Bu gelişme, bölgedeki benzer vakaların ardından ülkenin “çocuk felcinden arınmış” statüsünü tehdit ediyor.
Son yıllarda Malawi, Zimbabwe, Angola ve Namibia’da da poliovirüs tespit edilmişti. Uzmanlara göre bu durum, bölgesel bağışıklık zincirinde kırılmalar yaşandığını gösteriyor.
⸻
🦠 Poliovirüs Nedir?
Poliovirüs, “çocuk felci” olarak bilinen poliomyelit hastalığına neden olan bulaşıcı bir virüstür. Genellikle 5 yaş altı çocukları etkiler ancak bağışıklığı olmayan yetişkinler de risk altındadır.
Virüs ağız yoluyla alınır. Kirli su, hijyen eksikliği ve yetersiz aşılama en önemli bulaş yollarıdır. Vücuda girdikten sonra bağırsakta çoğalır ve bazı vakalarda sinir sistemine ulaşarak felce neden olur.
⸻
⚠️ Belirtileri Neler?
Polio çoğu kişide hafif seyredebilir. Ancak tablo bir anda ağırlaşabilir.
Hafif belirtiler:
• Ateş
• Boğaz ağrısı
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Mide bulantısı
Tehlikeli belirtiler:
• Boyun ve sırt sertliği
• Kas ağrıları
• Kol ve bacaklarda güç kaybı
• Ani ve kalıcı felç
En korkulan durum ise solunum kaslarının etkilenmesidir. Bu tablo ölümcül olabilir.
⸻
💉 Korunma Yolları
Poliovirüse karşı en güçlü silah aşıdır.
Dünyada iki tip aşı kullanılmaktadır:
• Ağızdan damla şeklinde uygulanan oral polio aşısı
• Enjeksiyon şeklinde uygulanan inaktif polio aşısı
Çocukluk çağı aşı takvimi, polioya karşı yüksek koruma sağlar. Ancak aşılanma oranı düştüğünde virüs hızla yayılabilir. Bu nedenle sağlık otoriteleri, özellikle riskli bölgelerde acil aşılama kampanyaları başlatmaktadır.
Hijyen de kritik önemdedir:
• Temiz su kullanımı
• El yıkama alışkanlığı
• Kanalizasyon sistemlerinin iyileştirilmesi
⸻
🏥 Tedavisi Var mı?
Poliovirüs için virüsü tamamen yok eden bir ilaç yoktur.
Tedavi destekleyicidir.
• Ağrı kontrolü
• Fizik tedavi
• Solunum desteği
• Kas fonksiyonlarını koruyucu rehabilitasyon
Kalıcı felç gelişen hastalarda uzun süreli fizik tedavi gerekebilir.
⸻
🌍 Neden Yeniden Ortaya Çıkıyor?
Uzmanlara göre sebepler şunlar olabilir:
• Aşılama oranlarının düşmesi
• Göç hareketleri
• Savaş ve altyapı sorunları
• Pandemi sonrası sağlık sistemlerindeki aksama
Polio, tamamen yok edildiği düşünülen ülkelerde bile, bağışıklık zinciri kırıldığında geri dönebilen bir virüs.
⸻
📌 Türkiye İçin Risk Var mı?
Türkiye uzun yıllardır polio açısından güvenli ülkeler arasında yer alıyor ve ulusal aşı programı güçlü şekilde uygulanıyor. Ancak küresel seyahat ve göç hareketleri nedeniyle aşı takviminin eksiksiz uygulanması hayati önem taşıyor.
⸻
Poliovirüs bize şunu hatırlatıyor:
Bazı hastalıklar yok olmaz, sadece bekler.
Bağışıklık zırhı zayıfladığında yeniden sahneye çıkarlar.
Ve o sahne çoğu zaman çocuklardır.