Konyaspor, Beşiktaş karşısında aldığı 1-0’lık galibiyetle finale yükselen ilk takım olmuştu. Trabzonspor ise Gençlerbirliği engelini aşarak final biletini aldı.

Türkiye Kupası finalinin 22 Mayıs 2026 Cuma günü saat 20.45’te Antalya’da oynanması bekleniyor. Tek maç üzerinden oynanacak finalde kazanan takım kupanın sahibi olacak.

Özellikle son dönemlerde kırsal bölgelerde yaban hayvanlarının yerleşim alanlarına yaklaşması, bölge halkında endişeyi artırıyor. Karabudak Mahallesi sakinleri, benzer olayların tekrar yaşanmaması için yetkililerden önlem alınmasını istedi.

Mahallede yaşayan vatandaşlar, ayının gece saatlerinde yerleşim alanına kadar indiğini belirterek hayvanlarını korumakta zorlandıklarını ifade etti. Bölgede yaşayan üreticiler ise küçükbaş hayvancılıkla geçim sağladıklarını ve yaşanan kayıpların maddi zarar oluşturduğunu söyledi.

Yetkililerin bölgede inceleme başlattığı öğrenilirken, vatandaşlara gece saatlerinde dikkatli olunması konusunda uyarı yapıldı.

Ağrı’da Sağlık Yönetiminde Yeni Dönem

Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü’nde gerçekleşen görev değişimi, kentte sağlık yatırımları ve hizmet planlamaları açısından da dikkatle takip ediliyor. Özellikle son yıllarda şehir hastaneleri, uzman hekim ihtiyacı, kırsal sağlık hizmetleri ve acil sağlık altyapısı gibi başlıkların öne çıktığı Ağrı’da yeni yönetimin nasıl bir yol haritası izleyeceği merak konusu oldu.

Dr. Mehmet Acu’nun sağlık bürokrasisi ve saha yönetimi deneyimiyle göreve geldiği belirtilirken, önümüzdeki süreçte özellikle kamu hastaneleri koordinasyonu, aile sağlığı hizmetleri ve sağlık personeli planlaması alanlarında yeni adımların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

Dr. Mehmet Acu Kimdir?

Dr. Mehmet Acu’nun tıp eğitiminin ardından sağlık yönetimi alanında çeşitli görevlerde bulunduğu biliniyor. Sağlık teşkilatının farklı kademelerinde görev alan Acu’nun özellikle idari koordinasyon ve kamu sağlık hizmetleri alanındaki çalışmalarıyla öne çıktığı ifade ediliyor.

Son dönemde Ankara’da görev yaptığı belirtilen Dr. Mehmet Acu’nun, Sağlık Bakanlığı bünyesinde çeşitli sağlık yönetimi süreçlerinde aktif rol aldığı aktarılıyor. Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü görevine atanmasının ardından Acu’nun özgeçmişi ve kariyer geçmişi de kamuoyunda araştırılmaya başladı.

Gözler Yeni Dönem Planlamasında

Ağrı’da sağlık alanında yürütülen mevcut projelerin yeni yönetimle birlikte nasıl şekilleneceği merak edilirken, özellikle vatandaş odaklı sağlık hizmetleri, hastane yoğunluğu ve kırsal erişim konularının öncelikli başlıklar arasında yer alması bekleniyor.

Kentte sağlık sisteminin yükünü taşıyan kurumlarda yeni dönemin nasıl ilerleyeceği önümüzdeki günlerde daha net ortaya çıkacak.

Mustafa Ay’ın, eski muhtar Hasan Ay ile merhum Muhammet Ay’ın kardeşi olduğu öğrenildi. Sevenleri, Ay’ın yıllarca direksiyon başında emek veren, çevresinde tanınan ve sevilen bir isim olduğunu belirtti.

Merhum Mustafa Ay’ın cenazesinin, 14 Mayıs 2026 Perşembe günü ikindi namazının ardından Araklı Çamlıca Mahallesi Mesohor mevkiindeki aile kabristanlığında toprağa verileceği bildirildi.

Dr. Öğr. Üyesi Eda Ünal

Ünal, özellikle tütün kullanımının akciğer başta olmak üzere ağız, gırtlak, pankreas ve mesane kanserleriyle ilişkili olduğuna dikkat çekerek, yalnızca sigara içmenin değil, sigara dumanına maruz kalmanın da ciddi risk oluşturduğunu vurguladı.

Alkol tüketiminin de göz ardı edilmemesi gereken bir risk faktörü olduğunu ifade eden Ünal, alkolün meme, karaciğer ve bağırsak kanserleriyle ilişkilendirildiğini belirtti. Güncel değerlendirmelerin kanser açısından alkol tüketiminde risksiz bir düzey bulunmadığını ortaya koyduğunu kaydetti.

Obezite ve Hareketsizlik Riski Artırıyor

Dr. Öğr. Üyesi Eda Ünal’a göre aşırı kilo ve obezite, hormon dengesini bozarak ve vücutta kronik iltihaplanmayı artırarak bazı kanser türlerinin gelişimini kolaylaştırabiliyor. Liften zengin sebze ve meyveler, tam tahıllar ve yeterli protein alımı koruyucu etki gösterirken; aşırı işlenmiş, yüksek şekerli ve yağlı gıdalar risk oluşturabiliyor.

Modern yaşamın en yaygın sorunlarından biri olan hareketsizlik de kanser riskini dolaylı yoldan artıran unsurlar arasında yer alıyor. Düzenli fiziksel aktivite, bağışıklık sistemini destekliyor, hormon dengesini düzenliyor ve stres düzeyini azaltıyor.

Güneşten Korunmak da Önemli

Kontrolsüz güneş maruziyetinin özellikle cilt kanseri riskini artırabileceğini belirten Ünal, uzun süre güneşte kalmanın, güneş yanıklarının ve solaryum gibi yapay bronzlaşma yöntemlerinin cilt hücrelerinde kalıcı hasara yol açabileceğini ifade etti.

Şapka kullanmak, gölgede kalmak ve dermatolojik olarak onaylanmış güneş koruyucu ürünlerden yararlanmak, alınabilecek basit ama etkili önlemler arasında yer alıyor.

Küçük Değişiklikler Büyük Koruma Sağlayabilir

Dr. Öğr. Üyesi Eda Ünal, kanser riskinin tamamen ortadan kaldırılamayacağını ancak günlük yaşamda yapılacak sürdürülebilir değişikliklerin uzun vadede büyük fark oluşturabileceğini belirtti.

Sigara ve alkolden uzak durmak, dengeli beslenmek, hareketli bir yaşam sürmek, güneşten korunmak, kaliteli uykuya önem vermek ve düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek, kanserden korunmada öne çıkan temel adımlar arasında gösteriliyor.

Yaz Aylarında En Çok Ne Aranıyor?

Yazla birlikte arama motorlarında “güneş çarpması belirtileri”, “yaz ishali neden olur”, “güneş kremi nasıl kullanılır”, “sıcak havada ne yenir”, “tatilde sağlıklı beslenme” ve “yazın su tüketimi ne kadar olmalı” gibi sorular öne çıkıyor.

Bu ilgi, yazın yalnızca tatil dönemi değil; aynı zamanda sağlık açısından dikkatli geçirilmesi gereken bir dönem olduğunu gösteriyor. Sıcak havalarda uzun süre güneş altında kalmak, yetersiz sıvı almak ve açıkta beklemiş gıdaları tüketmek özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler için risk oluşturabiliyor.

Sosyal Medya Trendleri Sağlık Riskine Dönüşebilir

Yaz aylarında hızlı kilo verme, bronzlaşma, detoks içecekleri ve takviye ürünleriyle ilgili paylaşımlar da artıyor. Ancak uzmanlar, sosyal medyada yayılan her önerinin güvenli olmayabileceğini belirtiyor. 2026 sağlıklı yaşam başlıklarında protein ve lif tüketimi öne çıksa da bu ihtiyacın pahalı ürünlerle değil; sebze, meyve, baklagil ve tam tahıllar gibi temel besinlerle karşılanabileceği ifade ediliyor.

Güneş Kremi Lüks Değil, Yazın Temel Koruması

Yaz mevsiminde cilt sağlığı da en çok araştırılan konular arasında. Dermatoloji uzmanlarının genel yaklaşımı, karmaşık ve pahalı cilt bakım rutinlerinden çok düzenli güneş korumasının önem taşıdığı yönünde. Güneş kremi kullanımı, özellikle öğle saatlerinde doğrudan güneşe maruz kalmamak ve açık renkli kıyafetler tercih etmek yaz aylarında temel korunma adımları arasında yer alıyor.

Yazı Sağlıklı Geçirmek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Yaz aylarında bol su tüketmek, ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçınmak, açıkta bekleyen gıdalara karşı dikkatli olmak, güneşin en dik geldiği saatlerde dışarıda uzun süre kalmamak ve çocukları sıcak havalarda daha yakından takip etmek önem taşıyor.

Uzmanlar, halsizlik, baş dönmesi, bulantı, yüksek ateş, bilinç bulanıklığı, uzun süren ishal veya kusma gibi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini hatırlatıyor.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. Olay yerinde ilk müdahalesi yapılan Tosun, ambulansla Akçaabat Haçkalı Baba Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastanede doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Soner Tosun’un hayatını kaybettiği bildirildi.

Soner Tosun’un Düzköy ilçesine bağlı Gürgendağ Mahallesi nüfusuna kayıtlı olduğu öğrenildi. Acı haber, ailesi, yakınları ve ilçe halkı arasında derin üzüntüye yol açtı.

İş Kazasıyla İlgili İnceleme Başlatıldı

Olayın ardından iş kazasının nasıl meydana geldiğine ilişkin inceleme başlatıldığı öğrenildi. Elektrik akımına kapılma ve yüksekten düşme ihtimali üzerinde durulurken, şantiyedeki çalışma koşulları ve güvenlik tedbirlerinin de araştırılması bekleniyor.

Beyin Hacmiyle Göbek Yağı Arasında Dikkat Çeken İlişki

Nature Communications’ta yayımlanan çalışma kapsamında 533 kişi yıllarca takip edildi. Araştırmacılar, katılımcıların hem karın bölgesi hem de beyin MR görüntülerini düzenli olarak analiz etti. Sonuçlar, uzun süre yüksek visseral yağ seviyesine sahip bireylerde beyin küçülmesinin daha hızlı ilerlediğini gösterdi.

Özellikle hafıza merkezi olarak bilinen hipokampus bölgesinde hacim kaybı dikkat çekti. Aynı zamanda beyin ventriküllerinde genişleme görüldü. Bu durum, nörodejeneratif süreçlerin önemli göstergelerinden biri kabul ediliyor.

Kilo Vermek Yetmiyor, Yağın Türü Önemli

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise klasik kilo ölçümlerinin tek başına yeterli olmaması oldu. Vücut kitle indeksi (BMI) ile beyin küçülmesi arasında güçlü bir bağ bulunamazken, visseral yağın doğrudan ilişkili olduğu görüldü. Deri altı yağ dokusunda ise benzer bir etki tespit edilmedi.

Bilim insanları, “zayıf ama göbekli” bireylerin de risk altında olabileceğine dikkat çekiyor. Çünkü metabolik olarak aktif olan visseral yağ, insülin direnci ve glukoz dengesizliğiyle birlikte beyin dokusunu etkileyebiliyor.

Kan Şekeri Dengesi Beyin İçin Kritik Rol Oynuyor

Çalışmada açlık kan şekeri ve HbA1c değerlerinin, beynin zaman içindeki yapısal değişimleriyle ilişkili olduğu belirlendi. Araştırmacılar, özellikle glukoz kontrolünün bozulmasının beyin yaşlanmasını hızlandırabileceğini düşünüyor.

Uzmanlara göre insülin direnci yalnızca diyabet riskini artırmıyor; aynı zamanda beynin kanlanmasını, enerji kullanımını ve hafıza merkezlerini de olumsuz etkileyebiliyor.

Küçük Değişimler Uzun Vadede Büyük Fark Oluşturabilir

Araştırmada yer alan kişilerden bazılarında, 18 aylık yaşam tarzı değişikliği sürecinde visseral yağ oranında azalma görüldü. Bu grubun yıllar sonra yapılan MR incelemelerinde daha iyi beyin yapısına sahip olduğu belirlendi. Üstelik bu olumlu etkinin yalnızca kilo kaybına değil, özellikle karın içi yağ azalmasına bağlı olduğu ifade edildi.

Araştırmacılar, orta yaş döneminde metabolik sağlığın korunmasının ileri yaşlarda bilişsel gerilemeyi azaltabilecek önemli bir hedef olabileceğini vurguluyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Çalışmanın baş araştırmacılarından Dr. Dafna Pachter, vücut ağırlığının tek başına metabolik değişimleri göstermediğini belirterek, “Mütevazı kilo kaybı bile visseral yağın azalmasıyla birlikte beyin yapısının korunmasına katkı sağlayabiliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Bu Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Araştırma, göbek çevresindeki yağlanmanın yalnızca estetik ya da kardiyovasküler bir mesele olmadığını; beyin sağlığıyla da yakından ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, tek bir çalışmanın kesin neden-sonuç ilişkisi kurmadığını ve bireysel sağlık değerlendirmelerinin mutlaka hekim kontrolünde yapılması gerektiğini vurguluyor.

Kaynak

* Ben-Gurion University of the Negev
* Nature Communications
* Neuroscience News

Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi’nde sezonun son bölümüne girilirken Fenerbahçe Beko ile Beşiktaş Gain arasındaki derbi, yalnızca ezeli rekabet nedeniyle değil, puan tablosunun üst sıralarını yakından ilgilendirmesiyle de dikkat çekti.

Ülker Spor ve Etkinlik Salonu’nda oynanan mücadele, 13 Mayıs 2026 Çarşamba günü saat 19.00’da başladı. Karşılaşmanın beIN Sports 5 ekranlarından yayınlandığı duyuruldu.

Fenerbahçe Beko Beşiktaş maçı hangi kanalda?

Basketbolseverlerin en çok aradığı başlıklardan biri yayın bilgisi oldu. Fenerbahçe Beko - Beşiktaş Gain karşılaşması beIN Sports 5 ekranlarından canlı yayın programına alındı. Maçın Digiturk 81 ve Kablo TV 236 üzerinden izlenebildiği bilgisi paylaşıldı.

Zirve yarışında kritik viraj

Derbi öncesinde Beşiktaş Gain 29 maçta 24 galibiyetle liderlik hattında yer alırken, Fenerbahçe Beko 28 maçta 24 galibiyetle maç eksiği bulunan takipçi konumundaydı. Bu tablo, karşılaşmayı normal sezon sıralaması açısından daha da önemli hâle getirdi.

Maçta son durum ne?

Canlı skor kaynaklarına yansıyan bilgilere göre Beşiktaş Gain, ilk yarıyı Fenerbahçe Beko karşısında 49-28 önde tamamladı. Mücadele devam ettiği için nihai skor, maç bitiminin ardından netleşecek.

Avrupa temposu ve lig hesabı aynı potada

Fenerbahçe Beko’nun EuroLeague’de Final Four hedefine ilerlemesi, yoğun fikstür içinde lig maçlarının önemini artırıyor. Sarı-lacivertliler kısa süre önce Zalgiris Kaunas serisini geçerek Final Four biletini almıştı.

Beşiktaş Gain cephesinde ise derbi, liderlik iddiasını koruma ve play-off öncesi psikolojik üstünlük açısından önemli bir sınav olarak öne çıktı.

Bundan sonra ne olacak?

Fenerbahçe Beko - Beşiktaş Gain derbisinin sonucu, Basketbol Süper Ligi’nde normal sezonun son virajındaki sıralama hesaplarını doğrudan etkileyebilir. Play-off eşleşmeleri yaklaşırken iki takımın da alacağı her sonuç, zirve tablosunda yeni bir denge oluşturacak.

Ziraat Türkiye Kupası’nda gözler Ankara’ya çevrildi. Gençlerbirliği ile Trabzonspor, finale kalmak için Eryaman Stadyumu’nda karşı karşıya geliyor.

Karşılaşma, yalnızca iki takım taraftarının değil, kupada final eşleşmesini merak eden futbolseverlerin de yakın takibinde. Çünkü bu maçın kazananı, finalde TÜMOSAN Konyaspor’un rakibi olacak.

Gençlerbirliği-Trabzonspor Maçı Ne Zaman, Saat Kaçta?

Gençlerbirliği-Trabzonspor maçı 13 Mayıs 2026 Çarşamba günü saat 20.30’da başlayacak. Mücadele Ankara’daki Eryaman Stadyumu’nda oynanacak.

Gençlerbirliği Trabzonspor Maçı Hangi Kanalda?

“Trabzonspor maçı hangi kanalda?” sorusunun yanıtı da netleşti. Ziraat Türkiye Kupası yarı final karşılaşması ATV ekranlarından canlı ve şifresiz yayınlanacak.

Maç Neden Bu Kadar Merak Ediliyor?

Trabzonspor, kupada finale çıkarak sezonu güçlü bir hedefle tamamlamak istiyor. Gençlerbirliği ise kendi sahasında favori gösterilen rakibine karşı sürpriz arayacak.

Bu nedenle “Gençlerbirliği vs Trabzonspor”, “Gençlerbirliği Trabzonspor canlı izle” ve “Trabzonspor maçı hangi kanalda” aramaları maç günü öne çıkan sorgular arasında yer aldı.

Final Yolunda Son Viraj

Karşılaşmanın galibi, 22 Mayıs’ta oynanacak finalde Konyaspor ile kupa için mücadele edecek. Bu nedenle Ankara’daki yarı final, sezonun en kritik maçlarından biri olarak görülüyor.

Olay, 3 Temmuz 2004’te Sürmene’nin Çiftesu Mahallesi’nde yaşandı. Fransa’nın Strazburg kentinden çocuklarıyla birlikte memleketi Trabzon’a gelen Emine Kırali’nin küçük oğlu Mustafa Demir, evlerinin yakınında kardeşleriyle oynadığı sırada bir anda gözden kayboldu.

Ailenin ihbarı üzerine bölgede geniş çaplı arama çalışması başlatıldı. Jandarma, arama kurtarma ekipleri ve mahalle sakinlerinin katıldığı çalışmalarda dere yatakları, ormanlık alanlar ve çevredeki araziler günlerce tarandı. Ancak küçük Mustafa’ya dair hiçbir ize ulaşılamadı.

Ailesinin Umudu Hâlâ Canlı

Aradan geçen 22 yıla rağmen Mustafa Demir’in akıbeti bilinmiyor. Kaybolduğu gün 2,5 yaşında olan Mustafa’nın bugün yaklaşık 24-25 yaşlarında olabileceği değerlendiriliyor.

Anne Emine Kırali ise yıllardır aynı umutla yaşıyor. Aile, Mustafa’nın bir gün çıkıp geleceğine inanmak istiyor.

Sürmene’deki Kayıp Dosyası Hafızalardaki Yerini Koruyor

Mustafa Demir’in kaybolması, yıllar içinde sosyal medyada ve televizyon programlarında zaman zaman yeniden gündeme geldi. Olay, Türkiye’deki gizemli kayıp çocuk vakaları arasında anılmaya devam ediyor.

Yetkililer, olayla ilgili bilgisi ya da şüphesi olan kişilerin güvenlik birimlerine başvurmasının önem taşıdığını belirtiyor.

Jandarma ekipleri olayla ilgili inceleme başlatırken, M.Ş.’nin bir süredir ekonomik sıkıntılar yaşadığı öne sürüldü. Kesin nedenin yürütülecek soruşturma sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Giresun’da kısa süre içinde yaşanan benzer üzücü olaylar, kentte derin bir endişe ve hüzün oluşturdu.

Özellikle okul çağındaki çocuklarda sık geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonları hem aileleri hem de sağlık sistemini zorlayan önemli sorunlardan biri olarak görülüyor. Sürekli tekrarlayan öksürük, ateş, boğaz problemleri ve uzun süren iyileşme dönemleri çocukların günlük yaşamını da etkileyebiliyor.

Son yıllarda bilim dünyası ise “bağırsak-akciğer ekseni” olarak adlandırılan ilişkiye daha fazla odaklanıyor. Bağırsak florasının bağışıklık sistemi üzerindeki etkisi, enfeksiyonlara karşı direnci değiştirebilecek önemli alanlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Araştırmada Ne İncelendi?

Springer Nature’da yayımlanan randomize kontrollü çalışmada, tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonu yaşayan 120 çocuk incelendi.

Araştırmada çocukların bir kısmına 3 ay boyunca günlük probiyotik desteği verilirken, diğer gruba plasebo uygulandı. Çalışmada kullanılan probiyotik türleri şunlar oldu:

• Bifidobacterium animalis subsp. lactis XLTG11
• Lactobacillus plantarum CCFM8661

Araştırmacılar daha sonra çocukları 6 ay boyunca takip etti.

Araştırmada Hangi Sonuçlar Elde Edildi?

Çalışmaya göre probiyotik kullanan çocuklarda:

• Solunum yolu enfeksiyonu ataklarının daha az görüldüğü,
• Hastalık süresinin daha kısa olduğu,
• Ateş, öksürük ve boğaz tıkanıklığı gibi şikâyetlerin daha hafif seyrettiği,
• Bağırsak mikrobiyotasında faydalı bakterilerin arttığı,
• Potansiyel zararlı bazı bakteri türlerinin azaldığı bildirildi.

Araştırmacılar ayrıca bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı biyobelirteçlerde de daha dengeli sonuçlar gözlemlediklerini aktardı.

“Probiyotik Her Çocuk İçin Çözüm” Anlamına Gelmiyor

Uzmanlar, bu tür çalışmaların umut verici olsa da tek başına kesin sonuç anlamına gelmediğini vurguluyor. Her probiyotik ürün aynı etkiye sahip olmayabiliyor ve araştırmalarda genellikle “suş spesifik” sonuçlar elde ediliyor. Yani etkiler, kullanılan bakterinin tam türüne göre değişebiliyor.

Bu nedenle marketlerde satılan her probiyotik ürünün aynı faydayı sağlayacağı düşünülmemeli.

Bağırsak Florası ve Bağışıklık İlişkisi Neden Gündemde?

Bilim insanları bağırsak mikrobiyotasının yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı olmadığını düşünüyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar:

• bağışıklık sistemi,
• alerjik hastalıklar,
• enfeksiyon riski,
• metabolik hastalıklar,
• hatta ruh sağlığı

üzerinde bile bağırsak bakterilerinin etkili olabileceğini gösteriyor.

Bu nedenle özellikle çocukluk döneminde mikrobiyota dengesinin korunması giderek daha fazla araştırılan başlıklardan biri haline geldi.

Uzmanlar Ne Uyarıyor?

Araştırmacılar, probiyotiklerin destekleyici yaklaşım olarak değerlendirilebileceğini ancak çocuklarda sık enfeksiyon görülmesinin altında bağışıklık sistemi hastalıkları, alerjiler, çevresel faktörler veya farklı sağlık sorunlarının bulunabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle uzun süren veya sık tekrar eden enfeksiyonlarda çocukların mutlaka hekim değerlendirmesinden geçmesi gerektiği vurgulanıyor.

Kaynak

Çalışma: Probiotic modulation of gut microbiota with Bifidobacterium animalis subsp. lactis XLTG11 and Lactobacillus plantarum CCFM8661 mitigates recurrent respiratory infections in children: a randomised-controlled trial
Yayın: Springer Nature
Yıl: 2026
Çalışma Türü: Randomize kontrollü klinik çalışma

Tiroid nodülü nedir?

Tiroid nodülü, tiroid bezinde ortaya çıkan normal dışı hücre büyümesidir. Tiroid bezi, boynun ön tarafında bulunan ve metabolizma, vücut ısısı, kalp atımı, sindirim ve ruh hali üzerinde etkili hormonlar üreten küçük bir bezdir.

Nodüller tek olabilir, birden fazla görülebilir, içi sıvı dolu kistik yapıda olabilir ya da tamamen katı doku içerebilir.

Erişkinlerde saptanan tiroid nodüllerinin büyük kısmı iyi huyludur. Amerikan Tiroid Derneği’ne göre tiroid nodülleri sık görülür ve yalnızca küçük bir bölümü kanser riski taşır; bu nedenle her nodül ameliyat ya da biyopsi anlamına gelmez.

Tiroid nodülü neden olur?

Tiroid nodülünün nedeni her zaman net değildir. Bazı kişilerde nodül, tiroid dokusunun zamanla farklı bölgelerde büyümesiyle ortaya çıkar.

İyot eksikliği, tiroid iltihapları, Hashimoto tiroiditi, guatr, aile öyküsü, radyasyona maruz kalma ve yaş ilerlemesi risk faktörleri arasında sayılır.

Bazı nodüller tiroid hormonu üretebilir. Bu durumda çarpıntı, kilo kaybı, sıcağa tahammülsüzlük, sinirlilik ve terleme gibi hipertiroidi belirtileri tabloya eklenebilir. Mayo Clinic, hormon üreten nodüllerin bazı kişilerde kalp ritmi ve kemik sağlığı açısından sorunlara yol açabileceğini belirtmektedir.

Tiroid nodülü nasıl anlaşılır? Erken belirtileri nelerdir?

Tiroid nodüllerinin çoğu belirti vermez. Kişi bunu bazen aynada boynuna bakarken, tıraş olurken, krem sürerken ya da başka bir nedenle yapılan ultrason sırasında öğrenir.

Büyük nodüllerde boyunda dolgunluk, baskı hissi, yutkunurken takılma, nefes alırken zorlanma, ses kısıklığı veya boynun ön kısmında ağrı görülebilir.

Ses değişikliği, yutma güçlüğü ve nefes darlığı özellikle ihmal edilmemelidir. NHS, büyümüş tiroid dokusunda ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, hırıltılı solunum ve yutma ya da nefes alma güçlüğünün görülebileceğini bildirmektedir.

Kimlerde daha sık görülür?

Tiroid nodülleri kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür. Yaş ilerledikçe görülme ihtimali artar.

Ailede tiroid hastalığı veya tiroid kanseri öyküsü olanlar, çocukluk çağında boyun bölgesine radyasyon alanlar, Hashimoto tiroiditi bulunanlar ve guatrı olan kişiler daha dikkatli izlenmelidir.

Çocuklarda tiroid nodülü daha nadir görülür; ancak saptandığında uzman değerlendirmesi daha önemlidir.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Boyunda yeni fark edilen şişlik, hızla büyüyen nodül, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, nefes darlığı, boyun ağrısı veya ele gelen sert kitle varsa doktora başvurulmalıdır.

Ayrıca ailede tiroid kanseri öyküsü bulunanlar, daha önce radyasyon tedavisi alanlar ve çocuklarda görülen nodüller geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

Acil uyarı işaretleri; nefes almada belirgin zorlanma, hızla büyüyen boyun kitlesi ve ciddi yutma güçlüğüdür.

Tiroid nodülü için hangi doktora gidilir?

İlk başvuru aile hekimi, dahiliye ya da endokrinoloji uzmanına yapılabilir.

Tiroid nodüllerinin ileri değerlendirmesinde ana branş genellikle endokrinolojidir. Ses kısıklığı, yutma güçlüğü veya cerrahi gereksinim varsa kulak burun boğaz ve genel cerrahi de sürece dahil olabilir.

Çocuklarda ise çocuk sağlığı ve hastalıkları ile çocuk endokrinolojisi değerlendirmesi gerekir.

Tiroid nodülü nasıl teşhis edilir?

Tanıda ilk adım muayenedir. Hekim boyundaki tiroid dokusunu değerlendirir ve tiroid fonksiyon testleri isteyebilir.

En önemli görüntüleme yöntemi tiroid ultrasonudur. Ultrason, nodülün boyutunu, katı mı kistik mi olduğunu, sınırlarını ve şüpheli özellik taşıyıp taşımadığını gösterir.

Her nodüle biyopsi yapılmaz. İnce iğne aspirasyon biyopsisi, nodülün boyutu ve ultrason bulgularına göre planlanır. Amerikan Tiroid Derneği, biyopsi kararında ultrason özelliklerinin ve nodül büyüklüğünün birlikte değerlendirildiğini vurgular.

Tiroid nodülü tedavisi var mı?

Tedavi, nodülün iyi huylu olup olmadığına, hormon üretip üretmediğine, büyüklüğüne ve kişide şikâyet oluşturup oluşturmadığına göre değişir.

İyi huylu ve belirti vermeyen nodüller çoğu zaman düzenli ultrason takibiyle izlenir. Hormon üreten nodüllerde ilaç tedavisi, radyoaktif iyot veya cerrahi seçenekleri gündeme gelebilir.

Büyük nodüller yutma, nefes alma ya da sesle ilgili sorunlara yol açıyorsa cerrahi düşünülebilir. Kanser şüphesi olan veya biyopsi sonucu riskli gelen nodüllerde tedavi planı endokrinoloji, cerrahi ve patoloji değerlendirmesiyle belirlenir.

Yeni tedaviler ve güncel gelişmeler

Tiroid nodüllerinde güncel yaklaşım, her nodüle aynı müdahaleyi yapmak yerine risk sınıflamasına göre hareket etmektir.

Ultrason temelli risk değerlendirme sistemleri, gereksiz biyopsi ve ameliyatları azaltmayı hedefler. Bazı merkezlerde moleküler testler, belirsiz biyopsi sonuçlarında karar vermeye yardımcı olabilir.

İyi huylu bazı nodüllerde radyofrekans ablasyon gibi daha az invaziv yöntemler seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir. Ancak her hasta için uygun değildir; karar uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.

Tiroid nodülü ölümcül müdür?

Tiroid nodüllerinin büyük bölümü ölümcül değildir. Çoğu iyi huyludur ve takip edilir.

Risk, nodülün kanserli olması, hızla büyümesi, çevre dokulara baskı yapması veya hormon dengesini bozması durumunda artar. Erken tanı ve düzenli takip, ciddi sonuçların önüne geçebilir.

Tiroid nodülü kendiliğinden geçer mi?

Bazı kistik nodüller küçülebilir. Bazı nodüller ise yıllarca aynı boyutta kalabilir.

Ancak “kendiliğinden geçer” düşüncesiyle kontrolü bırakmak doğru değildir. Nodülün yapısı, büyüme hızı ve hormon durumu hekim tarafından izlenmelidir.

Doktor önerisi olmadan iyot, bitkisel ürün, takviye veya hormon ilacı kullanılmamalıdır.

Tiroid nodülü nasıl önlenir?

Tiroid nodülünü tamamen önleyen kesin bir yöntem yoktur. Ancak düzenli sağlık kontrolleri, iyot dengesinin korunması, sigaradan uzak durma ve gereksiz radyasyon maruziyetinden kaçınma risk yönetiminde önemlidir.

Ailede tiroid hastalığı olanlar ve daha önce tiroid sorunu yaşayanlar kontrollerini aksatmamalıdır.

Boyunda fark edilen değişiklikler “geçer” diye bekletilmemeli; özellikle ses, yutma ve nefes alma sorunları varsa değerlendirme geciktirilmemelidir.

En sık yapılan hata

Tiroid nodülünde en sık yapılan hata, boyundaki şişliği önemsememek ya da internetten okunan bilgilerle kendi kendine karar vermektir.

Her nodül kanser değildir; ama her nodül de görmezden gelinmemelidir. Doğru yaklaşım, paniğe kapılmadan ultrason ve uzman değerlendirmesiyle netleşen tıbbi yoldur.

Tiroid nodülü hakkında sık sorulan sorular

Tiroid nodülü kanser midir?
Hayır. Tiroid nodüllerinin çoğu iyi huyludur. Ancak küçük bir kısmında kanser riski olabileceği için değerlendirme gerekir.

Tiroid nodülü ağrı yapar mı?
Çoğu ağrı yapmaz. Ancak büyük nodüller, iltihaplı durumlar veya baskı oluşturan yapılar boyunda rahatsızlık verebilir.

Tiroid nodülü ses kısıklığı yapar mı?
Evet, özellikle büyük veya çevre dokulara baskı yapan nodüller ses değişikliğine yol açabilir. Kalıcı ses kısıklığında doktora başvurulmalıdır.

Tiroid nodülü ameliyat gerektirir mi?
Her nodül ameliyat gerektirmez. Ameliyat kararı nodülün yapısına, biyopsi sonucuna, büyüklüğüne ve şikâyet oluşturup oluşturmadığına göre verilir.

Tiroid nodülü hangi testle anlaşılır?
En sık kullanılan yöntem tiroid ultrasonudur. Gerekirse kan testleri ve ince iğne biyopsisi yapılabilir.

Egzersiz Sırasında Yağ Yakımı Daha Düşük Bulundu

Araştırmada, “marjinal C vitamini düzeyine” sahip bireylerle yeterli C vitamini düzeyine sahip kişiler karşılaştırıldı. Katılımcılar 60 dakikalık tempolu yürüyüş bandı testine alındı.

Sonuçlara göre düşük C vitamini düzeyine sahip bireylerin, egzersiz sırasında kilogram başına yaklaşık yüzde 25 daha az yağ okside ettiği belirlendi. Araştırmacılar bunun, vücudun yağları enerjiye dönüştürme kapasitesinde azalma anlamına gelebileceğini ifade etti.

C Vitamini Takviyesi Sonrasında Dikkat Çeken Değişim

Çalışmanın devamında bazı katılımcılara 8 hafta boyunca günlük 500 mg C vitamini verildi. Araştırma sonuçlarında, C vitamini desteği alan grupta egzersiz sırasında yağdan elde edilen enerji harcamasının yaklaşık 4 kat arttığı bildirildi.

Bilim insanları, C vitamininin karnitin üretiminde görev aldığını ve bunun yağ asitlerinin enerjiye çevrilmesinde önemli rol oynadığını vurguladı.

“Neden Kilo Veremiyorum?” Sorusuna Yeni Bir Bakış

Araştırmacılar, düşük C vitamini düzeyinin bazı bireylerde kilo verme sürecini zorlaştırabileceğini değerlendirdi. Özellikle düzenli egzersiz yapan ancak beklediği sonucu alamayan kişilerde beslenme eksikliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiği ifade edildi.

Bununla birlikte uzmanlar, tek bir vitamin eksikliğinin doğrudan kilo artışının nedeni gibi değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Uyku düzeni, kalori dengesi, hormonal yapı, fiziksel aktivite düzeyi ve genel beslenme alışkanlıkları da süreci etkileyen temel faktörler arasında yer alıyor.

C Vitamini Eksikliğinde Hangi Belirtiler Görülebilir?

C vitamini eksikliği bazı kişilerde şu belirtilerle ilişkilendirilebiliyor:

• Sürekli yorgunluk hissi
• Halsizlik
• Kas ağrıları
• Bağışıklık sisteminde zayıflama
• Cilt problemleri
• Yaraların geç iyileşmesi

Ancak bu belirtilerin farklı sağlık sorunlarında da görülebileceği ve kesin tanı için doktor değerlendirmesi gerektiği vurgulanıyor.

Uzmanlar Ne Uyarıyor?

Uzmanlara göre sosyal medyada hızla yayılan “C vitamini yağ yakıyor” yorumları dikkatli değerlendirilmeli. Araştırma küçük ölçekli ve ön çalışma niteliğinde olduğu için sonuçların daha geniş gruplarda doğrulanması gerekiyor.

Doktor önerisi olmadan yüksek doz vitamin veya takviye kullanımının doğru olmadığı belirtilirken, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin temel yaklaşım olmaya devam ettiği ifade ediliyor.

Kaynak

Araştırmanın adı: Marginal vitamin C status is associated with reduced fat oxidation during submaximal exercise in young adults
Yayın: Nutrition & Metabolism
Yayın tarihi: 31 Ağustos 2006
Araştırmacılar: Carol S. Johnston, Corinne Corte, Pamela D. Swan
Kurum: Arizona State University

Almanya’da Yeni Dönem Başladı

Almanya’nın ekonomik açıdan en güçlü eyaletlerinden biri olan Baden-Württemberg’de yönetim değişikliği Avrupa basınında da gündem oldu. Otomotiv sanayisi, teknoloji yatırımları ve yüksek ihracat kapasitesiyle öne çıkan eyalette Cem Özdemir’in nasıl bir siyasi çizgi izleyeceği merak ediliyor.

Koalisyon yapısının korunacağı belirtilirken, Yeşiller ile CDU arasındaki iş birliğinin yeni dönemde de devam edeceği ifade ediliyor.

Cem Özdemir Kimdir?

Cem Özdemir 1965 yılında Almanya’nın Baden-Württemberg eyaletine bağlı Bad Urach kentinde dünyaya geldi. Ailesi Türkiye’den Almanya’ya işçi olarak göç eden Özdemir, çocukluk ve gençlik yıllarını Almanya’da geçirdi.

Siyasi kariyerine genç yaşlarda başlayan Özdemir, Yeşiller Partisi içinde hızla yükseldi. 1994 yılında Alman Federal Meclisi Bundestag’a girerek ülke siyasetinde dikkat çeken isimlerden biri haline geldi.

Uzun yıllar boyunca göçmen hakları, çevre politikaları, demokrasi ve insan hakları alanlarında aktif çalışmalar yürüttü. Özellikle Almanya’daki Türk toplumunun yakından takip ettiği siyasetçiler arasında yer aldı.

Tarım Bakanlığı Göreviyle Öne Çıkmıştı

Cem Özdemir, daha önce Almanya Federal Gıda ve Tarım Bakanı olarak da görev yaptı. Tarım politikaları, sürdürülebilir üretim ve iklim değişikliği konularında yürüttüğü çalışmalar Avrupa kamuoyunda sık sık gündeme geldi.

Sakin üslubu, medya görünürlüğü ve kriz dönemlerindeki açıklamalarıyla Almanya siyasetinin en bilinen figürlerinden biri haline gelen Özdemir’in yeni görevi, Avrupa’daki Türk diasporası açısından da sembolik önem taşıyor.

Türk Kökenli İlk Eyalet Başbakanı

Cem Özdemir’in Baden-Württemberg başbakanlığına yükselmesi, Almanya’daki göçmen kökenli siyasetçilerin temsil gücü açısından tarihi bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Siyasi yorumcular, bu gelişmenin Almanya’daki çok kültürlü siyasi yapının geldiği noktayı göstermesi açısından dikkat çekici olduğunu belirtiyor.

İddialara göre Kastamonu’nun Aktekke Mahallesi’nde yaşanan olay sonrası çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine polis ve sağlık ekipleri bölgeye sevk edildi. Bir üniversite öğrencisinin bir binadan çıplak şekilde atladığı öne sürülürken, olay kısa sürede şehir gündemine oturdu.

Yaşananların ardından başlatılan soruşturma kapsamında bazı dijital materyaller ve ifadeler incelemeye alındı. Polis ekipleri tarafından gözaltına alınan Kastamonu Üniversitesi öğretim görevlisi A.D.’nin emniyetteki işlemleri tamamlandıktan sonra adliyeye sevk edildiği belirtildi.

“Nitelikli Cinsel Saldırı” Suçlaması

Savcılık tarafından yürütülen soruşturmada A.D.’ye yönelik “nitelikli cinsel saldırı” başta olmak üzere çeşitli suçlamaların yöneltildiği öğrenildi. Şüpheli, çıkarıldığı nöbetçi mahkeme tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Yetkililer, olayın tüm yönleriyle araştırıldığını ve adli sürecin devam ettiğini açıkladı.

Sosyal Medyada Gündem Oldu

Olayın detaylarının sosyal medyada paylaşılmasıyla birlikte konu kısa sürede Türkiye gündemine taşındı. Özellikle üniversite çevresinde yaşanan gelişmeler, öğrenci güvenliği ve denetim mekanizmalarıyla ilgili tartışmaları da beraberinde getirdi.

Soruşturmanın ilerleyen günlerde yeni delil ve ifadeler doğrultusunda genişleyebileceği değerlendiriliyor.

Üniversiteden Açıklama Bekleniyor

Yaşanan gelişmenin ardından gözler Kastamonu Üniversitesi yönetimine çevrildi. Olayla ilgili resmi açıklama yapılıp yapılmayacağı merak konusu olurken, kamuoyu sürecin şeffaf şekilde yürütülmesini talep ediyor.

Adli makamlar ise soruşturmanın gizliliği nedeniyle detaylı bilgi paylaşımından kaçınıyor.

Bir dönem televizyon programları ve sahne gösterileriyle tanınan Atalay Demirci, uzun süredir devam eden yargı süreci nedeniyle yeniden kamuoyunun gündemine girdi.

Güvenlik birimlerinin İstanbul’da yürüttüğü çalışmada Demirci’nin Kartal ilçesinde bulunduğu tespit edildi. Teknik ve fiziki takibin ardından yapılan operasyonda gözaltına alınan Demirci, adli sürecin tamamlanmasının ardından tutuklandı.

Hakkındaki karar neydi?

Demirci hakkında, FETÖ’ye ilişkin yargılandığı dosyada “silahlı terör örgütüne üye olma” suçundan 5 yıl kesinleşmiş hapis cezası bulunduğu aktarıldı. Bu nedenle firari olarak arandığı ve yakalanmasının ardından cezaevine gönderildiği belirtildi.

Atalay Demirci kimdir?

Atalay Demirci, özellikle televizyon yarışmaları ve stand-up gösterileriyle geniş kitlelerce tanınan bir komedyen olarak biliniyor. 2016’dan sonra ise adı FETÖ soruşturması ve yargı süreciyle gündeme gelmişti.

Süreç bundan sonra nasıl ilerleyebilir?

Kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişiler hakkında yakalama işlemi sonrası süreç, infaz hükümleri çerçevesinde yürütülüyor. Demirci’nin cezaevine gönderilmesiyle birlikte dosyanın infaz aşamasına geçtiği değerlendiriliyor.

Bu tür dosyalarda sonraki adımlar, cezanın niteliği, infaz mevzuatı ve yargı makamlarının değerlendirmelerine göre şekilleniyor.

Halk TV’de son günlerde yaşanan ayrılıklar, yalnızca bir istifa haberi olarak kalmadı; kanal içi işleyiş, çalışan hakları ve medya kurumlarında eşit muamele tartışmasını da beraberinde getirdi.

Gazeteci Seda Selek’in kanaldan ayrılmasıyla başlayan süreç, Sorel Dağıstanlı’nın da ekran yasağı kararının ardından görevini bırakmasıyla daha geniş bir krize dönüştü.

Fatih Altaylı’ya Göre Krizin Nedeni Ne?

Fatih Altaylı, krizin görünen başlığının ulaşım meselesi olduğunu ancak tartışmanın asıl büyüdüğü noktanın çalışanlara farklı uygulamalar yapıldığı iddiası olduğunu aktardı.

Altaylı’nın yazısına göre Selek’in, Anadolu Yakası’ndan Halk TV’nin Topkapı’daki binasına ulaşım konusunda destek talep ettiği; bu talebin karşılanmamasının istifa kararında etkili olduğu belirtildi.

“Ulaşım” Tartışması Neden Gündem Oldu?

Konu sosyal medyada kısa sürede “Halk TV’de istifa krizi neden çıktı?”, “Seda Selek neden ayrıldı?” ve “Sorel Dağıstanlı Halk TV’den ayrıldı mı?” aramalarıyla öne çıktı.

Tartışmanın merkezinde yalnızca servis ya da araç talebi değil, bazı çalışanlara sağlanan imkânların diğer çalışanlara sağlanıp sağlanmadığı sorusu yer aldı.

Seda Selek’ten Açıklama Geldi

Seda Selek, yaptığı açıklamada Halk TV’de kalan çalışanlara yönelik bir kırgınlık oluşmasını istemediğini belirtti. Selek, itirazlarının çalışanlara değil, haksızlık olarak gördüğü uygulamalara ve yönetim anlayışına yönelik olduğunu ifade etti.

Kriz Medya Dünyasında Neyi Gösterdi?

Halk TV’deki gelişme, medya kurumlarında ekran önündeki isimlerin yanı sıra çalışma koşulları, kurumsal yönetim ve iç iletişim başlıklarının da kamuoyunda yakından izlendiğini gösterdi.

Bu süreçte kanal yönetiminin nasıl bir açıklama yapacağı ve ayrılıkların yeni isimlere uzanıp uzanmayacağı merak konusu olmayı sürdürüyor.

Halk TV’de son günlerde yaşanan ayrılıklar, yalnızca bir istifa haberi olarak kalmadı; kanal içi işleyiş, çalışan hakları ve medya kurumlarında eşit muamele tartışmasını da beraberinde getirdi.

Gazeteci Seda Selek’in kanaldan ayrılmasıyla başlayan süreç, Sorel Dağıstanlı’nın da ekran yasağı kararının ardından görevini bırakmasıyla daha geniş bir krize dönüştü.

Fatih Altaylı’ya Göre Krizin Nedeni Ne?

Fatih Altaylı, krizin görünen başlığının ulaşım meselesi olduğunu ancak tartışmanın asıl büyüdüğü noktanın çalışanlara farklı uygulamalar yapıldığı iddiası olduğunu aktardı.

Altaylı’nın yazısına göre Selek’in, Anadolu Yakası’ndan Halk TV’nin Topkapı’daki binasına ulaşım konusunda destek talep ettiği; bu talebin karşılanmamasının istifa kararında etkili olduğu belirtildi.

“Ulaşım” Tartışması Neden Gündem Oldu?

Konu sosyal medyada kısa sürede “Halk TV’de istifa krizi neden çıktı?”, “Seda Selek neden ayrıldı?” ve “Sorel Dağıstanlı Halk TV’den ayrıldı mı?” aramalarıyla öne çıktı.

Tartışmanın merkezinde yalnızca servis ya da araç talebi değil, bazı çalışanlara sağlanan imkânların diğer çalışanlara sağlanıp sağlanmadığı sorusu yer aldı.

Seda Selek’ten Açıklama Geldi

Seda Selek, yaptığı açıklamada Halk TV’de kalan çalışanlara yönelik bir kırgınlık oluşmasını istemediğini belirtti. Selek, itirazlarının çalışanlara değil, haksızlık olarak gördüğü uygulamalara ve yönetim anlayışına yönelik olduğunu ifade etti.

Kriz Medya Dünyasında Neyi Gösterdi?

Halk TV’deki gelişme, medya kurumlarında ekran önündeki isimlerin yanı sıra çalışma koşulları, kurumsal yönetim ve iç iletişim başlıklarının da kamuoyunda yakından izlendiğini gösterdi.

Bu süreçte kanal yönetiminin nasıl bir açıklama yapacağı ve ayrılıkların yeni isimlere uzanıp uzanmayacağı merak konusu olmayı sürdürüyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: