Gün içinde sık sık kelime bulmakta zorlanmak, yapılacak işleri unutmak ya da odaklanamamak birçok kişinin zaman zaman yaşadığı sorunlar arasında yer alıyor. Ancak bu durum sürekli hale geldiğinde “beyin sisi” olarak adlandırılan tablo gündeme gelebiliyor.

Uzmanlara göre beyin sisi tek başına bir hastalık değil, farklı sağlık sorunlarının veya yaşam tarzı faktörlerinin ortaya çıkardığı bir belirti grubu olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle sorunun kaynağını bulmak büyük önem taşıyor.

Erken dönemde fark edilen belirtiler sayesinde uyku bozukluklarından vitamin eksikliklerine, hormonal sorunlardan nörolojik hastalıklara kadar birçok neden zamanında tespit edilebiliyor.

Beyin sisi nedir?

Beyin sisi, kişinin düşünme, hatırlama, dikkatini sürdürme ve bilgi işleme becerilerinde geçici veya uzun süreli yavaşlama hissetmesi durumudur. Tıbbi bir tanı olmaktan çok, çeşitli sağlık durumlarıyla ilişkili bir semptom olarak kabul edilir.

Beyin sisi neden olur?

Beyin sisine yol açabilecek çok sayıda neden bulunur. Yetersiz uyku, yoğun stres, depresyon, anksiyete, uzun süren enfeksiyonlar, demir eksikliği, B12 vitamini eksikliği, tiroit hastalıkları ve bazı ilaçlar bunlar arasında yer alır.

Son yıllarda özellikle COVID-19 sonrası dönemde görülen uzun COVID tablosunda da beyin sisi sık bildirilen belirtilerden biri olarak dikkat çekmektedir.

Beyin sisi nasıl anlaşılır?

Kişiler genellikle şu yakınmalarla sağlık kuruluşlarına başvurur:

• Konsantrasyon güçlüğü
• Dalgınlık hissi
• Unutkanlık
• Kelime bulmakta zorlanma
• Karar vermede güçlük
• Zihinsel yorgunluk
• İş veya okul performansında düşüş

Belirtiler gün içinde değişkenlik gösterebilir ve özellikle yoğun zihinsel faaliyetler sonrasında artabilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Beyin sisi her yaş grubunda görülebilir. Ancak yoğun iş temposunda çalışanlar, kronik hastalığı bulunanlar, uyku bozukluğu yaşayanlar, menopoz dönemindeki kadınlar ve uzun süreli enfeksiyon geçiren kişilerde daha sık bildirilmektedir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa veya giderek kötüleşiyorsa uzman değerlendirmesi gerekir.

Ani gelişen konuşma bozukluğu, kuvvet kaybı, denge problemi veya bilinç değişikliği gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Beyin sisi için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme aile hekimi veya iç hastalıkları uzmanı tarafından yapılabilir. Gerekli görüldüğünde nöroloji, psikiyatri, endokrinoloji veya uyku hastalıkları uzmanlarına yönlendirme yapılabilir.

Beyin sisi nasıl teşhis edilir?

Beyin sisi için tek bir test bulunmaz. Hekim öncelikle ayrıntılı öykü alır ve fizik muayene yapar. Kan testleriyle vitamin eksiklikleri, tiroit fonksiyonları, enfeksiyonlar ve metabolik sorunlar araştırılabilir.

Gerekli durumlarda nörolojik değerlendirme ve bilişsel testlerden yararlanılabilir.

Beyin sisi tedavi edilebilir mi?

Tedavi, soruna yol açan nedene göre planlanır. Vitamin eksikliği varsa yerine koyma tedavisi uygulanabilir. Uyku bozukluğu, depresyon veya tiroit hastalığı gibi durumlar saptandığında bu sorunların tedavi edilmesiyle belirtilerde düzelme görülebilir.

Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleri de önemli fayda sağlayabilir.

Beyin sisi yaşamı tehdit eder mi?

Beyin sisi doğrudan yaşamı tehdit eden bir durum değildir. Ancak altta yatan hastalıkların bazıları ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir. Bu nedenle uzun süre devam eden belirtilerin değerlendirilmesi önemlidir.

Beyin sisi kendiliğinden düzelir mi?

Geçici stres, yoğun çalışma dönemi veya kısa süreli uyku eksikliği gibi nedenlere bağlı gelişen beyin sisi kendiliğinden düzelebilir. Ancak haftalar veya aylar boyunca devam eden yakınmaların tıbbi açıdan incelenmesi gerekir.

Beyin sisi riskini azaltmak için neler yapılabilir?

• Düzenli ve kaliteli uyku almak
• Fiziksel aktiviteyi artırmak
• Dengeli beslenmek
• Stres yönetimi uygulamak
• Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak
• Kronik hastalıkların takibini aksatmamak
• Yeterli sıvı tüketmek

Beyin sisi tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda yapılan araştırmalar, uzun COVID sonrası gelişen beyin sisi üzerinde yoğunlaşmış durumda. Bilim insanları inflamasyon, bağışıklık sistemi değişiklikleri ve beyin kan akımındaki farklılıkların rolünü araştırıyor.

Henüz yalnızca beyin sisini hedefleyen onaylı bir ilaç bulunmuyor. Ancak uyku düzenlenmesi, bilişsel rehabilitasyon programları, fiziksel egzersiz ve altta yatan nedenlerin tedavisine yönelik yaklaşımlar üzerinde çalışmalar sürüyor. Üniversite merkezlerinde yürütülen araştırmalar, bazı hasta gruplarında kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin gelecekte daha etkili sonuçlar verebileceğini gösteriyor.

Kısa Soru-Cevap

Beyin sisi hafıza kaybı anlamına mı gelir?
Hayır. Beyin sisi hafıza sorunlarını içerebilir ancak bunlarla sınırlı değildir.

Beyin sisi gençlerde görülür mü?
Evet. Yoğun stres, uyku eksikliği ve bazı sağlık sorunları nedeniyle gençlerde de ortaya çıkabilir.

Beyin sisi kalıcı olabilir mi?
Altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Birçok vakada nedenin tedavisiyle düzelme görülebilir.

Kafein beyin sisine iyi gelir mi?
Bazı kişilerde geçici olarak dikkati artırabilir ancak temel nedeni ortadan kaldırmaz.

Kaynak Özeti

• Amerikan Nöroloji Akademisi (AAN) rehberleri
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) uzun COVID değerlendirmeleri
• ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) bilişsel semptom rehberleri
• Birleşik Krallık NICE kılavuzları
• JAMA, Nature Reviews Neurology ve Lancet Neurology yayınları
• Harvard Medical School ve Mayo Clinic değerlendirmeleri
• Uzun COVID ve bilişsel işlev bozukluğu üzerine güncel hakemli çalışmalar

Günlük yaşamda fark edilmeyen küçük kesikler, ayakkabı vurması veya nasırlar bazı diyabet hastalarında ciddi yara ve enfeksiyonlara dönüşebiliyor. Özellikle sinir hasarı gelişen kişilerde ağrı hissinin azalması, sorunun geç fark edilmesine neden olabiliyor.

Uzmanlar, erken fark edilen diyabetik ayak sorunlarının büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini, geciken vakalarda ise tedavinin daha karmaşık hale gelebildiğini belirtiyor.

Diyabetik Ayak nedir?

Diyabetik ayak, diyabete bağlı sinir hasarı (nöropati), dolaşım bozukluğu ve enfeksiyon riskinin bir araya gelmesi sonucunda ayakta yara, ülser veya doku hasarı gelişmesi durumudur.

Bu tablo, uzun süre yüksek seyreden kan şekeri nedeniyle ortaya çıkan komplikasyonlardan biridir.

Diyabetik Ayak neden olur?

Yüksek kan şekeri zaman içinde sinirlere ve damarlara zarar verebilir.

Sinir hasarı nedeniyle kişi ayağındaki yaralanmaları fark etmeyebilir. Damar hastalığı ise dokuların yeterli oksijen alamamasına ve yaraların geç iyileşmesine yol açabilir.

Sigara kullanımı, kontrolsüz diyabet, böbrek hastalığı ve daha önce ayak yarası geçirmiş olmak riski artıran faktörler arasında yer alır.

Diyabetik Ayak nasıl anlaşılır?

Ayakta uyuşma, karıncalanma, yanma hissi, his kaybı, renk değişikliği, iyileşmeyen yara, akıntı, kötü koku ve şişlik en sık görülen belirtiler arasında bulunur.

Bazı hastalarda yara olmasına rağmen ağrı hissedilmeyebilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Uzun süredir diyabeti bulunan kişilerde risk daha yüksektir.

Kan şekeri kontrolü yetersiz olanlar, sigara kullananlar, ileri yaş grupları, böbrek hastaları ve daha önce diyabetik ayak öyküsü bulunan kişiler riskli gruplar arasında kabul edilir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Ayakta yara, kızarıklık, şişlik, akıntı, kötü koku veya renk değişikliği fark edildiğinde sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.

Özellikle birkaç gün içinde düzelmeyen yaralar uzman değerlendirmesi gerektirir.

Diyabetik Ayak için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme genellikle endokrinoloji veya iç hastalıkları uzmanları tarafından yapılır.

Gerektiğinde ortopedi, damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, plastik cerrahi ve yara bakım ekipleri sürece dahil olabilir.

Diyabetik Ayak nasıl teşhis edilir?

Tanıda fizik muayene temel rol oynar.

Doktorlar sinir fonksiyonlarını değerlendiren testler, dolaşım incelemeleri, görüntüleme yöntemleri ve enfeksiyon şüphesi varsa laboratuvar testlerinden yararlanabilir.

Diyabetik Ayak tedavi edilebilir mi?

Tedavi, yaranın durumuna ve altta yatan nedenlere göre planlanır.

Kan şekeri kontrolünün sağlanması, yara bakımı, enfeksiyon varsa uygun antibiyotik tedavisi ve basıncın azaltılması tedavinin temel unsurlarıdır.

Bazı hastalarda girişimsel damar tedavileri veya cerrahi yöntemler gerekli olabilir.

Diyabetik Ayak yaşamı tehdit eder mi?

Erken dönemde tedavi edilen vakaların önemli bir kısmında başarılı sonuçlar alınabilir.

Ancak ciddi enfeksiyonlar, yaygın doku kaybı ve dolaşım bozukluğu geliştiğinde uzuv kaybı veya sistemik enfeksiyon riski ortaya çıkabilir.

Diyabetik Ayak kendiliğinden düzelir mi?

Küçük yüzeysel yaralar bazı durumlarda iyileşebilir.

Bununla birlikte diyabetik ayakta profesyonel değerlendirme önemlidir. Sorunun kendi kendine geçeceği düşüncesi tedavinin gecikmesine neden olabilir.

Diyabetik Ayak riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Kan şekeri hedeflerinin korunması önemlidir.

Ayakların her gün kontrol edilmesi, uygun ayakkabı kullanılması, sigaradan uzak durulması ve düzenli doktor kontrolleri riski azaltabilir.

Çıplak ayakla yürümemek ve ayak bakımına özen göstermek de koruyucu önlemler arasında yer alır.

Diyabetik Ayak tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda yara iyileşmesini destekleyen biyolojik ürünler, gelişmiş yara örtüleri ve negatif basınçlı yara tedavileri üzerine çalışmalar sürüyor.

Bazı merkezlerde kök hücre ve rejeneratif tıp yaklaşımları araştırılıyor. Ancak bu yöntemlerin önemli bir bölümü halen belirli hasta gruplarında değerlendirilmekte olup standart tedavilerin yerini almış değildir.

Güncel klinik rehberler, erken tanı, düzenli takip ve multidisipliner yaklaşımın halen en etkili strateji olduğunu vurguluyor.

Kısa Soru-Cevap

Diyabetik ayak her diyabet hastasında görülür mü?
Hayır. Ancak uzun süreli ve kontrolsüz diyabette risk artar.

Diyabetik ayak bulaşıcı mıdır?
Hayır. Bulaşıcı bir hastalık değildir.

Ayakta ağrı olmaması risk olmadığı anlamına gelir mi?
Hayır. Sinir hasarı nedeniyle ciddi yaralar ağrısız olabilir.

Diyabetik ayak tamamen önlenebilir mi?
Risk tamamen ortadan kaldırılamasa da düzenli takip ve uygun bakım ile önemli ölçüde azaltılabilir.

Kaynak Özeti

• Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) güncel diyabet rehberleri
• Amerikan Diyabet Derneği (ADA) bakım standartları
• Avrupa Diyabet Çalışmaları Birliği (EASD) önerileri
• Uluslararası Diyabetik Ayak Çalışma Grubu (IWGDF) rehberleri
• Hakemli yara bakımı ve diyabetik ayak araştırmaları
• Üniversite hastaneleri ve multidisipliner yara bakım merkezlerinin güncel yayınları

Haberlere göre Amedspor, İsveç’in köklü kulüplerinden Hammarby’de forma giyen 21 yaşındaki futbolcu için ilk resmi teklifi yapan kulüp oldu. Transfer bedelinin yaklaşık 2 milyon sterlin seviyesinde olduğu öne sürülürken, görüşmelerin devam ettiği ifade edildi.

Avrupa Kulüpleri de Takipte

İskoç basınında yer alan bilgilere göre Skoglund’a yalnızca Amedspor değil, Almanya, İtalya ve Fransa’dan bazı kulüpler de ilgi gösteriyor. Bu nedenle genç oyuncu için önümüzdeki günlerde transfer yarışının daha da hareketlenebileceği belirtiliyor.

Özellikle İskoç devi Rangers’ın da oyuncuyu takip ettiği ancak henüz resmi teklif aşamasına geçmediği iddia edildi.

Hampus Skoglund Kimdir?

2004 doğumlu olan Hampus Skoglund, sağ bek pozisyonunda görev yapıyor. Hücum katkısı, atletik yapısı ve modern oyun anlayışıyla İsveç futbolunun gelecek vadeden savunmacıları arasında gösteriliyor.

Genç yaşına rağmen Hammarby formasıyla düzenli süre alan Skoglund’un piyasa değerinin son dönemde yükselişe geçtiği ifade ediliyor.

Amedspor’dan Resmi Açıklama Gelmedi

Transfer iddiaları Avrupa basınında geniş yankı uyandırırken, Amedspor ve Hammarby cephesinden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Buna rağmen Amedspor’un Avrupa pazarında genç ve potansiyelli oyunculara yönelmesi, kulübün yeni sezon planlamasında dikkat çeken hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor.

İngiliz kaynaklarda yer alan haberlere göre Beşiktaş yönetimi, 30 yaşındaki hücum oyuncusunun transfer şartlarını araştırmaya başladı. İddiaya göre taraflar arasında ilk temaslar kurulurken, oyuncunun geleceğiyle ilgili kararın önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.

Beşiktaş Kanat Transferine Odaklandı

Yeni sezonda hücum hattına tecrübeli ve skorer bir isim kazandırmayı hedefleyen Beşiktaş’ın, farklı mevkilerde görev yapabilen Trossard’ı önemli adaylardan biri olarak gördüğü belirtiliyor.

Belçikalı futbolcu; sol kanat, sağ kanat, forvet arkası ve santrfor bölgelerinde görev yapabiliyor. Bu yönüyle teknik heyetin transfer listesinde üst sıralarda yer aldığı ifade ediliyor.

Arsenal Kararı Bekleniyor

2023 yılında Brighton’dan Arsenal’e transfer olan Trossard’ın Londra ekibiyle sözleşmesi devam ediyor. Ancak İngiliz basınında yer alan haberlerde, oyuncunun yeni sezondaki rolüyle ilgili belirsizliklerin bulunduğu ve bu nedenle transfer tekliflerinin değerlendirilebileceği öne sürülüyor.

Beşiktaş’ın olası transfer için Arsenal’in bonservis beklentisini öğrenmeye çalıştığı, resmi görüşmelerin ise ilerleyen süreçte hız kazanabileceği kaydedildi.

Leandro Trossard’ın Performansı

Belçika Milli Takımı’nın da önemli isimleri arasında yer alan Trossard, son yıllarda Premier Lig’de gösterdiği performansla dikkat çekti. Hızlı oyun yapısı, gol katkısı ve çok yönlü hücum özellikleriyle Avrupa futbolunun önemli kanat oyuncularından biri olarak gösteriliyor.

Şu ana kadar Beşiktaş veya Arsenal cephesinden transfer iddialarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle süreç yabancı basında yer alan haberler ve kulis bilgileri üzerinden takip ediliyor.

Sanal anjiyo, tıbbi adıyla koroner BT anjiyografi, kalp damarlarını kateterle kasıktan ya da koldan girilmeden görüntüleyen ileri bir tomografi yöntemidir. Halk arasında “sanal” denmesinin nedeni, klasik anjiyodaki gibi damar içine kateter ilerletilmemesidir.

Tetkikte damar yolundan kontrast madde verilir, tomografi cihazı kalp damarlarını üç boyutlu olarak görüntüler. Amaç; damarlarda darlık, tıkanıklık, plak birikimi veya damar yapısı bozukluğu olup olmadığını değerlendirmektir.

Sanal anjiyo klasik anjiyo yerine geçer mi?

Her zaman değil. Sanal anjiyo daha çok tanı ve risk değerlendirmesi için kullanılır. Klasik anjiyo ise gerektiğinde aynı seansta balon, stent gibi tedavilere imkân verir. Yani biri görüntüleme, diğeri hem görüntüleme hem müdahale aracıdır.

Riskleri var mı?

Sanal anjiyo genellikle düşük riskli ve girişimsel olmayan bir işlemdir. Ancak tamamen risksiz değildir. En önemli riskler; radyasyon maruziyeti, kontrast maddeye alerjik reaksiyon ve özellikle böbrek hastalığı olanlarda böbrek fonksiyonlarının etkilenmesi ihtimalidir. Gebelikte radyasyon nedeniyle dikkatli değerlendirme gerekir.

Kimler daha dikkatli olmalı?

Böbrek yetmezliği olanlar, kontrast madde alerjisi bulunanlar, gebeler, ciddi ritim bozukluğu olanlar ve kalp hızı çok yüksek seyreden hastalar işlem öncesi mutlaka hekime bilgi vermelidir.

Sonuç

Sanal anjiyo, doğru hastada kalp damar hastalıklarını erken fark etmeye yardımcı olan güçlü bir tanı yöntemidir. Ancak “kolay çekiliyor” diye gereksiz yapılmamalı; karar, hastanın şikâyeti, risk profili ve hekimin değerlendirmesiyle verilmelidir. Kalp damarlarında sis varsa, sanal anjiyo o sisi dağıtan bir fener olabilir; ama feneri ne zaman yakacağını hekim belirlemelidir.

Görev süresi boyunca hastanede uzman hekim sayısının artırılması, yeni branşların ilçeye kazandırılması, Perşembe Yaylası Semt Polikliniği’nin açılması, yoğun bakım ve fizik tedavi ünitelerinin kurulması gibi çalışmalara imza attığını belirten Turan, mevcut şartlarda başhekimlik görevini sağlıklı şekilde sürdüremeyeceğini ifade etti.

Açıklamasında “gururla istifa ediyorum” diyen Dr. Gökhan Turan’ın sözleri, ilçede ve sağlık camiasında geniş yankı uyandırdı. Turan’ın siyasi müdahale vurgusuyla kimleri işaret ettiği ise merak konusu oldu.

Dr. Gökhan Turan’ın başhekimlik görevinden ayrıldığı, ancak Aybastı Devlet Hastanesi’nde İç Hastalıkları Uzmanı olarak görevine devam edeceği öğrenildi.

Çevrede bulunan vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan Yılmaz, ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Ancak doktorların tüm müdahalelerine rağmen Engin Yılmaz kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Olayın ardından güvenlik güçleri bölgede inceleme başlatırken, yaşanan olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Yetkililer, olayın tüm yönleriyle araştırıldığını ve soruşturma sonucunda detayların netlik kazanacağını belirtti.

Açıklanan karara göre, Suriye’de faaliyet gösteren Türk üniversitesi şubelerinden alınan diplomaların akreditasyon ve onay süreçlerinin kolaylaştırılması amacıyla Halep Üniversitesi görevlendirildi. Karar kapsamında öğrencilerin Bakanlığa doğrudan başvuru yapmalarına gerek kalmadan denklik ve onay işlemlerinin usulüne uygun şekilde tamamlanması hedefleniyor.

Gaziantep Üniversitesi ve SBÜ Mezunlarını da Kapsıyor

Kararın, Suriye’de faaliyet gösteren Türk yükseköğretim kurumlarının şubelerinde eğitim gören öğrencileri kapsadığı belirtildi. Açıklamada özellikle Gaziantep Üniversitesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin de dahil olduğu Türk üniversitesi şubelerinden mezun olan öğrencilerin diplomalarına ilişkin işlemlerin Halep Üniversitesi üzerinden yürütüleceği ifade edildi.

Yetkililer, yeni uygulamanın bürokratik süreçleri azaltmayı, mezunların akademik haklarını korumayı ve diploma işlemlerini daha hızlı sonuçlandırmayı amaçladığını vurguladı.

Türk Üniversiteleri Dosyası Takip Edilecek

Yükseköğretim Kurulu ayrıca, Türk üniversiteleriyle ilgili dosyaların takibinin sürdürüleceğini açıkladı. Açıklamada, tüm mezunlar için adil ve net çözümlere ulaşılması amacıyla Suriye Dışişleri Bakanlığı ile ilgili Türk makamlarıyla koordinasyon içinde çalışmaların devam edeceği belirtildi.

Kararın, özellikle son yıllarda Suriye’nin kuzeyindeki Türk üniversitesi yerleşkelerinde eğitim alan binlerce öğrencinin diploma ve denklik süreçlerini yakından ilgilendirdiği değerlendiriliyor.

FDA’nın 12 Haziran 2026 tarihli kararında, belzutifan ile pembrolizumab kombinasyonunun yanı sıra pembrolizumabın deri altı uygulama formu olan pembrolizumab-berahyaluronidase alfa-pmph ile birlikte kullanımı da onay kapsamına alındı.

Karar LITESPARK-022 çalışmasına dayandı

Onayın temelini, 1.841 hastanın yer aldığı çok merkezli, çift kör ve randomize LITESPARK-022 çalışması oluşturdu. Çalışmada nefrektomi geçirmiş ve nüks riski yüksek berrak hücreli böbrek kanseri hastalarında belzutifan-pembrolizumab kombinasyonu, pembrolizumab-placebo koluyla karşılaştırıldı.

Ara analizde hastalıksız sağkalım açısından anlamlı iyileşme saptandı. FDA verilerine göre hastalık nüksü, metastaz veya ölüm riskinde yüzde 28 azalma görüldü. Genel sağkalım verilerinin ise henüz olgunlaşmadığı bildirildi.

Belzutifan nasıl etki ediyor?

Belzutifan, HIF-2α inhibitörü olarak bilinen hedefe yönelik bir ilaç. Bu yolak, bazı tümörlerin düşük oksijen koşullarına uyum sağlamasında, damar oluşumunu desteklemesinde ve kanser hücrelerinin hayatta kalmasında rol oynuyor. Pembrolizumab ise bağışıklık sisteminin tümöre karşı yanıtını artırmayı hedefleyen PD-1 inhibitörü bir immünoterapi.

Hastalar için ne anlama geliyor?

Yeni onay, böbrek kanseri ameliyatı sonrası nüks riski taşıyan hastalarda tedavi seçeneklerini genişletiyor. Bu hasta grubunda temel hedef, görünür hastalık ortadan kaldırıldıktan sonra kanserin geri gelme riskini azaltmak.

Ancak tedavi her hasta için otomatik bir seçenek anlamına gelmiyor. Belzutifan kullanımında anemi ve hipoksi gibi ciddi yan etkiler izlenebiliyor. İlacın gebelikte fetüse zarar verebileceğine ilişkin kutulu uyarısı da bulunuyor. Pembrolizumab tarafında ise bağışıklık aracılı yan etkiler ve infüzyon reaksiyonları açısından takip gerekiyor.

Neden önemli?

Bu karar, böbrek kanserinde ameliyat sonrası tedavinin yalnızca immünoterapiyle değil, tümörün oksijen yanıt mekanizmalarını hedefleyen yeni nesil ilaçlarla da şekillenmeye başladığını gösteriyor. Onkolojide tablo giderek daha ince işlenmiş bir kilide benziyor: Her yeni hedef, doğru hasta grubunda yeni bir anahtar ihtimali sunuyor.

Meslek hayatı boyunca birçok uçuşta görev alan ve çalışma arkadaşları tarafından sevilen bir isim olarak tanınan Bozdağ’ın vefat haberi, eski mesai arkadaşları ve havacılık sektöründeki dostları arasında büyük üzüntü yarattı.

Cenaze Töreni Yarın Düzenlenecek

Öznur Savaş Bozdağ için cenaze töreninin yarın gerçekleştirileceği öğrenildi. Bozdağ’ın naaşı, ikindi namazını müteakip İstanbul Florya Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından son yolculuğuna uğurlanacak.

Havacılık camiasının emektar isimlerinden biri olarak anılan Bozdağ’ın vefatı nedeniyle çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

5 Aylık Zam Oranı Yüzde 16,60’a Ulaştı

Ocak-Mayıs dönemindeki enflasyon verilerinin ardından SSK ve Bağ-Kur emeklileri için oluşan kümülatif artış oranı yüzde 16,60 olarak hesaplandı. Bu oran, emeklilerin şimdiden hak ettiği zam seviyesini ortaya koyarken, Haziran ayı verisiyle birlikte Temmuz ayında uygulanacak kesin zam oranı belirlenecek.

Son Veri 3 Temmuz’da Açıklanacak

Emeklilerin maaşlarına yansıyacak 6 aylık enflasyon oranı, TÜİK’in 3 Temmuz 2026 tarihinde açıklayacağı Haziran ayı enflasyon verisiyle netleşecek. Ekonomistlerin ve piyasa katılımcılarının beklentileri, Haziran ayında da enflasyon artışının devam edeceği yönünde.

Zam Oranı Yüzde 18’i Aşabilir

Merkez Bankası’nın piyasa beklenti anketlerinde Haziran ayı enflasyonuna ilişkin tahminler dikkate alındığında, 6 aylık toplam enflasyonun yüzde 18 civarında gerçekleşebileceği değerlendiriliyor. Bu senaryoda SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz ayında yüzde 18’in üzerinde maaş artışı alabileceği ifade ediliyor.

En Düşük Emekli Maaşı İçin Düzenleme Beklentisi

Ocak ayında 20 bin TL olarak belirlenen en düşük emekli aylığının da Temmuz ayında yeniden ele alınması bekleniyor. Ancak taban maaşta yapılacak artışın doğrudan enflasyon oranına bağlı olmadığı, bunun için ayrıca yasal düzenleme gerektiği belirtiliyor. Zam senaryolarına göre en düşük emekli maaşının 23 bin TL seviyesinin üzerine çıkabileceği hesaplanıyor.

Emekliler Temmuz Ayını Bekliyor

Maaş artışının kesinleşmesi için yalnızca bir veri kaldı. Haziran ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasının ardından hem emekli maaşları hem de en düşük emekli aylığına ilişkin olası düzenlemeler kamuoyuna netlik kazanacak. Temmuz ayının ilk haftasında milyonlarca emeklinin gelirinde oluşacak yeni tablo belli olacak.

Prof. Dr. Canan Akbay için cenaze namazı, 16 Haziran 2026 Salı günü ikindi namazını müteakip Ankara Gölbaşı Mezarlığı Camii’nde kılınacak. Akbay, cenaze namazının ardından defnedilecek.

Prof. Dr. Canan Akbay’a Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve bilim camiasına başsağlığı diliyoruz.

Kalp krizleri artık yalnızca ileri yaş hastalığı değil

Uzun yıllar boyunca kalp krizi daha çok ileri yaş grubuyla ilişkilendirildi. Ancak son dönemde genç erişkinlerde görülen vakalar sağlık otoritelerinin dikkatini çekiyor.

Uzmanlara göre bunun en önemli nedenlerinden biri yaşam tarzındaki değişim. Hareketsizlik, uzun süre ekran başında kalma, düzensiz beslenme ve artan obezite oranları kalp-damar hastalıklarının daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

Özellikle yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği ve tip 2 diyabet gibi hastalıkların artık daha genç yaşlarda görülmesi riskleri artırıyor.

Obezite ve diyabet sessiz tehlike oluşturuyor

Kalp krizine yol açan risk faktörlerinin büyük bölümü yıllarca belirti vermeden ilerleyebiliyor.

Fazla kilo, karın çevresinde yağlanma, insülin direnci ve diyabet damar duvarlarında hasara yol açarak kalp krizine zemin hazırlıyor. Birçok genç birey yüksek tansiyon veya kolesterol yüksekliği bulunduğunu ancak hastaneye başvurduğunda öğreniyor.

Kardiyologlar, erken yaşta görülen kalp krizlerinin önemli bir bölümünde önceden fark edilmemiş risk faktörlerinin bulunduğunu belirtiyor.

Sigara ve elektronik sigara riski artırıyor

Uzmanların dikkat çektiği başlıklardan biri de tütün ürünleri kullanımı.

Sigara, damar sertliğini hızlandırırken pıhtılaşma eğilimini artırabiliyor. Son yıllarda yaygınlaşan elektronik sigaralar da kalp-damar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabiliyor.

Araştırmalar, nikotinin kalp hızını ve tansiyonu yükseltebildiğini, damar fonksiyonlarını bozabildiğini gösteriyor.

Stres ve uyku bozukluğu kalbi etkiliyor

Modern yaşamın getirdiği yoğun tempo da kalp sağlığı üzerinde önemli bir yük oluşturuyor.

Uzun çalışma saatleri, kronik stres, düzensiz uyku, gece vardiyaları ve fiziksel aktivite eksikliği kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabiliyor.

Uzmanlar özellikle genç çalışan nüfusta görülen yoğun stresin tansiyon ve kalp ritmi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini belirtiyor.

COVID-19 kalp ve damar sisteminde iz bırakabiliyor

Pandemi sonrasında kalp sağlığıyla ilgili tartışmaların merkezinde COVID-19 yer alıyor.

Bilimsel çalışmalar, COVID-19 enfeksiyonunun yalnızca akciğerleri değil, kalp ve damar sistemini de etkileyebildiğini ortaya koydu. Virüsün damar iç yüzeyinde hasar oluşturabildiği, iltihabi yanıtı artırabildiği ve pıhtılaşma mekanizmalarını etkileyebildiği bildiriliyor.

Araştırmalarda COVID geçiren kişilerde enfeksiyondan sonraki dönemde ritim bozukluğu, kalp kası iltihabı, kalp yetmezliği ve kalp krizi riskinde artış görülebildiği belirtiliyor.

Uzmanlara göre özellikle ağır enfeksiyon geçiren kişilerde bu etkiler daha belirgin olsa da bazı çalışmalarda hastaneye yatmayan bireylerde de kardiyovasküler risk artışı bildirilmiş durumda.

Aşıların etkisi tartışılıyor, veriler ne söylüyor?

COVID-19 aşılarıyla ilgili en çok tartışılan konuların başında miyokardit ve perikardit olarak adlandırılan kalp kası ve kalp zarı iltihapları geliyor.

Uluslararası sağlık otoriteleri, bazı COVID-19 aşılarından sonra özellikle genç erkeklerde nadir miyokardit vakalarının görülebildiğini kabul ediyor. Ancak vakaların büyük çoğunluğunun hafif seyirli olduğu ve tedaviyle düzeldiği bildiriliyor.

Öte yandan bilimsel araştırmalar, COVID-19 enfeksiyonunun kalp kası iltihabı oluşturma riskinin aşılara göre daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Uzmanlar mevcut verilerin gençlerdeki kalp krizleri veya ani ölümlerde genel bir artışı doğrudan aşılarla açıklamadığını vurguluyor.

Her kalp krizi aynı nedenle gelişmiyor

Genç yaşta görülen tüm kalp krizleri damar tıkanıklığından kaynaklanmıyor.

Bazı vakalarda kalıtsal ritim bozuklukları, damar spazmları, pıhtılaşma bozuklukları, kalp kası hastalıkları veya doğumsal kalp problemleri de etkili olabiliyor.

Bu nedenle uzmanlar ani gelişen göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma ve efor sırasında ortaya çıkan şikâyetlerin ciddiye alınması gerektiğini belirtiyor.

Uzmanlardan erken tarama çağrısı

Kardiyoloji uzmanlarına göre genç yaşta kalp krizlerini azaltmanın en etkili yolu erken risk taraması yapmak.

Tansiyon ölçümü, kolesterol kontrolü, kan şekeri takibi, sigaranın bırakılması, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve yeterli uyku kalp sağlığını korumada büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan kişilerin ise belirtileri beklemeden kardiyoloji değerlendirmesinden geçmesini öneriyor.

Genç yaşta kalp krizlerindeki artışın tek bir nedene bağlanamayacağına dikkat çeken uzmanlar, yaşam tarzı değişiklikleri, kronik hastalıklar, genetik faktörler ve COVID sonrası ortaya çıkan etkilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Edinilen bilgilere göre oyuncu, sabah saatlerinde evinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti. Başarılı oyuncu, yer aldığı projelerle geniş bir izleyici kitlesi tarafından tanınıyordu. Özellikle Kızılcık Şerbeti dizisindeki Işıl karakteriyle adından söz ettirmişti.

Ece İrtem Kimdir?

14 Haziran 1991 doğumlu genç oyuncunun geçtiğimiz gün yeni yaşını kutladığı öğrenildi. Doğum gününün ardından gelen ölüm haberi büyük üzüntü yarattı.

Türk televizyon ve sinema dünyasının tanınan isimlerinden Ece İrtem’in hayatını kaybettiği bildirildi. Rol aldığı birçok yapımla izleyicilerin yakından tanıdığı oyuncunun vefat haberi sanat camiasında üzüntüyle karşılandı.

Opera ve şan eğitimi aldıktan sonra oyunculuk kariyerine yönelen İrtem, televizyon ekranlarında farklı karakterlere hayat verdi. Kariyeri boyunca çeşitli dizi ve sinema projelerinde yer alan oyuncu, geniş bir izleyici kitlesi tarafından tanındı.

Meslektaşları, sanat dünyası temsilcileri ve hayranları, vefat haberinin ardından sosyal medya hesaplarından taziye mesajları yayımladı.

Ece İrtem’in cenaze programına ilişkin bilgilerin ailesi ve yakınları tarafından yapılacak açıklamalarla netleşmesi bekleniyor.

Inside Futbol ise Amedspor sportif direktörü Serkan Reçber’in oyuncu için harekete geçtiğini aktardı.

Malang Sarr için de Lens ile sözleşmesinin sona erecek olması nedeniyle uygun maliyetli alternatif değerlendirmesi yapıldığı belirtiliyor.

Takvim’de yer alan önceki haberde ise Melih Kabasakal ve Metehan Mimaroğlu dosyalarında anlaşma zemininin oluştuğu, kısa süre içinde resmi sürecin tamamlanabileceği belirtilmişti.

Üreticiler, Karadeniz’de çay bahçelerinde yılan görülmesinin yeni bir durum olmadığını ancak hasat döneminde arazide geçirilen sürenin artmasıyla karşılaşmaların daha görünür hale geldiğini dile getiriyor.

Uzmanlar ise yılanların büyük bölümünün insanlardan uzak durduğunu belirterek panik yapılmaması gerektiğini vurguluyor. Çay toplarken çizme kullanılması, sık otluk alanlarda dikkatli olunması ve görülen yılanlara yaklaşılmaması öneriliyor.

Doğal yaşamın önemli bir parçası olan yılanların fare ve zararlı canlıların kontrolünde rol oynadığına dikkat çekilirken, vatandaşlara yılanlara zarar vermemeleri ve riskli durumlarda yetkililere haber vermeleri tavsiye ediliyor.

Prof. Dr. Orhan Özgüner’in cenazesinin 16 Haziran 2026 Salı günü öğle namazının ardından İstanbul Zincirlikuyu Mezarlık Camii’nden kaldırılacağı, Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verileceği bildirildi.

ODTÜ’de Dekanlık Görevinde Bulundu

Galatasaray Lisesi ve Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde eğitim gören Özgüner, meslek yaşamında hem akademik hem de uygulamalı mimarlık alanında önemli çalışmalara imza attı.

1958-1980 yılları arasında ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapan Özgüner, 1963-1967 yılları arasında bölüm başkanlığı, 1970-1973 yılları arasında ise dekanlık yaptı.

Doğu Karadeniz Mimarisini Belgeledi

Prof. Dr. Orhan Özgüner, özellikle yerel mimari ve geleneksel yapı kültürü üzerine yaptığı çalışmalarla öne çıktı. “Köyde Mimari: Doğu Karadeniz” başlıklı araştırması, bölgenin kırsal mimari hafızasını belgeleyen önemli çalışmalardan biri olarak kabul ediliyor.

Özgüner’in vefatı sonrası öğrencileri, meslektaşları ve mimarlık çevreleri, Türk mimarlık eğitimine katkıları nedeniyle başsağlığı mesajları paylaştı.

2022 yılında Journal of Clinical Medicine’da yayımlanan bir çalışma, ananas kaynaklı bromelain, papaya kaynaklı papain ve incir kaynaklı ficin içeren karışık meyve enzimlerinin göz uçuşmaları üzerindeki etkisini araştırdı. Çalışmada 224 hasta üç ay boyunca takip edildi.

Araştırmada, farklı dozlarda verilen enzim takviyeleri sonrası bazı hastalarda vitreus opasitelerinde azalma bildirildi. Özellikle daha yüksek doz alan gruplarda uçuşma şikâyetlerinde daha belirgin gerileme görüldüğü ifade edildi. Bu sonuçlar, göz uçuşmaları için cerrahi dışı destekleyici seçenekler konusunda dikkat çekici bulundu.

Ancak uzmanlar, çalışmanın umut verici olmasına rağmen tek başına kesin tedavi kanıtı olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Göz uçuşmalarının nedeni her hastada farklı olabiliyor. Retina yırtığı, göz içi kanama, iltihabi hastalıklar veya diyabete bağlı sorunlar da benzer belirtilerle ortaya çıkabiliyor.

Bu nedenle meyve enzimi içeren takviyelerin bilinçsiz kullanılması önerilmiyor. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar, ameliyat planlanan hastalar, alerjik bünyeye sahip kişiler ve kronik hastalığı bulunanların bu tür ürünleri hekime danışmadan kullanmaması gerekiyor.

Göz hastalıkları uzmanları, ani başlayan uçuşma, ışık çakması, perde inmesi hissi veya görmede azalma durumunda vakit kaybetmeden muayene olunması gerektiğini belirtiyor. Meyve enzimleriyle ilgili çalışma bilim dünyasında yeni bir kapı aralasa da daha geniş, bağımsız ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: