Akciğer kanserini henüz ortaya çıkmadan durdurmayı hedefleyen LungVax adlı deneysel aşı, 2026 yazında ilk kez insanlarda test edilmeye hazırlanıyor. Çalışma, Birleşik Krallık’ta Oxford Üniversitesi ve University College London (UCL) iş birliğiyle yürütülecek.
Bu klinik araştırma, Faz I aşamasında planlanıyor. Yani çalışmanın temel amacı, aşının güvenli olup olmadığını, hangi dozun uygun olduğunu ve bağışıklık sisteminde nasıl bir yanıt oluşturduğunu görmek. Denemeye, özellikle daha önce erken evre akciğer kanseri geçirmiş veya hastalık açısından yüksek risk taşıyan kişiler dahil edilecek.
LungVax, bağışıklık sistemini akciğer hücrelerinde ortaya çıkan anormal proteinleri tanıyacak şekilde eğitmeyi amaçlıyor. Böylece hücreler tümör haline gelmeden önce bağışıklık sistemi tarafından hedef alınmaları hedefleniyor. Ancak bu mekanizma henüz laboratuvar ve erken klinik düzeyde test edilmiş durumda ve kesin koruma sağlayıp sağlamadığı bilinmiyor.
Projede yer alan araştırmacılar, akciğer kanserinin genellikle geç evrede yakalanmasının tedaviyi zorlaştırdığını ve bu nedenle önleyici yaklaşımların büyük önem taşıdığını belirtiyor. LungVax, bu alanda denenen ilk aşı olması nedeniyle bilim dünyasında dikkatle izleniyor.
Uzmanlar ise temkinli. Klinik araştırmaların ilk aşamasında başarının, hastalığı önlediği anlamına gelmediğini vurguluyorlar. Faz I çalışmaları esas olarak güvenliği ölçer. Aşının gerçekten kanser gelişimini azaltıp azaltmadığı ancak daha büyük ve uzun süreli çalışmalarda anlaşılabilecek.
Bu nedenle LungVax, bugün için bir “tedavi” ya da “koruyucu garanti” değil; bilim insanlarının akciğer kanserine karşı yeni bir yol arayışının ilk adımı olarak görülüyor. Çalışmanın sonuçları, kanserle mücadelede önleyici aşıların geleceğini belirleyecek önemli veriler sağlayabilir.