Binghamton Üniversitesi araştırmacılarına göre bazı bölgelerde incelenen kenelerin yüzde 50 ila 60’ı Lyme bakterisi taşıyor.
Uzmanlara göre iklim değişikliği, kışların kısalması ve sıcak mevsimlerin uzaması kenelerin daha uzun süre aktif kalmasına yol açıyor. Bu durum yalnızca ABD için değil, Türkiye gibi kene kaynaklı hastalıkların görüldüğü ülkeler için de dikkat çekici bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye’de kene denildiğinde ilk akla gelen hastalık Kırım Kongo Kanamalı Ateşi olsa da Lyme hastalığı da göz ardı edilmemesi gereken bir risk olarak değerlendiriliyor. Sağlık Bakanlığı, KKKA vakalarının Türkiye’de özellikle bahar ve yaz aylarında, kenelerin aktifleştiği dönemlerde görüldüğünü bildiriyor. Lyme açısından ise Türkiye’de çeşitli vaka bildirimleri ve seroprevalans çalışmaları bulunmakla birlikte geniş epidemiyolojik verilerin sınırlı olduğu belirtiliyor.
Bilimsel yayınlarda Lyme hastalığının Türkiye’de özellikle hastalığı taşıyabilen Ixodes türü kenelerin yayılımıyla ilişkili olduğu, riskin özellikle kuzey bölgelerde daha belirgin olabileceği ifade ediliyor. Bu nedenle ormanlık alanlar, yüksek otlar, piknik alanları, hayvancılıkla uğraşılan bölgeler ve kırsal alanlarda kene teması açısından dikkatli olunması gerekiyor.
Uzmanlar, açık alanlardan döndükten sonra vücudun özellikle koltuk altı, kasık, diz arkası, kulak arkası, saç dipleri ve bel çevresi gibi bölgelerinin kontrol edilmesini öneriyor. Kene fark edilirse çıplak elle ezilmemeli, üzerine kolonya, alkol, yağ ya da sigara basılmamalı; mümkün olan en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Kene ısırığı sonrası ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas-eklem ağrısı, bulantı, ciltte halka şeklinde kızarıklık veya kanama bulguları görülürse zaman kaybetmeden hekime başvurulmalı. Erken fark edilen vakalarda tedavi başarısı artarken, gecikme ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Türkiye için korunma uyarıları
Kırsal alanlara giderken açık renkli, uzun kollu giysiler tercih edilmeli. Pantolon paçaları çorap içine sokulmalı. Eve dönünce kıyafetler çıkarılıp kontrol edilmeli, mümkünse yüksek ısıda yıkanmalı veya kurutulmalı. Evcil hayvanlar da kene açısından düzenli kontrol edilmeli.
Kene riski yalnızca yaz tatili veya piknik dönemine ait bir konu değil. İklim koşullarındaki değişim, kenelerin aktif olduğu süreyi uzatıyor. Bu nedenle özellikle bahar ve yaz aylarında kene kontrolü günlük bir alışkanlık haline getirilmeli.
Kaynaklar:
Binghamton University News, CDC, T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Türkiye’de Lyme hastalığına ilişkin akademik derlemeler.