Kalp krizi uzun yıllar boyunca daha çok ileri yaş grubunun hastalığı olarak görülüyordu.
Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar, özellikle 40 yaş altı bireylerde akut miyokard enfarktüsü
vakalarının giderek daha sık rapor edildiğini göstermektedir. Bu durum hem klinisyenler hem de
halk sağlığı uzmanları için önemli bir uyarı niteliği taşımaktadır.
Kalp Krizi Nedir?
Kalp krizi, tıbbi adıyla miyokard enfarktüsü, kalp kasını besleyen koroner arterlerden
birinin ani şekilde tıkanması sonucu kalp kasının yeterli oksijen alamamasıyla ortaya çıkar.
Bu tıkanma çoğunlukla damar içinde oluşan pıhtı nedeniyle gelişir ve hızlı müdahale edilmezse
kalp kasında kalıcı hasara yol açabilir.
Gençlerde Neden Artıyor?
Genç yaşta kalp krizi görülmesinin arkasında tek bir neden yoktur.
Birden fazla yaşam tarzı ve metabolik faktör bu riski artırmaktadır.
1. Sigara ve elektronik sigara kullanımı
Sigara, damar iç yüzeyinde hasara yol açarak ateroskleroz gelişimini hızlandırır. Özellikle genç yaşta başlayan sigara kullanımı, damar sertliğinin daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilir.
2. Obezite ve hareketsiz yaşam
Modern yaşam tarzı, fiziksel aktivitenin azalmasına ve obezitenin artmasına yol açmıştır. Bu durum hipertansiyon, diyabet ve dislipidemi gibi kalp hastalıkları için önemli risk faktörlerini beraberinde getirir.
3. Sağlıksız beslenme alışkanlıkları
Yüksek tuz, şeker ve doymuş yağ içeren beslenme biçimleri damar sağlığını olumsuz etkiler. İşlenmiş gıdaların yaygınlaşması da bu riski artırmaktadır.
4. Stres ve uyku bozuklukları
Kronik stres, artmış kortizol düzeyleri ve düzensiz uyku, kalp damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.
5. Enerji içecekleri ve uyarıcı maddeler
Aşırı kafein ve bazı uyarıcı maddeler kalp ritmini etkileyebilir ve özellikle altta yatan risk faktörleri olan bireylerde kardiyovasküler olaylara zemin hazırlayabilir.
Gençlerde Belirtiler Farklı Olabilir
Genç bireylerde kalp krizi belirtileri bazen klasik tabloya göre daha belirsiz olabilir.
Göğüs ağrısına ek olarak şu belirtiler görülebilir:
nefes darlığı
mide bulantısı
sırt veya çene ağrısı
aşırı yorgunluk
Bu nedenle özellikle risk faktörleri bulunan genç bireylerde bu belirtilerin ciddiye alınması önemlidir.
Önleme Neden Önemli?
Kalp damar hastalıklarının büyük bir kısmı önlenebilir risk faktörleriyle ilişkilidir.
Sigaranın bırakılması, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme ve düzenli sağlık kontrolleri
kalp krizi riskini önemli ölçüde azaltabilir.
Genç yaşta kalp krizi görülmesi nadir olsa da imkânsız değildir. Bu nedenle kalp sağlığı yalnızca
ileri yaşların değil, her yaş grubunun dikkat etmesi gereken bir konu olarak değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
Arora S., Stouffer G.A., Kucharska-Newton A.M., et al. Twenty Year Trends and Sex Differences in Young Adults Hospitalized With Acute Myocardial Infarction. Circulation. 2019;139(8):1047–1056.
Andersson C., Vasan R.S. Epidemiology of Cardiovascular Disease in Young Individuals. Nature Reviews Cardiology. 2018;15(4):230–240.
Benjamin E.J., Muntner P., Alonso A., et al. Heart Disease and Stroke Statistics—2019 Update. Circulation. 2019;139:e56–e528.