Katarakt, günümüzde oldukça başarılı şekilde tedavi edilebilen bir hastalıktır ve doğru zamanda yapılan müdahale ile hastalar yeniden net bir görmeye kavuşabilir.
Katarakt Nasıl Oluşur?
Gözümüzün içinde, ışığın retina üzerine düzgün bir şekilde düşmesini sağlayan doğal bir mercek bulunur. Normalde tamamen saydam olan bu mercek, çeşitli nedenlerle zamanla saydamlığını kaybederek bulanıklaşabilir. İşte bu duruma katarakt adı verilir.
Katarakt en sık yaşa bağlı olarak gelişir. Ancak sadece yaşlılarda görülmez. Aşağıdaki durumlarda da katarakt oluşabilir:
• Uzun süreli güneş ışığına maruz kalma
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Kortizon içeren ilaçların uzun süre kullanımı
• Göz travmaları
• Doğuştan gelen bazı durumlar
Katarakt bulaşıcı değildir ve bir gözden diğerine geçmez; ancak zamanla her iki gözde de gelişebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Katarakt genellikle yavaş ilerleyen bir hastalıktır. Bu nedenle kişiler başlangıçta görme kaybını fark etmeyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
• Görmede bulanıklık veya puslu görme
• Renklerin soluk ve mat görünmesi
• Işığa karşı hassasiyet ve kamaşma
• Özellikle gece araç kullanırken zorlanma
• Gözlük numarasının sık değişmesi
• Çift görme (tek gözle bakıldığında)
Bu şikâyetler günlük yaşamı etkilemeye başladığında bir göz hekimine başvurmak önemlidir.
Katarakt Ne Zaman Tedavi Edilmelidir?
Toplumda sıkça sorulan sorulardan biri “Kataraktın olgunlaşması gerekir mi?” şeklindedir. Günümüzde bu yaklaşım artık geçerli değildir. Katarakt, kişinin görme kalitesini ve günlük yaşamını etkilemeye başladığı anda tedavi edilmelidir.
Gazete okumakta, televizyon izlemekte, araç kullanmakta veya yüzleri tanımakta zorlanma varsa, katarakt tedavisi gündeme gelir.
Tedavisi Var mı?
Kataraktın ilaçla, damlayla veya gözlükle tedavisi yoktur. Günümüzde tek ve etkili tedavi yöntemi cerrahidir.
Katarakt ameliyatı sırasında bulanıklaşmış olan doğal mercek alınır ve yerine ömür boyu kalıcı olan yapay bir mercek yerleştirilir. Bu ameliyat:
• Yaklaşık 10–15 dakika sürer
• Genellikle damla ile uyuşturularak yapılır
• Hastalar aynı gün evlerine dönebilir
Fakoemülsifikasyon tekniğinde, bulanıklaşmış mercek ultrason dalgalarıyla parçalanarak küçük bir kesiden alınır ve yerine yapay mercek yerleştirilir. Bu yöntem, hızlı iyileşme ve yüksek görme kalitesi sağlar.
Bazı ileri veya sert katarakt olgularında ise EKKE (ekstrakapsüler katarakt ekstraksiyonu) adı verilen, daha geniş kesiyle yapılan klasik cerrahi yöntem tercih edilebilir. Günümüzde daha nadir uygulanmakla birlikte, uygun hastalarda etkili ve güvenli bir seçenektir.
Günümüzde kullanılan modern teknikler sayesindekatarakt ameliyatları son derece güvenli ve başarılıdır.
Mercek Seçimi ve Görme Kalitesi
Ameliyat sırasında yerleştirilen yapay mercekler tek tip değildir. Hastanın ihtiyacına göre:
• Uzağı net gösteren mercekler
• Yakın–uzak gözlüksüz görmeyi hedefleyen akıllı mercekler
• Astigmatı da düzelten özel mercekler
tercih edilebilir. Mercek seçimi, hastanın yaşam tarzı ve beklentileri göz önünde bulundurularak göz hekimi tarafından belirlenir.
Ameliyat Sonrası Süreç
Katarakt ameliyatından sonra genellikle hızlı bir iyileşme görülür. Hastalar çoğu zaman birkaç gün içinde günlük yaşamlarına dönebilir. Ameliyat sonrası verilen damlaların düzenli kullanılması ve kontrol muayenelerinin aksatılmaması çok önemlidir.
İlk günlerde hafif batma, sulanma veya ışık hassasiyeti normal kabul edilir. Ancak şiddetli ağrı veya ani görme azalması durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Son Olarak;
Katarakt, körlük nedeni olmak zorunda değildir. Erken fark edildiğinde ve uygun zamanda ameliyat edildiğinde görme büyük ölçüde geri kazanılabilir. Görmenin, yaşlanmanın doğal ve değiştirilemez bir sonucu olduğu düşünülmemelidir.
Net görmek, yaşam kalitesinin önemli bir parçasıdır. Görmede azalma hissedildiğinde düzenli göz muayenesi yaptırmak ve doğru zamanda tedavi olmak, sağlıklı bir yaşam için büyük önem taşır.