Onu anlatmak, sadece bir oyunculuk kariyerini anlatmak değildir. Onu anlatmak, bu ülkenin perdede gördüğü adalet arayışını, yoksulluğunu, gururunu, aşkını ve öfkesini anlatmaktır.
Kadir İnanır’ın yüzü, Türk sinemasının en güçlü yüzlerinden biridir. O yüzde yalnızca bir jön güzelliği yoktur; kırılmış insanların suskunluğu, ezilmişlerin haysiyeti, sevdasını içine gömenlerin ağır bakışı vardır. Onun bakışı bazen bir mahkeme hükmü kadar keskin, bazen eski bir türkü kadar yaralıdır.
Türk sinemasında bazı oyuncular rol yapar, bazıları ise dönemin ruhunu taşır. Kadir İnanır ikinci gruptadır. O, perdenin önünde yalnız bir karakteri değil; sokağın, köyün, fabrikanın, gurbet yolunun insanını temsil etti. Bu yüzden onun filmleri yalnızca izlendi geçildi denemez. O filmler, bir kuşağın iç dünyasına yerleşti.
Kadir İnanır denildiğinde akla sadece aşk filmleri gelmez. Onun sinemasında haksızlığa direnen adam vardır. Ezilse de eğilmeyen insan vardır. Sevdiğini kaybetse de vakarını kaybetmeyen yürek vardır. Bu yüzden Kadir İnanır, Türk sinemasında yalnızca romantizmin değil, onurun da adıdır.
Bugün onun adı geçtiğinde insanın içinden eski sinemanın ağır kapısı aralanır. O kapıdan siyah beyaz acılar, renkli umutlar, kalabalık aile sofraları, uzun gurbet yolları ve susarak seven insanlar çıkar. Çünkü Kadir İnanır, bir dönemin sinema diliyle birlikte halkın duygusunu da taşıyan büyük isimlerden biridir.
Asıl mesele şudur: Bazı sanatçılar öldüğünde yalnızca bir insan eksilmez. Bir perde kararır. Bir ses susar. Bir dönemin ışığı geri çekilir. Kadir İnanır gibi isimler için “bir oyuncu” demek bu yüzden yetersiz kalır. O, Türk sinemasının omurgasına adını yazmış bir sanatçıdır.
Kadir İnanır yaşarken de, adı anıldığında da bize şunu hatırlatır: Sinema yalnızca eğlence değildir. Sinema bazen halkın aynasıdır. Bazen adaletin gecikmiş sesi, bazen aşkın ağır yükü, bazen de memleketin suskun vicdanıdır.
Ve Kadir İnanır, o vicdanın perdedeki en güçlü yüzlerinden biridir.