Teknik direktör Fatih Tekke’nin de genç oyuncunun potansiyeline sıcak baktığı ve hücum hattında farklı bölgelerde kullanılabilecek yerli bir oyuncu profiline olumlu yaklaştığı iddia edildi.

Transferin önündeki en önemli başlık ise Beşiktaş’ın tavrı olacak. Siyah-beyazlı kulübün Semih Kılıçsoy için nasıl bir planlama yapacağı ve oyuncunun yeni sezondaki rolü, olası görüşmelerin seyrini belirleyecek.

Trabzonspor cephesinde şu an için resmi bir açıklama bulunmazken, Semih Kılıçsoy dosyası kulislerde “takip edilen yerli hamlelerden biri” olarak değerlendiriliyor.

ÖSYM takvimine göre YKS’nin ikinci oturumu AYT, 21 Haziran Pazar günü saat 10.15’te başlayacak ve 180 dakika sürecek. Buna göre AYT saat 13.15’te bitecek. Aynı gün yapılacak YDT ise saat 15.45’te başlayacak, 120 dakika sürecek ve saat 17.45’te tamamlanacak.

ÖSYM, TYT ve AYT için adayların saat 10.00’dan, YDT için ise saat 15.30’dan sonra sınav binalarına alınmayacağını duyurdu.

YKS bitiş saatleri:
TYT: 13.00
AYT: 13.15
YDT: 17.45

ÖSYM’nin yayımladığı sınav takvimine göre YKS bu yıl 20-21 Haziran 2026 tarihlerinde üç oturum halinde gerçekleştiriliyor. İlk gün TYT, ikinci gün ise AYT ve YDT oturumları yapılacak.

TYT KAÇTA BAŞLADI, KAÇTA BİTECEK?

TYT, 20 Haziran 2026 Cumartesi günü saat 10.15’te başladı. Adaylara 165 dakika süre verildi. Bu süreye göre sınav saat 13.00’te sona erecek.

Adaylar, sınav binalarına saat 10.00’dan sonra alınmadı. Bu nedenle sınava girişte “15 dakika kuralı” bugün de uygulandı.

AYT VE YDT NE ZAMAN YAPILACAK?

YKS’nin ikinci oturumu olan AYT, 21 Haziran 2026 Pazar günü saat 10.15’te başlayacak. AYT 180 dakika sürecek ve saat 13.15’te bitecek.

YDT ise aynı gün saat 15.45’te başlayacak. 120 dakika sürecek olan YDT’nin bitiş saati 17.45 olacak. YDT’ye girecek adaylar saat 15.30’dan sonra sınav binalarına alınmayacak.

YKS SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?

ÖSYM takvimine göre 2026 YKS sonuçları 22 Temmuz 2026 tarihinde açıklanacak. Adaylar sonuçlarını ÖSYM’nin sonuç sistemi üzerinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle öğrenebilecek.

SON DURUM

Bugün uygulanan TYT oturumu saat 13.00 itibarıyla tamamlanacak. YKS maratonu yarın AYT ve YDT oturumlarıyla devam edecek.

Karşılaşmanın ardından en çok aranan soru “Türkiye Dünya Kupası’ndan elendi mi?” oldu. Alınan sonuca göre A Milli Takım, gruptaki son maç öncesinde turnuvaya veda etti.

PARAGUAY ERKEN GOLLE ÖNE GEÇTİ

Paraguay, mücadeleye hızlı başladı. Matias Galarza’nın ilk dakikalarda attığı gol, maçın skorunu belirledi. Türkiye, kalan bölümde oyunun kontrolünü eline almaya çalışsa da aradığı golü bulamadı.

ALMIRON KIRMIZI KART GÖRDÜ

Paraguay’da Miguel Almiron, ilk yarının son bölümünde kırmızı kartla oyun dışında kaldı. Rakibinin 10 kişi kalmasına rağmen Türkiye, ikinci yarıdaki baskısını skora yansıtamadı.

TÜRKİYE BASKI KURDU AMA SONUÇ ALAMADI

A Milli Takım, özellikle ikinci yarıda Paraguay kalesinde etkili olmaya çalıştı. Arda Güler, Hakan Çalhanoğlu, Orkun Kökçü ve hücum hattındaki isimlerin çabalarına rağmen son pas ve bitiricilikte istenen sonuç alınamadı.

Paraguay savunması, maçın son bölümünde Türkiye’nin baskısına karşı direndi ve mücadeleden 1-0 galip ayrıldı.

SON DURUM

Türkiye, Paraguay yenilgisiyle 2026 FIFA Dünya Kupası D Grubu’nda tur şansını kaybetti. A Milli Takım’ın gruptaki son maçı artık prestij niteliği taşıyacak.

Türkiye Denizlerinde Hangi Türler Yaşıyor?

Türkiye’yi çevreleyen Akdeniz, Ege Denizi, Marmara Denizi ve Karadeniz’de çok sayıda denizanası türü bulunuyor.

Uzmanlara göre en sık karşılaşılan türlerden biri olan Ay Denizanası (Aurelia aurita), özellikle Marmara ve Karadeniz’de görülüyor. Bu tür çoğu zaman hafif reaksiyonlara neden oluyor veya herhangi bir belirti oluşturmuyor.

Ege ve Akdeniz kıyılarında görülen Mor Sokar (Pelagia noctiluca) ise temas halinde şiddetli yanma, ağrı ve günler sürebilen cilt reaksiyonlarına yol açabilmesi nedeniyle dikkat çekiyor.

Bunun yanında Fıçı Denizanası (Rhizostoma pulmo), Pusula Denizanası (Chrysaora hysoscella) ve son yıllarda Doğu Akdeniz’de yayılım gösteren Göçmen Denizanası (Rhopilema nomadica) da Türkiye kıyılarında bildirilen türler arasında yer alıyor.

İklim Değişikliği ve Deniz Taşımacılığı Etkili Olabilir

Bilim insanları, son yıllarda bazı bölgelerde denizanası gözlemlerinin artmasının tek bir nedene bağlanamayacağını belirtiyor.

Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, deniz akıntılarındaki değişimler, aşırı avcılık, plankton miktarındaki dalgalanmalar ve kıyısal ekosistemlerdeki değişimler denizanası popülasyonlarını etkileyebiliyor.

Uzmanlar ayrıca küresel deniz taşımacılığı ve gemilerin balast sularının da deniz canlılarının farklı bölgelere taşınmasında rol oynayabileceğine dikkat çekiyor.

Türkiye açısından önemli mekanizmalardan biri de Süveyş Kanalı üzerinden gerçekleşen ve “Lessepsiyen göç” olarak adlandırılan biyolojik geçişler. Kızıldeniz kökenli bazı türlerin bu güzergâhı kullanarak Doğu Akdeniz’e ulaştığı değerlendiriliyor.

Denizanası Teması Sonrası Hangi Belirtiler Görülebilir?

Denizanalarının dokunaçlarında bulunan ve “knidosit” adı verilen yakıcı hücreler temas sırasında toksik maddeler salgılayabiliyor.

Bunun sonucunda:

* Ani yanma hissi,
* Ağrı,
* Kızarıklık,
* Kaşıntı,
* Çizgi şeklinde döküntüler,
* Hafif veya orta derecede şişlik

görülebiliyor.

Daha nadir durumlarda ise özellikle hassas bireylerde bulantı, kas krampları, nefes darlığı, tansiyon düşüklüğü ve anafilaksi gibi ciddi alerjik reaksiyonlar gelişebiliyor.

İlk Yardım Nasıl Yapılmalı?

Uzmanlar, temas sonrasında paniğe kapılmadan doğru müdahale edilmesinin önem taşıdığını vurguluyor.

Önerilen ilk yardım adımları şöyle:

* Sudan güvenli şekilde çıkmak,
* Dokunaç kalıntılarını eldiven, cımbız veya uygun bir araç yardımıyla uzaklaştırmak,
* Çıplak elle temas etmemek,
* İlk aşamada bölgeyi deniz suyuyla nazikçe temizlemek,
* Bölgeyi ovuşturmamak,
* Kaşımamak,
* Gerekirse temiz bir bez aracılığıyla kısa süreli soğuk uygulama yapmak,
* Şikâyetler sürerse sağlık kuruluşuna başvurmak.

Hangi Uygulamalardan Kaçınılmalı?

Uzmanlar, halk arasında yaygın bazı yöntemlerin zarar verebileceği konusunda uyarıyor.

Özellikle:

* İlk aşamada tatlı su kullanılması,
* Kum sürülmesi,
* Bölgenin sert şekilde ovulması,
* Çıplak elle dokunaçların çekilmesi,
* Sirke, alkol veya bilinmeyen kimyasalların rastgele uygulanması,
* Bitkisel karışımlar sürülmesi

önerilmiyor.

Yanlış müdahalelerin henüz boşalmamış yakıcı hücreleri aktive ederek reaksiyonları artırabileceği belirtiliyor.

Ne Zaman Hastaneye Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda acil tıbbi değerlendirme öneriliyor:

* Şiddetli ağrı,
* Yaygın döküntü,
* Nefes almada güçlük,
* Dudak veya dilde şişlik,
* Baygınlık hissi,
* Bilinç değişikliği,
* Yaygın alerjik reaksiyonlar,
* Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde gelişen temaslar.

Uzmanlardan Korunma Tavsiyeleri

Uzmanlar, denizanası yoğunluğunun bildirildiği bölgelerdeki uyarı levhalarına dikkat edilmesini ve yerel yönetimlerin açıklamalarının takip edilmesini öneriyor.

Kıyıya vurmuş veya ölü görünen denizanalarına da çıplak elle dokunulmaması gerektiği belirtiliyor. Çünkü dokunaçlarda bulunan yakıcı hücreler uzun süre etkisini koruyabiliyor.

Çocukların denizanalarıyla oynamasına izin verilmemesi ve su sporlarıyla uğraşan kişilerin uygun koruyucu ekipman kullanması da öneriler arasında yer alıyor.

Bilim insanları, denizanalarının deniz ekosisteminin doğal bir parçası olduğunu ancak iklim değişikliği, küresel deniz taşımacılığı ve çevresel değişimlerin bazı türlerin dağılımını etkileyebildiğini belirtiyor. Uzmanlar, temasların büyük bölümünün ciddi sonuç doğurmadığını, doğru ilk yardım uygulanmasının ve alarm belirtileri geliştiğinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasının en doğru yaklaşım olduğunu vurguluyor.

Kaynaklar

* World Health Organization (Deniz canlılarına bağlı yaralanmalar ve ilk yardım önerileri)
* Centers for Disease Control and Prevention
* National Oceanic and Atmospheric Administration
* Mediterranean Science Commission
* Marine Biology literatürü
* Akdeniz ve Ege Denizi’ndeki denizanası dağılımına ilişkin hakemli bilimsel yayınlar
* Türkiye kıyılarında Lessepsiyen göç ve Rhopilema nomadica üzerine yayımlanan akademik çalışmalar

Türkiye’deki Yılanların Büyük Bölümü Zararsız

Uzmanlara göre Türkiye’de yaşayan yılan türlerinin önemli bir kısmı insanlar açısından ciddi tehdit oluşturmuyor. Halk arasında yaygın olan “tüm yılanlar zehirlidir” inanışının doğru olmadığı belirtilirken, tıbbi açıdan en fazla önem taşıyan türlerin başında engerek (Vipera) grubuna ait yılanların geldiği ifade ediliyor.

Bu türlerin zehri; doku hasarı, yaygın ödem, pıhtılaşma bozuklukları ve bazı vakalarda yaşamı tehdit edebilecek sistemik komplikasyonlara neden olabiliyor. Ancak uzmanlar, her zehirli yılan ısırığının ağır zehirlenme anlamına gelmediğini vurguluyor.

Akrepler Sıcak Havalarla Birlikte Daha Aktif Hale Geliyor

Türkiye’nin birçok bölgesinde görülen akrepler, özellikle yaz aylarında daha hareketli hale geliyor. Uzmanlar, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz’in bazı bölgelerinde bulunan bazı sarı ve kara akrep türlerinin daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Sağlıklı yetişkinlerde akrep sokmaları çoğu zaman bölgesel ağrı ile sınırlı kalırken, çocuklarda, yaşlılarda, gebelerde ve kronik hastalığı bulunan kişilerde daha ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor.

Hangi Belirtiler Görülebilir?

Yılan ısırıklarında;

* Şiddetli ağrı,
* Hızla gelişen şişlik,
* Morarma ve kızarıklık,
* Bulantı ve kusma,
* Baş dönmesi,
* Nefes darlığı,
* Tansiyon düşüklüğü,
* Bilinç değişikliği görülebiliyor.

Akrep sokmalarında ise;

* Şiddetli yanma hissi,
* Ağrı,
* Uyuşma ve karıncalanma,
* Terleme,
* Çarpıntı,
* Kas seğirmeleri,
* Solunum güçlüğü,
* Bilinç değişiklikleri ortaya çıkabiliyor.

Uzmanlar, çocuklarda belirtilerin daha hızlı ilerleyebileceğini belirtiyor.

İlk Yardımda Doğru Yaklaşım Hayat Kurtarıyor

Uzmanlara göre yılan ısırığı veya akrep sokması sonrasında yapılması gereken ilk şey sakin kalmak ve gereksiz hareketten kaçınmak.

Önerilen uygulamalar şöyle sıralanıyor:

* Kişiyi güvenli bölgeye almak,
* Etkilenen uzvu mümkün olduğunca hareketsiz tutmak,
* Yüzük, saat ve dar takıları çıkarmak,
* Yarayı temiz tutmak,
* Olay saatini not etmek,
* Güvenli mesafeden fotoğraf çekmek,
* En kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurmak veya 112’yi aramak.

Bu Hataları Yapmayın

Uzmanlar, toplumda yaygın olan bazı yanlış uygulamaların ciddi zararlar verebildiğini belirtiyor.

Özellikle şu uygulamalardan kaçınılması gerekiyor:

* Yarayı kesmek,
* Zehri emmeye çalışmak,
* Turnike uygulamak,
* Bölgeyi yakmak,
* Kimyasal veya bitkisel maddeler sürmek,
* Uzun süre buz uygulamak,
* Hastayı yürütmek veya koşturmak.

Bu yöntemlerin doku hasarını artırabileceği ve tedaviyi geciktirebileceği ifade ediliyor.

Her Yılan Isırığında Panzehir Kullanılmıyor

Hastanede yapılan değerlendirmelerde hastanın klinik durumu yakından takip edilirken, gerekli laboratuvar testleri gerçekleştiriliyor ve destek tedavileri uygulanıyor.

Uzmanlar, toplumda yaygın inanışın aksine her yılan ısırığında panzehir (antivenom) kullanılmadığını vurguluyor. Antivenom tedavisinin yalnızca belirli klinik kriterler oluştuğunda ve hekim kararıyla uygulandığı belirtiliyor.

Akrep sokmalarında da ağır sistemik bulgular görülmeyen vakalarda çoğu zaman destek tedavisi yeterli olabiliyor.

Kimler Daha Fazla Risk Altında?

Bilimsel verilere göre;

* Çocuklar,
* İleri yaştaki bireyler,
* Gebeler,
* Kalp ve akciğer hastaları,
* Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

daha yüksek risk grubunda yer alıyor.

Ayrıca tarım işçileri, çobanlar, kampçılar, doğa yürüyüşü yapanlar ve açık arazide çalışan kişiler de dikkatli olması gereken gruplar arasında bulunuyor.

Basit Önlemlerle Risk Azaltılabiliyor

Uzmanlar;

* Kalın ve kapalı ayakkabı giyilmesini,
* Uzun paçalı kıyafet tercih edilmesini,
* Taş ve odun altlarına çıplak elle uzanılmamasını,
* Gece el feneri kullanılmasını,
* Kamp alanlarında ayakkabı ve kıyafetlerin kontrol edilmesini öneriyor.

Ayrıca ev çevresinde moloz, odun ve atık birikiminin önlenmesinin de yılan ve akreplerin barınma alanlarını azaltabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, yılan veya akrebi yakalamaya ya da öldürmeye çalışmanın yeni yaralanmalara yol açabileceğini hatırlatarak, güvenli mesafeye çekilmenin ve profesyonel yardım çağırmanın en doğru yaklaşım olduğunu ifade ediyor.

Yapılan değerlendirmelere göre yılan ısırıkları ve akrep sokmalarının büyük bölümü, doğru ilk yardım uygulamaları ve zamanında sağlık kuruluşuna başvurulması sayesinde başarılı şekilde tedavi edilebiliyor.

Kaynaklar

* World Health Organization (Snakebite Envenoming Fact Sheet)
* Centers for Disease Control and Prevention (Snakebite and Venomous Animal Guidance)
* International Society on Toxinology
* Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği
* Türk Acil Tıp Derneği
* UpToDate: Snakebites and Scorpion Stings Management Reviews
* Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri rehberleri ve toksikoloji uygulama önerileri.

Açıklamada, Akçaabat Fen Lisesi’nin yıllardır elde ettiği akademik başarılar, güçlü pansiyon sistemi, disiplinli eğitim anlayışı ve öğrenci, öğretmen, veli iş birliğiyle bölgenin örnek eğitim kurumlarından biri haline geldiği vurgulandı.

Okulun bugün ulaştığı seviyede yönetim kadrosunun, öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin ortak emeğinin bulunduğu belirtilen açıklamada, Süleyman Hakan Aydın’ın okulun gelişim sürecine önemli katkılar sunduğu ifade edildi.

Okul Aile Birliği, taleplerinin kişisel değil, kurumsal bir hassasiyetten kaynaklandığını belirtti. Açıklamada, öğrencilerin geleceği, okulun başarı çizgisinin korunması ve yıllar içinde oluşan kurumsal hafızanın devam ettirilmesi adına Aydın’ın görevine iade edilmesinin beklendiği kaydedildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bizler için mesele kişisel değil; öğrencilerimizin geleceği, okulumuzun başarı çizgisinin korunması ve yıllar içerisinde oluşturulan kurumsal hafızanın devam ettirilmesidir.”

Veliler, görev değişikliğine ilişkin kararın gerekçelerinin kamuoyuyla şeffaf şekilde paylaşılmasını da talep etti. Okulun geleceğine yönelik oluşan kaygıların giderilmesi için yetkililerden kapsamlı bilgilendirme beklendiği ifade edildi.

Akçaabat Fen Lisesi Okul Aile Birliği, eğitimde istikrarın sürdürülebilir başarı açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, öğrenci, veli ve eğitim camiasının görüşlerinin dikkate alınmasını istedi.

Açıklama, eğitim camiasında ve veliler arasında geniş yankı uyandırırken, gözler konuyla ilgili yapılacak resmi açıklamalara çevrildi.

Tarihi Sonuç: 20-24 Yaş Grubunda Ölüm Görülmedi

Bilim insanlarının İngiltere genelindeki ulusal verileri analiz ettiği çalışmada, HPV aşısının uygulanmaya başlamasının ardından rahim ağzı kanserine bağlı ölümlerde dikkat çekici bir düşüş tespit edildi.

Araştırmaya göre 2020-2024 yılları arasında İngiltere’de 20-24 yaş aralığındaki kadınlarda rahim ağzı kanserine bağlı hiçbir ölüm kaydedilmedi. Uzmanlar bunun kayıt altına alınan ilk dönem olduğunu belirtiyor.

Ölüm Riski “Sıfıra Yakın”

Araştırmayı yürüten ekip, 12-13 yaşlarında HPV aşısı yapılan kız çocuklarının 30 yaşına gelmeden rahim ağzı kanserinden hayatını kaybetme riskinin “sıfıra yakın” seviyeye indiğini hesapladı.

30-34 yaş aralığındaki aşılanmış kadınlarda ise rahim ağzı kanserine bağlı ölüm riskinin yüzde 63 daha düşük olduğu bildirildi.

Yaklaşık 200 Hayat Kurtarıldı

Araştırmacılar, HPV aşı programının başlamasından bu yana yalnızca İngiltere’de yaklaşık 200 genç kadının hayatının kurtarıldığını tahmin ediyor.

Çalışma, HPV aşısının enfeksiyonu ve kanser öncüsü lezyonları azaltmanın ötesinde, doğrudan yaşam kurtaran bir halk sağlığı müdahalesi olduğunu ortaya koyuyor.

Uzmanlardan Uyarı: Tarama Programları Devam Etmeli

Uzmanlar, elde edilen başarılı sonuçlara rağmen rahim ağzı kanseri taramalarının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. HPV aşısı çok yüksek koruma sağlasa da tüm yüksek riskli HPV türlerini kapsamıyor ve düzenli tarama programları erken teşhis açısından önemini koruyor.

Dünya Genelinde Kanserin Önlenmesinde Kritik Araç

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre rahim ağzı kanseri kadınlarda en sık görülen kanserlerden biri olmaya devam ediyor. HPV’nin rahim ağzı kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 99’undan sorumlu olduğu biliniyor. Son yıllarda ABD, İsveç ve İngiltere’den gelen çalışmalar, yüksek aşılama oranlarına sahip bölgelerde rahim ağzı kanseri vakalarının ve ölümlerinin hızla azaldığını gösteriyor.

Uzmanlar, HPV aşısı ile düzenli tarama programlarının birlikte uygulanması halinde rahim ağzı kanserinin gelecek yıllarda büyük ölçüde ortadan kaldırılabileceğini belirtiyor.

Ancak dosyanın önünde önemli bir belirsizlik de bulunuyor. Haberlere göre Alexander Nübel, mevcut aşamada kariyer planlamasında Beşiktaş seçeneğini öncelikli sırada değerlendirmiyor. Bu nedenle siyah-beyazlıların ilgisinin somut bir zemine oturmuş olması dikkat çekse de, transferin kısa sürede sonuçlanabilecek bir dosya olmadığı yorumları yapılıyor.

Beşiktaş’ın yabancı basında öne çıkan bir diğer transfer başlığı ise Pierre-Emile Højbjerg oldu. L’Équipe kaynaklı haberlerde, siyah-beyazlı kulübün Marsilya forması giyen deneyimli orta saha oyuncusu için yaklaşık 10 milyon euro seviyesinde bir teklif sunduğu, ancak bu teklifin Fransız kulübü tarafından kabul edilmediği öne sürüldü.

Bu iddia, Højbjerg dosyasını sıradan bir transfer söylentisinin ötesine taşıyor. Çünkü burada yalnızca ilgi ya da takip bilgisi değil, doğrudan teklif aşamasına geçildiği iddiası yer alıyor. Marsilya’nın oyuncu için daha yüksek bir beklenti içinde olduğu değerlendirilirken, taraflar arasında yeni bir temas olup olmayacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.

Beşiktaş cephesinde her iki dosya da farklı zorluklar barındırıyor. Nübel transferinde oyuncunun öncelikleri belirleyici görünürken, Højbjerg transferinde ise bonservis pazarlığının seyrinin kritik olacağı ifade ediliyor.

Siyah-beyazlı yönetimin transfer çalışmalarını birden fazla hat üzerinden sürdürdüğü, hem kaleci hem de merkez orta saha için alternatifli bir liste üzerinde hareket ettiği değerlendiriliyor. Yabancı basına yansıyan bu iki iddia, Beşiktaş’ın yaz transfer döneminde iddialı ve mali açıdan dikkat gerektiren dosyalar üzerinde çalıştığını gösteriyor.

Tedavi, rehabilitasyon ve eğitim sürecini birlikte yürüten Nida Nur Nergiz, tüm zorluklara karşın fakülteden mezun olmayı başardı. Nergiz’in mezuniyetinin ardından 112 Acil Çağrı Merkezi’nde doktor olarak göreve başladığı belirtildi.

Genç doktorun hikâyesi, kadına yönelik şiddetin yıkıcı sonuçlarını bir kez daha gündeme taşırken, aynı zamanda hayata tutunma, mesleki kararlılık ve mücadele azminin güçlü bir örneği olarak dikkat çekti.

Nida Nur Nergiz’in yaşadığı süreç, sağlık camiasında ve kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Ağır bir saldırının ardından hekimlik mesleğine adım atan Nergiz’in mücadelesi, birçok kişi tarafından “yeniden ayağa kalkmanın” simge hikâyelerinden biri olarak değerlendirildi.

Amaç Sadece Kilo Vermek Değil, Doğru Kiloyu Vermek

GLP-1 ilaçları iştahı azaltarak ve sindirimi yavaşlatarak kilo kaybı sağlıyor. Ancak hızlı kilo kaybı sırasında yalnızca yağ değil, kas dokusu da azalabiliyor. Bu durum özellikle ileri yaşta hareket kabiliyeti, metabolik sağlık ve yaşam kalitesi açısından önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor.

MetaShape’in hayvan modellerinde elde ettiği bulgulara göre MS 001 ile semaglutid kombinasyonu, yalnızca semaglutid kullanımına kıyasla daha derin kilo kaybı sağladı. Çalışmada ayrıca kas ağırlığında artış ve koşu bandı dayanıklılığında iyileşme gözlendi.

Daha Az Yemek Değil, Daha Fazla Enerji Harcaması

Şirketin açıklamasına göre MS 001’in dikkat çeken yönlerinden biri, kilo kaybını yalnızca gıda alımını azaltarak değil, enerji harcamasını ve yağ metabolizmasını artırarak desteklemesi. Bu yönüyle ilaç adayı, mevcut GLP-1 tedavilerini tamamlayıcı bir mekanizma sunabilir.

Araştırmacılar, bu yaklaşımın obezite tedavisinde “tartıdaki rakamdan” çok vücut kompozisyonuna odaklanan yeni bir dönemin işareti olabileceğini belirtiyor.

Tedavi Bırakıldıktan Sonra Kilo Geri Alımı da Hedefte

GLP-1 tedavilerinde en önemli tartışmalardan biri, ilaç bırakıldıktan sonra verilen kiloların yeniden alınabilmesi. MetaShape’in preklinik verilerine göre MS 001 alan hayvanlarda GLP-1 tedavisinin kesilmesinden sonra kilo geri alımı daha sınırlı gerçekleşti.

Bu bulgu, MS 001’in gelecekte kilo kaybını sürdürmeye yardımcı olabilecek bir “idame tedavisi” adayı olarak da araştırılabileceğini gösteriyor. Ancak bu etkinin insanlarda geçerli olup olmadığını belirlemek için klinik çalışmalara ihtiyaç var.

NAD+ Mekanizmasıyla Yaşlanma Araştırmalarının da Radarında

MS 001, purin nükleozid fosforilaz inhibitörü olarak tanımlanıyor. Şirket, bu mekanizmanın hücresel NAD+ düzeylerini artırabileceğini ve yağ metabolizmasını yeniden programlayabileceğini belirtiyor. NAD+ molekülü, hücre enerjisi ve metabolik işlevler açısından yaşlanma araştırmalarında yakından izlenen başlıklardan biri.

Buna karşın uzmanlar, MS 001’in henüz yaşlanma karşıtı bir tedavi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Mevcut veriler obezite ve metabolik sağlık alanındaki erken dönem bulgularla sınırlı.

İnsan Çalışmaları Belirleyici Olacak

MetaShape Pharma, MS 001’i klinik geliştirme aşamasına taşımak için 10 milyon dolarlık Seri A finansman turuna hazırlanıyor. İlk etkinlik verilerinin 2029 yılında alınması hedefleniyor.

Şimdilik bulgular umut verici olsa da MS 001’in güvenliği, etkinliği ve GLP-1 tedavilerine gerçek katkısı ancak insan çalışmalarından sonra netleşecek.

İlk müdahalenin ardından hastaneye kaldırılan Kahraman’ın kalp krizi geçirdiği belirlendi. Doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamayan Kahraman’ın vefatı ailesi, yakınları ve mahalle sakinlerini derin üzüntüye boğdu.

Evli ve iki çocuk babası olduğu öğrenilen Kadir Kahraman’ın cenazesi, kılınan cenaze namazının ardından Boğaz Mahallesi Aile Kabristanlığı’nda toprağa verildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının “Güvenilir Gıda” sistemi üzerinden yayımlanan güncel kamuoyu duyuruları, taklit ve tağşiş yapılan ürünleri yeniden gündeme taşıdı. Son saatlerde yayımlanan haberlerde, Bakanlığın resmi listesine atıfla çok sayıda temel gıda ürününde uygunsuzluk tespit edildiği aktarıldı.

Bakanlığın duyurusunda, taklit veya tağşiş yapıldığı laboratuvar sonucuyla kesinleşen ürünlerin firma adı, marka, ürün adı, uygunsuzluk türü, parti veya seri numarası ve il bilgileriyle kamuoyuna sunulduğu belirtildi.

ET VE SÜT ÜRÜNLERİ ÖNE ÇIKTI

Güncel listede et ve et ürünleri ile süt ürünleri dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı. Haber kaynaklarına yansıyan bilgilere göre kuşbaşı et, kavurma, kebap, sucuk, peynir, kaşar peyniri, yoğurt, tereyağı ve ayran gibi ürünlerde farklı uygunsuzluklar tespit edildi.

Bazı ürünlerde içeriğin mevzuata aykırı şekilde değiştirildiği, bazı ürünlerde ise ürünün temel özelliğini etkileyen içerik eksikliği bulunduğu kaydedildi.

BAL, ZEYTİNYAĞI, BAHARAT VE ÇAY DA LİSTEDE

Tağşiş listesinde yalnızca hayvansal ürünler değil; bal, zeytinyağı, sirke, pul biber, sumak, baharat, çay ve macun gibi ürünler de yer aldı. Bakanlık sisteminde bu tür duyurular, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla yayımlanıyor.

Resmi listede yer alan bilgiler, “taklit veya tağşiş yapılan gıdalar” ile “sağlığı tehlikeye düşürebilecek gıdalar” başlıkları altında ayrı ayrı gösteriliyor.

RESMİ LİSTE ESAS ALINIYOR

Bakanlık, kontroller sonucunda elde edilen ve laboratuvarla kesinleşen bilgilerin kamuoyuyla paylaşılabildiğini duyuruyor. Bu nedenle listede yer almayan firma veya ürünler hakkında kesin hüküm kurulması doğru kabul edilmiyor.

Tüketiciler, şüpheli gıda ürünleriyle ilgili bildirimlerini ALO 174 Gıda Hattı üzerinden yapabiliyor. Güncel firma ve ürün bilgilerine ise Bakanlığın “Güvenilir Gıda” platformu ve e-Devlet üzerindeki güncel gıda kamuoyu duyurusu hizmetinden erişilebiliyor.

SON DURUM

19 Haziran 2026 itibarıyla son saatlerdeki haber akışı, Bakanlığın güncel tağşiş listesinin yeniden kamuoyuna yansıması üzerine yoğunlaştı. Yeni bir münferit operasyon açıklamasından çok, resmi listede yer alan taklit ve tağşiş kayıtlarının güncel haberleştirilmesi öne çıktı.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi. Kazada ağır yaralanan Yıldırım, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldı. Yıldırım, hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Kazayla ilgili Tirebolu Cumhuriyet Savcılığı tarafından soruşturma başlatıldı.

Milyonlarca Kişinin Sağlık Verileri İncelendi

Araştırmacılar, uzun yıllar boyunca takip edilen milyonlarca kişinin sağlık kayıtlarını analiz ederek sigara bırakma yöntemleri ile akciğer kanseri arasındaki ilişkiyi değerlendirdi. Elde edilen sonuçlar, sigarayı bıraktıktan sonra elektronik sigara kullanmaya devam eden bireylerde akciğer kanseri gelişme riskinin sürdüğünü gösterdi.

Çalışmada özellikle uzun süre yoğun sigara kullanan kişilerde riskin daha belirgin olduğu kaydedildi. Araştırmacılar, elektronik sigaraların bazı zararlı maddelere maruziyeti azaltabilse de akciğer dokusu üzerindeki olumsuz etkilerin tamamen ortadan kalkmadığını belirtti.

Tam Bırakma En Güvenli Yol Olarak Öne Çıkıyor

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de sigarayı bıraktıktan sonra herhangi bir nikotin veya tütün ürünü kullanmayan bireylerin sağlık açısından en avantajlı grup olması oldu.

Bilim insanları, elektronik sigaranın sigarayı bırakma sürecinde bazı kişiler için geçiş aracı olarak değerlendirilebileceğini ancak uzun vadeli kullanımın risksiz olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.

Halk Sağlığı İçin Önemli Mesaj

Son yıllarda özellikle gençler arasında hızla yaygınlaşan elektronik sigaralar, birçok ülkede sigara kullanımına alternatif olarak pazarlanıyor. Ancak yeni araştırma, bu ürünlerin tamamen zararsız olduğu yönündeki algının bilimsel verilerle desteklenmediğini ortaya koyuyor.

Uzmanlar, akciğer kanseri başta olmak üzere tütün ve nikotin kaynaklı hastalık risklerini azaltmanın en etkili yolunun tüm tütün ve nikotin ürünlerini tamamen bırakmak olduğunu ifade ediyor.

Nature Medicine’da yayımlanan çalışma, elektronik sigaraların uzun dönem sağlık etkilerine ilişkin en kapsamlı araştırmalardan biri olarak değerlendirilirken, halk sağlığı politikaları açısından da önemli veriler sunuyor.

Ekiplerin müdahalesiyle bulunduğu yerden çıkarılan Suver, Kaşüstü Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Vücudunda çeşitli kırıklar bulunduğu öğrenilen Hasan Suver’in genel sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi. Olayla ilgili süreç sağlık ekipleri tarafından takip ediliyor.

En güçlü sinyallerden biri Amedspor cephesinde geldi. İskoç basınında yer alan haberlere göre Amedspor, Hammarby forması giyen sağ bek Hampus Skoglund için ilk resmi teklifi yapan kulüp oldu. Haberde, 22 yaşındaki oyuncuya Rangers’ın da ilgi gösterdiği, ancak Amedspor’un somut adımı atan taraf olarak öne çıktığı belirtildi. Skoglund için yaklaşık 2 milyon sterlinlik bir piyasa beklentisinden söz ediliyor.

Beşiktaş için ise İtalya kaynaklı Kristjan Asllani iddiası yeniden gündeme geldi. TuttomercatoWeb’in haberine göre siyah-beyazlılar, Inter forması giyen Arnavut orta saha için daha düşük maliyetli bir formül arıyor. Haberde Beşiktaş’ın bonservis tarafında indirim istediği ve dosyanın yeniden hareketlendiği aktarılıyor. Bu gelişme, daha önce gündeme gelen Asllani dosyasının yeni ayrıntılarla tekrar ısındığını gösteriyor.

Başakşehir adına öne çıkan yabancı kaynaklı iddia ise Venezia stoperi Seid Korać oldu. İtalyan basını, Lüksemburglu savunmacıya Türkiye’den Başakşehir’in, Belçika’dan ise Royal Antwerp’in ilgi gösterdiğini yazdı. Haberde henüz sonuçlanmış bir tekliften söz edilmese de oyuncu için ilk ciddi dış temasların başladığı belirtiliyor.

Konyaspor cephesinde ise Brian Cipenga dosyası dikkat çekiyor. Yabancı kaynaklara göre yeşil-beyazlı kulüp, CD Castellón ile sözleşmesi sona erecek 28 yaşındaki kanat oyuncusuna iki sezonluk somut teklif sundu. Haberde Konyaspor’un oyuncudan yanıt beklediği, ancak İspanya’dan da rakip kulüplerin devrede olduğu ifade edildi.

Bu aşamada söz konusu dosyaların büyük bölümü henüz resmi imza noktasına ulaşmış değil. Ancak yabancı basında çıkan son haberler, Türk kulüplerinin yalnızca yıldız isimlerde değil, genç, fırsat ve maliyet dengesi yüksek oyuncularda da yoğun bir hazırlık içinde olduğunu gösteriyor. Özellikle Amedspor’un Skoglund hamlesi ve Beşiktaş’ın Asllani dosyasındaki yeniden hareketlilik, önümüzdeki günlerde daha somut gelişmelere dönüşebilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Merhum Ekrem Reis için bugün, 19 Haziran’da ikindi namazına müteakip Araklı Kalecik Mahallesi Camii’nde cenaze namazı kılınacak. Reis, kılınacak cenaze namazının ardından dualarla son yolculuğuna uğurlanacak.

Türk Futbolunda İz Bırakan Bir Kariyer

Manisaspor’da parlayan Caner Erkin, kariyeri boyunca Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş, Başakşehir, Fatih Karagümrük, Eyüpspor ve Sakaryaspor gibi kulüplerde forma giydi. Yurt dışında ise CSKA Moskova ve Inter deneyimleri yaşadı.

Sahadaki enerjisi, sert şutları ve duran toplardaki etkisiyle uzun yıllar futbolseverlerin yakından takip ettiği Erkin, Süper Lig’in en dikkat çeken yerli oyuncularından biri oldu.

Milli Formayı da Taşıdı

Caner Erkin, A Milli Futbol Takımı’nda da görev alarak Türkiye’yi uluslararası arenada temsil etti. Kariyeri boyunca lig şampiyonlukları, kupa zaferleri ve önemli maçlarda aldığı sorumluluklarla adından söz ettirdi.

37 yaşındaki futbolcunun vedası, Türk futbolunda bir dönemin kapanışı olarak değerlendirildi.

Kazanın ardından çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve güvenlik ekipleri yönlendirildi. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Kara, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.

Ardeşen’de ASEL Demir işletmesinin sahibi olan Orhan Kara’nın vefatı ilçede büyük üzüntüye neden oldu. Kara’nın aynı zamanda Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Genel Sekreteri Said Yaşıyan’ın yeğeni olduğu öğrenildi.

Merhum Orhan Kara için bugün Ardeşen Merkez Camii’nde cuma namazının ardından cenaze namazı kılınacak. Kara’nın naaşı, daha sonra aile kabristanlığında toprağa verilecek. Taziyelerin ise Hamidiye Köyü’ndeki aile evinde kabul edileceği bildirildi.

Ardeşen’de geniş bir çevre tarafından tanınan ve sevilen Orhan Kara’nın vefatı, yakınları başta olmak üzere ilçe halkını derin bir üzüntüye sevk etti.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: