Bir gün içinde defalarca bilincinizi kaybettiğinizi hayal edin. Hayatınız, saniyeler içinde yere düşebileceğiniz bir mayın tarlasına dönüşsün. İşte epilepsi, milyonlarca insan için tam olarak böyle bir sessiz tehlike.
İlaç tedavisi birçok hastada nöbetleri kontrol altına alabiliyor. Ancak her üç hastadan biri ilaçlara dirençli. İşte tam bu noktada devreye giren yöntem: epilepsi cerrahisi. Şok edici ama gerçek… Uygun hastalarda nöbetleri tamamen durdurabilen bir seçenek var.
⸻
Bu hastalık aslında nedir?
Epilepsi, beyindeki elektriksel faaliyetlerin aniden ve kontrolsüz şekilde artmasıyla ortaya çıkan nöbet hastalığıdır.
Nöbet sadece yere düşmek değildir. Kimi zaman birkaç saniyelik dalma, boş bakış, anlamsız el hareketleri ya da ani korku hissi de nöbet olabilir.
Beynin belirli bir bölgesinden kaynaklanan ve ilaçlara rağmen devam eden nöbetler ise cerrahi için aday olabilir.
⸻
En sinsi belirtiler
• Kısa süreli dalıp gitmeler
• Ağızda şapırdatma, anlamsız tekrar eden hareketler
• Ani korku, deja vu hissi
• Konuşma sırasında birkaç saniyelik kopmalar
• Sabahları açıklanamayan dil ısırma veya kas ağrısı
Birçok kişi bu belirtileri “yorgunluk” sanarak geçiştiriyor. Oysa bu durum herkes risk altında uyarısını hak ediyor.
⸻
Kimler farkında olmadan risk altında?
• İlaçlara rağmen yılda birkaç kez nöbet geçirenler
• Beyin travması öyküsü olanlar
• Doğumda oksijensiz kalma hikâyesi bulunanlar
• Beyin tümörü veya damar anomalisi olan hastalar
• Ailede epilepsi öyküsü olanlar
Uzmanlar uyardı: İki farklı ilaca rağmen nöbet devam ediyorsa cerrahi değerlendirme geciktirilmemeli.
⸻
Evde nasıl korunabilirsiniz?
Cerrahi kararı öncesi ve sonrasında yaşam tarzı kritik önem taşır:
• Uykusuz kalmayın
• İlacı saatinde alın
• Alkol tüketimini sınırlayın
• Yanıp sönen ışıklardan kaçının
• Stresi azaltmaya çalışın
Ev önlemleri nöbeti azaltabilir ama ilaç dirençli epilepside tek başına yeterli değildir.
⸻
Doktorlar nasıl teşhis koyuyor?
Tanı süreci sandığınızdan daha detaylıdır:
• Uzun süreli video EEG
• Beyin MR görüntüleme
• PET ve SPECT gibi ileri tetkikler
• Nöropsikolojik testler
Amaç, nöbetin beyindeki tam çıkış noktasını bulmaktır. Cerrahi, sadece bu odak güvenli şekilde çıkarılabiliyorsa yapılır.
⸻
Güncel ve yeni tedaviler neler?
Epilepsi cerrahisi artık sadece “beyinden parça çıkarma” değildir.
• Lazer ablasyon
• Derin beyin stimülasyonu
• Vagus sinir stimülatörü
• Responsive nörostimülasyon sistemleri
Bu yöntemler, klasik ameliyata göre daha az invaziv seçenekler sunabiliyor.
⸻
Son dönemde çıkan çarpıcı gelişmeler
Son yıllarda yapılan çalışmalar, uygun hastalarda cerrahi sonrası nöbetlerin tamamen kesilme oranının yüzde 60 ila 80 arasında olabildiğini gösteriyor. Özellikle temporal lob epilepsisinde başarı oranları dikkat çekici.
Daha da çarpıcı olan şu: Erken yapılan cerrahi, hastanın bilişsel kayıplarını azaltabiliyor. Yani sadece nöbet değil, hayat kalitesi de değişiyor.
⸻
En çok aranan sorular ve net cevaplar
Epilepsi ameliyatı riskli mi?
Her beyin ameliyatı risk taşır, ancak uygun merkezlerde ciddi komplikasyon oranı düşüktür.
Nöbetler tamamen geçer mi?
Uygun hastalarda evet, tamamen durabilir.
Herkese yapılır mı?
Hayır. Sadece ilaç dirençli ve odak saptanmış hastalara.
Ameliyat sonrası ilaç bırakılır mı?
Çoğu hastada zamanla azaltılır, ancak karar bireyseldir.
⸻
Uzman değerlendirmesi
Nöroloji uzmanları, ilaçlara dirençli epilepsinin yıllarca sürmesinin beyne kalıcı zarar verebileceğini vurguluyor. Cerrahi, korkulacak bir son adım değil; doğru hastada erken düşünülmesi gereken bir seçenek.
⸻
Epilepsi bir kader değil. Ancak nöbetleri görmezden gelmek ciddi sonuçlar doğurabilir.
Net uyarı: İki farklı ilaca rağmen nöbetiniz devam ediyorsa, vakit kaybetmeden ileri merkezde epilepsi cerrahisi açısından değerlendirilin. Erken karar hayat kurtarabilir.