Faz I araştırmasında değerlendirilebilen hastaların yüzde 53,3’ünde majör moleküler yanıt elde edilirken, uzmanlar küçük hasta sayısı ve kontrol grubunun bulunmaması nedeniyle sonuçların dikkatle yorumlanması gerektiğini vurguluyor. [1]
T315I mutasyonu nedeniyle tedavi seçenekleri sınırlanan kronik faz kronik miyeloid lösemi hastalarında kullanılan asciminib tedavisinin uzun dönem sonuçları açıklandı. Leukemia dergisinde 16 Temmuz 2026’da yayımlanan Faz I çalışmasının nihai analizine göre, değerlendirilebilen hastaların yarısından fazlasında uzun süreli majör moleküler yanıt sağlandı. Ancak araştırma, asciminib’in diğer tedavilere üstün olduğunu göstermiyor. [1]
Araştırmada ne bulundu?
Çalışmaya, lösemi hücrelerinde BCR::ABL1 T315I mutasyonu bulunan kronik faz KML tanılı 48 yetişkin hasta dahil edildi. Katılımcılar günde iki kez 200 mg asciminib kullandı ve hastalar ortalama 3,5 yıl takip edildi. Bazı hastalarda tedavi süresi yaklaşık altı yıla ulaştı. [1]
Moleküler değerlendirme yapılabilen 45 hastanın 24’ünde, yani yüzde 53,3’ünde majör moleküler yanıt (MMR) elde edildi. MMR, kandaki BCR::ABL1 düzeyinin yüzde 0,1’in altına düşmesini ifade ediyor ve KML tedavisinde önemli bir hedef olarak kabul ediliyor. [1]
Yanıt elde eden hastaların büyük kısmı bu başarıyı takip süresince korudu veya daha derin moleküler yanıt düzeylerine ulaştı. Hastaların önemli bölümü tedavinin ilk altı ayında yanıt verirken, bazı hastalarda yanıtın ortaya çıkması birkaç yılı buldu. [1]
Asciminib neden farklı?
Klasik tirozin kinaz inhibitörleri BCR::ABL1 proteininin ATP bağlanma bölgesini hedeflerken, asciminib proteinin “miristoil cebi” adı verilen farklı bir bölgesine bağlanıyor. Bu nedenle, birçok standart ilaca direnç geliştiren T315I mutasyonu bulunan hastalarda da etkisini sürdürebilme potansiyeline sahip bulunuyor. [1]
Bu farklı etki mekanizması nedeniyle asciminib, “ABL miristoil cebini özgül olarak hedefleyen” ilk onaylı tedavilerden biri olarak kabul ediliyor. [1]
Önceki tedaviler sonuçları etkiledi
Araştırmada daha önce ponatinib kullanmamış hastalarda majör moleküler yanıt oranı yüzde 73,7 olarak hesaplandı.
Ponatinib tedavisi almış hastalarda ise bu oran yüzde 38,5’ti. Ancak araştırmacılar bu farkın ilaçların üstünlüğünü göstermediğini belirtiyor. Çünkü daha önce ponatinib kullanan hastalar genellikle daha dirençli ve daha ağır tedavi geçmişine sahip kişilerden oluşuyordu. [1]
Güvenlilik verileri ne gösteriyor?
Uzun takip süresinde yeni bir güvenlilik sorunu bildirilmedi. Buna rağmen ciddi yan etkiler tamamen ortadan kalkmış değil.
Araştırmada:
- Hastaların yüzde 60,4’ünde derece 3 veya üzeri advers olay görüldü.
- En sık ciddi yan etkiler lipaz yüksekliği, trombosit düşüklüğü ve nötrofil düşüklüğü oldu.
- Hastaların yüzde 43,8’inde doz azaltılması veya tedaviye geçici ara verilmesi gerekti. [1]
Araştırmacılar ayrıca altı hastada arteriyel tıkayıcı olay geliştiğini bildirdi. Bu olaylar arasında kalp krizi, inme ve periferik damar hastalığı yer aldı. Bu nedenle özellikle kalp damar hastalığı riski bulunan kişilerde dikkatli takip öneriliyor. [1]
Asciminib yeni geliştirilen bir ilaç mı?
Hayır.
Bu çalışma yeni bir ilaç onayını duyurmuyor. Asciminib, T315I mutasyonu bulunan kronik faz KML hastalarının tedavisi için ABD’de 2021 yılında onay aldı ve daha sonra farklı ülkelerde de ruhsatlandırıldı. [2]
Yeni yayımlanan araştırma, ilacın uzun dönem kullanımına ilişkin nihai Faz I sonuçlarını ortaya koyuyor. [1]
Bulgular neden temkinli değerlendirilmeli?
Araştırmanın önemli sınırlılıkları bulunuyor.
- Çalışma yalnızca 48 hastayı içeriyor.
- Randomize karşılaştırmalı bir araştırma değil.
- Kontrol grubu bulunmuyor.
- Araştırma öncelikle güvenlilik ve uygun doz değerlendirmesi amacıyla planlanan Faz I çalışması niteliğinde. [1]
Bu nedenle elde edilen sonuçlar, asciminib’in diğer tedavilere göre daha etkili veya yaşam süresini uzattığını kanıtlamıyor. Bu soruların yanıtı için daha büyük ve karşılaştırmalı klinik çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Sık Sorulan Sorular
Asciminib herkes için uygun mu?
Hayır. Bu çalışma yalnızca T315I mutasyonu taşıyan kronik faz KML hastalarını kapsıyor. Tedavi kararı hematoloji uzmanı tarafından verilmelidir.
Araştırma kesin kanıt sağlıyor mu?
Hayır. Bulgular umut verici olsa da Faz I tasarımı, küçük örneklem ve kontrol grubunun bulunmaması nedeniyle kesin sonuç olarak değerlendirilemez. [1]
Türkiye’de kullanılabiliyor mu?
Asciminib birçok ülkede ruhsat almış bir ilaçtır. Türkiye’deki kullanım koşulları ve geri ödeme durumu hastanın klinik özelliklerine ve güncel mevzuata göre değişebilir.
Hastalar tedavilerini değiştirmeli mi?
Hayır. Bu çalışma mevcut tedavinin değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Tedavi planı yalnızca hastayı takip eden hematoloji uzmanı tarafından belirlenmelidir.
Sonuç
Uzun dönem Faz I verileri, asciminib’in T315I mutasyonu taşıyan kronik faz KML hastalarının önemli bir bölümünde kalıcı moleküler yanıt sağlayabileceğine işaret ediyor. Özellikle tedavi seçeneklerinin sınırlı olduğu bu hasta grubunda elde edilen sonuçlar dikkat çekici bulunuyor. [1]
Bununla birlikte çalışma küçük hasta sayısıyla yürütüldü ve karşılaştırmalı tasarıma sahip değil. Bu nedenle bulgular umut verici olsa da asciminib’in diğer tedavilere üstün olduğunu söylemek için yeterli kanıt bulunmuyor. Hastaların tedavi kararlarını yalnızca bu araştırmaya dayanarak değiştirmemesi gerekiyor.
Kaynaklar
[1] Leukemia, Final analysis of the phase I study of asciminib in patients with chronic-phase chronic myeloid leukemia with the BCR::ABL1 T315I mutation.
[2] ClinicalTrialsgov, NCT02081378
