Son yıllarda yayımlanan bilimsel çalışmalar, mikroplastik olarak adlandırılan çok küçük plastik parçacıklarının insan bedeninde neredeyse ulaşmadığı bir yer kalmadığını ortaya koyuyor.
Araştırmalar, mikroplastiklerin kan dolaşımından akciğerlere, karaciğerden böbreklere, hatta plasenta ve beyin dokusuna kadar birçok organda tespit edildiğini gösteriyor. Uzmanlar bu durumun modern yaşamın kaçınılmaz sonucu olduğunu, ancak etkilerinin henüz tam olarak anlaşılmadığını söylüyor.
Bilim İnsanları: Vücudun Her Yerinde İzine Rastlanıyor
Son yıllarda Avrupa ve ABD’de yapılan analizlerde, mikroplastik parçacıkları insan kan örneklerinde, damar dokularında ve akciğer biyopsilerinde tespit edildi. Daha dikkat çekici olan ise bazı çalışmalarda bu parçacıkların beyin dokusunda bile bulunması oldu.
Bilim insanlarına göre plastikler parçalandıkça milimetrenin çok altında boyutlara ulaşıyor ve bu sayede:
• solunum yoluyla akciğerlere,
• yiyecek ve içeceklerle sindirim sistemine,
• kan dolaşımı aracılığıyla organlara
ulaşabiliyor.
Günde On Binlerce Parçacık
Araştırmalar, insanların mikroplastiklere maruziyetinin düşündüğümüzden çok daha fazla olabileceğini gösteriyor. Ev içi ortamlarda yapılan ölçümler, insanların her gün on binlerce mikroplastik parçacığını soluyabileceğini ortaya koyuyor.
Bu parçacıkların önemli kaynakları arasında şunlar bulunuyor:
• plastik ambalajlar
• sentetik tekstil ürünleri
• kozmetik ve temizlik ürünleri
• araç lastikleri ve şehir tozu
• plastik su şişeleri ve gıda kapları
Sağlık Riskleri Hâlâ Araştırılıyor
Mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda araştırmalar henüz devam ediyor. Ancak laboratuvar çalışmalarında bu parçacıkların:
• iltihaplanmayı tetikleyebildiği,
• hücre stresine neden olabildiği,
• bağışıklık sistemini etkileyebildiği
yönünde bulgular elde edildi.
Bazı bilim insanları, plastik parçacıklarının damar plaklarında bulunmasının kalp-damar hastalıklarıyla bağlantılı olabileceğini de araştırıyor.
Modern Çağın Yeni Çevre Sorunu
Uzmanlara göre mikroplastikler, insanlığın plastik kullanımındaki büyük artışın bir sonucu. Dünyada her yıl 400 milyon tondan fazla plastik üretiliyor ve bu plastiklerin önemli bir bölümü zamanla parçalanarak mikroplastik haline geliyor.
Bilim dünyasında giderek güçlenen görüş ise şu:
Mikroplastikler, 21. yüzyılın en önemli çevre ve halk sağlığı sorunlarından biri olabilir.
Görünmez olmaları onları daha az tehlikeli yapmıyor. Tam tersine, uzmanlara göre asıl endişe verici olan şey şu:
İnsanlık, kendi ürettiği plastiklerin artık bedeninin içine kadar girdiği bir çağda yaşıyor.