudunda güvenli ve etkili bir yaş geri çevirme tedavisi için henüz erken.