Akademik yaşamını aynı üniversitede sürdüren Özvar, yüksek lisans ve doktora derecelerini İktisat Tarihi alanında aldı.
Bilim dünyasında özellikle Osmanlı mali sistemi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Özvar, yayımladığı eserlerle hem ulusal hem uluslararası alanda önemli bir yer edindi. 2004’te yayımlanan “Osmanlı Maliyesinde Malikane Uygulaması” adlı kitabı, Osmanlı Bankası Arşivleri ve Araştırma Merkezi tarafından 2005 yılında yılın kitabı ödülüne layık görüldü. Bunu, Prof. Dr. Mehmet Genç ile birlikte hazırladığı iki ciltlik “Osmanlı Maliyesi: Kurumlar ve Bütçeler” çalışması izledi. Bu eser, 2013’te Uluslararası Halil İnalcık Tarih Ödülünü kazandı.
2009–2012 yılları arasında Harvard Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi’nde misafir öğretim üyesi olarak bulunan Özvar, aynı dönemde Harvard Hukuk Fakültesi’nde İslam hukuku araştırmaları üzerine çalışmalar yürüttü.
Bilimsel ve kurumsal görevleri arasında; Türk Tarih Kurumu Bilim Kurulu üyeliği, Uluslararası Türkiye’nin Sosyal ve Ekonomik Tarihi Birliği İdare Kurulu üyeliği ve Uluslararası İktisat Tarihi Kurumu Bilim Kurulu üyeliği de yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca Yükseköğretim Kurulu üyeliğinden YÖK Başkanlığı görevine atanan Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye’nin yükseköğretim sistemine yönelik reform ve yeni vizyon arayışlarının öncülerinden biri olarak görülmektedir.
Prof. Dr. Erol Özvar evli ve üç çocuk babasıdır.
