Sakız Kanseri Tedavi Mi Ediyor?

Araştırmanın en kritik noktası burada başlıyor: Bu sakız doğrudan “kanser tedavisi” olarak sunulmuyor. Çalışma, kanserle ilişkili bazı ağız içi mikropların azaltılabileceğini gösteren erken bir bilimsel veri niteliği taşıyor.

Başka bir ifadeyle, araştırmacılar kanser hücresini yok eden bir sakızdan değil; kanser gelişimi, nüksü veya kötü seyriyle ilişkilendirilen mikrobiyal yükü azaltabilecek yardımcı bir yaklaşımdan söz ediyor.

HPV Seviyesinde Dikkat Çeken Düşüş

Scientific Reports’ta yayımlanan çalışmaya göre, baş ve boyun kanseri hastalarından alınan tükürük örneklerinde HPV tespit edildi. Bean gum adı verilen fasulye bazlı sakız özütüyle yapılan işlem sonrası tükürük örneklerinde HPV düzeyinde yaklaşık yüzde 93, ağız çalkalama örneklerinde ise yaklaşık yüzde 80 azalma bildirildi.

Araştırmacılar, FRIL proteininin virüs parçacıklarını birbirine bağlayarak büyük kümeler hâline getirdiğini ve böylece virüsün ortamdan uzaklaştırılmasını kolaylaştırdığını belirtiyor.

İki Bakteriye Karşı Güçlü Etki

Çalışmanın bir diğer ayağında, baş-boyun kanserleriyle ilişkili olduğu bildirilen iki bakteri incelendi: Porphyromonas gingivalis ve Fusobacterium nucleatum.

Tek başına fasulye bazlı sakız özütünün bu bakterilere karşı sınırlı etki gösterdiği, ancak protegrin-1 eklendiğinde sonuçların belirginleştiği aktarıldı. Araştırmada, kanser hastalarından alınan örneklerde bu iki bakteride yüzde 99’un üzerinde azalma bildirildi.

Bilim insanlarına göre bu bakteriler, yalnızca ağız florasında rastlanan sıradan mikroplar olarak görülmemeli. Bazı çalışmalarda iltihaplanma, tümör ilerlemesi, bağışıklık sisteminden kaçış ve kötü sağkalım oranlarıyla ilişkilendiriliyorlar.

Ağız Mikrobiyomuna Daha Seçici Müdahale İddiası

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de sakız formülünün ağızdaki tüm bakterileri hedef almaması oldu. Çalışmada, bazı yararlı veya zararsız ağız bakterilerinin büyük ölçüde korunabildiği, buna karşılık kanserle ilişkilendirilen mikroplarda belirgin düşüş görüldüğü ifade edildi.

Bu durum, ağız mikrobiyomunu tamamen bozmadan daha hedefli bir müdahale ihtimalini gündeme getiriyor. Ancak bu iddianın gerçek hayatta karşılık bulması için insanlarda yapılacak klinik araştırmalara ihtiyaç var.

Henüz Eczane Rafına Girecek Bir Ürün Değil

Çalışma, umut verici olsa da önemli sınırlılıklar taşıyor. Araştırma hastaların üzerinde doğrudan uygulanmadı; örnekler laboratuvar ortamında incelendi. Bu nedenle sakızın ağız içinde uzun vadede nasıl etki edeceği, kanser tedavisine gerçekten katkı sağlayıp sağlamayacağı ve güvenlilik profili henüz netleşmiş değil.

Araştırmacılar, bulguların bu yaklaşımın klinik çalışmalara taşınmasını desteklediğini belirtiyor. Yani asıl cevap, bundan sonra insanlar üzerinde yapılacak kontrollü deneylerle verilecek.

Bilim Dünyası Neden Önemsiyor?

Baş ve boyun kanserlerinde özellikle geç tanı, tedavi sürecini zorlaştırıyor. HPV ilişkili ağız ve boğaz kanserlerindeki artış da yeni koruyucu ve destekleyici yaklaşımlara ilgiyi artırıyor.

Bu nedenle basit bir sakız formu, bilim dünyası için yalnızca pratik bir taşıyıcı değil; ilacın veya biyolojik etkin maddenin doğrudan ağız içi bölgeye ulaştırılması açısından da dikkat çekici bir yöntem olarak görülüyor.

Ancak bugünkü tablo net: Bu ürün kanseri tedavi eden mucize bir sakız değil. Fakat kanserle ilişkili mikropları azaltma fikri, baş-boyun kanserlerinde yeni destekleyici stratejiler için küçük ama parlak bir kapı aralıyor.

10 Haziran 1937 tarihli Kurun gazetesinde Niyazi Ahmet Banoğlu imzasıyla yayımlanan yazı da Trabzon’un bu uzun tarihini rivayetler, efsaneler ve fetih girişimleri üzerinden dikkat çekici bir dille anlatıyor.

Ancak bu metin, bugünün tarihçilik ölçüleriyle okunduğunda yalnızca “kesin tarihî bilgi” olarak değil; dönemin popüler tarih anlatısı, yerel hafıza ve efsaneleşmiş rivayetlerin bir karışımı olarak değerlendirilmelidir.

Trabzon’un adı: Trapezus mu, Hurşidâbât mı?

Yazıda en dikkat çeken bölümlerden biri, Trabzon’un ilk adının “Hurşidâbât” olduğu yönündeki anlatıdır. Rivayete göre İran askerleri, Karadeniz’in güneşle kızıl renge büründüğünü görünce bu bölgeye “Hurşidâbâd” adını vermiştir. Farsçada “hurşid” güneş anlamına gelirken, bu anlatı Trabzon’un güneşle, denizle ve doğu ufkuyla ilişkilendirilen eski bir şehir hafızasına işaret eder.

Fakat modern tarih kaynaklarında Trabzon’un bilinen en eski adlarından biri Trapezus / Trapezous olarak kabul edilir. Bu adın, şehrin konumu ve masa biçimli yükseltisiyle ilişkilendirildiği aktarılır. Bu nedenle “Hurşidâbât” ifadesi, kesin tarihî adlandırmadan çok, şehir hafızasında yer etmiş şiirli bir rivayet olarak görülmelidir.

“Tuğra bozan” rivayeti: Tarih mi, halk anlatısı mı?

Kurun gazetesindeki yazıda Trabzon adına dair bir başka dikkat çekici rivayet de “Tuğra bozan” hikâyesidir. Anlatıya göre güçlü, yaman bir bahadır, eline aldığı kabartmalı paranın üzerindeki tuğrayı parmağıyla silmiş; bu yüzden kendisine “Tuğra bozan” denmiş ve zamanla bu adın Trabzon’a dönüştüğü ileri sürülmüştür.

Bu anlatı, tarihî gerçeklikten çok halk etimolojisine yakındır. Yani şehir adının bilimsel kökenini açıklamaktan ziyade, halkın hayal gücüyle örülmüş bir isim hikâyesidir. Yine de bu tür rivayetler, Trabzon’un yalnızca taş surlarla değil, sözlü hafızayla da inşa edilmiş bir şehir olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Pontus ve Komnenoslar dönemi

Trabzon, Karadeniz ticaret yolları üzerindeki konumu nedeniyle tarih boyunca büyük önem taşıdı. Antik çağdan itibaren bilinen şehir, özellikle 1204’te İstanbul’un Latinler tarafından işgal edilmesinden sonra farklı bir siyasî merkeze dönüştü.

Bizans hanedanının bir kolu olan Komnenoslar, Trabzon’da küçük fakat etkili bir devlet kurdu. Bu yapı, tarih sahnesinde Trabzon Rum İmparatorluğu olarak bilindi. 1204’ten 1461’e kadar yaklaşık iki buçuk asır boyunca varlığını sürdüren bu devlet, Karadeniz kıyısında Bizans mirasının son güçlü temsilcilerinden biri oldu.

1937 tarihli yazıda imparatorların isimleri eski Türkçe telaffuzlarla ve yer yer bozulmuş biçimde aktarılmıştır. Ancak ana çerçeve doğrudur: Trabzon, Fatih Sultan Mehmed’in seferine kadar Komnenos hanedanının yönetiminde kalmıştır.

Selçuklu’nun Trabzon seferi: Yağmurla değişen kuşatma

Yazıda yer alan önemli başlıklardan biri de Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad dönemindeki Trabzon seferidir. Anlatıya göre Trabzon hükümdarı Andronikos ile Selçuklular arasındaki ilişkiler zamanla bozulmuş, Karadeniz ticareti ve Sinop üzerinden yaşanan gerilim Trabzon üzerine sefer düzenlenmesine yol açmıştır.

Metinde, Selçuklu ordusunun Bayburt üzerinden Trabzon’a ilerlediği; şehir üzerinde büyük bir baskı kurduğu; ancak şiddetli yağmur ve sel nedeniyle hücum düzeninin bozulduğu aktarılır. Bu sahne tarihî kroniklerde geçen kuşatma anlatılarının dramatik bir yansıması olarak görülebilir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Alaeddin Keykubad döneminde Trabzon üzerine sefer yapıldığı tarihî bağlamda bilinir. Ancak yazıdaki “evlerin akması”, “göz gözü görmeyen yağmur” gibi ifadeler, tarihî belgeden çok destansı anlatı diline yakındır.

Timur Trabzon’u alacak mıydı?

Niyazi Ahmet Banoğlu’nun yazısında Timur’un da Trabzon’u almak üzere harekete geçtiği anlatılır. Buna göre Ankara Savaşı’ndan sonra Anadolu’da büyük bir güç haline gelen Timur, Trabzon önlerine kadar gelmiş; fakat Şirvan hâkimi Şeyh İbrahim’in tavsiyesiyle şehirle uğraşmaktan vazgeçmiştir.

Bu bölüm de kesin tarihî hükümden çok rivayet değeri taşır. Timur’un Anadolu’daki etkisi ve Trabzon çevresindeki siyasî dengeler elbette tarihî bir gerçektir. Ancak metindeki köprü, kale ve tek başına surlara tırmanan kahraman anlatısı, daha çok menkıbe havası taşır.

Fatih’in hedefi: Karadeniz’de Bizans mirasını bitirmek

Trabzon’un kaderini değiştiren asıl sefer ise Fatih Sultan Mehmed döneminde gerçekleşti. İstanbul’un 1453’te fethinden sonra Bizans mirasının iki önemli uzantısı kalmıştı. Bunlardan biri Mora’da, diğeri ise Karadeniz kıyısındaki Trabzon’da bulunuyordu.

Fatih, Mora’yı Osmanlı hâkimiyetine aldıktan sonra gözünü Trabzon’a çevirdi. Bu yalnızca bir şehir kuşatması değildi. Karadeniz’in güvenliği, doğu ticaret yolları, Ceneviz etkisi, Anadolu’daki siyasî bütünlük ve Bizans hanedanının son kalıntıları açısından büyük stratejik anlam taşıyordu.

Yazıda aktarılan meşhur söz de bu seferin gizliliğini anlatır:

“Eğer sakalımın tellerinden biri tasavvuratıma muttali olsaydı, onu derhal koparırdım.”

Bu söz, Fatih’in sefer hazırlıklarında gizliliğe verdiği önemi anlatan güçlü bir tarihî rivayet olarak hafızalarda yer etmiştir.

1461: Trabzon’un Osmanlı’ya katılması

Fatih Sultan Mehmed’in Trabzon seferi 1461 yılında sonuç verdi. Trabzon Rum İmparatorluğu’nun son hükümdarı David Komnenos döneminde şehir Osmanlı hâkimiyetine girdi. Böylece Karadeniz’in doğusunda Bizans mirasının son büyük siyasî kalelerinden biri de tarihe karıştı.

Trabzon’un fethi, İstanbul’un fethinden sonra Osmanlı’nın Karadeniz siyasetinde attığı en kritik adımlardan biri oldu. Bu gelişme yalnızca askerî bir başarı değil, aynı zamanda Anadolu’nun kuzeydoğusunda siyasî bütünlüğü sağlayan büyük bir hamleydi.

Eski gazete yazısı ne anlatıyor?

1937 tarihli Kurun gazetesinde yayımlanan metin, bugünkü anlamda akademik bir tarih makalesi değildir. Daha çok dönemin tarih merakını, millî hafıza arayışını ve şehir efsanelerini bir araya getiren renkli bir gazete yazısıdır.

Bu nedenle metindeki her bilgi aynı güven derecesiyle ele alınmamalıdır. Trabzon’un Komnenoslar dönemi, Selçuklu ve Fatih seferleri tarihî çerçeve olarak güçlüdür. Buna karşılık Hurşidâbât, Tuğra bozan, Timur’un köprü hikâyesi gibi bölümler daha çok rivayet niteliği taşır.

Yine de bu metin, Trabzon’un tarih boyunca neden bu kadar önemli görüldüğünü göstermesi bakımından değerlidir. Çünkü Trabzon yalnızca bir liman şehri değildir. Karadeniz’in kilidi, Anadolu’nun kuzey kapısı, doğu-batı ticaretinin düğüm noktası ve imparatorlukların gözünü çevirdiği kadim bir merkezdir.

Trabzon tarihinin hafızası rivayetlerle de yaşadı

Trabzon’un tarihini anlamak için yalnızca savaşlara, kuşatmalara ve hükümdar listelerine bakmak yetmez. Şehrin adı etrafında örülen rivayetler, halkın hafızasında yaşayan kahramanlık anlatıları ve eski gazete yazılarında saklı kalan satırlar da bu büyük tarihin parçasıdır.

Niyazi Ahmet Banoğlu’nun 1937’de kaleme aldığı metin de tam olarak bunu yapıyor: Trabzon’u kuru bir kronoloji içinde değil, güneşle kızaran Karadeniz’den surlara tırmanan bahadırlara, Selçuklu ordusunu durduran yağmurdan Fatih’in gizli seferine kadar uzanan geniş bir tarih perdesi içinde anlatıyor.

Bugün bu metin yeniden okunduğunda, bazı kısımlarının düzeltilmesi, bazı iddialarının rivayet olarak işaretlenmesi gerekir. Fakat bir gerçek değişmez: Trabzon, tarih boyunca fethedilmek istenen, elde tutulmak istenen ve adı etrafında efsaneler üretilen büyük şehirlerden biri olmuştur.

Sandalyelerin Kullanıldığı İddia Edildi

Karşılaşmanın üçüncü raundunda yaşanan gerilimin ardından arbede çıktı. İddiaya göre olaylar sırasında sandalyeler kullanıldı. Salonda bulunan izleyiciler ve görevliler yaşanan kargaşa nedeniyle büyük endişe yaşadı.

Güvenlik ekipleri olaya müdahale ederken, salona ek güvenlik ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Görevli Yaralandı

Yaşanan arbede sırasında görevlilerden Hilal Öztürk’ün yaralandığı öğrenildi. Öztürk’ün sağlık durumunun iyi olduğu belirtildi.

Olaylarda bir sporcunun da yaralandığı, kafa travması şüphesiyle hastaneye sevk edileceği bildirildi.

İnceleme Başlatıldı

Boks maçında yaşanan olayların ardından inceleme başlatıldı. Gerilimin nasıl başladığı ve arbedeye kimlerin karıştığı yapılacak araştırmanın ardından netlik kazanacak.

Beşirli Kapalı Spor Salonu’nda yaşanan olay, spor karşılaşmalarında güvenlik tedbirlerinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Olayın ardından açıklama yapan Donald Trump, saldırganın “birden fazla silahla kuşanmış” olduğunu belirterek güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesine dikkat çekti. Trump, “Bir adam güvenlik kontrol noktasına saldırdı. Gizli Servis’in cesur üyeleri tarafından etkisiz hale getirildi” ifadelerini kullandı.

Trump, olayda bir görevlinin vurulduğunu ancak hayati tehlikesinin bulunmadığını da söyledi. ABD Başkanı, “Bir memur vuruldu ama kurtuldu. Durumu gayet iyi, yelek işini gördü” diyerek saldırının daha ağır sonuçlara yol açmadan önlendiğini ifade etti.

Salonda büyük paniğe neden olan olay sırasında Trump, Melania Trump ve üst düzey isimler güvenlik çemberine alındı. Katılımcıların silah sesleri üzerine masaların altına sığındığı, etkinlik alanının kısa sürede boşaltıldığı bildirildi. Washington Hilton’daki programın olay sonrası iptal edildiği ve daha sonra yeniden planlanmasının gündeme geldiği aktarıldı.

Bir muhabirin “Bu tür olaylar niye sürekli size olup duruyor?” sorusuna Trump’ın verdiği cevap ise ABD kamuoyunda ayrı bir tartışma başlığı açtı. Trump, “En büyük etkiyi yaratan insanlar, üzerine en çok gidilen insanlardır. Bundan onur duyduğumu söylemekten nefret ediyorum” diyerek, kendisine yönelik tehditleri siyasi etkisiyle ilişkilendirdi.

FBI ve Gizli Servis’in olayla ilgili soruşturmayı sürdürdüğü belirtildi. Şüphelinin saldırı motivasyonu, güvenlik noktasına nasıl yaklaştığı ve olayın doğrudan Trump’ı hedef alan bir saldırı girişimi olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği resmi makamların açıklamalarıyla netleşecek.

Hastanede Mermi Çekirdeği Tespit Edildi

Yakınlarının yardımıyla Nusaybin Devlet Hastanesi’ne götürülen Gözü’nün yapılan kontrollerinde, vücuduna mermi çekirdeği isabet ettiği belirlendi. Çekilen film ve tetkiklerin ardından olayın yorgun mermi kaynaklı olduğu değerlendirildi.

İlk müdahalesi Nusaybin’de yapılan Prof. Dr. Ayfer Gözü’nün daha sonra Mardin’e giderek tedavi altına alındığı öğrenildi.

Yorgun Mermi Tehlikesi Yeniden Gündemde

Yaşanan olay, özellikle sınır hattına yakın bölgelerde havaya rastgele açılan ateşin oluşturduğu ölümcül riski bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, havaya sıkılan mermilerin hız kaybederek yere düşse bile ciddi yaralanmalara ve can kayıplarına yol açabileceğine dikkat çekiyor.

Olayla ilgili resmi makamlarca yapılacak açıklama beklenirken, bölgede büyük şaşkınlık yaşandı.

Olay, Washington Hilton’da gerçekleştirilen geleneksel yemeğin devam ettiği sırada yaşandı. Yetkililere göre av tüfeği taşıyan bir kişi, etkinliğin güvenlik noktasını aşmaya çalıştı. Reuters’a konuşan bir FBI yetkilisi, silahlı kişinin bir Gizli Servis ajanına ateş ettiğini, ajanın koruyucu ekipman bulunan bölgeden isabet aldığını ancak yaralanmadığını belirtti.

Silah seslerinin duyulmasıyla birlikte salonda büyük panik yaşandı. Katılımcıların masaların altına sığındığı, güvenlik ekiplerinin ise hızla yemek salonuna girdiği bildirildi. Trump ve Melania Trump’ın kürsü arkasına eğildikten sonra Gizli Servis görevlilerince dışarı çıkarıldığı aktarıldı.

India Today’in yayımladığı görüntülerde de Trump ve salondaki katılımcıların güvenlik alarmı sırasında eğilerek korunmaya çalıştığı, ardından Başkan ve First Lady’nin görevliler tarafından alandan uzaklaştırıldığı görüldü. Haberde, olayın Beyaz Saray Muhabirleri Yemeği’ne ev sahipliği yapan Washington’daki otelde meydana geldiği belirtildi.

Gizli Servis Sözcüsü Anthony Guglielmi, saldırının etkinliğin ana güvenlik tarama noktasına yakın bölgede incelendiğini açıkladı. Olay sonrası şüphelinin yakalandığı bildirildi. Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesini överek, First Lady, Başkan Yardımcısı ve kabine üyelerinin durumunun iyi olduğunu duyurdu.

Yaklaşık 2 bin 600 kişinin katıldığı etkinlikte yaşanan güvenlik alarmı, ABD kamuoyunda kısa sürede geniş yankı uyandırdı. Olayla ilgili soruşturma sürerken, saldırganın motivasyonu ve güvenlik hattını nasıl zorladığına ilişkin resmi açıklamaların ilerleyen saatlerde netleşmesi bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, henüz belirlenemeyen bir nedenle başlayan tartışma kısa sürede büyüdü. Tartışmanın silahlı kavgaya dönüşmesi üzerine bir kişi, iki kardeşe ateş açtı.

Saldırıda kardeşlerden biri elinden, diğeri ise ayağından yaralandı. Çevrede bulunan vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine polis ve sağlık ekipleri yönlendirildi.

Yaralı kardeşler, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Yaralıların sağlık durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, polis ekipleri bölgede inceleme başlattı.

Olayın ardından saldırıyı gerçekleştiren kişi ya da kişilerin yakalanması için çalışma başlatıldığı öğrenildi.

Polis Olayı Araştırıyor

Silahlı saldırının çıkış nedeni henüz netlik kazanmadı. Güvenlik güçleri, olayın yaşandığı bölgede görgü tanıklarının ifadelerine başvururken, çevredeki güvenlik kameralarının da incelenmesi bekleniyor.

Soruşturma kapsamında saldırının neden çıktığı ve olayda kullanılan silaha ilişkin detaylar araştırılıyor.

Emekliliğinin ardından mesleki çalışmalarını Eskişehir’deki muayenehanesinde serbest hekim olarak sürdüren Dr. Hasan Ulvi Kıvanç, psikiyatri alanındaki hizmetleriyle tanınıyordu.

Türkiye Psikiyatri Derneği tarafından yapılan açıklamada, “Meslektaşımızın ailesine, sevenlerine ve camiamıza başsağlığı dileriz” ifadelerine yer verildi.

Dr. Hasan Ulvi Kıvanç’ın vefatı, sağlık camiasında ve psikiyatri çevrelerinde üzüntüyle karşılandı.

Edinilen bilgilere göre Nurullah Özdemir, yaklaşık 9 ay önce denizde boğulma tehlikesi geçirdi. Olayın ardından hastaneye kaldırılan genç, uzun süre tedavi gördü.

Ailesi ve yakınları, Özdemir’in yeniden sağlığına kavuşması için umutla beklerken, gelen vefat haberi Giresun’da büyük üzüntüye neden oldu.

Cenazesi Akköy Köyü’ne Götürüldü

Nurullah Özdemir’in cenazesi, yakınları tarafından hastane morgundan alınarak Akköy köyüne götürüldü. Özdemir için Çegel Camisi’nde ikindi namazına müteakip cenaze töreni düzenlendi.

Törene ailesi, akrabaları, arkadaşları ve çok sayıda vatandaş katıldı. Genç yaşta gelen vefat haberi, sevenlerini yasa boğdu.

Aile Mezarlığında Toprağa Verildi

Kılınan cenaze namazının ardından Nurullah Özdemir’in cenazesi aile mezarlığında toprağa verildi.

Nurullah Özdemir’in vefatı, ailesi başta olmak üzere arkadaş çevresi ve bölge halkında derin üzüntü oluşturdu.

Sağlık Camiasını Yasa Boğan Kayıp

Asistan Doktor Özlem Çeküç’ün bir süredir hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü öğrenildi. Hayata tutunmak için verdiği mücadeleye rağmen vefat eden Çeküç’ün ardından çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

Meslektaşları, Dr. Özlem Çeküç’ü çalışkanlığı, hekimlik mesleğine bağlılığı ve insani yönüyle hatırladı. Genç bir hekimin vefatı, sağlık dünyasında sessiz ve ağır bir hüzün bıraktı.

KTÜ Aile Hekimliği Camiasında Büyük Üzüntü

Karadeniz Teknik Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalında görev yapan Asistan Doktor Özlem Çeküç’ün vefatı, üniversite camiasında da derin üzüntüyle karşılandı.

Hekimlik yolculuğunun henüz başlarında olan Çeküç’ün kaybı, hem akademik çevrelerde hem de sağlık çalışanları arasında yürek burkan bir haber olarak yankılandı.

Merhume Dr. Özlem Çeküç’e Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, meslektaşlarına ve Karadeniz Teknik Üniversitesi camiasına başsağlığı diliyoruz.

Olay, kontrolsüz ilaç kullanımının taşıdığı riskleri bir kez daha gündeme getirirken, uzmanlar bu tür ilaçların mutlaka hekim kontrolünde ve tıbbi takip altında kullanılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Bu gelişme üzerine arama faaliyetleri sahil hattında yoğunlaştırıldı. Rize’nin Pazar ilçesine bağlı Kirazlık mevkiinde kıyıya vuran ceset, yapılan kimlik tespiti sonrası Oral Şengün olarak belirlendi.

İlk değerlendirmelere göre cansız bedenin deniz yoluyla kıyıya sürüklendiği ihtimali üzerinde duruluyor. Şengün’ün cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Rize Adli Tıp Kurumu’na kaldırıldı.

Olayla ilgili inceleme sürerken, genç yaşta gelen acı haber Araklı’da ve yakın çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Edinilen bilgilere göre olay, Pazar ilçe merkezine bağlı Kirazlık mevkisinde meydana geldi. Kıyı şeridinde hareketsiz halde bir kişiyi fark eden vatandaşlar, durumu sağlık ve güvenlik ekiplerine bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ekipleri ve güvenlik güçleri sevk edildi. Ekiplerin olay yerinde yaptığı ilk incelemede, kıyıya vurmuş halde bulunan kişinin yaşamını yitirdiği tespit edildi.

Kimlik Tespiti İçin Çalışma Başlatıldı

Olay yerinde geniş güvenlik önlemleri alınırken, cansız bedenin kimliğinin belirlenmesi için inceleme başlatıldı. Ölüm nedeninin netleşmesi için cenazenin adli tıp işlemlerinin ardından inceleneceği öğrenildi.

Bölgede güvenlik ekiplerinin çalışması devam ederken, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Rize Pazar’da Bulunan Ceset Kime Ait?

Kıyıya vurmuş halde bulunan kişinin kimliği henüz resmi olarak açıklanmadı. Yetkililerin kimlik tespiti ve ölüm sebebinin belirlenmesine yönelik çalışmalarını sürdürdüğü öğrenildi.

Olay Nerede Yaşandı?

Olay, Rize’nin Pazar ilçesine bağlı Kirazlık mevkisindeki kıyı şeridinde meydana geldi.

Sağlık Camiasını Üzen Vefat

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri’nde uzun süredir görev yaptığı anlaşılan Özlem Takçı’nın, özellikle Göğüs Hastalıkları Servisi ve yoğun bakım biriminde hastalar, hasta yakınları ve çalışma arkadaşlarıyla kurduğu güçlü bağla hatırlandığı belirtildi.

Mesai arkadaşları, Özlem Takçı’yı güler yüzü, sevgisi ve saygısıyla anacaklarını ifade etti.

“Güler Yüzüyle Hatırlayacağız”

Paylaşılan taziye mesajında şu ifadeler yer aldı:

“Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Göğüs Hastalıkları Servisi ve Yoğun Bakım Ünitesi sorumlu hemşiremiz, ablamız Özlem Takçı’yı kaybettik. Özlem ablamıza Allah’tan rahmet dileriz. Ailesine, yakınlarına, çalışma arkadaşlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı dileriz. Özlem ablamızı güler yüzüyle, sevgiyle, saygıyla hep hatırlayacağız. Mekânı cennet olsun.”

Hastane Çalışanlarından Başsağlığı Mesajı

Özlem Takçı’nın vefat haberinin ardından sağlık çalışanları ve sevenleri sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaştı. Meslek hayatını hastalara hizmete adayan Takçı’nın kaybı, görev yaptığı hastane camiasında derin üzüntü oluşturdu.

Özlem Takçı’ya Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, mesai arkadaşlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

İBB’de kurumsal yönetim ve denetim süreçleri güçlendirilecek

Doç. Dr. Oğuzhan Bahadır’ın yeni göreviyle birlikte belediye çalışmalarında kurumsal yapı, mali disiplin, verimlilik ve denetim başlıklarının daha görünür hale gelmesi bekleniyor. Bahadır’ın akademik birikimi ve özel sektör tecrübesinin, İBB’nin iştirakleriyle yürütülen süreçlerde önemli katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

İstanbul gibi Türkiye’nin en büyük metropolünde belediye iştiraklerinin yönetimi, yalnızca idari bir sorumluluk değil; aynı zamanda şehir ekonomisi, kamu hizmetlerinin sürekliliği ve kaynakların doğru kullanımı açısından da kritik önem taşıyor.

Trabzonlu isim İstanbul yönetiminde önemli sorumluluk üstlendi

Vakfıkebirli olan Doç. Dr. Bahadır’ın İBB yönetiminde üstlendiği yeni görev, Trabzon kamuoyunda da dikkat çekti. Karadeniz kökenli bir akademisyenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde böylesine stratejik bir pozisyona getirilmesi, hem yerel hem de kurumsal çevrelerde önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Yeni görevlendirmeyle birlikte Bahadır’ın belediye iştirakleri, ilgili birimler ve mali süreçlerde daha doğrudan sorumluluk üstlenmesi bekleniyor.

Oğuzhan Bahadır kimdir?

Doç. Dr. Oğuzhan Bahadır, akademik çalışmaları ve özel sektör deneyimiyle öne çıkan bir isim olarak biliniyor. Kurumsal yönetim, finansal yapı, denetim ve raporlama süreçlerine ilişkin birikimiyle dikkat çeken Bahadır’ın, İBB’deki yeni görevi kapsamında belediyenin stratejik yönetim süreçlerinde aktif rol alması bekleniyor.

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı’nın, başsavcılıklarla koordineli biçimde çalışarak eski dosyaları yeniden inceleyeceği açıklanmıştı. Bu kapsamda 75 ildeki dosyaların yeniden ele alınması, özellikle yıllardır adalet bekleyen aileler için yeni bir umut olarak değerlendiriliyor.

“Müge Anlı başkanlığa yakışır” önerisi dikkat çekti

Tıbbiye Bülteni’nde yayımlanan Yadigar Akbaba imzalı köşe yazısında, Müge Anlı’nın yıllardır televizyon ekranlarında kayıp kişiler ve şüpheli olaylar üzerinden oluşturduğu toplumsal hafızaya dikkat çekildi.

Yazıda, Anlı’nın hukuki bir karar mercii değil; ancak mağdur ailelerle iletişim, kamuoyunun duyarlılığını canlı tutma ve unutulan dosyaların yeniden gündeme taşınması bakımından güçlü bir sembol olabileceği vurgulandı.

Öneri, faili meçhul dosyalarla ilgili başlatılan yeni sürecin sadece adli makamların değil, toplumun da yakından takip edeceği bir adalet sınavı olduğunu bir kez daha gündeme getirdi.

75 ilde 638 dosya yeniden incelenecek

Adalet Bakanlığı’nın çalışmasına göre Türkiye genelinde 75 ilde bulunan 638 faili meçhul dosya yeniden değerlendirilecek. Bu dosyalarda 693 maktul bulunduğu belirtilirken, dosya yoğunluğu bakımından bazı iller öne çıktı.

Yeni başkanlığın, mevcut dosyaları başsavcılıklarla koordineli şekilde ele alacağı, delil durumunu ve soruşturma süreçlerini yeniden inceleyeceği bildirildi. Böylece yıllar önce rafa kalkmış ya da ilerleme sağlanamamış bazı dosyaların yeniden hareketlenmesi bekleniyor.

Yargıya güven açısından önemli adım

Faili meçhul dosyaların yeniden açılması, yalnızca geçmişte işlenen cinayetlerin aydınlatılması bakımından değil, yargıya duyulan güvenin güçlendirilmesi açısından da kritik görülüyor.

Uzun yıllardır yakınlarının akıbetini veya faillerin kim olduğunu öğrenmek isteyen aileler için bu süreç, gecikmiş adalet umudunu yeniden canlandırdı. Kamuoyunda da bu dosyaların titizlikle, şeffaflıkla ve delile dayalı biçimde incelenmesi gerektiği yönünde güçlü bir beklenti oluştu.

Kamuoyu süreci yakından izleyecek

Yadigar Akbaba’nın Müge Anlı önerisi, hukuki boyutundan çok toplumsal karşılığıyla dikkat çekti. Öneri, faili meçhul dosyaların sadece arşivlerde duran evraklar değil, her biri arkasında yarım kalmış hayatlar ve yıllardır cevap bekleyen aileler bulunan ağır dosyalar olduğunu yeniden hatırlattı.

Yeni başkanlığın nasıl çalışacağı, hangi dosyaların öncelikli olarak ele alınacağı ve soruşturmalarda somut ilerleme sağlanıp sağlanamayacağı önümüzdeki dönemde kamuoyunun yakından takip edeceği başlıklar arasında yer alacak.

Araştırmada 281 binden fazla kişinin sağlık kaydı incelendi. Katılımcıların yarısı GLP-1 grubu ilaçları, diğer yarısı ise aspirin kullanıyordu. Ortalama takip süresi GLP-1 grubunda yaklaşık 6 yıl, aspirin grubunda ise yaklaşık 5 yıl olarak bildirildi. Bulgulara göre GLP-1 kullananlarda kolorektal kanser riski aspirin kullananlara göre yüzde 36 daha düşük çıktı.

Yüksek risk grubunda etki daha belirgin görüldü

Çalışmada dikkat çeken noktalardan biri, ailesel ya da kişisel sağlık geçmişi nedeniyle kolorektal kanser açısından daha yüksek risk taşıyan kişilerde görülen sonuç oldu. Bu grupta GLP-1 kullananlarda risk azalmasının yaklaşık yüzde 42’ye ulaştığı belirtildi.

Araştırmacılar, bu etkinin yalnızca kilo kaybıyla açıklanamayabileceğini düşünüyor. GLP-1 ilaçlarının kan şekeri kontrolü, insülin direnci, iştah, inflamasyon ve metabolik süreçler üzerindeki etkileri; kanser gelişiminde rol oynayan bazı biyolojik yollarla kesişiyor. Ancak bu nokta henüz kesinleşmiş bir neden-sonuç ilişkisi değil, bilimsel olarak daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

Aspirine göre bazı yan etkiler daha az görüldü

Aspirin uzun yıllardır kolorektal kanserden korunma ihtimali açısından araştırılan ilaçlardan biri. Ancak düzenli aspirin kullanımı özellikle mide kanaması, ülser ve bazı kanama riskleri nedeniyle herkes için uygun kabul edilmiyor. Yeni analizde GLP-1 grubunda akut böbrek hasarı, mide ülseri ve gastrointestinal kanama gibi olayların aspirin grubuna göre daha az görüldüğü aktarıldı. Buna karşılık ishal ve karın ağrısı GLP-1 kullananlarda daha sık bildirildi.

Herkes için koruyucu ilaç anlamına gelmiyor

Uzmanların özellikle altını çizdiği nokta şu: Bu çalışma, GLP-1 ilaçlarının kolorektal kanseri kesin olarak önlediğini kanıtlamıyor. Veriler gözlemsel nitelikte ve tıbbi toplantıda sunulan bulgular, hakemli dergide yayımlanmış kesin klinik sonuçlar gibi değerlendirilmemeli. Medical Xpress’in aktardığı değerlendirmede de bu bulguların klinik araştırmalarla doğrulanması gerektiği vurgulandı.

Ayrıca bireysel düzeyde mutlak faydanın sınırlı olabileceği belirtiliyor. Araştırmada, bir kişide kolorektal kanser riskinin azalması için 2 binden fazla kişinin GLP-1 tedavisi alması gerekebileceğine dair istatistiksel değerlendirme de yer aldı. Bu nedenle çalışma, “kanserden korunmak için GLP-1 kullanın” mesajı olarak okunmamalı.

En güçlü korunma hâlâ tarama ve yaşam tarzı

Kolorektal kanser, erken dönemde yakalandığında tedavi başarısı yüksek olan kanserlerden biri. Bu nedenle dışkıda gizli kan testi, kolonoskopi, aile öyküsüne göre risk değerlendirmesi ve düzenli hekim kontrolü hâlâ korunmanın ana omurgasını oluşturuyor.

Yeni çalışma GLP-1 ilaçlarının gelecekte kanser önleme stratejilerinde farklı bir başlık açabileceğini gösteriyor. Ancak bugünkü tablo net: Bu ilaçlar diyabet ve obezite tedavisinde hekim kararıyla kullanılan güçlü tedavilerdir; kanserden korunma amacıyla rastgele başlanacak ürünler değildir.

İstanbul’da TOKİ sosyal konut başvurusu yapan vatandaşların beklediği kura süreci için geri sayım sona eriyor. “Yüzyılın Konut Projesi” kapsamında yapılacak İstanbul kura çekimi, binlerce kişinin gündeminde ilk sıraya yerleşti.

Başvurusu kabul edilen vatandaşlar, kura sonuçlarının ne zaman açıklanacağını, isim listesinin nereden görüntüleneceğini ve kura sıra numarasının nasıl öğrenileceğini araştırıyor.

TOKİ İstanbul kura çekiminin 25 Nisan 2026 Cumartesi günü saat 14.00’te Atatürk Havalimanı Millet Bahçesi’nde başlayacağı duyuruldu. Çekilişin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılımıyla yapılacağı bildirildi.

İstanbul TOKİ kura sonuçları açıklandı mı?

İstanbul TOKİ kura sonuçları, çekilişin tamamlanmasının ardından erişime açılacak. Kura süreci 25, 26 ve 27 Nisan tarihlerinde üç gün boyunca devam edecek.

Bu nedenle sonuçların ilçe, proje ve hak sahibi listelerine göre aşamalı şekilde takip edilmesi bekleniyor. Kura çekilişinin ardından asil ve yedek hak sahipleri, TOKİ’nin resmi sorgulama ekranları üzerinden ilan edilecek.

TOKİ İstanbul kura çekimi canlı yayınlanacak mı?

TOKİ İstanbul kura çekiminin YouTube üzerinden canlı yayınlanacağı aktarıldı. Böylece başvuru sahipleri kura sürecini bulundukları yerden takip edebilecek.

Kura çekiminde başvurusu kabul edilen vatandaşların sıra numaralarına göre işlem yapılacak. Bu nedenle başvuru sahiplerinin kura öncesinde kendi sıra numarasını kontrol etmesi önem taşıyor.

TOKİ İstanbul kura sıra numarası nasıl öğrenilir?

TOKİ İstanbul kura sıra numarası, TOKİ’nin başvuru listeleri üzerinden görüntülenebiliyor. Başvurusu kabul edilen ve reddedilen kişilere ait PDF listeler, resmi başvuru ekranında yayımlandı.

Vatandaşlar listeler üzerinden ad, soyad veya başvuru bilgileriyle kendi durumlarını kontrol edebiliyor. Kura çekimi de bu listelerde yer alan sıra numaraları esas alınarak gerçekleştirilecek.

İstanbul TOKİ isim listesi nereden sorgulanacak?

Kura sonuçlarının açıklanmasının ardından İstanbul TOKİ isim listesi TOKİ’nin resmi internet adresi üzerinden duyurulacak. Hak sahibi olan vatandaşlar, sonuç ekranında asil ya da yedek durumlarını görebilecek.

Başvuru sahiplerinin sahte linklere karşı dikkatli olması gerekiyor. Sonuç sorgulama işlemleri için yalnızca TOKİ’nin resmi duyuru ve başvuru sayfalarının takip edilmesi öneriliyor.

TOKİ kura sonucunda adı çıkanlar ne yapacak?

Kurada adı çıkan vatandaşların sonraki süreçte TOKİ tarafından açıklanacak takvimi izlemesi gerekecek. Hak sahipliği sonrası sözleşme, ödeme planı, peşinat ve teslim sürecine ilişkin detaylar ayrıca duyurulacak.

Kurada adı çıkmayan başvuru sahipleri için ise yedek liste süreci önem taşıyacak. Asil hak sahiplerinden şartları yerine getirmeyenler olması halinde yedek listedeki vatandaşlar için yeni değerlendirme yapılabilecek.

İstanbul’da sosyal konut heyecanı büyüdü

Türkiye’nin en yoğun nüfuslu ili olan İstanbul’da sosyal konut başvurularına ilgi yüksek oldu. Ev sahibi olmak isteyen vatandaşlar için kura çekimi yalnızca bir sonuç ekranı değil, aynı zamanda uzun süredir beklenen bir umut kapısı anlamı taşıyor.

Kura sürecinin tamamlanmasıyla birlikte İstanbul’da hangi başvuru sahiplerinin hak kazandığı netleşecek. Sonuçların açıklanmasının ardından gözler bu kez sözleşme ve teslim takvimine çevrilecek.

Sağlık Ekipleri Olay Yerine Sevk Edildi

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. Kısa sürede olay yerine ulaşan ekiplerin yaptığı kontrolde genç çiftin yaşamını yitirdiği belirlendi.

Aynı gün düğün yapmaya hazırlandıkları öğrenilen çiftin hayatını kaybetmesi, ailelerini ve Küçükalan Köyü halkını derin üzüntüye boğdu.

Düğün Sevinci Acıya Dönüştü

Düğün hazırlıkları sürerken yaşanan olay, köyde büyük bir hüzne neden oldu. Genç çiftin vefat haberini alan yakınları, acı haber karşısında büyük üzüntü yaşadı.

Olayla ilgili inceleme başlatılırken, elektrik kaçağının kesin nedeninin yapılacak teknik araştırmanın ardından netlik kazanması bekleniyor.

Elektrik Kaçağına Karşı Uzman Uyarısı

Uzmanlar, evlerde elektrik tesisatının düzenli aralıklarla kontrol edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Özellikle ıslak zeminlerin bulunduğu alanlarda kaçak akım rölesi, topraklama sistemi ve elektrik bağlantılarının güvenliği hayati önem taşıyor.

Yetkililer, benzer acıların yaşanmaması için elektrik tesisatındaki arızalara karşı yetkili kişilerden destek alınması gerektiğini belirtiyor.

Yaşlanma Aynada Değil, Hücrelerde Başlıyor

Kitabın temel çıkış noktası dikkat çekici: İnsan çoğu zaman yaşlanmayı saç, cilt, kilo ya da dış görünüşle fark ediyor. Ancak bilimsel açıdan asıl değişim çok daha derinde, hücresel düzeyde başlıyor.

Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, kitapta metabolizma, mitokondri, hormonlar, uyku, bağırsak sağlığı, bağışıklık ve beyin fonksiyonlarını bir bütün olarak değerlendiriyor. Böylece okura yalnızca teorik bilgi değil, günlük hayatında karşılık bulabilecek pratik bir yaşam rehberi sunuyor.

Mucize Formül Değil, Uygulanabilir Alışkanlıklar

“Longevity ile Her Yaşta Kalıcı Gençlik”, sağlıklı yaş almayı pahalı destek ürünlerine, karmaşık protokollere ya da ulaşılması zor yöntemlere bağlamıyor. Kitapta uyku düzeni, beslenme, hareket, stres yönetimi ve sosyal ilişkiler gibi hayatın temel parçaları üzerinden ilerleyen gerçekçi öneriler öne çıkıyor.

Bu yönüyle eser, “genç kalma” meselesini yüzeysel bir estetik başlıktan çıkarıp beden, zihin ve yaşam kalitesi ekseninde yeniden tartışmaya açıyor. Kitabın dili ise bilimsel bilgiyi sadeleştirerek okurun anlayabileceği bir düzeye taşıma iddiası taşıyor.

Kimler İçin Yazıldı?

Kitap, yalnızca ileri yaş grubuna seslenmiyor. Enerji düşüklüğü, uyku problemleri, zihinsel yorgunluk, bağışıklık sorunları, kilo yönetimi, bağırsak sağlığı ve yaş alma sürecini daha bilinçli yönetmek isteyen geniş bir okur kitlesine hitap ediyor.

Özellikle “daha uzun yaşamak” kadar “çökmeden, güçlü ve üretken yaş almak” fikrine ilgi duyanlar için eser güncel bir başvuru kitabı niteliği taşıyor.

Kitabın Künyesi

Kitap adı: Longevity ile Her Yaşta Kalıcı Gençlik
Yazar: Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu
Yayınevi: Hayy Kitap
Yayın tarihi: 24 Nisan 2026
Sayfa sayısı: 160
ISBN: 9786256329591
Dil: Türkçe
Cilt tipi: Karton kapak

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: