Uzmanlar, kilo kaybının ardından yeniden kilo almanın oldukça yaygın olduğunu belirtiyor. Bunun nedenleri arasında metabolizmanın yavaşlaması, eski beslenme alışkanlıklarına dönülmesi ve sürdürülebilir olmayan diyetler yer alıyor. Kalıcı kilo kontrolü için kısa süreli çözümler yerine yaşam tarzı değişiklikleri öneriliyor.

1. Kas Kütlesini Korumaya Odaklanın

Kilo verirken yalnızca yağ değil, kas dokusu da kaybedilebiliyor. Uzmanlar, özellikle direnç egzersizleri ve kuvvet antrenmanlarının kas kaybını azaltarak metabolizmanın daha aktif kalmasına yardımcı olduğunu vurguluyor. Kas kütlesi arttıkça vücudun dinlenme sırasında bile daha fazla enerji harcadığı belirtiliyor.

2. Tartıdan Fazlasını Takip Edin

Sadece kiloya bakmak yanıltıcı olabiliyor. Vücut kompozisyonu analizleri sayesinde yağ, kas ve su oranlarındaki değişiklikler daha doğru değerlendirilebiliyor. Düzenli takip, olası kilo geri kazanımlarının erken fark edilmesini sağlayabiliyor.

3. Sürdürülebilir Beslenme Alışkanlıkları Edinin

Uzmanlara göre en büyük hata, hızlı sonuç almak için aşırı kısıtlayıcı diyetlere yönelmek. Bunun yerine protein açısından zengin, lif içeriği yüksek ve işlenmiş gıdaların sınırlı olduğu bir beslenme düzeni öneriliyor. Öğün atlamak yerine dengeli ve düzenli beslenmenin uzun vadede daha etkili olduğu belirtiliyor.

4. Uyku ve Stresi İhmal Etmeyin

Yetersiz uyku ve kronik stres, iştahı düzenleyen hormonları etkileyerek kilo kontrolünü zorlaştırabiliyor. Araştırmalar, düzenli uyuyan ve stres seviyesini yöneten bireylerin kilo koruma konusunda daha başarılı olduğunu gösteriyor.

5. Düzenli Hareketi Hayatın Parçası Haline Getirin

Kilo kaybını koruyan kişilerde ortak özelliklerden biri düzenli fiziksel aktivite. Uzmanlar haftada en az 150-250 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını, ayrıca haftada en az iki gün kuvvet çalışması eklenmesini öneriyor.

6. Destek Almaktan Çekinmeyin

Diyetisyen, hekim veya kilo yönetimi konusunda deneyimli sağlık profesyonellerinden destek almak sürecin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayabiliyor. Uzmanlar, özellikle kilo kaybı durduğunda veya yeniden kilo alımı başladığında profesyonel değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu belirtiyor.

Uzmanlar Ne Uyarıyor?

Uzmanlara göre kalıcı kilo kontrolünün sırrı “mükemmel olmak” değil, sürdürülebilir alışkanlıklar geliştirmek. Aşırı kısıtlayıcı diyetler, uzun süreli açlıklar veya hızlı kilo verme vaat eden yöntemler yerine, kişinin yaşam tarzına uyum sağlayabilecek değişiklikler daha başarılı sonuçlar veriyor.

Kaynak

• Cleveland Clinic, “How To Keep Weight off With GLP-1s”, 5 Mayıs 2026.

Günlük yaşamda kullandığımız plastik ürünlerden kaynaklanan mikroplastikler artık yalnızca çevrede değil, insan vücudunda da tespit ediliyor. Kan, akciğer, karaciğer, kalp ve hatta beyin dokusunda bulunduğu gösterilen bu parçacıkların sağlık üzerindeki uzun vadeli etkileri araştırılmaya devam ederken, bilim insanları şimdi de bu maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasının mümkün olup olmadığını inceliyor.

Kandaki Mikroplastikleri Azaltan Yöntem

ABD merkezli araştırmacılar tarafından yürütülen ve hakemli bilimsel dergide yayımlanan çalışmada, “terapötik plazma değişimi” (Therapeutic Plasma Exchange - TPE) adı verilen yöntem değerlendirildi. Bu işlem sırasında hastanın kanı özel bir cihazdan geçirilerek plazmanın önemli bir bölümü ayrılıyor ve yerine albümin ile serum benzeri sıvılar veriliyor.

Araştırmada 114 hastada gerçekleştirilen 174 plazma değişim işlemi incelendi. Sonuçlar, başlangıçta orta veya yüksek düzeyde mikroplastik bulunan kişilerde kandaki mikroplastik miktarının azaldığını gösterdi.

İlk Kez İnsanlarda Gösterildi

Araştırmacılar, terapötik plazma değişiminin insan dolaşımındaki mikroplastikleri azaltabildiğini gösteren ilk çalışma olduğunu belirtiyor. Çalışmada, düşük başlangıç seviyesine sahip bazı kişilerde ise küçük artışlar görüldü. Bunun olası nedenlerinden birinin, işlem sırasında kullanılan plastik tıbbi ekipmanlardan sisteme yeni mikroplastiklerin geçmesi olduğu ifade edildi.

Sağlık Faydası Henüz Kanıtlanmadı

Bilim insanları önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Kandaki mikroplastik miktarının azalması, bunun insanların daha sağlıklı olacağı anlamına geldiğini henüz göstermiyor.

Mikroplastiklerin çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceğine dair bulgular bulunsa da, bu parçacıkların doğrudan hangi hastalıklara yol açtığı ve kandan uzaklaştırılmalarının klinik fayda sağlayıp sağlamadığı henüz netleşmiş değil. Bu nedenle uzmanlar daha büyük ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Mikroplastik Sorunu Devam Ediyor

Araştırmacılara göre plazma değişimi kandaki mikroplastikleri azaltabilse de insanlar çevreden sürekli olarak yeniden mikroplastiklere maruz kalıyor. İçme suyu, gıdalar, hava ve sentetik tekstil ürünleri bu maruziyetin başlıca kaynakları arasında yer alıyor. Bu nedenle tek bir işlemin kalıcı çözüm sunup sunamayacağı bilinmiyor.

Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Yeni çalışma, mikroplastiklerin insan kanından belirli ölçüde uzaklaştırılabileceğine dair ilk güçlü kanıtlardan birini sunuyor. Ancak uzmanlar, bu yöntemin henüz deneysel aşamada olduğunu ve yalnızca mikroplastik azaltmak amacıyla rutin olarak uygulanmasını destekleyecek yeterli veri bulunmadığını belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda yapılacak klinik çalışmalar, mikroplastiklerin gerçekten sağlık riskine dönüşüp dönüşmediğini ve bu tür tedavilerin anlamlı fayda sağlayıp sağlamadığını ortaya koyacak.

İşitme kaybı ve tinnitus, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen sağlık sorunları arasında yer alıyor. Özellikle ani sensörinöral işitme kaybı ve iç kulak kaynaklı işitme problemlerinde tedavi seçenekleri sınırlı kalabiliyor. Bu nedenle araştırmacılar, iç kulağın onarım süreçlerini destekleyebilecek yeni biyolojik yaklaşımlar üzerinde çalışıyor.

Bu yaklaşımlardan biri de kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazma, yani PRP. PRP; büyüme faktörleri ve iyileşme sürecinde rol oynayan biyolojik bileşenler içermesi nedeniyle ortopedi, dermatoloji ve yara iyileşmesi gibi alanlarda uzun süredir araştırılıyor. Son yıllarda ise PRP’nin kulak zarı yoluyla orta kulağa uygulanması ve iç kulak üzerindeki olası etkileri bilimsel çalışmaların konusu oldu.

Küçük Çalışmalarda İşitme Kazancı Bildirildi

2024 yılında yayımlanan prospektif bir çalışmada, intratimpanik PRP uygulanan ani sensörinöral işitme kaybı hastalarında ortalama 11,99 dB düzeyinde işitme kazancı bildirildi. Çalışmada özellikle düşük frekanslarda daha belirgin iyileşme saptandığı aktarıldı. Ancak araştırmanın hasta sayısının sınırlı olması ve geniş ölçekli karşılaştırmalı verilere ihtiyaç duyulması nedeniyle sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiği vurgulanıyor. (PMC⁠)

PRP’nin sensörinöral işitme kaybındaki rolünü ele alan 2024 tarihli bir derleme de yöntemin “yeni ve potansiyel” bir tedavi stratejisi olarak incelendiğini, ancak klinik uygulamaya yerleşmesi için daha güçlü kanıtlara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor. (PMC⁠)

Tinnitus İçin de Araştırılıyor

Tinnitus, halk arasında kulak çınlaması olarak biliniyor ve çoğu zaman işitme kaybıyla birlikte görülebiliyor. PRP’nin tinnitus üzerindeki etkisi de bazı küçük çalışmalarda değerlendirilmiş durumda. Bu çalışmalarda bazı hastalarda çınlama şikâyetinde azalma bildirildiği ifade edilse de mevcut veriler kesin tedavi sonucu olarak kabul edilmiyor.

Devam eden klinik araştırma kayıtlarında PRP’nin sensörinöral işitme kaybı ve tinnitus başlıkları altında incelendiği görülüyor. Bu durum, yöntemin bilimsel ilgi gördüğünü ancak halen deneysel araştırma aşamasında olduğunu gösteriyor. (DrugBank⁠)

Rutin Tedavi Değil, Deneysel Yaklaşım

Uzmanlar, PRP’nin işitme kaybı ve tinnitusta umut verici sinyaller vermesine rağmen henüz standart tedavi olarak kabul edilmediğine dikkat çekiyor. Mevcut çalışmaların önemli bir bölümü küçük hasta gruplarıyla yapılmış durumda. Ayrıca uygulama protokolü, doz, seans sayısı, hasta seçimi ve uzun dönem sonuçlar konusunda net bir standart bulunmuyor.

Bu nedenle PRP’nin işitme kaybı veya tinnitus için kesin çözüm gibi sunulmaması gerekiyor. Ani işitme kaybı yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanına başvurması, mevcut kılavuzlara uygun tedavi seçeneklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.

Bilimsel İlgi Artıyor

2026 yılında yayımlanan otoloji alanındaki sistematik bir incelemede de PRP’nin kulak cerrahisi ve işitme kaybı yönetiminde yardımcı bir biyolojik yaklaşım olarak araştırıldığı bildirildi. Ancak inceleme, daha büyük, kontrollü ve uzun takipli çalışmalara ihtiyaç olduğuna işaret ediyor. (Cureus⁠)

Sonuç olarak PRP, işitme kaybı ve tinnitusta “umut verici ama henüz kanıt seviyesi sınırlı” bir araştırma alanı olarak öne çıkıyor. Bilim dünyası bu yöntemin gerçekten hangi hasta grubunda, ne ölçüde ve ne kadar kalıcı fayda sağlayabileceğini anlamak için daha güçlü klinik verilere ihtiyaç duyuyor.

Vahşi doğada farelerin yaşam süresi genellikle birkaç ayla sınırlı kalırken, altın dikenli farelerin bazı bireylerinin çölde 5 yıla kadar yaşayabildiği bildiriliyor. Bu süre, diğer yabani farelerle karşılaştırıldığında yaklaşık 6-7 kat daha uzun bir yaşam anlamına geliyor.

Yaşlılıkta Yara İzsiz İyileşme ve Güçlü Bağışıklık

Çalışmada altın dikenli farelerin ileri yaşta dahi deri yaralarını iz bırakmadan onarabildiği görüldü. Daha önce bu türün genç bireylerinde bilinen bu özellik, araştırmaya göre yaşlı hayvanlarda da korunuyor.

Bir diğer dikkat çekici bulgu ise timus beziyle ilgili oldu. İnsanlarda göğüs kemiğinin arkasında yer alan ve bağışıklık sistemi için kritik öneme sahip beyaz kan hücrelerinin gelişiminde rol oynayan timus, yaşla birlikte küçülüyor. Ancak araştırmacılar, yaşlı altın dikenli farelerde timusun yapısal ve işlevsel olarak güçlü kaldığını bildirdi.

Hafıza ve Öğrenme Yetileri Korunuyor

Araştırmada yaşlı altın dikenli farelerde öğrenme ve hafıza alanlarında beklenen yaşa bağlı düşüşlerin belirgin olmadığı da saptandı. Bu bulgu, türün yalnızca bedensel dayanıklılık değil, bilişsel yaşlanma açısından da özel mekanizmalara sahip olabileceğini düşündürüyor.

Anahtar Protein: Clusterin

Araştırmacılar, altın dikenli farenin yağ dokusunda yaşlanmaya bağlı kronik düşük düzeyli iltihaplanmayı sınırlayan mekanizmaları inceledi. Bu süreçte “clusterin” adlı protein öne çıktı.

Clusterin, vücutta hatalı katlanmış proteinlerin temizlenmesine yardımcı oluyor. Daha önce Alzheimer hastalığında nöroinflamasyonun azalması ve uzun yaşamla ilişkilendirilen bu proteinin, yaşlı altın dikenli farelerde bağışıklık hücreleri tarafından yüksek düzeyde üretildiği görüldü.

Deneylerde clusterin verilen laboratuvar farelerinde motor işlev kaybının azaldığı, organ sağlığının daha iyi korunduğu ve yaşlanmayla ilişkili iltihaplanma belirtilerinin gerilediği bildirildi. Benzer etkiler, insan beyaz kan hücreleri üzerinde yapılan deneylerde de gözlendi.

Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu: Yaşlanma Tek Bir Mekanizmayla Açıklanamaz

Longevity alanındaki çalışmalarıyla bilinen Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu’na göre bu araştırma, yaşlanmanın yalnızca kronolojik bir süreç olmadığını; bağışıklık sistemi, doku onarımı, metabolizma ve hücresel stres yanıtlarının birlikte şekillendirdiği çok katmanlı bir biyolojik tablo olduğunu gösteriyor.

Yılancıoğlu, altın dikenli farede gözlenen güçlü yara iyileşmesi, korunmuş timus fonksiyonu ve düşük inflamasyon yanıtının, sağlıklı yaşlanma araştırmaları açısından dikkatle incelenmesi gereken başlıklar olduğunu belirtiyor. Ancak bu tür çalışmaların insanlara doğrudan “gençleşme” ya da “yaşlanmayı durdurma” vaadi olarak sunulmaması gerektiğini vurguluyor.

Prof. Dr. Yılancıoğlu’na göre clusterin gibi proteinler, yaşa bağlı hastalıkların anlaşılması ve ileride geliştirilebilecek tedavi stratejileri için önemli ipuçları sağlayabilir. Buna karşın hayvan modeli ve hücre deneylerinden elde edilen bulguların klinik uygulamaya dönüşmesi için uzun süreli, kontrollü ve insan odaklı araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.

İnsanlarda Yaşlanma Araştırmaları İçin Ne Anlama Geliyor?

Araştırmacılar, altın dikenli farenin yaşlanmaya dirençli metabolik yolları koruduğunu düşünüyor. Bu yolların diğer farelerde ve insanlarda da bulunabileceği, ancak zamanla pasifleşmiş olabileceği değerlendiriliyor.

Bilim insanlarına göre clusterin gibi proteinler, gelecekte yaşlanma sürecini yavaşlatmaya veya yaşa bağlı hastalıkların etkisini azaltmaya yönelik ilaç araştırmaları için basamak oluşturabilir. Ancak uzmanlar, bu bulguların henüz erken aşamada olduğunu ve insanlarda doğrudan tedavi anlamına gelmediğini vurguluyor.

Çalışmanın Sınırları Neler?

Araştırma, sağlıklı yaşlanmanın biyolojik mekanizmalarına dair güçlü ipuçları sunsa da bulguların önemli bir bölümü hayvan modeli ve hücre deneylerine dayanıyor. Bu nedenle sonuçların insanlarda aynı etkiyi göstereceğini söylemek için daha fazla çalışma gerekiyor.

Yine de altın dikenli fare, yaşlanmanın kaçınılmaz yıkım süreci olmadığını; bazı canlılarda dokuların, bağışıklık sisteminin ve bilişsel işlevlerin uzun süre korunabildiğini gösteren dikkat çekici bir doğal model olarak öne çıkıyor.

Kaynak

Çalışma, Yale School of Medicine araştırmacıları tarafından yürütüldü ve 25 Şubat 2026’da Science Advances’ta yayımlandı. Araştırmada altın dikenli farenin sağlıklı yaşlanma, bağışıklık sistemi, doku onarımı ve clusterin proteiniyle ilişkili biyolojik özellikleri incelendi.

Fenerbahçe’de Yeni Dönem

Seçim sonucu, Fenerbahçe camiasında yeni bir sayfanın açılması olarak değerlendirildi. Uzun yıllar kulüpte başkanlık yapan Aziz Yıldırım’ın yeniden göreve gelmesi, özellikle futbol yapılanması, mali disiplin, tesisleşme ve sportif hedefler açısından dikkatle takip edilecek.

Sarı-lacivertli kulüpte yeni yönetimin ilk gündem maddeleri arasında futbol takımının yeni sezon planlaması, transfer çalışmaları ve kulübün ekonomik yapısına ilişkin adımların yer alması bekleniyor.

Aziz Yıldırım Kimdir?

Aziz Yıldırım, 2 Kasım 1952’de Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğdu. İnşaat mühendisi olan Yıldırım, iş dünyasındaki faaliyetlerinin yanı sıra Türk spor kamuoyunda en çok Fenerbahçe başkanlığıyla tanındı.

1998 yılında Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanlığına seçilen Yıldırım, 2018 yılına kadar sarı-lacivertli kulüpte görev yaptı. Başkanlığı döneminde Fenerbahçe’de tesisleşme hamleleri, stat yenileme çalışmaları, amatör branşlara yapılan yatırımlar ve kulübün çok branşlı spor yapısının güçlendirilmesi öne çıktı.

Aziz Yıldırım döneminde Fenerbahçe, futbolun yanı sıra basketbol, voleybol ve diğer amatör branşlarda da önemli başarılar elde etti. Yıldırım, özellikle kulübün kurumsal yapısını büyütmesi ve sportif yatırımlarıyla Fenerbahçe tarihinin en uzun süre görev yapan başkanlarından biri oldu.

Sarı-Lacivertli Camia Seçime Yoğun İlgi Gösterdi

Fenerbahçe’de yapılan olağanüstü seçimli genel kurul, yüksek katılımla gerçekleşti. Üyeler, başkanlık seçimi için sandığa giderken kongre süreci gün boyunca spor kamuoyunun en çok takip edilen gündemlerinden biri oldu.

Aziz Yıldırım’ın yeniden başkan seçilmesiyle birlikte Fenerbahçe’de hem yönetim anlayışı hem de sportif hedefler bakımından yeni bir dönem resmen başlamış oldu.

Perkütan kordotomi nedir?

Perkütan kordotomi, omurilikte ağrı ve ısı duyusunu taşıyan sinir yollarının özel iğne-elektrot sistemiyle hedeflenmesi esasına dayanan girişimsel bir ağrı tedavisidir.

İşlem genellikle görüntüleme eşliğinde, ciltten girilerek uygulanır. Amaç kanseri tedavi etmek değil, ileri evre hastalarda yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan dirençli ağrıyı azaltmaktır.

Bu yöntem özellikle omuz altı bölgede yerleşen, tek taraflı ve ilaç tedavilerine yeterli yanıt vermeyen kanser ağrılarında gündeme gelir.

Her hastaya uygulanmıyor

Perkütan kordotomi, standart ağrı kesici tedavilerden farklı olarak ileri uzmanlık gerektiren bir işlemdir. Bu nedenle her kanser hastasına uygulanmaz.

İşlem öncesinde hastanın ağrısının yeri, yayılımı, solunum kapasitesi, nörolojik durumu, kanama riski, genel sağlık durumu ve yaşam beklentisi birlikte değerlendirilir.

Uzmanlar, işlemin ancak uygun hasta seçimiyle ve deneyimli ekipler tarafından yapılması gerektiğini vurguluyor.

Türkiye’de hangi şehirlerde var?

Sağlık Bakanlığı’nın HealthTürkiye platformunda yer alan kayıtlar incelendiğinde perkütan kordotomi hizmetinin İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli, İzmir, Denizli, Karabük, Balıkesir ve Ordu gibi farklı şehirlerdeki bazı sağlık kuruluşlarının hizmet listelerinde bulunduğu görülüyor.

Ancak bu liste, işlemin her hastanede aktif olarak ve her dönem rutin biçimde yapıldığı anlamına gelmiyor. Hastaların güncel uygulama, randevu ve hasta kabul durumu için ilgili hastanenin Algoloji, Beyin ve Sinir Cerrahisi veya Ağrı Tedavisi birimleriyle doğrudan görüşmesi gerekiyor.

İstanbul’da hangi merkezlerde görünüyor?

HealthTürkiye kayıtlarında İstanbul’da perkütan kordotomi hizmetiyle ilişkilendirilen merkezler arasında Acıbadem Kozyatağı Hastanesi, Acıbadem International Hastanesi, Acıbadem Maslak Hastanesi, Acıbadem Kartal Hastanesi, Acıbadem Bakırköy Hastanesi, Medicana Kadıköy Hastanesi, Medicana Ataköy Hastanesi, Medicana International İstanbul Hastanesi, Medipol Bahçelievler Hastanesi, Emsey Hospital ve Başkent Üniversitesi İstanbul Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi yer alıyor.

Bu merkezlerin önemli bölümü beyin cerrahisi, algoloji, girişimsel ağrı tedavileri veya ileri nöroşirürji işlemleriyle ilişkilendirilen hizmet başlıklarına sahip.

Ankara’da Gülhane dahil önemli merkezler var

Ankara, perkütan kordotomi ve ileri ağrı tedavileri açısından öne çıkan şehirlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, girişimsel ağrı tedavileri, algoloji ve beyin cerrahisi altyapısıyla bu alanda adı geçen merkezler arasında yer alıyor.

HealthTürkiye kayıtlarında Ankara’da ayrıca Gazi Üniversitesi Hastanesi, Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi ve bazı özel sağlık kuruluşlarının da kordotomi veya kanser ağrısını azaltmaya yönelik nöroşirürjikal işlemlerle ilişkilendirildiği görülüyor.

Gazi Üniversitesi Hastanesi’nin hizmet kayıtlarında “Kordotomi, DREZ ameliyatı” ifadesinin kanser ağrılarının azaltılması başlığıyla yer alması dikkat çekiyor.

Başka şehirlerde de kayıtlar bulunuyor

İstanbul ve Ankara dışında Bursa, Kocaeli, İzmir, Denizli, Karabük, Balıkesir ve Ordu’daki bazı sağlık kuruluşlarının da HealthTürkiye platformunda perkütan kordotomi veya kordotomiyle ilişkili hizmet başlıklarında yer aldığı görülüyor.

Bu kapsamda Bursa’da bazı özel hastaneler, Kocaeli/Gebze’de Anadolu Sağlık Merkezi, İzmir’de özel sağlık kuruluşları, Denizli, Karabük, Balıkesir ve Ordu’daki bazı merkezler kayıtlarda öne çıkıyor.

Ancak uzmanlar, bu tür ileri girişimsel işlemlerde yalnızca internet kayıtlarına bakılarak karar verilmemesi gerektiğini belirtiyor. Hastanın tıbbi dosyası ilgili branş hekimleri tarafından değerlendirilmeli ve işlem kararı multidisipliner yaklaşımla verilmelidir.

Riskleri neler?

Perkütan kordotomi sonrası ağrı ve ısı duyusunda azalma beklenen bir sonuçtur. Ancak işlem ciddi uzmanlık gerektirir.

Uyuşma, güç kaybı, dengesizlik, idrar problemleri, solunumla ilgili sorunlar ve nadiren nörolojik komplikasyonlar görülebilir. Bu nedenle işlem, uygun hasta seçimi yapılmadan uygulanmamalıdır.

Kanser ağrısında seçenekler genişliyor

Kanser ağrısı, özellikle ileri evrede hastaların yaşam kalitesini ağır biçimde etkileyebiliyor. İlaç tedavileri, opioidler, palyatif bakım uygulamaları, sinir blokları ve girişimsel ağrı tedavileri bu süreçte birlikte değerlendiriliyor.

Perkütan kordotomi ise tüm bu seçenekler içinde daha özel ve ileri basamakta yer alan yöntemlerden biri olarak kabul ediliyor.

Türkiye’de İstanbul, Ankara ve farklı şehirlerdeki bazı merkezlerin hizmet listelerinde yer alan bu işlem, uygun hastalarda ağrı yükünü azaltmaya yönelik önemli bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Joyskim Dawa İlk Sırada

Kamerunlu stoper Joyskim Dawa, Rizespor’un savunma hattı için düşündüğü isimler arasında gösteriliyor. Fizik gücü, hava toplarındaki etkinliği ve savunma merkezindeki tecrübesiyle öne çıkan oyuncu için Rumen basınında Rizespor ilgisinin sürdüğü yazılıyor.

Ancak şu ana kadar Rizespor veya FCSB cephesinden resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle Dawa dosyası, transfer kulisi niteliğini koruyor.

Téji Savanier Dosyası Zor Görünüyor

Rizespor’un adı geçen bir diğer isim ise Fransız orta saha Téji Savanier oldu. Montpellier forması giyen tecrübeli oyuncu için daha önce Türkiye’den bazı kulüplerin ilgisinin bulunduğu öne sürülmüştü.

Savanier’in yüksek maaş beklentisi, kariyer planlaması ve Montpellier’deki konumu nedeniyle bu transferin kolay olmadığı belirtiliyor. Yabancı kaynaklarda Rizespor bağlantısı yer alsa da son dönemde bu dosyada somut bir ilerleme olduğuna dair güçlü bir işaret bulunmuyor.

Karl Hein Kaleci Alternatifi Olarak Anılıyor

Rizespor’un yabancı basında adı geçen üçüncü ismi ise Estonyalı kaleci Karl Hein. Arsenal bağlantılı kaleci için daha önce Türkiye ihtimali konuşulmuştu.

Genç yaşına rağmen Avrupa tecrübesi bulunan Hein, kaleci rotasyonu açısından dikkat çekici bir aday olarak değerlendiriliyor. Ancak Karl Hein cephesinde de güncel ve doğrulanmış bir resmi temas bilgisi bulunmuyor.

Resmi Açıklama Bekleniyor

Çaykur Rizespor cephesinden Joyskim Dawa, Téji Savanier veya Karl Hein için yapılmış resmi bir açıklama yok. Bu nedenle üç dosya da şu aşamada transfer kulisi olarak değerlendiriliyor.

Yeşil-mavili ekibin yeni sezon öncesi özellikle savunma, orta saha ve kaleci rotasyonu için yabancı oyuncu havuzunu geniş tuttuğu ifade ediliyor.

Musa Juwara Dosyası Daha Makul Görünüyor

Musa Juwara’nın Amedspor açısından daha gerçekçi bir kulis olarak öne çıktığı değerlendiriliyor. Sağ kanatta görev yapan Gambiyalı futbolcunun hızı, bire bir oyundaki etkinliği ve hücum çeşitliliğiyle dikkat çektiği belirtiliyor.

Yabancı kaynaklarda Amedspor’un oyuncu için ilgi gösteren kulüplerden biri olduğu yazılırken, henüz resmi teklif, kulüpler arası anlaşma ya da imza aşamasına dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Bissouma İddiası Ses Getirdi

Amedspor’un adı bir diğer dikkat çekici kuliste ise Yves Bissouma ile anıldı. Foot Africa ve bazı Afrika merkezli kaynaklarda yer alan haberlerde, Tottenham ile geleceği belirsiz görünen Malili orta saha oyuncusunun Türkiye’den Amedspor tarafından takip edildiği iddia edildi.

Ancak Bissouma dosyası, ekonomik şartlar ve oyuncunun kariyer profili nedeniyle oldukça zor bir transfer ihtimali olarak değerlendiriliyor. Premier Lig tecrübesi bulunan 29 yaşındaki orta saha oyuncusunun maliyeti, Amedspor açısından bu kulisi daha çok “ses getiren iddia” seviyesinde tutuyor.

Resmi Açıklama Yok

Amedspor cephesinden Musa Juwara veya Yves Bissouma için yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle iki dosya da şu aşamada transfer kulisi niteliği taşıyor.

Yeşil-kırmızılı kulübün yeni sezon planlamasında yabancı oyuncu havuzunu geniş tuttuğu, özellikle kanat ve orta saha bölgelerinde alternatif arayışlarını sürdürdüğü belirtiliyor.

Kimi Antonelli’s performance in Monaco pushed the young Mercedes driver to the centre of Formula 1’s agenda. The 19-year-old set a 1:12.051 lap in qualifying, securing pole position on a circuit where track position is often decisive.

Antonelli Edges Verstappen in Monaco Qualifying

Antonelli delivered his fastest lap at the end of Q3 and moved ahead of Verstappen by a narrow margin. Formula 1’s official report confirmed that the Mercedes driver will start the Monaco Grand Prix from pole.

Reuters also reported that Antonelli became the first Italian driver to take Monaco pole since Jarno Trulli in 2004.

Ferrari Starts From the Second Row

Lewis Hamilton qualified third for Ferrari, while Charles Leclerc took fourth after losing time late in the session. Leclerc had been among the leading contenders for pole but could not complete a clean final push lap.

The result placed Mercedes, Red Bull and Ferrari at the front of the grid for one of the most strategically sensitive races of the season.

Mercedes Allows Antonelli and Russell to Race Freely

Before the Monaco weekend, George Russell and Kimi Antonelli said Mercedes would allow them to race freely despite recent close battles between the team-mates. Sky Sports reported that the team had discussed the issue after Canada but did not impose a strict racing restriction.

Russell qualified sixth in Monaco, leaving Antonelli as Mercedes’ leading contender from the front of the grid.

Why F1 Monaco Became a Trend

The search interest around “F1 Monaco” and “Kimi Antonelli” rose because Monaco qualifying often carries unusually high importance. Overtaking is difficult on the narrow Monte Carlo street circuit, making pole position a major advantage.

Antonelli’s age, Mercedes’ pace and the narrow gap to Verstappen added further attention to the result.

Current Situation

As of the latest official updates, Antonelli started the Monaco Grand Prix from pole position. Formula 1 also published race-start footage showing Antonelli getting away from the front while Verstappen had trouble launching from second on the grid.

No final race result should be treated as confirmed until Formula 1 publishes the official classification.

Fenerbahçe seçiminde son durum

Fenerbahçe başkanlık seçimi için üyeler 7 Haziran Pazar günü sandık başına gitti. Seçimde eski başkan Aziz Yıldırım ile iş insanı Hakan Safi başkanlık için yarıştı.

Oy verme işleminin tamamlanmasının ardından sayım sürecine geçildi. Ancak haberin hazırlandığı saat itibarıyla Fenerbahçe Spor Kulübü tarafından yeni başkana ilişkin resmi sonuç açıklaması yapılmadı.

Bu nedenle “Fenerbahçe başkanı kim oldu?” sorusunun kesin yanıtı, kulübün veya kongre divanının resmi duyurusuyla netleşecek.

Başkan adayları kimler?

Seçimde iki aday öne çıktı. Aziz Yıldırım, Fenerbahçe’de 1998-2018 yılları arasında başkanlık yapmış isim olarak yeniden yarışa girdi.

Hakan Safi ise seçim sürecinde başkan adaylığıyla sarı-lacivertli camianın gündemine gelen diğer isim oldu. Her iki aday da genel kurul sürecinde yönetim listeleri ve kulübün geleceğine ilişkin planlarıyla üyelerin karşısına çıktı.

Şekip Mosturoğlu’nun görevi ne?

Trend aramalarda adı geçen Şekip Mosturoğlu, Fenerbahçe Yüksek Divan Kurulu Başkanı olarak biliniyor. Kongre sürecinde divan yapısı ve genel kurul işleyişi nedeniyle Mosturoğlu’nun adı da seçim gündeminde öne çıktı.

Mosturoğlu, kulübün başkan adaylarından biri değil; Yüksek Divan Kurulu göreviyle seçim sürecinde gündeme gelen isimler arasında yer alıyor.

Fenerbahçe oy durumu açıklandı mı?

Fenerbahçe başkanlık seçimi sonuçlarına ilişkin resmi oy dağılımı henüz kulüp tarafından ilan edilmedi. Sosyal medya ve bazı haber sitelerinde farklı oy durumu paylaşımları gündeme gelse de resmi açıklama yapılmadan bu veriler kesin sonuç olarak değerlendirilmiyor.

Bu nedenle Aziz Yıldırım’ın ya da Hakan Safi’nin seçimi kazandığına ilişkin resmi olmayan paylaşımlara temkinli yaklaşılması gerekiyor.

Seçim neden gündem oldu?

Fenerbahçe’de olağanüstü seçimli genel kurul kararı, kulübün yönetim yapısı ve yeni dönem beklentileri nedeniyle geniş yankı uyandırdı. Taraftarlar ve kongre üyeleri, özellikle futbol takımı, mali yapı, sportif planlama ve yönetim anlayışı başlıklarında yeni dönemin nasıl şekilleneceğini merak ediyor.

Bu nedenle “Fenerbahçe başkanı kim oldu”, “FB seçim sonuçları”, “Fenerbahçe başkanlık seçimi sonucu” ve “Fenerbahçe oy durumu” aramaları kısa sürede trend listelerine girdi.

Son durum

Fenerbahçe başkanlık seçimi için oy verme süreci tamamlandı, sonuçların resmen açıklanması bekleniyor. Kulübün yeni başkanının kim olduğu, sandık sayımının tamamlanması ve resmi duyurunun yapılmasıyla netleşecek.

Resmi açıklama gelene kadar seçim sonucu kesinleşmiş gibi aktarılmamalı; oy durumuna ilişkin bilgiler kulüp duyurusu ve kongre divanı açıklamaları üzerinden takip edilmeli.

Araştırmacılar, “bağırsak-kemik ekseni” olarak tanımlanan mekanizmanın osteoporoz çalışmalarında giderek daha önemli hale geldiğini belirtti. Buna göre bağırsaktaki yararlı ve zararlı bakterilerin dengesi; iltihaplanma, mineral emilimi, bağışıklık yanıtı ve kemik yapım-yıkım dengesi üzerinde etkili olabiliyor.

Derlemede, liften zengin ve bitkisel ağırlıklı beslenme modellerinin kısa zincirli yağ asitleri üreten yararlı bakterileri desteklediği; bu bileşiklerin bağırsak bariyerini güçlendirdiği, sistemik iltihabı azalttığı ve kemik yapımını destekleyen süreçlerle ilişkili olduğu aktarıldı.

Akdeniz tipi beslenme öne çıkıyor

Çalışmada Akdeniz tipi beslenmenin sebze, meyve, baklagil, balık, deniz ürünleri, zeytinyağı ve kuruyemişlerden zengin yapısıyla bağırsak mikrobiyotasını olumlu yönde etkileyebileceği vurgulandı. Bu beslenme modelinin bazı çalışmalarda daha yüksek kemik mineral yoğunluğu ve daha düşük kırık riskiyle ilişkilendirildiği ifade edildi.

Buna karşılık Batı tipi beslenme olarak tanımlanan; kırmızı ve işlenmiş et, kızartma, rafine tahıl, şekerli içecek ve düşük lif tüketimiyle karakterize edilen beslenme düzeninin mikrobiyota çeşitliliğini azaltabileceği, iltihaplanmayı artırabileceği ve kemik sağlığını olumsuz etkileyebileceği belirtildi.

Probiyotikler umut veriyor ancak kanıtlar sınırlı

Derlemede probiyotikler, prebiyotikler ve mikrobiyota hedefli yaklaşımların osteoporoz yönetiminde yardımcı bir alan olarak araştırıldığı kaydedildi. Ancak insan çalışmalarının henüz sınırlı olduğu, kullanılan probiyotik türleri ve dozları arasında farklılık bulunduğu için bu yaklaşımların standart tedavi gibi sunulmaması gerektiği vurgulandı.

Uzmanlara göre mesaj net: Tek çözüm değil, güçlü destek alanı

Araştırmanın en önemli mesajı, osteoporozun yalnızca kemik dokusuna odaklanarak değil; beslenme, bağırsak sağlığı, bağışıklık sistemi ve yaşam tarzı bütünlüğü içinde ele alınması gerektiği oldu.

Bununla birlikte çalışma bir derleme niteliği taşıyor. Bu nedenle bağırsak mikrobiyotasını hedefleyen beslenme ya da probiyotik uygulamalarının osteoporozu doğrudan tedavi ettiği söylenemez. Kemik erimesi riski taşıyan kişilerin kalsiyum, D vitamini, egzersiz, ilaç tedavisi veya takviye kullanımı konusunda mutlaka hekim değerlendirmesiyle hareket etmesi gerekiyor.

Kaynak

Çalışma: “The gut-bone axis: impact of diet on gut microbiome and osteoporosis”
Dergi: Bone Research
Yayın tarihi: 4 Haziran 2026
Çalışma türü: Derleme makale

Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi. Olay yerine gelen sağlık görevlileri, genç öğrencinin hayatını kaybettiğini belirledi.

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olduğu öğrenilen Taner Tiryaki’nin vefat haberi, arkadaşları ve çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Cumhuriyet savcısının koordinesinde olay yerinde inceleme yapıldı. Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alırken, olay yeri inceleme ekipleri bölgede çalışma yürüttü.

Taner Tiryaki’nin cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi morguna kaldırıldı. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Fakülte tarafından paylaşılan bilgilere göre Zeynep Dicle Çalışır’ın cenazesi, 7 Haziran 2026 Pazar günü öğle namazının ardından Aydın’ın Kemer Mahallesi’nde bulunan Ayko Camii’nden kaldırılarak Kemer Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

Taziye Mesajı Yayımlandı

Eczacılık Fakültesi Dekanlığı tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Sevgili öğrencimize Allah’tan rahmet, acılı ailesine, yakınlarına ve fakültemize başsağlığı diliyoruz.”

Genç öğrencinin vefat haberi, üniversite camiasında ve öğrenciler arasında üzüntüyle karşılandı.

Üniversite Camiası Yasta

Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğrencileri ve akademik personeli, Zeynep Dicle Çalışır’ın vefatı nedeniyle taziye mesajları paylaşırken, ailesine ve yakınlarına başsağlığı dileklerinde bulundu.

Merhume Zeynep Dicle Çalışır’a Allah’tan rahmet, ailesine, sevenlerine ve Ege Üniversitesi camiasına sabır ve başsağlığı diliyoruz.

İlk bilgilere göre, bina yakınlarında gerçekleştiği öne sürülen silahlı saldırı sonrası çevrede güvenlik çemberi oluşturuldu. Olay yeri inceleme ekipleri bölgede çalışma başlatırken, saldırının hedefi ve olaya karışan kişi ya da kişilere ilişkin araştırmalar sürüyor.

Görgü tanıkları, bölgede art arda silah sesleri duyulduğunu ve kısa süre sonra çok sayıda polis aracının olay yerine geldiğini ifade etti. Güvenlik güçleri çevredeki güvenlik kameralarını incelemeye alırken, şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği öğrenildi.

Yetkililerden olayın nedeni, yaralanan olup olmadığı ve saldırının kapsamına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Emniyet birimlerinin incelemelerinin ardından detayların netlik kazanması bekleniyor.

Olayla İlgili Resmi Açıklama Bekleniyor

Bölgede güvenlik önlemleri sürerken, olayın arka planına ilişkin resmi makamlar tarafından yapılacak açıklamalar kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Transfer kulislerinde yer alan bilgilere göre Beşiktaş, El Bilal Touré’nin takımda kalmasını tamamen gündemden çıkarmış değil. Siyah-beyazlıların daha uygun mali şartlar oluşması halinde Atalanta ile yeniden masaya oturabileceği belirtiliyor.

El Bilal Touré İçin Maliyet Hesabı

Beşiktaş yönetiminin yeni sezon öncesinde mali disiplin çerçevesinde hareket ettiği biliniyor. Bu nedenle kiralık sözleşmedeki satın alma opsiyonunun mevcut ekonomik koşullarda yüksek bulunduğu ifade ediliyor.

Yabancı kaynaklara göre siyah-beyazlılar, oyuncunun performansından memnun olmakla birlikte satın alma bedelinde revizyon veya farklı ödeme modelleri üzerinde duruyor. Taraflar arasında ilerleyen dönemde yeni görüşmelerin yapılabileceği konuşuluyor.

Atalanta’nın Tutumu Belirleyici Olacak

İtalya Serie A ekiplerinden Atalanta’nın oyuncunun geleceği konusunda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. Kulübün El Bilal Touré için gelecek teklifleri değerlendirmeye açık olduğu belirtilirken, Beşiktaş’ın da süreci yakından takip ettiği ifade ediliyor.

24 yaşındaki Malili forvetin Avrupa’dan farklı kulüplerin radarında bulunduğu yönünde haberler de yabancı basında yer almaya devam ediyor.

Beşiktaş Hücum Hattını Şekillendiriyor

Yeni sezon öncesinde forvet rotasyonunu yeniden yapılandırmak isteyen Beşiktaş’ta El Bilal Touré dosyası önemli başlıklardan biri olarak görülüyor. Yönetimin hem maliyet hem de performans dengesi doğrultusunda karar vereceği belirtiliyor.

Şu aşamada satın alma opsiyonunun mevcut haliyle kullanılmayacağı yönündeki bilgiler öne çıksa da, Beşiktaş’ın oyuncuyu tamamen gözden çıkardığına dair bir işaret bulunmuyor. Taraflar arasında yeni şartlarla bir anlaşma zemini oluşması halinde dosyanın yeniden hareketlenebileceği değerlendiriliyor.

Süper Lig’de sezonun sona ermesinin ardından gözler transfer dönemine çevrildi. Şampiyonluk yarışı, Avrupa hedefleri ve kadro yapılanmaları doğrultusunda dört büyük kulübün birçok oyuncu için temas halinde olduğu öne sürülüyor.

Kulüplerden henüz resmi açıklama gelmeyen dosyalarda, özellikle hücum hattı, orta saha ve kanat transferleri öne çıkıyor. Transfer piyasasında maliyetlerin yükselmesi, kulüplerin hem bonservis hem de maaş dengesi açısından dikkatli hareket etmesine neden oluyor.

Galatasaray’da Ademola Lookman Kulisleri

Galatasaray cephesinde son günlerde en çok konuşulan isimlerden biri Ademola Lookman oldu. Sarı-kırmızılıların hücum hattını güçlendirmek için yıldız futbolcuyu gündemine aldığı belirtiliyor.

Lookman’ın yüksek piyasa değeri ve Avrupa’dan ilgi görmesi nedeniyle transferin kolay olmadığı ifade ediliyor. Buna rağmen Galatasaray’ın, oyuncunun şartlarını ve kulübünün talebini yakından takip ettiği kulislerde konuşuluyor.

Sarı-kırmızılı ekipte ayrıca yüksek profilli bazı yıldız isimlerin de gündeme geldiği iddia edilse de bu dosyaların şu aşamada teyit seviyesi düşük transfer kulisleri olduğu değerlendiriliyor.

Fenerbahçe’de Seçim Süreci Transfer Gündemini Isıttı

Fenerbahçe’de başkanlık seçimi atmosferi transfer iddialarını da hareketlendirdi. Sarı-lacivertli camiada Luis Suarez, Mason Greenwood, Robert Lewandowski ve Serhou Guirassy gibi dikkat çekici isimler konuşuluyor.

Özellikle forvet hattına yapılacak takviye, Fenerbahçe’nin yaz dönemindeki en önemli başlıklarından biri olarak görülüyor. Ancak bu isimlerin yüksek maliyetleri nedeniyle sürecin ekonomik şartlara ve yönetim planlamasına bağlı ilerleyeceği belirtiliyor.

Kulüp cephesinden resmi açıklama yapılmadığı için gündemdeki isimler şimdilik transfer kulisi niteliği taşıyor.

Beşiktaş’ta Orsolini İsmi Öne Çıktı

Beşiktaş’ta yeni sezon yapılanması kapsamında hücum hattı için Riccardo Orsolini ismi gündeme geldi. Siyah-beyazlıların kanat ve skor katkısı sağlayabilecek oyuncu arayışında olduğu belirtiliyor.

Orsolini’nin Avrupa’da piyasası bulunan bir oyuncu olması nedeniyle transferin mali boyutu belirleyici olacak. Beşiktaş’ın bu bölgede alternatifli bir listeyle hareket ettiği, oyuncu havuzunda farklı isimlerin de bulunduğu ifade ediliyor.

Siyah-beyazlı taraftarlar ise yönetimin yeni sezonda daha güçlü ve dengeli bir kadro kurmasını bekliyor.

Trabzonspor’da Tsygankov ve Yeni Forvet Arayışı

Trabzonspor cephesinde ise Viktor Tsygankov ismi dikkat çekiyor. Bordo-mavililerin kanat bölgesine kalite katmak için oyuncuyla ilgilendiği konuşuluyor.

Trabzonspor’un ayrıca santrfor hattı için de arayışta olduğu, Tomas Bobcek gibi isimlerin gündeme geldiği belirtiliyor. Teknik heyetin yeni sezonda daha üretken, hızlı ve skora doğrudan etki eden bir hücum hattı kurmak istediği ifade ediliyor.

Bordo-mavililerde transfer stratejisinin yalnızca yıldız isimlere değil, takım kimyasına uyacak oyunculara da odaklandığı görülüyor.

Resmi Açıklamalar Bekleniyor

Transfer döneminde sosyal medya iddiaları ve yabancı basın kaynaklı haberler sık sık gündeme gelirken, kulüplerin resmi duyuruları belirleyici olacak.

Şu ana kadar adı geçen birçok futbolcu için temas, ilgi veya listeye alma seviyesinde bilgiler konuşuluyor. Ancak imza aşamasına gelmeyen dosyalarda kesin ifadelerden kaçınılması gerekiyor.

Süper Lig’de yaz transfer döneminin ilerleyen günlerde daha da hareketlenmesi bekleniyor.

Araştırmada Dikkat Çeken Sonuç

Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) toplantısında paylaşılan verilerde, Mounjaro (tirzepatid), Ozempic ve benzeri ilaçları kullanan bireylerde pankreas kanseri görülme riskinin anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bildirildi. Bazı analizlerde risk azalmasının yüzde 70’in üzerine çıkabildiği belirtildi. Ancak araştırmacılar bunun nedeninin doğrudan ilaç etkisi mi yoksa kilo kaybı ve metabolik iyileşme mi olduğunu henüz net olarak açıklayamadıklarını ifade etti.

Obezite ve Pankreas Kanseri Arasındaki Bağ

Uzmanlara göre obezite, pankreas kanseri için önemli risk faktörlerinden biri. Fazla kilo, kronik inflamasyonu artırarak kanser gelişimine zemin hazırlayabiliyor. GLP-1 sınıfı ilaçların hem kilo kaybı sağlaması hem de inflamasyonu azaltıcı etkiler göstermesi nedeniyle kanser riskinde düşüşe katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.

“Kanseri Önlüyor” Demek İçin Erken

Araştırmacılar elde edilen sonuçların heyecan verici olduğunu ancak bu ilaçların kanseri önlediğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtiyor. Şu ana kadar elde edilen verilerin büyük bölümü gözlemsel çalışmalar ve hasta kayıtlarının analizlerinden oluşuyor. Kesin sonuca ulaşabilmek için uzun süreli randomize klinik araştırmaların tamamlanması gerekiyor.

Mevcut Veriler Güven Veriyor

Öte yandan GLP-1 ilaçlarının pankreas kanserine yol açtığı yönündeki eski endişeleri değerlendiren yeni sistematik incelemeler ve meta-analizler, bu ilaçlarla pankreas kanseri arasında anlamlı bir risk artışı bulunmadığını ortaya koydu.

Uzmanlar Ne Diyor?

Kanser araştırmacıları, GLP-1 ilaçlarının gelecekte yalnızca diyabet ve obezite tedavisinde değil, bazı kanser türlerinin önlenmesi veya ilerlemesinin yavaşlatılmasında da rol oynayabileceğini düşünüyor. Ancak şu aşamada bu ilaçlar yalnızca doktor önerisiyle ve onaylı kullanım alanlarında kullanılmalı.

Sonuç

Mounjaro ve benzeri kilo verme ilaçlarıyla ilgili yeni araştırmalar, pankreas kanseri riskinin azaltılabileceğine dair güçlü sinyaller veriyor. Ancak bilim dünyası, bu ilişkinin kesin olarak doğrulanabilmesi için daha kapsamlı klinik çalışmaların sonuçlarını bekliyor. Şimdilik uzmanların ortak görüşü, bu bulguların umut verici olduğu ancak tedavi kılavuzlarını değiştirecek düzeyde kesinleşmediği yönünde.

Hafızayı Korumak İçin En Güçlü 10 Öneri

1. Düzenli yürüyüş ve hareket: Haftada en az 150 dakika orta tempolu fiziksel aktivite beyin sağlığı için temel koruyucu adımlardan biridir. WHO, fiziksel aktiviteyi bilişsel gerilemeyi azaltmada güçlü öneriler arasında gösteriyor.
2. Tansiyon, şeker ve kolesterol takibi: Hipertansiyon, diyabet ve yüksek LDL kolesterol demans riskiyle ilişkilidir. Lancet 2024 raporu, değiştirilebilir 14 risk faktörüne dikkat çekiyor.
3. İşitme ve görme kaybını ihmal etmeyin: İşitme kaybı ve tedavi edilmemiş görme sorunları beynin uyarılmasını azaltabilir, sosyal izolasyonu artırabilir. Lancet 2024, görme kaybını yeni risk faktörlerinden biri olarak ekledi.
4. Sigara ve alkol beyin dostu değildir: Sigaranın bırakılması, zararlı alkol kullanımından kaçınma ve sağlıklı kilo kontrolü WHO’nun demans riskini azaltmaya yönelik önerileri arasındadır.
5. Akdeniz tipi beslenme: Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, balık, zeytinyağı ve kuruyemiş ağırlıklı beslenme; işlenmiş gıda ve şekerli ürünlerin azaltılması beyin damarlarını koruyan mutfak pusulasıdır.
6. Uyku düzeni: Kalitesiz uyku, horlama ve uyku apnesi hafızayı olumsuz etkileyebilir. Özellikle gündüz uyuklama, sabah baş ağrısı, gece nefes durması varsa değerlendirme gerekir.
7. Sosyal hayatı canlı tutmak: Yalnızlık ve sosyal izolasyon bilişsel gerileme riskini artıran başlıklardandır. Sohbet, aile ilişkileri, gönüllülük, komşuluk ve üretken uğraşlar beyne sessiz bir egzersiz yaptırır.
8. Beyni zorlayan ama keyif veren işler: Yeni dil öğrenmek, müzik, satranç, okuma, yazma, el işi, yemek yapma, bahçe işleri ve yeni beceriler zihinsel rezervi güçlendirir. Burada sihirli kelime “süreklilik”tir.
9. Depresyonu yaşlılık huyu sanmayın: İçe kapanma, isteksizlik, unutkanlık ve dikkat dağınıklığı depresyonla ilişkili olabilir. Tedavi edilebilir nedenler araştırılmadan “bunadı” demek hem haksızlık hem gecikmedir.
10. İlaçları gözden geçirmek: Uyku ilaçları, bazı sakinleştiriciler, gereksiz çoklu ilaç kullanımı ve bazı metabolik sorunlar unutkanlığı artırabilir. Doktor önerisi olmadan ilaç kesilmemeli, ama düzenli ilaç listesi kontrol edilmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Unutkanlık giderek artıyorsa, kişi aynı konuyu tekrar tekrar soruyorsa, bildiği yerlerde kayboluyorsa, faturaları/ilaçları karıştırıyorsa, kişilik değişikliği belirginleşiyorsa, konuşurken kelime bulma güçlüğü artıyorsa veya aile “eskiye göre çok değişti” diyorsa nöroloji, geriatri ya da psikiyatri değerlendirmesi gerekir. Mayo Clinic ve NIA, kaygı uyandıran hafıza değişikliklerinde tıbbi değerlendirme yapılmasını öneriyor.

Sonuç

Yaşlılık hafızanın kararması değil, beynin daha fazla özen istemesidir. Hafıza kaybı kader değildir; damar sağlığı, hareket, uyku, işitme-görme bakımı, sosyal hayat ve düzenli hekim kontrolüyle beyin yaşlanmasının hızı yavaşlatılabilir. En önemlisi: Unutkanlığı küçümsememek, ama her unutkanlığı da felaket ilan etmemektir.

İzmir’de üniversite camiasını üzen bir olay yaşandı. Ege Üniversitesi yerleşkesindeki KYK Zübeyde Hanım Kız Öğrenci Yurdu’nda kalan Eczacılık Fakültesi 5. sınıf öğrencisi Zeynep D. Ç.’nin hayatını kaybettiği öğrenildi.

Olayın ardından yurda sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi. Yapılan ilk işlemlerin ardından genç öğrencinin cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu’na kaldırıldı.

Yetkililerin yurtta inceleme başlattığı, olayın tüm yönleriyle araştırıldığı belirtildi. Ölüm nedeninin yapılacak adli inceleme ve otopsi sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Öğrenciler ise olayın aydınlatılmasını ve sürecin şeffaf biçimde yürütülmesini talep etti.

Kırmızı ışık terapisi, kırmızı veya yakın kızılötesi ışığın cilde uygulanmasıyla yapılan, invaziv olmayan bir yöntem olarak tanımlanıyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi, dermatologların bu yöntemi akne, kırışıklık, saç dökülmesi ve bazı cilt sorunlarında tamamlayıcı tedavi olarak kullanabildiğini bildiriyor.

Akne ve yaşlanma belirtilerinde etkisi araştırılıyor

2025’te yayımlanan bir klinik çalışmada, kırmızı ve mavi ışık yayan LED maskenin hafif-orta aknede lezyon sayısını azalttığı, ancak çalışmanın açık etiketli olması ve yalancı kontrol grubu bulunmaması nedeniyle sonuçların temkinli yorumlanması gerektiği belirtildi.

Uzmanlara göre kırmızı ışık tedavisi “mucize yöntem” değil; standart dermatolojik tedavilerin yerine geçmemeli. Özellikle ev tipi cihazların gücü, uygulama süresi ve güvenlik koşulları farklılık gösterebiliyor. AAD, dermatolog kontrolünün en güvenli yol olduğunu vurguluyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: