Milli parklarda uzun süreli turizm tahsislerine imkân tanıyabileceği belirtilen düzenleme, özellikle vadinin ekolojik dengesi açısından tartışma yaratıyor.
Teklif henüz yasalaşmış değil. Ancak içeriğinde yer aldığı ifade edilen 49 yıl süreli kullanım hakkının “başarılı işletme” kriteriyle 99 yıla kadar uzatılabilmesi ihtimali, kamuoyunda soru işaretlerine yol açtı.
⸻
Asıl Risk Nerede?
Vadinin simgesi olan Sümela Manastırı kayaya oyulmuş yapısıyla sabit bir kültürel miras. Ancak uzmanlara göre asıl mesele manastırın kendisinden çok, onu ayakta tutan doğal dengede yatıyor.
Sümela’yı var eden unsurlar yalnızca taş duvarlar değil:
• Nem dengesi
• Mikroklima
• Orman örtüsü
• Su kaynakları
• Jeolojik stabilite
Altındere Vadisi sıradan bir coğrafya değil. Dik eğimli topoğrafyası, heyelan riski ve hassas flora-faunasıyla kırılgan bir ekosistem yapısına sahip.
Yoğun betonlaşma, altyapı projeleri veya kontrolsüz turizm baskısının şu sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor:
• Erozyon artışı
• Kaya düşme riskinin yükselmesi
• Ekosistem bütünlüğünün bozulması
• Taşıma kapasitesinin aşılması
Uzmanlar, “Sümela’yı yıkacak olan şey çekiç değil; ekolojik denge kaybı olur” değerlendirmesinde bulunuyor.
⸻
“Plan Şartı Aranmayacak” Tartışması
Düzenlemenin en çok eleştirilen başlıklarından biri, bazı durumlarda Uzun Devreli Gelişme Planı şartının aranmayabileceği iddiası.
Eğer bu yönde bir esneklik getirilirse, altyapı yatırımlarının daha hızlı ilerleyebileceği; bunun da koruma mekanizmalarının zayıflaması anlamına gelebileceği ifade ediliyor.
Ancak burada önemli bir nokta var:
Teklif henüz Meclis aşamasında. Nihai metin ve uygulama çerçevesi kesinleşmiş değil. Süreç devam ediyor.
⸻
Gerçekçi Senaryo Ne?
Mevcut değerlendirmelere göre en muhtemel tablo şu şekilde özetleniyor:
• Sümela Manastırı’nın kültürel statüsü korunur.
• Vadide turizm yatırımlarının ölçeği artabilir.
• Özel işletmelere daha uzun süreli tahsis imkânı sağlanabilir.
• Ziyaretçi kapasitesi büyüyebilir.
Bu durum iki farklı ihtimali beraberinde getiriyor.
🌿 İyi planlama ve sıkı denetimle:
Kontrollü turizm modeli oluşturulabilir, bölge ekonomisi güçlenebilir ve gelir artışı sağlanabilir.
🧱 Plansız ve yoğun yapılaşma halinde:
Vadinin doğal yapısı geri dönülmez biçimde zarar görebilir.
⸻
Altındere Vadisi İçin Denge Arayışı
Altındere Vadisi yalnızca bir turizm destinasyonu değil; Karadeniz’in doğal ve kültürel hafızası. Önümüzdeki süreçte alınacak kararlar, koruma ve kalkınma dengesinin nasıl kurulacağını belirleyecek.
Trabzon kamuoyu ve çevre çevreleri, nihai düzenlemenin bilimsel veriler ve ekolojik hassasiyetler gözetilerek şekillendirilmesini talep ediyor.
Gözler şimdi Meclis’teki sürecin nasıl sonuçlanacağında.