Prof. Dr. Surkay Akbarov, Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümünde görev yapan, katı cisimler mekaniği ve kompozit malzemeler üzerine çalışan bir akademisyendir. Üniversitenin akademik kayıtlarında adı “Surkhay Akbarov”, bilimsel yayınlarında ise “S. D. Akbarov” biçiminde de yer alır.

Araştırmaları; malzemelerin kuvvet altında şekil değiştirmesi, titreşimleri, dalga iletimi ve kararlılığını kaybetmesi gibi mekanik problemlere odaklanır. Sürekli ortam mekaniği, kırılma mekaniği, sonlu elemanlar yöntemi ve kısmi diferansiyel denklemler, çalışmalarının başlıca alanları arasındadır.

Yıldız Teknik Üniversitesi’nde 1993’te başlayan dönem

Akbarov’un Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki profesörlük görevi 1993 yılında başladı. Makine mühendisliği bünyesindeki akademik çalışmalarını makine teorisi, sistem dinamiği ve kontrol alanlarıyla ilişkili olarak sürdürdü.

Lisansüstü eğitimde verdiği dersler arasında “Elastisite Teorisine Giriş”, “Plak Titreşimlerinin Analizinde Nümerik ve Yaklaşık Yöntemler” ve “Mühendislik Matematiği” bulunur. Bu dersler, malzemelerin mekanik davranışını matematiksel modellerle inceleyen araştırma çizgisiyle bağlantılıdır.

Kompozit malzemelerin iç yapısından mekanik davranışına

Akbarov’un bilimsel çalışmalarının önemli bir bölümünü, farklı bileşenlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan kompozit malzemeler oluşturur. Özellikle liflerin veya tabakaların eğriliğinin gerilme dağılımına etkisini inceleyen araştırmalar yürüttü.

1995 yılında A. Guz, E. Movsumov ve S. Mustafayev ile birlikte Rusça “Mechanics of Materials with Curved Structures” adlı kitabı yayımladı. A. Guz ile hazırladığı “Mechanics of Curved Composites” ise 2000 yılında Kluwer Academic Publishers tarafından yayımlandı. Bu eserler, eğri yapısal bileşenlere sahip kompozitlerin mekanik davranışına odaklandı.

Kararlılık kaybı ve öngerilmeli sistemler üzerine kitapları

Akbarov’un 2013 yılında Springer tarafından yayımlanan “Stability Loss and Buckling Delamination: Three-Dimensional Linearized Approach for Elastic and Viscoelastic Composites” adlı kitabı, elastik ve viskoelastik kompozitlerde kararlılık kaybını ve burkulmayla ilişkili tabaka ayrılmasını ele aldı.

2015 tarihli “Dynamics of Pre-Strained Bi-Material Elastic Systems: Linearized Three-Dimensional Approach” adlı kitabında ise önceden şekil değiştirmiş, iki farklı malzemeden oluşan elastik sistemlerin dinamik davranışını inceledi. Her iki eserinde de üç boyutlu doğrusallaştırılmış yaklaşımları kullandı.

Dalga yayılımı, titreşim ve sıvı-katı etkileşimi

Akbarov’un makalelerinde, silindir ve plak gibi yapıların içinden geçen dalgaların davranışı önemli yer tutar. Başlangıç gerilmelerinin, malzeme özelliklerinin ve tabakalar arasındaki temas koşullarının dalga yayılımına etkisini araştırdı.

Çalışmalarının bir başka kolu, sıvılarla temas eden elastik yapıların titreşimidir. Bu kapsamda sıvı içeren içi boş silindirleri, sıvı tabakalarıyla etkileşen plakları ve piezoelektrik malzemeler içeren sistemleri ele aldı.

2025 ve 2026 tarihli yayınlarında sıvıyla etkileşen plaklarda dalga yayılımı, viskoelastik yapılarda dalgaların sönümlenmesi ve içi boş silindirlerin kararlılık kaybı konularına yer verdi. Araştırmaları Journal of Sound and Vibration, Mechanics of Composite Materials ve Journal of Vibration and Control gibi bilimsel dergilerde yayımlandı.

Lisansüstü araştırmalara katkısı

Akbarov, araştırma ve yayınlarının yanında doktora çalışmalarında da danışmanlık üstlendi. 2016 yılında tamamlanan “Piezoelektrik katmanlı öngerilmeli sistemlerde yüzey ve Lamb dalgalarının dispersiyonu” başlıklı doktora tezinde eş danışman olarak görev yaptı.

Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümündeki akademik çalışmalarını sürdüren Akbarov’un araştırmaları, kompozit malzemelerin yapısal özellikleri ile titreşim, dalga yayılımı ve kararlılık problemlerini ortak bir mekanik çerçevede ele alır.