ABD’de Pennsylvania Üniversitesi öncülüğünde yürütülen erken faz klinik çalışmada, kanser tedavisinde kullanılan CAR-T hücre teknolojisi bu kez böbrek nakli bekleyen hastalar için denendi. Çalışmanın sonuçları New England Journal of Medicine’da yayımlandı. (New England Journal of Medicine)
Uygun Böbrek Bulmaları Neredeyse İmkânsızdı
Araştırmaya dahil edilen iki hasta, bağışıklık sistemlerinde donör böbreklere saldırabilecek düzeyde yüksek antikorlara sahipti. Bu durum, tıpta “yüksek derecede duyarlı” hasta grubu olarak tanımlanıyor.
Bu hastalarda vücut, nakledilecek böbreği yabancı doku olarak algılayıp hızla reddedebiliyor. Bu nedenle uygun donör bulmak yıllar sürebiliyor, bazı hastalar içinse nakil şansı neredeyse tamamen ortadan kalkabiliyor.
CAR-T Hücreleri Antikor Üreten Hücreleri Hedefledi
Çalışmada araştırmacılar, hastaların bağışıklık sistemindeki zararlı antikor üretiminden sorumlu hücreleri azaltmak için çift hedefli CAR-T hücre tedavisi kullandı. Tedavide CD19 hedefli CAR-T hücreleri hafıza B hücrelerini, BCMA hedefli CAR-T hücreleri ise antikor üreten plazma hücrelerini baskılamayı amaçladı. (Penn Medicine)
Tedavi sonrası iki hastada da zararlı antikor düzeylerinde belirgin düşüş sağlandı. Bu düşüşün ardından hastalar için uygun böbrek eşleşmesi mümkün hale geldi ve her iki hastaya da başarılı şekilde böbrek nakli yapıldı.
Şimdilik Erken Ama Umut Veren Sonuç
Araştırmacılar, iki hastada şu ana kadar donöre özgü antikorların yeniden yükseldiğine veya organ reddine dair belirti görülmediğini bildirdi. Tedavinin erken faz çalışmada iyi tolere edildiği, ağır sitokin salınım sendromu ya da nörotoksisite gibi ciddi yan etkilerin izlenmediği aktarıldı. (Penn Medicine)
Buna karşın uzmanlar, çalışmanın yalnızca iki hasta üzerinde yürütülen erken dönem bir klinik araştırma olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle yöntemin rutin böbrek nakli uygulamalarına girebilmesi için daha geniş hasta gruplarında güvenlilik, etkinlik ve uzun dönem sonuçların değerlendirilmesi gerekiyor.
Nakil Bekleyen Hastalar İçin Yeni Umut
CAR-T tedavisi bugüne kadar daha çok kan kanserleriyle gündeme gelmişti. Bu çalışma ise hücresel tedavilerin organ nakli alanında da kullanılabileceğini gösteren dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Eğer daha büyük çalışmalarda da benzer sonuçlar alınırsa, bağışıklık sistemi aşırı duyarlı olduğu için yıllarca böbrek bekleyen hastalar için yeni bir nakil yolu açılabilir.