AD Scientific Index ve URAP tarafından hazırlanan üniversite sıralamaları, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarının bilimsel performansına ilişkin farklı sonuçlar ortaya koydu. AD Scientific Index’in 2027 dönemi Türkiye sıralaması ile URAP’ın 2026-2027 Türkiye genel sıralamasından 50 üniversiteyi karşılaştıran tablo, bazı kurumların iki değerlendirmede birbirinden oldukça farklı konumlarda bulunduğunu gösterdi.

Karşılaştırmada Hacettepe Üniversitesi, AD Scientific Index’te Türkiye birincisi olurken URAP’ta ikinci sırada yer aldı. Koç Üniversitesi ise AD Scientific Index’te beşinci, URAP’ta birinci oldu.

İki farklı sistemin sonuçları, üniversitelerin akademik performansının kullanılan göstergelere ve değerlendirme yöntemlerine göre nasıl farklılaşabildiğini ortaya koydu.

50 üniversiteden yalnızca dördünün sırası aynı

AD Scientific Index’te ilk 50’ye giren üniversitelerin URAP sıralamasındaki konumları incelendiğinde yalnızca dört üniversitenin her iki listede de aynı sırada bulunduğu görüldü.

İstanbul Teknik Üniversitesi üçüncü, Ankara Üniversitesi dördüncü, Gazi Üniversitesi yedinci ve İstanbul Üniversitesi sekizinci sıradaki yerlerini iki değerlendirmede de korudu.

Geriye kalan 46 üniversitenin sıralaması ise birbirinden farklıydı.

İncelenen 50 üniversitenin 33’ü AD Scientific Index’te, 13’ü URAP’ta daha üst sıralarda bulunurken dört üniversitenin sırası değişmedi. Ancak karşılaştırmanın AD Scientific Index’in ilk 50 üniversitesi üzerinden yapılması nedeniyle bu dağılım, iki sistemden birinin üniversiteleri genel olarak daha avantajlı değerlendirdiği anlamına gelmiyor.

Hacettepe ve Koç Üniversitesi zirveyi paylaştı

AD Scientific Index’in 2027 dönemi Türkiye sıralamasında ilk beş üniversite Hacettepe, Orta Doğu Teknik, İstanbul Teknik, Ankara ve Koç üniversiteleri oldu.

URAP’ın 19 Kasım 2026’da açıklanan 2026-2027 Türkiye sıralamasında ise ilk beşte Koç, Hacettepe, İstanbul Teknik, Ankara ve Orta Doğu Teknik üniversiteleri yer aldı.

Her iki kuruluşun ilk beşinde aynı üniversiteler bulunmasına rağmen sıralamadaki yerleri farklılaştı.

Koç Üniversitesi URAP’ta birinci olmasına karşılık AD Scientific Index’te beşinci sırada bulunurken Orta Doğu Teknik Üniversitesi AD Scientific Index’te ikinci, URAP’ta beşinci sırada yer aldı.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da 18 basamaklık fark

İlk 25 üniversite içerisinde en dikkat çekici farklılıklardan biri İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’da görüldü.

Üniversite, AD Scientific Index’te Türkiye’nin 24’üncü üniversitesi olarak sıralanırken URAP’ta altıncı oldu. İki sistem arasında 18 basamaklık fark oluştu.

Sabancı Üniversitesi AD Scientific Index’te 20’nci, URAP’ta 10’uncu sırada yer aldı. Yıldız Teknik Üniversitesi ise AD Scientific Index’te 18’inci, URAP’ta 11’inci oldu.

Buna karşılık Dokuz Eylül Üniversitesi AD Scientific Index’te 10’uncu sıradayken URAP’ta 21’inci sırada bulunuyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi AD Scientific Index’te 11’inci, URAP’ta 18’inci

Manas Üniversitesi QS 2027’de Kırgızistan’ın Zirvesinde: Asya’nın En İyi 300 Üniversitesi Arasında
Manas Üniversitesi QS 2027’de Kırgızistan’ın Zirvesinde: Asya’nın En İyi 300 Üniversitesi Arasında
İçeriği Görüntüle

Sağlık Bilimleri Üniversitesi de iki sıralamada farklı konumlarda yer alan kurumlar arasında bulundu.

Üniversite, AD Scientific Index’in 2027 Türkiye kurumsal sıralamasında 11’inci sırada yer alırken URAP’ın 2026-2027 genel sıralamasında 832,90 puanla 18’inci oldu.

Böylece iki değerlendirme arasında yedi basamaklık fark ortaya çıktı.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, URAP’ın tıp fakültesi bulunan üniversiteler kategorisinde ise Türkiye genelinde 13’üncü sırada yer aldı.

Bu sonuçlar, üniversitenin araştırmacı temelli bibliyometrik göstergeler ile daha geniş kurumsal akademik performans ölçütleri altında farklı konumlarda değerlendirildiğini gösteriyor.

En büyük fark Anadolu Üniversitesinde: 46 basamak

Karşılaştırmanın en dikkat çekici sonucu Anadolu Üniversitesinde ortaya çıktı.

Anadolu Üniversitesi, AD Scientific Index’te 26’ncı sırada yer alırken URAP sıralamasında 72’nci oldu. İki liste arasında 46 basamaklık fark oluştu.

İstinye Üniversitesi ise ters yönde dikkat çekti. AD Scientific Index’te 48’inci sırada bulunan üniversite, URAP’ta 16’ncı sıraya yerleşti. Böylece iki değerlendirme arasında 32 basamaklık fark görüldü.

Diğer dikkat çekici karşılaştırmalar şöyle gerçekleşti:

Üniversite

AD sırası

URAP sırası

Anadolu Üniversitesi

26

72

İstinye Üniversitesi

48

16

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi

45

71

Manisa Celal Bayar Üniversitesi

42

64

Gaziantep Üniversitesi

29

50

Yeditepe Üniversitesi

31

52

Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

38

19

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

24

6

Gebze Teknik Üniversitesi

34

17

İnönü Üniversitesi

21

36

Söz konusu farklılıklar, bir üniversitenin bilimsel başarısının tek bir sıralama üzerinden değerlendirilmesinin neden yeterli olmayabileceğini gösteriyor.

AD Scientific Index üniversiteleri nasıl sıralıyor?

AD Scientific Index, üniversitelerin bilimsel performansını ağırlıklı olarak araştırmacılar üzerinden değerlendiren bibliyometrik bir sistem kullanıyor.

Sistem, araştırmacıların H-indeksi, i10-indeksi ve atıf sayıları gibi göstergelerini kariyer toplamı ve son beş yıllık dönem açısından inceliyor.

Kurumsal değerlendirmede, üniversitelerdeki araştırmacıların küresel başarı yüzdelik dilimleri içerisindeki dağılımı esas alınıyor.

Böylece üniversitelerin bilimsel görünürlüğü, araştırmacılarının uluslararası ölçekteki bibliyometrik konumları üzerinden değerlendiriliyor.

AD Scientific Index, 2027 dönemindeki verilerini düzenli olarak güncellediği için kurumların sıralaması zaman içerisinde değişebiliyor.

URAP hangi akademik göstergeleri kullanıyor?

Orta Doğu Teknik Üniversitesi bünyesindeki URAP Araştırma Laboratuvarı tarafından hazırlanan Türkiye sıralaması ise üniversiteleri 15 akademik gösterge üzerinden değerlendiriyor.

Bu göstergeler arasında bilimsel makaleler, yayınların aldığı atıflar, bilimsel dokümanlar, doktora eğitimi, öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı, ulusal ve uluslararası araştırma iş birlikleri ile TÜBİTAK projeleri bulunuyor.

URAP’ın 2026-2027 Türkiye sıralamasında 199 üniversite değerlendirildi.

Yöntemde yalnızca toplam bilimsel üretim değil, bazı göstergelerde öğretim üyesi başına düşen akademik üretkenlik de dikkate alınıyor.

Bu farklılıklar nedeniyle AD Scientific Index’te üst sıralarda bulunan bir üniversite URAP’ta daha geride, URAP’ta üst sıralarda bulunan başka bir üniversite ise AD Scientific Index’te daha aşağıda yer alabiliyor.

Bir üniversite neden iki sıralamada farklı yerde olabilir?

Üniversite sıralamaları aynı kavramı her zaman aynı göstergelerle ölçmüyor.

Bir değerlendirme araştırmacıların atıf performansı ve bilimsel görünürlüğüne daha fazla odaklanırken başka bir değerlendirme akademik üretimin yanı sıra doktora eğitimi, araştırma projeleri ve bilimsel iş birlikleri gibi kurumsal göstergeleri de hesaba katabiliyor.

Ayrıca üniversitelerin büyüklüğü, disiplin dağılımı, akademik kadro yapısı, veri kaynaklarındaki kapsam farklılıkları ve kullanılan değerlendirme dönemleri sonuçları etkileyebiliyor.

Bu nedenle iki ayrı sıralamadaki konum farkı, üniversitenin zaman içinde yükseldiği veya gerilediği anlamına gelmiyor. Karşılaştırma, farklı yöntemlerle oluşturulmuş iki sıralamanın aynı üniversiteye verdiği konumu gösteriyor.

Karşılaştırma nasıl okunmalı?

Paylaşılan görsel, AD Scientific Index’te ilk 50 sırada bulunan üniversiteleri esas alarak bu kurumların URAP’taki karşılıklarını gösteriyor.

Dolayısıyla grafiğin URAP sütunu, URAP’ın eksiksiz ilk 50 üniversite listesini temsil etmiyor. Örneğin URAP’ta 15’inci sırada bulunan Bezmialem Vakıf Üniversitesi, görseldeki AD Scientific Index ilk 50 listesinde bulunmadığından karşılaştırmaya dahil edilmemiş.

Her iki sıralama bilimsel performans hakkında önemli veriler sunsa da eğitim kalitesi, öğrenci memnuniyeti, klinik hizmetler, toplumsal katkı ve araştırmaların bütün niteliksel boyutlarını tek başına ölçmüyor.

Sonuç olarak AD Scientific Index ve URAP karşılaştırması, Türkiye’deki üniversitelerin akademik performansını değerlendirirken yalnızca sıralamadaki sayıya değil, bu sayının hangi veriler ve yöntemlerle elde edildiğine de bakılması gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynaklar

  1. AD Scientific Index. Türkiye Kurumsal Sıralaması, 2027 dönemi.
  2. AD Scientific Index. Methodology 2027.
  3. URAP Araştırma Laboratuvarı. 2026-2027 Türkiye Üniversiteleri Sıralaması, 19 Kasım 2026.