Oyuncu Ece İrtem’in 35 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından sosyal medyada “alkol ve antidepresan kombinasyonu” iddiası gündeme geldi. Ancak bilimsel açıdan bu tür iddiaların kesin bilgi gibi sunulması doğru değil. Bir kişinin ölüm nedeni; kullanılan ilaç, alkol miktarı, mevcut hastalıklar, kalp ritmi, karaciğer fonksiyonları ve toksikoloji sonuçları birlikte değerlendirilmeden açıklanamaz.
Tıbbi kaynaklar, antidepresan kullanırken alkol tüketilmemesi gerektiğini belirtiyor. Mayo Clinic, alkol ve antidepresanların birlikte alınmasının depresyon ve kaygı belirtilerini artırabileceğini, ilacın etkisini azaltabileceğini ve bazı durumlarda tehlikeli sonuçlara yol açabileceğini bildiriyor. NHS kaynaklarında da antidepresanların baş dönmesi, uyku hali, çarpıntı ve duygu durum değişiklikleri gibi yan etkilere neden olabileceği aktarılıyor.
“Riskli” demek başka, “ölüm nedeni” demek başka
Uzmanlara göre alkol ve antidepresan birlikte kullanımı özellikle uyku hali, bilinç bulanıklığı, reflekslerde yavaşlama ve karar verme mekanizmasında bozulma gibi etkileri artırabilir. Bazı antidepresan gruplarında risk daha belirgin olabilir. HSE, özellikle trisiklik antidepresanlar ve MAOI grubu ilaçlarla alkol kullanımında sersemlik ve uyku halinin artabileceğini, SSRI ve SNRI gruplarında risk daha düşük görünse bile alkolden kaçınmanın çoğu zaman önerildiğini bildiriyor.
Buna karşın her vakada “alkol ve antidepresan birlikte alındı, ölüm nedeni budur” demek bilimsel olarak hatalıdır. Böyle bir değerlendirme ancak kandaki ilaç düzeyi, alkol oranı, başka madde veya ilaç varlığı, kalp-damar bulguları ve otopsi sonuçlarıyla yapılabilir.
En büyük tehlike kontrolsüz kullanım
Antidepresanlar hekim kontrolünde kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçların alkolle birlikte alınması bazı kişilerde ilacın yan etkilerini artırabilir, tedavi sürecini bozabilir ve mevcut ruhsal tabloyu ağırlaştırabilir. Özellikle birden fazla ilaç kullananlar, kalp-damar hastalığı bulunanlar, karaciğer sorunu olanlar ve yüksek doz ilaç alan kişilerde risk daha ciddi hale gelebilir.
Kesin bilgi resmi raporla ortaya çıkar
Ece İrtem’in vefatı özelinde kamuoyunda dolaşan iddiaların kesin ölüm nedeni gibi aktarılması doğru değildir. Bu tür olaylarda belirleyici olan adli tıp incelemesi ve resmi raporlardır. Sağlık uzmanlarının ortak uyarısı ise net: Antidepresan kullanan kişiler alkol tüketimi konusunda mutlaka hekim veya eczacıya danışmalı, ilacı kendi kendine bırakmamalı ve doz değişikliği yapmamalıdır.