Kanser, dünyada ve Türkiye’de en önemli sağlık sorunlarının başında geliyor. Sosyal medyada “alkali diyetle kanser yok olur” ya da “tek bitkiyle tümör erir” gibi iddialar yayılırken, bilimsel araştırmalar kansere karşı en güçlü korumanın günlük yaşam alışkanlıklarında saklı olduğunu gösteriyor.
Uzmanların ortak mesajı
“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”
Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.
Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural:
Uzmanlara göre kanserden korunmanın en etkili yolu tek bir mucize diyet değil; sigaradan uzak durmaktan güneşten korunmaya kadar uzanan 12 bilimsel yaşam alışkanlığı.
Sigara içmemek
• akciğer kanserlerinin büyük çoğunluğundan sorumlu
• gırtlak, pankreas ve mesane kanser riskini de artırıyor
Pasif içicilik bile riskli görülüyor.
Hareketli yaşam
Haftada en az:
• 150 dakika tempolu yürüyüş
• veya 75 dakika daha yoğun egzersiz
Egzersiz yalnızca kilo için değil, hormon dengesi ve bağışıklık için de önemli.
Doktorun önerdiği tedaviyi aksatmamak
Tedaviyi yarıda kesmek veya internetteki “alternatif yöntemlere” yönelmek, hastalığın seyrini olumsuz etkileyebiliyor. Tedavi kararının hekimle birlikte alınması gerektiği vurgulanıyor.
Yeterli uyku ve stres yönetimi
Dolaylı ama önemli etkiler:
• bağışıklık zayıflaması
• hormon dengesinin bozulması
• kilo alma eğilimi
Uyku düzeni ve stres kontrolü, genel sağlıkla birlikte kansere karşı da korunmayı destekliyor.
Tarama programlarına katılmak
Erken teşhis hayat kurtarıyor.
Türkiye’de yaygın taramalar:
• meme kanseri
• rahim ağzı kanseri
• kolon kanseri
Sağlıklı kiloda kalmak
Fazla kilo ile ilişkili kanserler:
• meme
• rahim
• kalın bağırsak
• pankreas
Dengeli beslenme ve hareketli yaşam, riski azaltıyor.
Sebze ve meyve ağırlıklı beslenme
Önerilenler:
• sebze, meyve
• tam tahıllar
• baklagiller
Sınırlanması önerilenler:
• şekerli içecekler
• hazır ve ultra işlenmiş gıdalar
Aşılar: HPV ve Hepatit B
HPV aşısı: rahim ağzı kanseri riskini büyük ölçüde azaltıyor
Hepatit B aşısı: karaciğer kanseri riskini düşürüyor
Aşılar, kanserden koruyabilen nadir tıbbi araçlardan biri.
Mesleki risklerden korunmak
Özellikle şu alanlarda çalışanlar dikkat etmeli:
• maden
• inşaat
• kimya
• sanayi
Asbest, kimyasal madde ve radyasyona maruziyet, koruyucu ekipmanla azaltılabiliyor.
Güneşten korunmak ve solaryumdan uzak durmak
• cilt kanseri ve melanom riski artıyor
• koruyucu krem, şapka ve gölgede kalma önemli
Solaryum, Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanserojen kabul ediliyor.
Mesleki risklerden korunmak
Özellikle şu alanlarda çalışanlar dikkat etmeli:
• maden
• inşaat
• kimya
• sanayi
Asbest, kimyasal madde ve radyasyona maruziyet, koruyucu ekipmanla azaltılabiliyor.
Aile öyküsü olanlara genetik danışmanlık
Ailede şu kanserler varsa risk artabilir:
• meme
• yumurtalık
• kalın bağırsak
Genetik tarama ve düzenli takip öneriliyor.
