Sağlık Bilimleri Üniversitesi Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Şafak Kaya, delta hepatiti hakkında merak edilen soruları yanıtladı.
❓ Delta hepatiti nedir? Hepatit B ile neden birlikte görülür?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Delta hepatiti, Hepatit D virüsünün neden olduğu bir enfeksiyondur. Bu virüs tek başına hastalık yapamaz. Çoğalabilmesi ve enfeksiyon oluşturabilmesi için mutlaka Hepatit B virüsünün yüzey antijenine ihtiyaç duyar. Yani Hepatit B ile enfekte olmayan bir kişide delta hepatiti görülmez. Bu nedenle Hepatit B taşıyıcıları delta hepatiti açısından risk altındadır.
⸻
Prof. Dr. Şafak Kaya
❓ Delta hepatiti nadir görülen bir hastalık mı?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Hayır, düşündüğümüz kadar nadir değil. Özellikle Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde Hepatit B virüsü ile enfekte hastaların yaklaşık yüzde 20’sinde delta hepatiti görülüyor. Bu oran, hastalığın bölgesel olarak ne kadar önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu gösteriyor.
⸻
❓ Delta hepatiti nasıl bulaşır?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Bulaş yolları büyük ölçüde Hepatit B ile benzerdir. Kan ve kan ürünleri, cinsel temas ve bütünlüğü bozulmuş cilt veya mukozadan geçiş en sık bulaş yollarıdır. Damar içi madde bağımlıları ve sık kan transfüzyonu yapılan hastalar risk altındadır. Anneden bebeğe bulaş nadir de olsa görülebilmektedir.
⸻
❓ Klinik belirtiler nelerdir? Hastalar nasıl şikayetlerle başvurur?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Delta enfeksiyonu iki şekilde gelişir:
1. Hepatit B ve D’nin aynı anda alınması, yani koinfeksiyon
2. Kronik Hepatit B hastasının sonradan Hepatit D ile enfekte olması, yani süperenfeksiyon
Koinfeksiyon genellikle ağır bir akut hepatit tablosu yapar ancak çoğu zaman virüs temizlenir. Süperenfeksiyonda ise tablo daha ciddidir. Karaciğer sirozu ve yetmezliğe ilerleyebilir, hatta karaciğer kanserine yol açabilir.
Hastalar genellikle halsizlik, yorgunluk, bulantı, sarılık, koyu renk idrar ve dışkı renginde açılma şikayetleri ile gelirler. Siroz geliştiğinde karında su toplanması, kanamalar ve bilinç değişiklikleri görülebilir.
⸻
❓ Delta hepatiti ölümcül müdür?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Tedavi edilmediğinde siroz ve karaciğer yetmezliği yapabildiği için ciddi ve ölümcül sonuçlar ortaya çıkabilir. Erken tanı ve düzenli takip çok önemlidir.
⸻
❓ Delta hepatitinin kesin tedavisi var mı?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Şu an için Hepatit D’ye yönelik kesin ve yüksek başarı oranlı bir spesifik tedavi yok. İnterferon tedavisi uygulanabiliyor ancak kalıcı yanıt oranı düşüktür. Sirozu olan hastalarda interferon karaciğer yetmezliği riskini artırabileceği için dikkatli olunmalıdır. Bununla birlikte yeni ilaçlarla ilgili çalışmalar sürüyor.
⸻
❓ Korunmak mümkün mü?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
En güçlü korunma yöntemi Hepatit B aşısıdır. Çünkü Hepatit B olmadan Hepatit D olmaz. Bu nedenle özellikle riskli bölgelerde yaşayanların taranması ve Hepatit B ile karşılaşmamış bireylerin mutlaka aşılanması gerekir. Böylece hem Hepatit B hem de delta hepatiti, dolayısıyla siroz ve karaciğer kanseri riski azaltılmış olur.
⸻
✅ Son sözünüz nedir?
Prof. Dr. Şafak Kaya:
Toplumsal bilinç şart. Aşıya erişim var, bilgi var. Aşılama oranlarını artırabilirsek karaciğer sirozu ve kanseri önler, birçok kişiyi görünmez bir uçurumdan geri çekeriz.
