Sanatçının yaşadığı rahatsızlığın enfeksiyon kaynaklı olabileceği değerlendirilirken, doktorların süreci yakından takip ettiği belirtildi. İlk bulguların ardından başlatılan tedaviyle birlikte İbrahim Tatlıses’in genel sağlık durumunun kontrol altında tutulduğu ifade edildi.

İbrahim Tatlıses’in hastaneye kaldırıldığı haberi kısa sürede gündem olurken, sanatçının hayranları da gelecek resmi açıklamalara çevrildi. Özellikle son dönemde sağlık durumu merak edilen ünlü isim hakkında paylaşılacak yeni bilgiler yakından izleniyor.

Uzun yıllardır müzik ve televizyon dünyasının en dikkat çeken isimlerinden biri olan Tatlıses’in hastanedeki gözlem sürecinin devam ettiği, doktorların kontrollü bir tedavi planı uyguladığı bildirildi. Sanatçının durumuna ilişkin net tablonun yapılacak takiplerin ardından daha da belirginleşmesi bekleniyor.

Bu gelişmeyle birlikte “İbrahim Tatlıses neden hastaneye kaldırıldı”, “İbrahim Tatlıses’in sağlık durumu nasıl” ve “İbrahim Tatlıses yoğun bakımda mı” soruları da kamuoyunda en çok merak edilen başlıklar arasında yer aldı.

Arslantürk Tarım Fındık Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı olarak tanınan Sebahattin Arslantürk, özellikle fındık sektöründeki çalışmaları ve iş dünyasındaki konumuyla biliniyordu. Uzun yıllar boyunca tarım ve ticaret alanında faaliyet gösteren Arslantürk, bölge ekonomisine katkılarıyla da dikkat çekmişti.

Sebahattin Arslantürk’ün vefat haberi, başta fındık sektörü olmak üzere iş dünyasında derin üzüntü oluşturdu. Karadeniz bölgesinde tanınan isimlerden biri olan Arslantürk’ün kaybı, sevenlerini ve yakın çevresini yasa boğdu.

Trabzon Araklılı iş insanının vefatı sonrası çok sayıda başsağlığı mesajı paylaşılırken, Arslantürk’ün hem ticari hayatı hem de sektöre sunduğu katkılarla hatırlanacağı ifade edildi.

Edinilen bilgilere göre kaza, Arhavi Kapisre Köprüsü civarında meydana geldi. Kazanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi. Ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen Eren Karamahmutoğlu kurtarılamadı.

Fındıklı’da esnaf camiası ve ilçe halkı tarafından tanınan Karamahmutoğlu’nun vefatı, ailesi başta olmak üzere yakın çevresini ve sevenlerini yasa boğdu. Acı haberin kısa sürede yayılmasıyla birlikte ilçede büyük bir üzüntü yaşandı.

Genç yaşta hayatını kaybeden Eren Karamahmutoğlu için taziye mesajları peş peşe gelirken, sosyal çevresinde sevilen bir isim olduğu ifade edildi. Trafik kazasının ardından bölgede yaşanan can kayıpları bir kez daha yol güvenliği konusunu gündeme taşıdı

Yerli ilaç kullanımını teşvik etmek amacıyla hazırlanan yerlirecete.com, hekimler için bir arama motoru işlevi görüyor. Tanıtım metnine göre sistem, kullanıcı dostu arayüzü sayesinde reçete sürecinde hızlı, güvenli ve erişilebilir bir deneyim sunuyor. Böylece sağlık profesyonellerinin ilaç tercihlerini değerlendirirken daha kolay hareket etmesi hedefleniyor.

Çalışmanın yalnızca bir ilaç sorgulama platformundan ibaret olmadığı da vurgulandı. Süreç içinde sağlık çalışanlarından gelen geri bildirimler doğrultusunda, 50 editör hekim ve eczacının katkısıyla kapsamlı bir yerli tanı ve tedavi kılavuzu oluşturulduğu belirtildi. Bu kılavuzun özellikle yeni atanmış pratisyen hekimler, asistanlar ve aile hekimleri için yoğun çalışma temposunda önemli bir başvuru kaynağı olması hedefleniyor.

Tanıtım yazısında, yerli üretimi desteklemenin bağımsız ve sürdürülebilir bir sağlık sistemi açısından önem taşıdığı ifade edildi. Sağlık profesyonellerinin doğru bilgiye kısa sürede ulaşmasının, hastalara daha hızlı ve etkili tedavi sunulmasına katkı sağlayacağı kaydedildi. Metinde ayrıca “doğru zamanda, doğru tedavi” yaklaşımının öne çıkarıldığı görüldü.

Projeyi hazırlayan ekip, platformun aynı hedefi paylaşan tüm hekimler için faydalı olacağını belirtirken, sağlık camiasını da bu çalışmayı tanımaya, paylaşmaya ve destek vermeye davet etti. Katkı sunmak isteyen meslektaşlar için de açık çağrı yapıldı.

Araştırma, Tokyo Medical and Dental University öncülüğünde yürütüldü. Bilim insanları, özellikle yaşlılıkta birlikte görülebilen kas kaybı ve kemik erimesi gibi sorunlara karşı tek bir biyolojik hedef üzerinden ilerleyen yeni bir yaklaşım geliştirmeye çalıştı. Çalışmada LAMZ’nin kas hücreleri ile kemik yapımından sorumlu hücreleri uyardığı, buna karşılık kemik yıkımında rol alan hücrelerin etkisini baskıladığı aktarıldı.

Deneysel bulgular, molekülün fare modellerinde hem kas genişliğini hem de kas gücünü artırabildiğini gösterdi. Aynı zamanda kemik yapım oranında artış ve kemik yıkımında azalma tespit edildi. Araştırmacılar, bu çift yönlü etkinin özellikle osteoporoz ve sarkopeni gibi hareket sistemi hastalıkları açısından önemli olabileceğini belirtti.

Çalışmanın dikkat çeken yönlerinden biri de etki mekanizması oldu. Araştırma ekibi, LAMZ’nin egzersiz sırasında devreye giren kalsiyum sinyali ve PGC-1α yolaklarıyla ilişkili bir etki oluşturduğunu bildirdi. Bu biyolojik yolakların hem kasın korunmasında hem de kemik sağlığının sürdürülmesinde rol oynadığı ifade edildi.

Araştırmacılar, geliştirdikleri bu yaklaşımın ileride osteoporoz ve kas kaybının birlikte görüldüğü hastalarda yeni tedavi seçeneklerine kapı aralayabileceğini düşünüyor. Ancak mevcut veriler henüz deneysel düzeyde. Çalışmada ortaya konan sonuçlar umut verici olsa da, molekülün insanlar üzerinde güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşebilmesi için daha ileri araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.

Uzmanların üzerinde durduğu temel nokta da burada düğümleniyor: Bu çalışma, bugün için klinikte kullanılan yeni bir ilaç anlamına gelmiyor. Daha çok, kemik erimesi ve kas kaybı tedavisinde gelecekte nasıl bir biyolojik yol izlenebileceğine dair güçlü bir bilimsel işaret niteliği taşıyor.

Nalan Erlik için cenaze programının bugün Tokat’ta düzenleneceği bildirildi. Cenazenin, saat 14.00’te Yeşilırmak Mahallesi Pir Sultan Abdal Cemevi’nde gerçekleştirilecek helallik alma erkanının ardından Erenler Mezarlığı’nda defnedileceği öğrenildi.

Psikolog Nalan Erlik’in vefatı, onu tanıyanlar arasında derin bir üzüntü oluştururken, ailesi ve sevenleri acı kayıpla sarsıldı.

Benzer şekilde göz kapağı estetiği olarak bilinen blefaroplasti de son derece dikkat gerektiren işlemler arasında yer alıyor. Bu operasyonda çıkarılan deri miktarının fazla olması durumunda göz kapağının tam kapanmaması, buna bağlı olarak da göz kuruluğu ve kornea sorunları gibi komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor. Yetersiz müdahalelerde ise estetik beklentinin karşılanmaması gündeme gelebiliyor. Uzmanlara göre bu tür işlemlerde milimetrik hesaplama büyük önem taşıyor.

Son yıllarda popülerliği artan bişektomi de tartışmalı işlemler arasında yer alıyor. Yanak içi yağ dokusunun alınmasıyla yüz hatlarının daha keskin görünmesi amaçlanıyor. Ancak yaş alma sürecinde yüz dokularında doğal hacim kaybı yaşandığı için, erken yaşta yapılan bu tür hacim azaltıcı işlemlerin ilerleyen yıllarda daha çökük bir yüz görünümüne yol açabileceği belirtiliyor. Bu nedenle bişektominin, her hasta için uygun bir işlem olmadığı vurgulanıyor.

Bir diğer dikkat çeken başlık ise “kök hücre” adı altında sunulan estetik uygulamalar. Uzmanlar, bazı merkezlerde bu işlemlerin bilimsel içerikten çok pazarlama diliyle öne çıkarıldığına işaret ediyor. Özellikle yağ dokusundan elde edilen hücresel ürünlerin gerçekten standartlara uygun biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı, hangi hücrelerin uygulandığı ve bunların nasıl doğrulandığı konularının her merkezde aynı şeffaflıkta ortaya konulmadığı ifade ediliyor. Bu durum da hastaların, yüksek beklentiyle yöneldiği işlemlerde belirsizlik yaşamasına neden olabiliyor.

Tıp çevrelerinde ortak görüş ise net: Estetik işlemler tamamen risksiz değildir ve insan biyolojisi her zaman matematik gibi işlemez. Aynı operasyon, farklı kişilerde farklı iyileşme süreçleri doğurabilir. Bu nedenle hastaların işlem öncesinde yalnızca “öncesi-sonrası” görsellerine değil, olası risklere, komplikasyonlara ve uzun dönem sonuçlara ilişkin ayrıntılı bilgilendirilmesine ihtiyaç olduğu belirtiliyor.

Uzmanlar, estetik müdahale düşünen kişilerin karar verirken acele etmemesi, işlemin kısa vadeli görüntü etkisinin yanı sıra uzun vadeli sonuçlarını da sorgulaması gerektiğini belirtiyor. Özellikle kalıcı doku çıkarılan veya yapısal değişiklik yapılan işlemlerde, beklenti kadar geri dönüşsüzlük ihtimalinin de hesaba katılması isteniyor.

Akdeniz Üniversitesi tarafından yayımlanan taziye mesajında, “Spor Bilimleri Fakültesi öğretim üyemiz Dr. İbrahim Ethem Hindistan’ı genç yaşta kaybetmenin derin üzüntüsü içerisindeyiz” ifadelerine yer verildi.

Akademi dünyasında üzüntüye neden olan vefat haberi, üniversite camiasında da büyük üzüntü oluşturdu. Dr. İbrahim Ethem Hindistan’ın vefatı sonrası çok sayıda başsağlığı mesajı paylaşıldı.

Akdeniz Üniversitesi ailesinin acı kaybı olarak duyurulan vefat haberi, öğrenciler, akademisyenler ve sevenleri tarafından da üzüntüyle karşılandı.

Elvan Işık Gezmiş, olay günü Görele Belediye Başkanı’nın çağrısı üzerine ilçeye gittiğini, o sırada olayın ayrıntılarının netleşmediğini ve herkes gibi süreci anlamaya çalıştıklarını ifade etti. O gece yapılan ziyaretin tamamen insani dayanışma amacı taşıdığını vurgulayan Gezmiş, aileye “şikayetten vazgeçin” yönünde herhangi bir telkinde bulunmadığını söyledi.

Milletvekili Gezmiş, ayrıca Elif Tuana Torun’un babasıyla herhangi bir görüşmesinin olmadığını da açıklamasında özellikle dile getirdi. Yaşanan vefat haberinin kendilerini derinden üzdüğünü belirten Gezmiş, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması gerektiğini ve sürecin takipçisi olacağını kaydetti.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nden edinilen bilgilere göre, olayla bağlantılı olduğu değerlendirilen şüphelilerden 2’si hayatını kaybetti, 1 şüpheli ise yaralı olarak ele geçirildi.

Çatışma sırasında 2 polis memurunun da yaralandığı öğrenildi. Yaralı polislerin sağlık durumuna ilişkin resmi ve ayrıntılı açıklamanın ilerleyen saatlerde yapılması bekleniyor.

Olayın ardından bölgede inceleme başlatılırken, güvenlik birimleri silahlı olayın tüm yönleriyle aydınlatılması için çalışma yürütüyor. Olayın nedeni ve şüphelilerin kimliklerine ilişkin resmi açıklamaların soruşturmanın ilerleyen aşamalarında netlik kazanması bekleniyor.

31 Mart 2026 tarihli ve Mezarlıklar Müdürlüğü imzalı yazıda, Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü’ne hitaben hazırlanan bilgilendirme metninde, Kayadibi Mahallesi’nde defin için rıza gösterilmediği belirtildi. Aynı yazıda, “Mağduriyet yaşanmaması için cenaze sahiplerine, isterlerse Merkez Şehir Mezarlığımızdan ücretsiz yer tahsisi yapılacaktır” denilerek aileye alternatif defin yeri önerildi.

Ortaya çıkan belgeyle birlikte tartışma, söylenti veya karşılıklı beyan düzeyini aşarak resmi evrak boyutuna taşındı. Çünkü burada artık yalnızca ailenin ya da çevrenin aktardığı bir yakınma değil, belediye birimine yansıyan somut bir değerlendirme yer alıyor. Bu da olayın kamuoyu nezdindeki ağırlığını artırıyor.

Mustafa Dizdar için ilk törenin Almanya’da düzenleneceği, cenaze namazının 7 Nisan 2026 Salı günü öğle namazını müteakip Gelsenkirchen-Horst’taki DİTİB Mevlana Camii’nde kılınacağı belirtilmişti. Ardından cenazenin Giresun’a gönderilerek memleketi Kayadibi Mahallesi’nde toprağa verilmesi planlanıyordu. Ancak resmi yazının ortaya koyduğu tablo, defin sürecinin mahalle düzeyinde ciddi bir itirazla karşılaştığını gösterdi.

Tepkilerin odağında şimdi iki başlık öne çıkıyor: Birincisi, bir vatandaşın doğup büyüdüğü ya da nüfusuna kayıtlı olduğu yerde toprağa verilmesine yönelik bu karşı duruşun hangi hukuki zemine dayandığı sorusu. İkincisi ise, kamu kurumlarının böylesine hassas bir meselede çözüm üretmek yerine alternatif mezarlık önerisiyle yetinip yetinmediği tartışması.

Aile ve gurbetçi vatandaşlar açısından mesele yalnızca bir defin yeri seçimi değil. Mesele, memleket bağıdır. Bir insanın ölümünden sonra bile kendi toprağına kavuşmasının mahalle rızasına bağlandığı izlenimi, vicdanlarda derin rahatsızlık oluşturdu. Özellikle resmi yazıda yer alan ifadeler, “acılı aileye çözüm mü üretildi, yoksa sorun resmileştirilip kenara mı bırakıldı?” sorusunu gündeme taşıdı.

Ortaya çıkan belge, yerel yöneticilerin ve ilgili kurumların daha açık konuşmasını zorunlu hale getirdi. Çünkü kamuoyu artık sadece genel açıklama değil, açık ve net cevap bekliyor. Kayadibi Mahallesi’nde defin işlemine neden rıza gösterilmediği, bu tutumun yasal dayanağının ne olduğu ve bir cenazenin memleketine defni konusunda son sözü kimin söylediği açıklığa kavuşturulmak zorunda.

Mustafa Dizdar’ın cenazesi üzerinden büyüyen bu tartışma, Giresun’da yalnızca bir defin meselesi değil, aynı zamanda vicdan, hukuk ve kamu yönetimi sınavına dönüşmüş durumda. Zira ölüm karşısında bile duvar örülen bir yerde, konuşulan şey artık sadece prosedür değil, doğrudan insanlıktır.

Bölgedeki vatandaşlar kısa süreli panik yaşarken, depremle ilgili gelişmelerin ilgili kurumlar tarafından takip edildiği öğrenildi. Yetkililerin saha taramalarını sürdürmesi bekleniyor.

Uzmanlar, bu tür orta şiddetteki depremlerin özellikle fay hatlarına yakın bölgelerde hissedilmesinin doğal olduğunu belirtirken, vatandaşların resmi kurumlar dışındaki bilgi kirliliğine karşı dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.

Deprem sonrası gözler, AFAD ve ilgili yerel yönetimlerden yapılacak açıklamalara çevrildi. Bölgede olası artçı sarsıntılara karşı vatandaşların tedbirli olması isteniyor.

Cinayetin ardından harekete geçen güvenlik birimlerinin, şüphelilerin araçla Edirne yönüne gittiklerini tespit ettiği aktarıldı. Yurt dışına kaçmaya çalıştıkları öne sürülen Gürcistan uyruklu 2 zanlının, sınır hattına yakın bir bölgede yaya halde yakalandığı belirtildi.

Gözaltına alınan şüphelilerin işlemlerinin ardından İstanbul Emniyeti’ne teslim edildiği öğrenildi. Olayda kullanılan araçla bağlantılı kişi hakkında da göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti suçlamaları kapsamında soruşturma başlatıldığı ifade edildi.

Öte yandan Kazakistan Dışişleri Bakanlığı’nın da olayın 31 Mart’ta meydana geldiğini duyurarak süreci yakından takip ettiğini açıkladığı bildirildi. Fatih’teki kurye cinayetinin uluslararası boyut kazanmasıyla birlikte soruşturmanın çok yönlü sürdüğü değerlendiriliyor.

İddiaya göre Erman Eraslan’ın kalp krizi geçirdiği belirtildi. Genç yaşta gelen vefat haberi, başta yakınları olmak üzere CHP camiasında ve Karamürsel’de büyük üzüntü oluşturdu.

Eraslan’ın cenazesinin 7 Nisan Salı günü öğle namazına müteakip Mürsel Paşa Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından Yeni Mezarlık’ta toprağa verileceği aktarıldı.

Yaşamını erken yaşta yitiren Erman Eraslan için sosyal çevresinden çok sayıda taziye mesajı paylaşılırken, acı haber ilçede derin bir üzüntüye neden oldu.

Edinilen bilgilere göre ayılar, yaylada bulunan evlere ulaşarak kapı ve pencereleri zorladı. Bazı evlerde demir kapıların parçalandığı, pencerelerin kırıldığı ve içeri giren ayıların yiyecek aradığı görüldü.

Ev sahipleri yaylaya çıktıklarında karşılaştıkları manzara karşısında şaşkınlık yaşadı. Evlerin iç kısmında dağınıklık oluşurken, bazı eşyalarda da zarar meydana geldiği öğrenildi. Ayıların özellikle gıda bulunan alanlara yöneldiği belirtildi.

Bölgede benzer olayların zaman zaman yaşandığını belirten yayla sakinleri, özellikle yaz aylarında yayla evlerinin daha sık hedef haline geldiğini ifade etti. Vatandaşlar, yetkililerden hem güvenlik hem de önleyici tedbirler konusunda daha etkili adımlar beklediklerini dile getirdi.

Doğal yaşam alanlarında besin bulmakta zorlanan yaban hayvanlarının yerleşim alanlarına yaklaşmasının risk oluşturduğunu söyleyen bölge sakinleri, yayla evlerinde yiyecek bırakılmaması ve yapısal önlemlerin artırılması gerektiğini vurguladı.

Yaşanan olay sonrası gözler, bölgede alınacak yeni tedbirlere çevrildi.

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen 112 Acil Sağlık ekipleri, ağır yaralı olduğu belirlenen kişiyi hastaneye kaldırdı. Ancak Z.A., doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Olayın ardından çalışma başlatan güvenlik güçleri, saldırının şüphelisi olduğu değerlendirilen 56 yaşındaki K.B.’yi kısa sürede yakalayarak gözaltına aldı.

Yaşanan olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

CAR-T hücre tedavileri, bağışıklık sisteminin kanser hücreleriyle savaşacak şekilde yeniden programlanmasına dayanan ileri düzey bir immünoterapi yöntemi olarak öne çıkıyor. Bugün için belirli endikasyonlarda ve sınırlı merkezlerde uygulanabilen bu tedavi yaklaşımının, önümüzdeki dönemde yalnızca hematolojik kanserlerle sınırlı kalmayıp solid organ kanserleri ile kronik romatolojik ve nörolojik hastalıkların tedavisinde de daha geniş bir kullanım alanı bulması bekleniyor. Bu yönüyle CAR-T, modern tıbbın en dikkat çekici ileri tedavi alanlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Bu kritik alanda Türkiye’nin söz sahibi olmasını sağlayan temel unsur ise TÜSEB’in ortaya koyduğu vizyon oldu. Kurum, yalnızca bir üretim merkezi kurmakla kalmadı; aynı zamanda ileri tedavi tıbbi ürünlerinin hastaya güvenli, sürdürülebilir ve kontrollü biçimde ulaştırılabileceği entegre bir model oluşturdu. Böylece Türkiye, yüksek maliyetli ve stratejik öneme sahip biyoteknolojik ürünlerde dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda güçlü bir adım atmış oldu.

TÜSEB’in öncülüğünde yürütülen klinik çalışma da bu atılımın en somut göstergelerinden biri olarak dikkat çekiyor. Hastalara ürünün en erken dönemde sunulabilmesi ve ruhsatlandırma süreçlerinin desteklenmesi amacıyla 4 merkezin dâhil edildiği, 40 hastayı kapsayan bir klinik çalışma tasarlandı. Bu kapsamda Bilkent ve Etlik Şehir Hastaneleri ile Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi’nden hastalar çalışmaya alınırken, Hacettepe Üniversitesi’nin de Nisan ayı sonunda sürece dâhil edilmesinin planlandığı belirtildi. İlk uygulamanın Kasım 2025’te gerçekleştirildiği bu süreçte, şimdiye kadar 3 merkezden toplam 8 hastaya CAR-T hücre tedavisi başarıyla uygulandı. Hâlen 4 hastanın üretim süreci devam ederken, 3 hasta için de CAR-T planlaması yapılmış durumda. Böylece yakın vadede toplam 15 hastaya ulaşılması hedefleniyor.

Elde edilen ilk klinik veriler de TÜSEB’in öncülüğünde kurulan bu yapının yalnızca teorik bir kapasite olmadığını, sahada doğrudan hasta yararı ürettiğini ortaya koyuyor. Uygulama yapılan hastalarda bugüne kadar tedaviye bağlı ölüm bildirilmedi. Tedavi uygulanan hastaların tamamında yanıt alınırken, yalnızca bir hastada takip sürecinde nüks gözlendi. İlk hastalardan itibaren 4 ay ve üzeri takiplerde tümör yükünde belirgin azalma tespit edildiği, özellikle lenfoma ve lösemi hastalarında tümör kitlelerinin büyük ölçüde gerilediğinin klinik olarak ortaya konduğu bildirildi. Bu sonuçlar, ileri tedavi ürünlerinin Türkiye’de aktif klinik kullanıma geçtiğini ve hastalara doğrudan fayda sağladığını gösteriyor.

TÜSEB’in bu hamlesi yalnızca bir sağlık hizmeti başarısı değil, aynı zamanda stratejik bir kalkınma adımı niteliği taşıyor. Türkiye’nin CAR-T hücre tedavisinde yerli üretim ve klinik uygulama kapasitesi geliştirmiş olması; sağlıkta dışa bağımlılığın azaltılması, kritik biyoteknolojik ürünlerde arz güvenliğinin sağlanması, yüksek maliyetli tedavilerin ülke içinde karşılanabilmesi ve ulusal sağlık sisteminin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi açısından büyük önem taşıyor. Özellikle ileri tedavi ürünlerinde küresel rekabetin hız kazandığı bir dönemde, TÜSEB’in geliştirdiği bu model Türkiye adına stratejik bir kazanım olarak öne çıkıyor.

Bunun yanı sıra, TÜSEB öncülüğünde kurulan altyapı yerli ve maliyet etkin CAR-T ürünlerinin geliştirilmesi, teknoloji transferi ve ticarileşme süreçlerinin hızlandırılması, lisanslı ürün geliştirme kapasitesinin artırılması ve orta-uzun vadede uluslararası klinik çalışmalar ile biyoteknolojik ürün ihracatının desteklenmesi bakımından da önemli bir potansiyel sunuyor. Bu da kurumsal başarının yalnızca bugünün tedavi ihtiyacına cevap vermekle sınırlı kalmayacağını, Türkiye’yi biyoteknoloji üretiminde daha üst lige taşıyacak bir ekosistem oluşturduğunu gösteriyor.

HÜGEM bünyesinde oluşturulan bu yapı, TÜSEB’in bilimsel üretim kapasitesini de görünür kılıyor. Altyapının yalnızca klinik uygulama ile sınırlı olmadığı; klinik veri üretimi, nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesi ve uluslararası bilimsel iş birliklerinin geliştirilmesi yönleriyle de Türkiye’nin biyoteknoloji ekosistemini güçlendirdiği vurgulanıyor. Bu yönüyle TÜSEB, yalnızca mevcut teknolojiyi kullanan değil; bilgi, ürün ve model geliştiren bir kamu kurumu profili çiziyor.

Üstelik çalışmaların gelecek hedefi de oldukça geniş. Endikasyonların genişletilerek özellikle sağlık sistemi üzerinde yüksek yük oluşturan otoimmün hastalıklarda da bu tedavi yaklaşımının kullanımına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Böylece TÜSEB’in bugün attığı adım, yalnızca hematolojik kanser hastaları için değil, yarının çok daha geniş hasta grupları için de umut veren bir çerçeve oluşturuyor.

Gelinen noktada TÜSEB, CAR-T hücre tedavileri başta olmak üzere ileri biyoteknolojik tedaviler alanında Türkiye’nin yönünü belirleyen kurumlardan biri hâline gelmiş durumda. Üretim, klinik uygulama, bilimsel veri, insan kaynağı ve uluslararası rekabet başlıklarını aynı potada buluşturan bu yapı, Türkiye’nin sağlık teknolojilerinde yalnızca izleyen değil, geliştiren, üreten ve uygulayan bir ülke olma hedefini somutlaştırıyor. TÜSEB öncülüğünde atılan bu adım, Türkiye’nin bölgesel liderlik iddiasını güçlendiren en önemli biyoteknoloji hamlelerinden biri olarak kayda geçiyor.

Statinler, karaciğerde kolesterol üretiminde görev alan bir enzimi baskılayarak LDL yani halk arasındaki adıyla “kötü kolesterol” düzeyini düşürüyor. Böylece damar duvarında plak birikiminin yavaşlatılmasına yardımcı oluyor. En sık bilinen statinler arasında atorvastatin, rosuvastatin, simvastatin, pravastatin ve pitavastatin yer alıyor.

Uzmanlara göre statin kullanımı, tek başına “kolesterolüm biraz yüksek çıktı” cümlesiyle açıklanacak kadar basit değil. Tedavi kararı verilirken kişinin yaşı, LDL seviyesi, tansiyon, diyabet varlığı, sigara kullanımı, aile öyküsü ve genel kalp-damar riski birlikte değerlendiriliyor. Özellikle daha önce kalp krizi, inme ya da damar hastalığı geçirenlerde statin tedavisi temel koruyucu yaklaşımlardan biri kabul ediliyor.

Son yıllardaki kılavuzlar, yalnızca “ilaç başlandı mı başlanmadı mı” sorusuna değil, LDL’nin hangi hedefe indirilmesi gerektiğine de odaklanıyor. 2026’da yayımlanan güncel Amerikan kılavuzunda, risk düzeyine göre daha düşük LDL hedefleri öne çıkarılırken, yüksek riskli kişilerde statin tedavisinin temel basamak olmaya devam ettiği belirtiliyor.

Peki ezetimib nedir? Ezetimib, statinlerden farklı çalışan bir ilaç. Bağırsaktan kolesterol emilimini azaltıyor. Bu nedenle bazen statin yerine değil, statine ek olarak kullanılıyor. Özellikle tek başına statinle LDL hedefi yakalanamadığında ya da daha yoğun kolesterol düşüşü gerektiğinde kombinasyon tedavisi gündeme gelebiliyor.

Bu nokta önemli: Statin ve ezetimib aynı ilaç değil. Biri karaciğerde kolesterol üretimini azaltırken, diğeri bağırsaktan emilimi düşürüyor. Hekimler bazı hastalarda bu iki yöntemi birlikte kullanarak daha güçlü LDL düşüşü sağlamayı hedefleyebiliyor.

Statinlerle ilgili en çok konuşulan başlıklardan biri de yan etkiler. Resmî sağlık kaynaklarına göre birçok kişi bu ilaçları ciddi sorun yaşamadan kullanabiliyor. En sık bildirilen yakınmalar arasında kas ağrısı, baş ağrısı, mide-bağırsak şikayetleri ve halsizlik benzeri belirtiler yer alıyor. Ancak her kas ağrısı statinden kaynaklanmıyor; değerlendirme mutlaka hekim tarafından yapılmalı.

Buna karşılık uzmanlar, yan etki korkusu nedeniyle ilacı kendi kendine bırakmanın da riskli olabileceğini söylüyor. Çünkü uygun hastada statin tedavisini kesmek, uzun vadede kalp-damar olaylarına karşı korumayı zayıflatabiliyor. Bu yüzden ilacın dozu, türü ya da eşlik eden tedaviler ancak doktor kontrolünde düzenlenmeli.

Her sağlıklı görünen kişiye statin gerekir mi? Bilimsel yanıt net: Hayır. Statin, genel bir “sağlık takviyesi” değil; risk temelli verilen reçeteli bir tedavi. Bazı kişilerde yaşam tarzı değişikliği ilk basamak olurken, bazı kişilerde genetik yatkınlık, çok yüksek LDL düzeyi, diyabet ya da damar hastalığı nedeniyle ilaç tedavisi daha erken gündeme gelebiliyor.

Özetle tablo şu: Statinler modern kardiyovasküler korunmanın en güçlü araçlarından biri. Ama doğru hasta, doğru doz ve doğru takip olmadan değerlendirilmemeli. Kolesterol tedavisinde asıl soru “herkes kullanmalı mı” değil; “kim, ne zaman ve hangi hedef için kullanmalı” sorusu. Bilim, tam da burada devreye giriyor.

İddiaya göre uzun süredir husumet bulunan iki kişi arasında çıkan gerilim kısa sürede büyüdü. Tartışma sırasında 85 yaşındaki M.Y.’nin, 70 yaşındaki Mustafa Turan Çalışıcı’ya silahla ateş ettiği öne sürüldü.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Ağır yaralı olarak Aybastı Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Mustafa Turan Çalışıcı, doktorların tüm çabasına rağmen hayatını kaybetti.

Olayın ardından şüpheli şahsın kısa süre içinde güvenlik güçlerine teslim olduğu bildirildi. Bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, olayla ilgili geniş çaplı soruşturma başlatıldı.

Kabataş’ta yaşanan bu olay, arazi anlaşmazlıklarının kimi zaman ne kadar ağır sonuçlar doğurabildiğini bir kez daha gündeme taşıdı. Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında olayın tüm yönleriyle netleşmesi bekleniyor.

Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesidir. NICE, bunu bir tanıdan çok bir belirti olarak tanımlar; yani “vertigo var” demek tek başına yetmez, bunun iç kulaktan mı, beyinden mi, migrenden mi, yoksa başka bir nedenden mi kaynaklandığını ayırmak gerekir.

Denge sistemi kulak içindeki yarım daire kanalları, denge reseptörleri, gözler ve beynin birlikte çalışmasıyla ayakta durur. İşte burada tablo değişiyor: Bu ağın herhangi bir yerinde sinyal bozulursa beyin hareket varmış gibi yanlış mesaj alır. Sonuçta kişi ya oda dönüyormuş gibi hisseder ya da dengesini kaybeder. NIDCD, denge bozukluklarında vertigo, sendeleme, bulanık görme, yön şaşırma ve düşme hissinin birlikte görülebileceğini belirtiyor.

Vertigo belirtileri nelerdir, hangi işaretler gözden kaçabilir?

Vertigo denince çoğu kişinin aklına yalnızca baş dönmesi geliyor. Oysa tablo çoğu zaman daha sessiz başlıyor. Kısa süreli dönme hissi, yatakta sağa sola dönerken artan şikâyet, yürürken yalpalama, mide bulantısı, bulanık görme, boşlukta yürüyor gibi hissetme ya da “kafam bir tuhaf” diye tarif edilen dengesizlik ilk işaretler arasında yer alabiliyor.

Her zaman düşünüldüğü kadar basit olmayabilir. Özellikle kulakta dolgunluk, çınlama veya işitmede azalma tabloya ekleniyorsa iç kulak kaynaklı nedenler öne çıkıyor. Ménière hastalığında vertigoya işitme kaybı, tinnitus ve kulakta basınç hissi eşlik edebiliyor; ataklar aniden başlayabiliyor ve bazen kişi denge kaybıyla düşebiliyor.

Bir başka gözden kaçan başlık da migren. American Headache Society, migreni olan kişilerin yüzde 30 ila 50’sinde dönme hissi, dengesizlik ya da baş dönmesi benzeri vestibüler yakınmalar görülebildiğini bildiriyor. Yani her vertigo kulağa bağlı olmayabilir.

Vertigo kimlerde daha sık görülür?

Vertigo özellikle ileri yaşla birlikte daha sık karşımıza çıkıyor; çünkü denge sistemi yaşla birlikte daha kırılgan hale geliyor. Bunun yanında başını çevirdiğinde ya da yatakta döndüğünde kısa süreli atak yaşayan kişilerde, iç kulak kaynaklı pozisyonel vertigo daha sık düşünülüyor. Migren öyküsü olanlarda vestibüler migren, kulak çınlaması ve işitme değişikliği yaşayanlarda ise iç kulak kaynaklı tablolar daha dikkatle araştırılıyor.

Vertigo neden olur?

En sık nedenlerden biri, baş pozisyonu değişince ortaya çıkan iyi huylu pozisyonel vertigodur. AAO-HNS kılavuzu, bu tabloda doğru tanı, gereksiz görüntüleme ve gereksiz ilaç kullanımının azaltılması, buna karşılık uygun yerleştirme manevralarının artırılması gerektiğini özellikle vurguluyor. Bu vurgu bile aslında önemli bir gerçeği gösteriyor: Vertigonun sık görülen bir bölümü, doğru muayene ile hızlıca tanınabiliyor.

Bunun dışında iç kulaktaki iltihabi süreçler, Ménière hastalığı, vestibüler migren ve daha nadir olarak merkezi sinir sistemi sorunları da vertigoya yol açabiliyor. Ménière’de sorun, iç kulakta “endolenf” adı verilen sıvının dengesinin bozulmasıyla bağlantılı görülüyor. Bu bozulma, kulaktan beyne giden denge ve işitme sinyallerini çarpıtabiliyor.

Vertigo nasıl anlaşılır?

Vertigo tanısında en kritik adım, “baş dönmesi var” cümlesini detaylandırmaktır. Dönme hissi ne zaman başlıyor, baş hareketiyle mi tetikleniyor, atak ne kadar sürüyor, kulakta çınlama veya işitme kaybı eşlik ediyor mu, baş ağrısı var mı, görme veya konuşma değişikliği oluyor mu? NIDCD ve NICE değerlendirmede özellikle işitme bulguları ve nörolojik belirtilerin sorgulanmasını öneriyor.

Muayenede bazı hastalarda pozisyon testleriyle tanı güçlenebiliyor. BPPV için Dix-Hallpike testi klinikte kullanılan temel testlerden biri olarak tanımlanıyor. Yani vertigo her zaman MR ile başlayan bir yolculuk değil; çoğu zaman iyi bir öykü ve doğru fizik muayene ilk kapıyı açıyor.

Hangi doktora gidilir?

İlk başvuru için en doğru kapı çoğu hastada aile hekimi ya da kulak burun boğaz değerlendirmesidir. Özellikle işitme kaybı, kulakta dolgunluk, çınlama, kulakla ilişkili ataklar veya pozisyonla tetiklenen dönme hissi varsa KBB öne çıkar; NIDCD de Ménière gibi iç kulak kökenli tablolarda tanı ve tedavinin sıklıkla otolaringolog, yani KBB uzmanı tarafından yürütüldüğünü belirtiyor.

Ama eşlik eden baş ağrısı, çift görme, konuşma bozukluğu, kol veya bacakta güçsüzlük, ani yürüme bozukluğu gibi nörolojik bulgular varsa yön nörolojiye, hatta acil servise dönmelidir. American Stroke Association, ani denge kaybı ve görme değişikliklerini inmenin uyarı işaretleri arasında sayıyor. Ani vertigoya yeni işitme kaybı eklenmesi de gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir durumdur.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Vertigo ilk kez ortaya çıkmışsa, tekrarlıyorsa, günlük hayatı bozuyorsa ya da nedeni net değilse değerlendirilmelidir. NIDCD, kişinin kendini dengesiz hissetmesi, odanın dönmesi, düşme hissi yaşaması, bulanık görmesi ya da yönünü şaşırması halinde sağlık yardımı istemesini öneriyor.

Acil uyarı işaretleri ise daha nettir: Ani denge kaybı, ani görme değişikliği, yüzde kayma, konuşma bozukluğu, kolda bacakta güçsüzlük, yeni gelişen tek taraflı işitme kaybı ya da çok şiddetli ve alışılmadık vertigo. Bu noktada beklemek değil, hız önemli.

Vertigo tedavisi var mı?

Tedavi var, ama tek bir ilaçla herkese uygulanan tek tip bir tedavi yok. Çünkü vertigo değil, vertigoya neden olan hastalık tedavi edilir. En sık görülen nedenlerden biri olan pozisyonel vertigoda ana yaklaşım, ilaçtan çok doğru manevradır. AAO-HNS ve NICE kaynakları, uygun yeniden konumlandırma manevralarının tedavide merkezde olduğunu, buna karşılık vestibüler baskılayıcı ilaçların gereksiz ve uzun süreli kullanımından kaçınılması gerektiğini vurguluyor.

İç kulak iltihabı veya akut ataklarda kısa süreli semptom kontrolü için mide bulantısı ve baş dönmesini azaltan ilaçlar kullanılabiliyor. Ancak bu ilaçlar uyuşukluk yapabildiği için uzun süreli çözüm olarak görülmüyor. NIDCD de anti-vertigo ve bulantı giderici ilaçların rahatlama sağlayabileceğini, fakat sersemlik yapabileceğini belirtiyor.

Ménière hastalığında tedavi biraz farklı ilerliyor. Tuz kısıtlaması ve bazı yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte diüretikler, atak sırasında baş dönmesini azaltan ilaçlar, vestibüler rehabilitasyon ve seçilmiş olgularda kulak içine enjeksiyon seçenekleri gündeme geliyor. NIDCD’ye göre kulak içine gentamisin vertigoyu daha iyi baskılayabiliyor ancak kalıcı işitme kaybı riski taşıyor; kortikosteroid enjeksiyonları ise baş dönmesini azaltabiliyor ve işitme açısından daha dengeli bir profil sunabiliyor.

Yeni tedaviler ve güncel gelişmeler neler?

Vertigoda dikkat çekici gerçek şu: Bugün için manşetleri süsleyen biyolojik ajanlar, immünoterapiler ya da hedefe yönelik yeni nesil ilaçlar, yaygın vertigo nedenlerinin standart tedavisinde yer almıyor. Güncel kılavuzların odağı hâlâ doğru tanı, uygun manevra, gereksiz ilaçtan kaçınma ve nedene yönelik tedavi üzerinde. Bu da aslında hastalar için önemli bir mesaj taşıyor: En yeni şey bazen yeni bir ilaç değil, doğru hastaya doğru tanının hızla konulması oluyor.

Araştırma tarafında ise hareket var. NIDCD, özellikle Ménière hastalığında erken dönemi yakalamaya yardımcı olabilecek yeni testler ve iç kulaktaki sıvı dengesini daha iyi anlamaya dönük çalışmaların sürdüğünü bildiriyor. Ancak bunlar henüz günlük pratiği kökten değiştiren, herkese uygulanabilir yeni tedaviler düzeyine gelmiş değil.

Bir başka güncel not da ilaç güvenliği tarafında. EMA, trimetazidinin vertigo ve tinnitus için kullanılmaması gerektiğini, bu alanlarda yararın yeterince gösterilemediğini ve risklerin ağır bastığını bildirmişti. Bu ayrıntı önemli, çünkü baş dönmesi yaşayan birçok kişi “dolaşım ilacı” gibi sunulan çözümlere hızla yöneliyor.

Nasıl önlenir?

Her vertigoyu önlemek mümkün değil. Ama atakları azaltmak çoğu zaman mümkün. Baş hareketleriyle tetiklenen vertigoda ani pozisyon değişikliklerinden kaçınmak, düşme riskine karşı ev içi güvenliği artırmak ve tekrar eden yakınmalarda manevra ya da vestibüler rehabilitasyon desteği almak işe yarayabiliyor. Ménière hastalığında tuz kısıtlaması ve sigarayı bırakma önerileri de bu çerçevenin parçası.

En sık yapılan hata

En sık yapılan hata, her baş dönmesini “tansiyonum düştü” ya da “boynum tutuldu” diye geçiştirmek. Bir diğer hata da tam tersi: Her vertigoda rastgele ilaç kullanmak. Oysa kılavuzların anlattığı şey net; önce neden bulunmalı, sonra tedavi seçilmeli.

Kısa soru-cevap

Vertigo nedir?
Kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi hissetmesidir; bir hastalık adı değil, bir belirtidir.

Vertigo nasıl anlaşılır?
Baş hareketiyle tetiklenen dönme hissi, dengesizlik, mide bulantısı, yalpalama, bazen kulakta çınlama ve işitme değişikliğiyle anlaşılabilir.

Vertigoda hangi doktora gidilir?
İlk değerlendirme aile hekimi veya KBB ile başlayabilir. Kulak bulguları varsa KBB, nörolojik bulgular varsa nöroloji ya da acil servis gerekir.

Vertigonun tedavisi var mı?
Evet, ama tedavi nedene göre değişir. Pozisyonel vertigoda manevra, bazı diğer nedenlerde ilaç, rehabilitasyon veya seçilmiş durumlarda girişimsel yöntemler kullanılabilir.

Hangi durumda beklememek gerekir?
Ani denge kaybı, görme değişikliği, konuşma bozukluğu, kol bacakta güçsüzlük ya da yeni işitme kaybı varsa beklenmemelidir.

Vertigo çoğu zaman korkulduğu kadar büyük bir felaket değildir. Ama her zaman düşünüldüğü kadar basit de değildir. Odanın dönmesi birkaç saniyede geçse bile, tekrar ediyorsa ya da yanına başka işaretler ekleniyorsa, bunu “yorgunluk” diye kenara bırakmamak gerekir. Çünkü bazen beden, dengesini kaybetmeden önce sessizce haber verir.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: