Cenaze Programı Açıklandı

Paylaşılan bilgilere göre Dr. Öğr. Üyesi Berna Dömbekçi’nin cenazesi, 12 Mayıs 2026 Salı günü öğle namazının ardından İstanbul’daki Mimar Sinan Camii’nden kaldırılacak. Cenazenin daha sonra Zincirlikuyu Aile Mezarlığı’na defnedileceği bildirildi.

Üniversite çevresinde saygın bir akademisyen olarak bilinen Dömbekçi’nin vefatı sonrası sosyal medyada da çok sayıda taziye mesajı yayımlandı. Öğrencileri ve meslektaşları, onun eğitim hayatına katkılarını ve akademik birikimini paylaşan mesajlarla üzüntülerini dile getirdi.

Akademi Dünyasında Üzüntü Yarattı

Muhasebe ve Vergi Uygulamaları alanında görev yapan Dr. Öğr. Üyesi Berna Dömbekçi’nin ani vefatı, özellikle Kırklareli Üniversitesi çevresinde derin bir üzüntüye neden oldu. Üniversiteye yakın birçok akademisyen ve mezun, yayımladıkları mesajlarda Dömbekçi’nin öğrencilerine yaklaşımını ve çalışma disiplinini vurguladı.

Yetkililer tarafından ölüm nedenine ilişkin resmi bir açıklama paylaşılmadı.

2026 Emekli Bayram İkramiyesi Ne Kadar?

2026 yılı için emekli bayram ikramiyesi tutarı 4.000 TL olarak uygulanıyor. Ramazan Bayramı öncesinde de aynı tutar üzerinden ödeme yapılmıştı. Kurban Bayramı için yeni bir zam kararı açıklanmadı.

Dul ve yetim aylığı alan hak sahipleri ise ikramiyeden hisse oranlarına göre yararlanıyor. Bu nedenle herkesin hesabına aynı tutarın geçmesi beklenmiyor.

Emekli Bayram İkramiyesi Ne Zaman Yatacak?

Şu ana kadar SGK veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Kurban Bayramı ikramiyesi için kesin ödeme takvimi duyurulmadı. Güncel beklenti, ödemelerin 18-24 Mayıs 2026 haftasında tamamlanması yönünde.

Geçmiş uygulamalarda ödemeler genellikle tahsis numarası ve emeklilik statüsüne göre kademeli yapıldı. Bu nedenle SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklileri için farklı günler açıklanabilir.

Maaşlarla Birlikte Mi Yatacak?

Emeklilerin en çok merak ettiği başlıklardan biri de “bayram ikramiyesi emekli maaşıyla birlikte mi yatacak?” sorusu. Mayıs ayı emekli maaşlarının erkene alınıp alınmayacağına ilişkin de henüz resmi takvim açıklanmış değil.

Ramazan Bayramı döneminde maaş ve ikramiye ödemeleri bayram öncesine çekilmişti. Ancak Kurban Bayramı için aynı yöntemin uygulanıp uygulanmayacağı resmi duyuruyla netleşecek.

Ödeme Bilgisi Nereden Kontrol Edilir?

Emekliler, ödeme ve aylık bilgilerini e-Devlet üzerinden 4A, 4B ve 4C emekli aylık bilgisi ekranlarından takip edebiliyor. SGK ödeme bilgileri de yine e-Devlet hizmetleri üzerinden görüntülenebiliyor.

Beklenti Resmi Açıklamaya Çevrildi

Kurban Bayramı öncesinde ikramiye ödemelerinin arife gününden önce tamamlanması bekleniyor. Ancak kesin tarih için SGK ve Bakanlık açıklaması belirleyici olacak. Bu nedenle emeklilerin banka hesaplarını ve e-Devlet ödeme ekranlarını takip etmesi gerekiyor.

Sabahın ilk ışıklarıyla ortaya çıkan manzara ise bölgede adeta şok etkisi oluşturdu. Telef olan hayvanlarını gören besici Ömer Aysoy’un büyük maddi zarara uğradığı belirtildi. Özellikle kırsal mahallelerde geçimini hayvancılıkla sağlayan vatandaşlar, son aylarda ayıların yerleşim alanlarına daha sık inmeye başladığını ifade ediyor.

Bölge sakinleri, ormanlık alanlarda yiyecek bulmakta zorlanan yaban hayvanlarının artık köylere kadar indiğini söylerken, benzer olayların yalnızca Köprübaşı ile sınırlı olmadığını, Doğu Karadeniz’in birçok noktasında korkunun giderek büyüdüğünü dile getiriyor.

Vatandaşlar özellikle gece saatlerinde çocuklarını ve hayvanlarını dışarı çıkarmaya çekindiklerini belirterek, “Her geçen gün saldırılar artıyor. İnsanlara zarar vermeden önce önlem alınmalı” çağrısında bulundu.

Uzmanlar ise iklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının daralması ve gıda kaynaklarının azalmasının yaban hayvanlarını yerleşim alanlarına yönlendirdiğine dikkat çekiyor. Ancak bölge halkı, yalnızca tespit değil somut koruma adımları görmek istiyor.

Mahalle sakinleri; fotokapan sistemleri kurulması, riskli bölgelere uyarı ekipleri gönderilmesi, zarar gören üreticilere hızlı destek sağlanması ve kırsal güvenlik önlemlerinin artırılması gerektiğini savunuyor. Karadeniz’in sarp dağlarından inen ayılar artık yalnızca doğanın değil, köylünün günlük hayatının da en büyük korkularından biri haline geliyor.

Obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlara yönelik bilimsel ilgi büyürken, Novo Nordisk’ten dikkat çeken yeni bir açıklama geldi. Şirket, semaglutid 7,2 mg dozunun değerlendirildiği STEP UP çalışmasına ait yeni alt analizleri 12-15 Mayıs 2026 tarihlerinde İstanbul’da yapılan Avrupa Obezite Kongresi’nde sundu.

Açıklanan verilere göre, ilk 24 haftada vücut ağırlığının en az yüzde 15’ini kaybeden “erken yanıt veren” katılımcılar, 72. haftaya gelindiğinde ortalama yüzde 27,7 kilo kaybına ulaştı. Bu oran, tedaviye hızlı yanıt veren bireylerde kilo kaybının zaman içinde daha da belirginleşebildiğini gösterdi.

Çalışmada 1.400’den fazla yetişkin yer aldı

STEP UP çalışması, tip 2 diyabeti bulunmayan obeziteli 1.407 yetişkin üzerinde yürütüldü. Araştırmada semaglutid 7,2 mg dozu, mevcut 2,4 mg doz ve plasebo ile karşılaştırıldı. 72 haftalık takip sonunda 7,2 mg grubunda ortalama kilo kaybı yüzde 20,7, 2,4 mg grubunda yüzde 17,5, plasebo grubunda ise yüzde 2,4 olarak bildirildi.

Şirketin paylaştığı verilere göre 7,2 mg doz alan katılımcıların yaklaşık yüzde 27’si ilk 24 haftada erken yanıt verdi. Bu oran 2,4 mg dozda yaklaşık yüzde 21, plaseboda ise yüzde 3 olarak açıklandı.

Kilo kaybının büyük bölümü yağ kütlesinden geldi

Ayrı bir alt analizde, kilo kaybının vücut kompozisyonuna etkisi de incelendi. MRI görüntülemeleriyle yapılan değerlendirmede, semaglutid kullananlarda kaybedilen kilonun yüzde 84’ünün yağ kütlesindeki azalmadan kaynaklandığı belirtildi. Karın içi visseral yağda yüzde 30’un üzerinde azalma bildirildi.

Kas kütlesinde azalma görülse de, şirket açıklamasında kas fonksiyonunun korunduğu ve 30 saniyelik otur-kalk testiyle fonksiyonel kas gücünde anlamlı bir bozulma izlenmediği aktarıldı. Bu bulgu, hızlı kilo kaybı tedavilerinde sık tartışılan “kas kaybı” endişesi açısından dikkat çekti.

Uzmanlar için ne anlama geliyor?

Yeni veriler, obezite tedavisinde bireysel yanıtın önemini bir kez daha öne çıkarıyor. Erken dönemde belirgin kilo kaybı yaşayan hastalarda daha yüksek toplam kayıp görülebilirken, erken yanıt vermeyen grupta da klinik açıdan anlamlı kilo kaybı bildirildi.

Ancak bu sonuçlar, ilacın herkes için aynı etkiyi göstereceği anlamına gelmiyor. Obezite tedavisinde ilaç kullanımı; hekim değerlendirmesi, yaşam tarzı düzenlemeleri, yan etki takibi ve kişisel risklerin birlikte ele alınmasını gerektiriyor.

Oyuncu Gamze Topuz ile eski futbolcu Tümer Metin hakkında ortaya atılan “yeniden barıştılar” iddiası, son günlerde magazin gündeminin en çok konuşulan konuları arasına girdi. Özellikle Tümer Metin’in, Topuz’un kızı Elisa ile görüntülenmesi sosyal medyada dikkat çekti.

Topuz, iddialara yaptığı açıklamayla yanıt verdi. Ünlü oyuncu, Tümer Metin ile aralarındaki iletişimin sürdüğünü ancak bunun yeni bir ilişki anlamına gelmediğini belirtti.

“Aile bağı sürüyor ama ilişki yok” mesajı

Gamze Topuz’un açıklamasında en dikkat çeken nokta, Tümer Metin’le bağlarının tamamen kopmadığını vurgulaması oldu. Topuz, yıllardır görüştüklerini, Elisa nedeniyle bir arada olduklarını ve bu ilişkinin aile temelli sürdüğünü ifade etti.

Bu açıklama, “Gamze Topuz Tümer Metin barıştı mı?” aramalarına da yanıt niteliği taşıdı. Mevcut tabloya göre ikili arasında yeniden başlayan romantik bir ilişki bulunmuyor.

Tümer Metin’in Elisa ile görüntülenmesi neden gündem oldu?

Barışma iddialarını büyüten gelişme, Tümer Metin’in Elisa ile görüntülenmesi oldu. Bu kareler, sosyal medyada “eski ilişki yeniden mi başladı?” yorumlarına neden oldu.

Ancak Topuz’un açıklaması, konunun romantik bir dönüşten çok aile bağları ve yıllara dayanan iletişim üzerinden okunması gerektiğini gösterdi.

Gamze Topuz ve Tümer Metin neden ayrılmıştı?

Gamze Topuz ile Tümer Metin’in ilişkisi 2017’de başlamış, ikilinin yollarını 2023’te ayırdığı basına yansımıştı. Ayrılığın nedeni hakkında taraflardan detaylı ve resmi bir açıklama yapılmadı.

Bu nedenle ayrılığa ilişkin kesin ifadelerden kaçınmak gerekiyor. Bilinen nokta, ikilinin ayrılık sonrası iletişimi tamamen koparmadığı ve özellikle aile bağları üzerinden medeni bir ilişki sürdürdüğü.

Gamze Topuz kimdir?

Gamze Topuz, televizyon dizileriyle tanınan oyuncular arasında yer alıyor. Oyunculuk kariyerinin yanı sıra özel hayatıyla da zaman zaman magazin gündeminde adından söz ettiriyor.

Son açıklamasıyla Topuz, Tümer Metin’le ilgili merak edilen soruya kapıyı kapattı: İletişim var, aile bağı var; ancak yeniden başlayan bir birliktelik yok.

Yunan kaynaklarında yer alan bilgilere göre kazada yaralanan ismin 22 yaşındaki Survivor yarışmacısı Stavros Floros olduğu belirtildi. Floros’un, yarışma parkuru dışında denizde zıpkınla balık avladığı sırada turistik bir teknenin çarpması sonucu yaralandığı aktarıldı.

Kaza Yarışma Sırasında Değil, Deniz Aktivitesinde Yaşandı

Acun Medya tarafından yapılan açıklamada olayın yarışma parkuru ya da oyun sırasında meydana gelmediği vurgulandı. Açıklamada, kazanın yarışma dışı bir süreçte yaşandığı, yarışmacıya ilk andan itibaren müdahale edildiği ve güvenli şekilde hastaneye sevk edildiği bildirildi.

Yarışmacının sağlık durumunun ciddi ancak stabil olduğu, hayati tehlikesinin bulunmadığı açıklandı. Yetkili denizcilik makamlarının kazanın nasıl meydana geldiğini araştırdığı da belirtildi.

Yayın Geçici Olarak Durduruldu

SKAI, olayın ardından Survivor yayınını askıya aldığını duyurdu. Kanal, yarışmacının sağlık sürecini yakından takip ettiğini ve tedavi ile rehabilitasyon aşamasında destek sağlanacağını açıkladı.

Yunan basınında kazanın Dominik Cumhuriyeti’nde, Saona Adası açıklarında meydana geldiği yazıldı. Bazı kaynaklar, yarışmacının teknenin pervanesi nedeniyle ciddi yaralanmalar yaşadığını aktardı; ancak üretim şirketi, resmi soruşturma tamamlanana kadar doğrulanmamış bilgilerin yayılmaması çağrısı yaptı.

Acun Medya’dan Uyarı: Yanlış Bilgi Yayılmasın

Acun Medya açıklamasında, yarışmacı ve ailesinin mahremiyetine saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti. Şirket, resmi inceleme tamamlanmadan kazaya ilişkin kesin hüküm içeren bilgilerin paylaşılmamasını istedi.

Olayla ilgili soruşturma sürerken, Survivor Yunanistan’ın ne zaman yeniden ekrana döneceğine ilişkin net bir tarih açıklanmadı.

Sosyal medyada kısa sürede gündem olan gelişme, özellikle Kazakistan ve Türk dünyası çevrelerinde ilgiyle karşılandı. Londra’nın tarihi ve siyasi açıdan öne çıkan bölgelerinden St. James’s’te seçilmesi, Abişev’in kariyerinde yeni bir sayfa olarak değerlendirildi.

St. James’s neden önemli?

St. James’s, Londra’nın merkezinde yer alan ve Westminster sınırları içinde bulunan en dikkat çekici bölgelerden biri olarak biliniyor. Buckingham Sarayı, St. James’s Park, Trafalgar Square ve Westminster çevresiyle anılan bölge, İngiltere’nin siyasi ve tarihi hafızasında özel bir yere sahip.

Bu nedenle Abişev’in burada seçilmesi, yalnızca yerel bir başarı olarak değil; aynı zamanda göçmen kökenli isimlerin İngiltere siyasetindeki yükselişinin yeni örneklerinden biri olarak da yorumlanıyor.

Sanjar Abişev kimdir?

Sanjar Abişev, Kazakistan doğumlu bir isim olarak biliniyor. Eğitim hayatında İngiltere geçmişi bulunan Abişev’in Malvern College mezunu olduğu, iş yaşamında ise pazarlama ve girişimcilik alanlarında faaliyet gösterdiği belirtiliyor.

2016 yılından bu yana Blue Swallow Group ile çalışmalar yürüttüğü aktarılan Abişev, iş dünyasındaki tecrübesinin ardından İngiltere yerel siyasetinde de adını duyurdu.

İngiltere’de Türk dünyası için dikkat çeken başarı

Abişev’in St. James’s’te seçilmesi, İngiltere’de yaşayan Kazakistan kökenli topluluklar ve Türk dünyası açısından sembolik değer taşıyor. Eğitim, iş hayatı ve yerel siyaset çizgisinde ilerleyen Abişev’in bu başarısı, Londra’da farklı kökenlerden gelen isimlerin kamusal hayatta daha görünür hale geldiğini gösteriyor.

Sanjar Abişev’in Westminster Belediye Meclisi’ndeki yeni dönemde St. James’s bölgesini temsil etmesi bekleniyor.

Araştırmada Ne Bulundu?

Araştırma, ABD’de yürütülen Adventist Health Study-2 adlı büyük veri tabanı üzerinden gerçekleştirildi. Çalışmada yaklaşık 39 bin 500 kişinin beslenme alışkanlıkları incelendi. Ortalama 15 yılı aşan takip sürecinde 2 bin 858 kişide Alzheimer hastalığı gelişti.

Araştırmacılar, yumurta tüketim sıklığı arttıkça Alzheimer riskinde düşüş gözlendiğini bildirdi. Özellikle haftada birkaç kez yumurta tüketen bireylerde risk oranlarının daha düşük olduğu kaydedildi.

Çalışmada; ayda 1-3 kez, haftada 1 kez, haftada 2-4 kez ve haftada 5’ten fazla yumurta tüketen gruplar ayrı ayrı analiz edildi. Bulgular, hiç ya da çok nadir yumurta tüketen kişilere kıyasla düzenli tüketimin daha düşük Alzheimer riskiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar Neye Dikkat Çekti?

Bilim insanları, yumurtanın kolin başta olmak üzere beyin fonksiyonlarını destekleyen bazı önemli besin öğelerini içerdiğini belirtti. Kolin; hafıza, sinir iletimi ve bilişsel işlevlerde rol oynayan asetilkolin adlı nörotransmitterin üretiminde görev alıyor.

Araştırmanın sonuç bölümünde, yumurtanın “dengeli bir diyetin parçası olarak tüketildiğinde nöroprotektif fayda sağlayabileceği” ifade edildi.

Ancak araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel yapıda olduğunun altını çizdi. Yani çalışma, yumurtanın Alzheimer’ı kesin olarak önlediğini göstermiyor; yalnızca iki durum arasında istatistiksel bir ilişki ortaya koyuyor.

Alzheimer Neden Bu Kadar Önemli?

Alzheimer hastalığı; hafıza kaybı, bilişsel gerileme ve günlük yaşam aktivitelerinde bozulmayla ilerleyen nörodejeneratif bir hastalık olarak biliniyor. Yaşlanan nüfus nedeniyle dünya genelinde Alzheimer vakalarının hızla arttığı belirtiliyor.

Araştırmanın giriş bölümünde de ABD’de Alzheimer’ın en önemli ölüm nedenlerinden biri haline geldiği ve ekonomik yükünün giderek büyüdüğü vurgulandı.

Uzmanlara göre genetik yatkınlık önemli olsa da; beslenme, damar sağlığı, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve çevresel faktörler de Alzheimer riskini etkileyebiliyor.

Yumurta Tüketimi Konusunda Uzmanlar Ne Diyor?

Beslenme uzmanları uzun süredir yumurtanın kaliteli protein, B vitaminleri ve kolin açısından güçlü bir kaynak olduğunu belirtiyor. Ancak bireyin kolesterol düzeyi, kalp-damar hastalıkları, diyabet durumu ve genel beslenme modeli de değerlendirilmeden tek bir besin üzerinden kesin sonuç çıkarılmaması gerektiği ifade ediliyor.

Uzmanlar, “tek bir gıda mucize yaratmaz” uyarısında bulunurken; Akdeniz tipi beslenme, fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve sosyal yaşamın birlikte değerlendirilmesinin daha doğru olacağını belirtiyor.

Çalışmanın Sınırları Neler?

Araştırma, katılımcıların kendi bildirdiği beslenme verilerine dayanıyor. Ayrıca yaşam tarzı, sosyoekonomik durum ve genel sağlık alışkanlıkları gibi birçok değişkenin sonuçları etkileyebileceği ifade ediliyor.

Bu nedenle çalışma; yumurtanın Alzheimer’ı önlediğini değil, düzenli tüketimin daha düşük riskle ilişkili olabileceğini gösteriyor.

Kaynak

Çalışma adı: Egg Intake and the Incidence of Alzheimer’s Disease in the Adventist Health Study-2 Cohort Linked with Medicare Data
Yayın: The Journal of Nutrition
Yayın tarihi: 2026

Dr. Özgün Ömer Asiller’in vefatı, ailesi, yakınları ve sağlık camiasında üzüntüye neden oldu. Genç hekimin ardından, 2025 yılında imza attığı akademik başarılar ve uluslararası derecesi de saygıyla hatırlanıyor.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Dr. Asiller, Avrupa Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Derneği tarafından düzenlenen yeterlilik sınavında “Avrupa Birincisi” olma başarısı göstermişti.

Avrupa birinciliğiyle fakültesini gururlandırmıştı

Dr. Özgün Ömer Asiller’in 2025 yılında elde ettiği derece, hem Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hem de Türkiye tıp camiası adına önemli bir başarı olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlık eğitimini sürdüren Asiller’in bu başarısı, anesteziyoloji ve yoğun bakım alanında uluslararası ölçekte dikkat çeken bir akademik performans olarak değerlendirildi.

2025 yılında 10 uluslararası yayına imza attı

Dr. Asiller, aynı yıl bilimsel üretkenliğiyle de öne çıktı. Paylaşılan bilgilere göre 2025 yılında 10 uluslararası yayına katkı sundu.

Çalışmalarının, New England Journal of Medicine başta olmak üzere Q1 sınıfı dergilerde yer aldığı belirtildi.

Toplam 16 bilimsel yayın

Genç hekimin toplam 16 bilimsel yayına imza attığı aktarıldı. Anesteziyoloji ve yoğun bakım alanındaki çalışmaları, akademik çevrelerde dikkat çeken bir üretkenliğe işaret etti.

Dr. Özgün Ömer Asiller’in kısa sürede ortaya koyduğu bu başarı, genç hekimlerin bilimsel alanda uluslararası düzeyde nasıl güçlü bir iz bırakabileceğini gösteren örneklerden biri oldu.

Vefatının ardından başarıları hatırlandı

Dr. Asiller’in dün hayatını kaybetmesi, sağlık camiasında derin üzüntüyle karşılandı. Genç hekimin ardından mesleki emeği, akademik çalışmaları ve Avrupa birinciliği saygıyla anılıyor.

Özgün Ömer Asiller’in 2025 yılında elde ettiği başarılar, vefat haberinin ardından yalnızca bir akademik derece olarak değil, genç yaşta ortaya konmuş değerli bir emek ve bilimsel gayret olarak yeniden gündeme geldi.

Olay, Uşak’ta Kuyucak ile Kemalöz Mahallesi arasındaki tarla bölgesinde meydana geldi. İddiaya göre bölgede hareketsiz halde bir kişiyi gören vatandaşlar durumu ekiplere bildirdi.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde yerde bulunan kişinin hayatını kaybettiği belirlendi.

Hayatını kaybeden kişinin kimliği belirlendi

Yapılan incelemede hayatını kaybeden kişinin 63 yaşındaki G.A. olduğu öğrenildi. İlk belirlemelere göre G.A.’nın boğaz kısmında kesik bulunduğu ifade edildi.

Olay yerinde güvenlik önlemi alan ekipler, çevrede detaylı inceleme yaptı. Ceset, savcılık ve olay yeri inceleme çalışmalarının ardından otopsi yapılmak üzere morga kaldırıldı.

Şüpheli ya da şüpheliler aranıyor

G.A.’nın ölümüne ilişkin soruşturma sürerken, olayın cinayet şüphesiyle değerlendirildiği öğrenildi. Güvenlik güçleri, olayla bağlantılı kişi ya da kişilerin tespiti için çalışma başlattı.

Soruşturma kapsamında bölgedeki kamera kayıtları, görgü tanıklarının ifadeleri ve olay yeri bulgularının incelendiği belirtildi.

Trump’ın ruh sağlığı tartışması BMJ’ye taşındı

ABD Başkanı Donald Trump’ın zihinsel ve ruhsal yeterliliğiyle ilgili tartışma, tıp dünyasının önde gelen yayınlarından The BMJ’de yer alan haberle yeniden alevlendi.

Habere göre ABD’de psikiyatri ve ruh sağlığı alanında çalışan 30 kıdemli doktor, Trump’ın başkanlık görevini sürdürmeye “zihinsel olarak uygun olmadığı” yönünde ortak bir değerlendirmede bulundu. BMJ, haberin 11 Mayıs 2026’da yayımlandığını duyurdu.

Doktorlardan kamu yararı vurgusu

Açıklamaya imza atan uzmanların değerlendirmesi, yalnızca tıbbi bir tartışma olarak değil, aynı zamanda kamu güvenliği ve siyasi sorumluluk başlığı altında ele alınıyor.

Uzmanların çıkışı, ABD’de uzun süredir tartışılan bir etik sınırı da yeniden gündeme getirdi: Bir ruh sağlığı uzmanı, doğrudan muayene etmediği bir kamu figürü hakkında profesyonel kanaat açıklayabilir mi?

Goldwater Kuralı yeniden gündemde

Bu tartışmanın merkezinde “Goldwater Kuralı” bulunuyor. Amerikan Psikiyatri Birliği’ne göre bu kural, bir psikiyatristin kamuya mal olmuş bir kişi hakkında mesleki görüş bildirebilmesi için kişiyi muayene etmiş ve açıklama izni almış olması gerektiğini belirtiyor.

Bu nedenle Trump hakkındaki açıklama, tıp etiği açısından da yeni bir tartışma başlığı açtı. Bir tarafta “uzaktan teşhis yapılamaz” görüşü, diğer tarafta ise “kamusal risk varsa uzmanlar susmamalı” yaklaşımı öne çıkıyor.

Tartışma siyasetin sınırlarını aştı

Trump’ın yaşı, konuşmaları, karar alma tarzı ve kamuoyu önündeki davranışları daha önce de ABD medyasında ve akademik çevrelerde tartışılmıştı. Ancak BMJ’de yer alan bu haber, konuyu yeniden sağlık, etik ve kamu yararı eksenine taşıdı.

Uzmanların bildirisi, kesin bir klinik tanıdan çok, başkanlık görevinin gerektirdiği muhakeme, dürtü kontrolü, gerçeklik değerlendirmesi ve kriz yönetimi kapasitesi üzerinden yorumlanıyor.

Beyaz Saray’dan yanıt bekleniyor

Haberde yer alan değerlendirmelerin ardından gözler Trump cephesinden yapılacak açıklamalara çevrildi. ABD’de başkanların sağlık durumuna ilişkin tartışmalar, özellikle seçim dönemlerinde sık sık gündeme geliyor.

Ancak ruh sağlığı değerlendirmeleri, fiziksel sağlık raporlarından daha hassas bir alan olarak görülüyor. Bu nedenle Trump hakkındaki son çıkışın hem siyasi hem de etik yankılarının devam etmesi bekleniyor.

Tam kan sayımında yer alan HGB sonucu, özellikle halsizlik, nefes darlığı, baş dönmesi ve çabuk yorulma gibi şikâyetlerde dikkatle değerlendirilir. Ancak tek başına HGB sonucuyla kesin tanı konulmaz. Sonuç mutlaka HCT, RBC, MCV ve diğer hemogram değerleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

HGB nedir?

HGB, hemoglobin kelimesinin kısaltmasıdır. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan ve oksijenin akciğerlerden dokulara taşınmasını sağlayan proteindir.

Aynı zamanda karbondioksitin dokulardan akciğerlere taşınmasına da yardımcı olur. Bu nedenle HGB değeri, vücudun oksijen taşıma kapasitesi hakkında önemli bilgiler verebilir.

HGB neyi gösterir?

Kan tahlilinde HGB neyi gösterir? HGB testi, kandaki hemoglobin miktarını ölçer.

Bu değer özellikle kansızlık, kan kaybı, sıvı dengesi ve bazı kronik hastalıkların değerlendirilmesinde önemlidir. HGB sonucu çoğu zaman HCT ve RBC ile birlikte yorumlanır.

HGB normal değeri nedir?

HGB normal değeri kaç olmalı? Referans aralıkları yaşa, cinsiyete ve laboratuvara göre değişebilir.

Genellikle erişkinlerde:

• Erkeklerde yaklaşık 13,5 – 17,5 g/dL
• Kadınlarda yaklaşık 12 – 16 g/dL

aralığı normal kabul edilir.

Gebelik, yaş, sıvı durumu ve bazı sağlık koşulları sonucu etkileyebilir.

HGB yüksekliği neden olur?

HGB yüksekliği neden olur? Kandaki hemoglobin miktarının artması farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Susuz kalma, sigara kullanımı, yüksek rakımda yaşama, kronik akciğer hastalıkları, uyku apnesi, bazı kalp hastalıkları ve nadiren kemik iliğinin fazla kan hücresi üretmesi HGB yüksekliğiyle ilişkili olabilir.

Bazı kişilerde yoğun sıvı kaybı da HGB değerini geçici olarak yükseltebilir.

HGB düşüklüğü neden olur?

HGB düşüklüğü ne anlama gelir? Düşük HGB çoğu zaman kansızlık yani anemiyle ilişkilidir.

Demir eksikliği, B12 eksikliği, folat eksikliği, kronik hastalıklar, böbrek hastalıkları, yoğun adet kanamaları, mide-bağırsak sistemi kanamaları ve bazı kemik iliği hastalıkları HGB düşüklüğüne neden olabilir.

HGB yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

HGB yüksekliği belirtileri kişiden kişiye değişebilir.

Baş ağrısı, baş dönmesi, yüzde kızarma, tansiyon yüksekliği, nefes darlığı, çarpıntı ve halsizlik görülebilir. Ancak bu belirtiler yalnızca HGB yüksekliğine özgü değildir.

HGB düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

HGB düşüklüğü belirtileri çoğu zaman kansızlık belirtileriyle ilişkilidir.

Halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, baş dönmesi, çarpıntı, dikkat dağınıklığı, üşüme ve ciltte solukluk görülebilir.

Şikâyetlerin şiddeti düşüklüğün derecesine göre değişebilir.

HGB hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

HGB kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin tek bir sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin altında veya üstünde çıkan sonuçlar önemsenmelidir.

Özellikle bayılma, ciddi nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, siyah dışkı veya yoğun halsizlik varsa doktora başvurulmalıdır.

HGB sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

HGB hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Düşük HGB; demir eksikliği anemisi, kronik hastalıklar, böbrek hastalıkları ve kan kayıplarıyla ilişkili olabilir.

Yüksek HGB ise sigara kullanımı, akciğer hastalıkları, uyku apnesi, sıvı kaybı ve bazı kan hastalıklarıyla ilişkili görülebilir.

Ancak hastalık adı geçmesi kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar mutlaka diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

HGB sonucu tek başına ne ifade etmez?

HGB sonucu nasıl yorumlanır? HGB tek başına kesin hastalık tanısı koydurmaz.

Sonuçlar mutlaka HCT, RBC, ferritin, MCV, B12, folat ve diğer kan testleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

HGB nasıl düzelir?

HGB nasıl düzelir? HGB yüksekliği nasıl düşer, HGB düşüklüğü nasıl yükselir? Bunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Demir eksikliği, vitamin eksiklikleri, kronik hastalıklar, sıvı kaybı veya akciğer-kalp hastalıkları HGB değerini etkileyebilir. Bu nedenle her yüksek veya düşük sonuç aynı şekilde düzelmez.

Doktor önerisi olmadan demir ilacı, B12, folik asit, kan yapıcı takviyeler veya başka ürünler kullanılmamalıdır.

Dengeli beslenmek, yeterli sıvı almak, düzenli uyumak, sigara ve alkolden uzak durmak genel sağlık açısından önemlidir. Ancak HGB değerinin nasıl normale döneceğine hekim karar vermelidir.

HGB için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

HGB sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışında ise hekim değerlendirmesi gerekir.

Şiddetli halsizlik, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, çarpıntı, siyah dışkı, açıklanamayan kilo kaybı veya uzun süren yorgunluk varsa doktora başvurulmalıdır.

Tam kan sayımında yer alan MCHC, özellikle kansızlık türlerinin değerlendirilmesinde dikkat edilen parametrelerden biridir. Ancak tek başına değerlendirilmez; HGB, HCT, MCV, MCH ve RBC gibi diğer kan değerleriyle birlikte yorumlanır.

MCHC nedir?

MCHC, “Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu” olarak adlandırılır.

Bu değer, kırmızı kan hücrelerinin içinde bulunan hemoglobinin yoğunluğunu gösterir. Hemoglobin ise oksijenin vücutta taşınmasını sağlayan temel proteindir.

MCHC neyi gösterir?

Kan tahlilinde MCHC neyi gösterir? MCHC, kırmızı kan hücrelerinin hemoglobin açısından yoğunluğunu gösterir.

Özellikle kansızlığın tipini ayırt etmede yardımcı olur. Düşük MCHC, hücrelerin yeterince hemoglobin taşımadığını; yüksek MCHC ise hücre yapısında farklılık olabileceğini düşündürebilir.

MCHC normal değeri nedir?

MCHC normal değeri kaç olmalı? Erişkinlerde genellikle yaklaşık 32-36 g/dL aralığı normal kabul edilir.

Ancak referans aralıkları laboratuvara ve kullanılan cihaza göre değişebilir. Bu nedenle sonuç mutlaka laboratuvar raporundaki aralıkla birlikte değerlendirilmelidir.

MCHC yüksekliği neden olur?

MCHC yüksekliği neden olur? MCHC’nin yüksek çıkması bazı kan hücresi hastalıkları veya ölçüm farklılıklarıyla ilişkili olabilir.

Kalıtsal sferositoz, bazı hemolitik anemiler, ciddi sıvı kaybı, yanıklar ve bazı karaciğer hastalıkları MCHC yüksekliğiyle ilişkili görülebilir.

Bazı durumlarda laboratuvar kaynaklı teknik farklılıklar da sonucu etkileyebilir.

MCHC düşüklüğü neden olur?

MCHC düşüklüğü ne anlama gelir? MCHC’nin düşük olması, kırmızı kan hücrelerinde hemoglobin yoğunluğunun azaldığını gösterebilir.

Demir eksikliği anemisi, kronik hastalık anemisi, talasemi taşıyıcılığı ve bazı uzun süreli hastalıklar MCHC düşüklüğüyle ilişkili olabilir.

Özellikle MCV ve MCH düşüklüğüyle birlikte görülmesi dikkat çekebilir.

MCHC yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

MCHC yüksekliği belirtileri genellikle altta yatan nedene bağlıdır.

Halsizlik, baş dönmesi, nefes darlığı, sarılık, çarpıntı veya yorgunluk görülebilir. Ancak bu belirtiler yalnızca MCHC yüksekliğine özgü değildir.

MCHC düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

MCHC düşüklüğü belirtileri çoğu zaman kansızlık belirtileriyle ilişkilidir.

Çabuk yorulma, halsizlik, nefes darlığı, dikkat dağınıklığı, baş dönmesi, çarpıntı ve ciltte solukluk görülebilir.

MCHC hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

MCHC kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin tek bir sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin altında veya üstünde çıkan sonuçlar önemsenmelidir.

Özellikle şiddetli halsizlik, nefes darlığı, bayılma, sarılık, çarpıntı veya uzun süren yorgunluk varsa doktora başvurulmalıdır.

MCHC sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

MCHC hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Düşük MCHC; demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı ve kronik hastalık anemileriyle ilişkili olabilir.

Yüksek MCHC ise hemolitik anemiler, bazı kalıtsal kırmızı kan hücresi hastalıkları ve sıvı kaybıyla ilişkili görülebilir.

Ancak hastalık adı geçmesi kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

MCHC sonucu tek başına ne ifade etmez?

MCHC sonucu nasıl yorumlanır? MCHC tek başına hastalık tanısı koydurmaz.

Sonuç mutlaka HGB, HCT, MCV, MCH, ferritin ve diğer hemogram parametreleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

MCHC nasıl düzelir?

MCHC nasıl düzelir? MCHC yüksekliği nasıl düşer, MCHC düşüklüğü nasıl yükselir? Bunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Demir eksikliği, kronik hastalıklar, vitamin eksiklikleri veya kırmızı kan hücresi hastalıkları MCHC değerini etkileyebilir. Bu nedenle her yüksek veya düşük sonuç aynı şekilde düzelmez.

Doktor önerisi olmadan demir, B12, folik asit veya başka takviyeler kullanılmamalıdır.

Dengeli beslenme, düzenli uyku, yeterli sıvı tüketimi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması genel sağlık açısından önemlidir. Ancak MCHC değerinin nasıl normale döneceğine hekim karar vermelidir.

MCHC için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

MCHC sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışında ise hekim değerlendirmesi gerekir.

Uzun süren halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı, sarılık, bayılma veya belirgin kansızlık belirtileri varsa doktora başvurulmalıdır.

Tam kan sayımı içinde yer alan MICROR parametresi, bazı gelişmiş hemogram cihazlarında kullanılan eritrosit analiz göstergelerinden biridir. Özellikle kırmızı kan hücrelerinin hacim dağılımını değerlendirmede yardımcı olabilir. Ancak MICROR sonucu tek başına yorumlanmaz; MCV, MCH, RDW, HGB ve ferritin gibi diğer parametrelerle birlikte değerlendirilmelidir.

MICROR nedir?

MICROR, genellikle küçük hacimli kırmızı kan hücrelerinin oranını gösteren gelişmiş hemogram parametrelerinden biridir.

Bu değer, normalden küçük eritrositlerin kandaki oranı hakkında bilgi verir. Özellikle mikrositik anemi değerlendirmesinde dikkat çekebilir.

MICROR neyi gösterir?

Kan tahlilinde MICROR neyi gösterir? MICROR, kandaki küçük boyutlu kırmızı kan hücrelerinin oranını gösterir.

Bu parametre özellikle demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı ve bazı kronik kansızlık durumlarında yardımcı bilgi sağlayabilir.

MICROR normal değeri nedir?

MICROR normal değeri kaç olmalı? Laboratuvar cihazına göre değişmekle birlikte birçok merkezde yaklaşık %0,2 - %1,9 aralığı referans kabul edilebilir.

Ancak kullanılan analiz cihazı ve laboratuvar yöntemine göre referans aralıkları değişebilir. Bu nedenle sonuç mutlaka rapordaki referans aralığıyla birlikte değerlendirilmelidir.

MICROR yüksekliği neden olur?

MICROR yüksekliği neden olur? MICROR değerinin yükselmesi, kandaki küçük hacimli kırmızı kan hücrelerinin arttığını gösterebilir.

Demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı, kronik kansızlıklar ve bazı hematolojik durumlar MICROR yüksekliğiyle ilişkili olabilir.

Özellikle MCV düşüklüğüyle birlikte görülen MICROR yüksekliği, mikrositik anemi açısından dikkat çekebilir.

MICROR düşüklüğü neden olur?

MICROR düşüklüğü ne anlama gelir? MICROR değerinin düşük olması çoğu zaman ciddi bir sağlık sorunu anlamına gelmeyebilir.

Bazı kişilerde normal varyasyon olarak görülebilir. Sonucun anlamı diğer hemogram parametreleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

MICROR yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

MICROR yüksekliği belirtileri genellikle altta yatan kansızlık nedenine bağlıdır.

Halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, baş dönmesi, dikkat dağınıklığı, çarpıntı ve ciltte solukluk görülebilir.

Ancak bu belirtiler yalnızca MICROR yüksekliğine özgü değildir.

MICROR düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

MICROR düşüklüğü belirtileri çoğu zaman belirgin olmayabilir.

Tek başına düşük MICROR her zaman klinik anlam taşımayabilir. Şikâyetler varsa diğer kan değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

MICROR hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

MICROR kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin bir sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin üzerinde çıkan sonuçlar özellikle kansızlık belirtileriyle birlikteyse önemsenmelidir.

Şiddetli halsizlik, nefes darlığı, bayılma, çarpıntı veya uzun süren yorgunluk varsa doktora başvurulmalıdır.

MICROR sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

MICROR hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Yüksek MICROR; demir eksikliği anemisi, talasemi taşıyıcılığı ve bazı kronik kansızlıklarla ilişkili olabilir.

Ancak hastalık adı geçmesi kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar ferritin, serum demir, MCV, MCH ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

MICROR sonucu tek başına ne ifade etmez?

MICROR sonucu nasıl yorumlanır? MICROR tek başına hastalık tanısı koydurmaz.

Bu değer mutlaka hemogramın diğer parametreleri, hastanın şikâyetleri ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

MICROR nasıl düzelir?

MICROR nasıl düzelir? MICROR yüksekliği nasıl düşer? Bunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Demir eksikliği, kronik hastalıklar veya genetik kan hastalıkları MICROR değerini etkileyebilir. Bu nedenle her yüksek sonuç aynı şekilde düzelmez.

Doktor önerisi olmadan demir ilacı, vitamin, folik asit veya başka takviyeler kullanılmamalıdır.

Dengeli beslenme, düzenli uyku, kronik hastalık takibi ve gerekli kontrollerin aksatılmaması genel sağlık açısından önemlidir. Ancak MICROR değerinin nasıl normale döneceğine hekim karar vermelidir.

MICROR için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

MICROR sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışındaysa hekim değerlendirmesi gerekir.

Şiddetli halsizlik, nefes darlığı, bayılma, çarpıntı, uzun süren yorgunluk veya kansızlık belirtileri varsa doktora başvurulmalıdır.

Kan tahlilinde yer alan serum demir testi, özellikle halsizlik, çabuk yorulma, baş dönmesi ve kansızlık şüphesi olan kişilerde sık değerlendirilir. Ancak tek başına serum demir sonucuyla kesin tanı konulmaz. Ferritin, TIBC, UIBC, hemoglobin ve diğer kan değerleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Demir (serum) nedir?

Serum demir, kanda dolaşan demir miktarını gösteren bir testtir. Demir; hemoglobin üretiminde görev alan, oksijen taşınması için gerekli önemli bir mineraldir.

Vücuttaki demirin büyük kısmı kırmızı kan hücrelerinde bulunur. Kalan kısmı ise depolanır veya kanda taşınır.

Demir (serum) neyi gösterir?

Kan tahlilinde serum demir neyi gösterir? Bu test, kandaki dolaşan demir miktarı hakkında bilgi verir.

Özellikle demir eksikliği anemisi, kronik hastalıklar, beslenme bozuklukları veya fazla demir birikimi şüphesinde değerlendirilir. Ancak serum demir düzeyi gün içinde değişebileceği için tek başına yeterli kabul edilmez.

Demir (serum) normal değeri nedir?

Serum demir normal değeri kaç olmalı? Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilmekle birlikte erişkinlerde genellikle yaklaşık:

• Erkeklerde: 65-175 mcg/dL
• Kadınlarda: 50-170 mcg/dL

aralığı normal kabul edilir.

Ancak yaş, cinsiyet, beslenme durumu, kullanılan ilaçlar ve laboratuvar yöntemi sonucu etkileyebilir.

Demir (serum) yüksekliği neden olur?

Serum demir yüksekliği neden olur? Kandaki demir seviyesinin yükselmesi farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Fazla demir takviyesi kullanımı, sık kan transfüzyonu, bazı karaciğer hastalıkları, hemokromatozis adı verilen demir birikim hastalığı ve bazı kan hastalıkları serum demir yüksekliğiyle ilişkili olabilir.

Bazı durumlarda açlık süresi veya kullanılan ilaçlar da sonucu etkileyebilir.

Demir (serum) düşüklüğü neden olur?

Serum demir düşüklüğü ne anlama gelir? Bu durum çoğu zaman demir eksikliğini düşündürür.

Yetersiz beslenme, yoğun adet kanamaları, mide-bağırsak sistemi kanamaları, gebelik, emilim bozuklukları ve kronik hastalıklar serum demir düşüklüğüyle ilişkili olabilir.

Demir eksikliği uzun sürdüğünde kansızlık gelişebilir.

Demir (serum) yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

Serum demir yüksekliği belirtileri her zaman belirgin olmayabilir.

Karın ağrısı, halsizlik, eklem ağrıları, cilt renginde koyulaşma, karaciğer sorunları ve yorgunluk görülebilir. Ancak bu belirtiler yalnızca yüksek serum demire özgü değildir.

Demir (serum) düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

Serum demir düşüklüğü belirtileri çoğu zaman kansızlık belirtileriyle ilişkilidir.

Halsizlik, çabuk yorulma, nefes darlığı, baş dönmesi, çarpıntı, dikkat dağınıklığı, saç dökülmesi, tırnak kırılması ve ciltte solukluk görülebilir.

Demir (serum) hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

Serum demir kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin bir tek sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin altında veya üstünde çıkan sonuçlar önemsenmelidir.

Özellikle ciddi halsizlik, nefes darlığı, bayılma, açıklanamayan kilo kaybı, siyah dışkı veya karaciğerle ilgili belirtiler varsa doktora başvurulmalıdır.

Demir (serum) sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

Serum demir hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Düşük serum demir; demir eksikliği anemisi, kronik kan kaybı, emilim bozuklukları ve bazı kronik hastalıklarla ilişkili olabilir.

Yüksek serum demir ise hemokromatozis, karaciğer hastalıkları, fazla demir yüklenmesi ve bazı kan hastalıklarıyla ilişkili olabilir.

Ancak hastalık adı geçmesi kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Demir (serum) sonucu tek başına ne ifade etmez?

Serum demir sonucu nasıl yorumlanır? Serum demir tek başına yeterli değildir.

Ferritin, TIBC, UIBC, hemoglobin, MCV ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

Demir (serum) nasıl düzelir?

Serum demir nasıl düzelir? Serum demir yüksekliği nasıl düşer, serum demir düşüklüğü nasıl yükselir? Bunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Demir eksikliği beslenme yetersizliği, kan kaybı veya emilim sorunlarıyla ilişkili olabilir. Yüksek serum demir ise fazla takviye kullanımı veya metabolik hastalıklarla bağlantılı olabilir.

Doktor önerisi olmadan demir ilacı, vitamin, takviye veya bitkisel ürün kullanılmamalıdır. Gereksiz demir kullanımı bazı kişilerde sağlık sorunlarına yol açabilir.

Genel olarak dengeli beslenme, yeterli protein ve demir içeren gıdalar tüketmek, kronik hastalık takibini aksatmamak ve düzenli uyku sağlıklı yaşam açısından önemlidir. Ancak serum demir değerinin nasıl normale döneceğine hekim karar vermelidir.

Demir (serum) için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

Serum demir sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışındaysa hekim değerlendirmesi gerekir.

Şiddetli halsizlik, nefes darlığı, çarpıntı, bayılma, siyah dışkı, açıklanamayan kilo kaybı veya karaciğerle ilgili belirtiler varsa doktora başvurulmalıdır.

Kan tahlilinde yer alan lipaz sonucu, özellikle ani karın ağrısı yaşayan kişilerde dikkatle değerlendirilir. Ancak tek başına yüksek veya düşük çıkması kesin hastalık tanısı koydurmaz. Sonuç mutlaka kişinin şikâyetleri, fizik muayenesi ve diğer testlerle birlikte yorumlanmalıdır.

Lipaz nedir?

Lipaz, yağların sindirilmesine yardımcı olan bir enzimdir. Büyük oranda pankreasta üretilir ve ince bağırsağa salgılanır.

Bu enzim, besinlerle alınan yağların parçalanmasını sağlar. Kandaki lipaz seviyesi, özellikle pankreasın sağlığı hakkında önemli ipuçları verebilir.

Lipaz neyi gösterir?

Kan tahlilinde lipaz neyi gösterir? Lipaz testi, pankreasın çalışma durumunu değerlendirmede kullanılan önemli testlerden biridir.

Özellikle pankreatit şüphesi, şiddetli karın ağrısı, mide bulantısı ve kusma gibi durumlarda istenir. Lipaz sonucu çoğu zaman amilaz testiyle birlikte değerlendirilir.

Lipaz normal değeri nedir?

Lipaz normal değeri kaç olmalı? Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. Ancak erişkinlerde genellikle yaklaşık 13-60 U/L aralığı normal kabul edilir.

Bazı laboratuvarlarda üst sınır farklı olabilir. Bu nedenle sonuç mutlaka laboratuvarın referans aralığıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Lipaz yüksekliği neden olur?

Lipaz yüksekliği neden olur? En sık nedenlerden biri pankreas iltihabı yani pankreatittir. Özellikle ani başlayan şiddetli karın ağrısında lipaz değeri belirgin yükselebilir.

Safra taşı, safra yolu tıkanıklıkları, yoğun alkol kullanımı, bazı ilaçlar, mide-bağırsak hastalıkları, böbrek yetmezliği ve bazı enfeksiyonlar da lipaz yüksekliğiyle ilişkili olabilir.

Ancak her yüksek lipaz sonucu pankreatit anlamına gelmez.

Lipaz düşüklüğü neden olur?

Lipaz düşüklüğü ne anlama gelir? Düşük lipaz seviyesi daha nadir görülür ancak pankreasın yeterince çalışmamasıyla ilişkili olabilir.

Kronik pankreas hasarı, pankreas yetmezliği, kistik fibrozis ve bazı uzun süreli pankreas hastalıkları lipaz düşüklüğüyle ilişkili görülebilir.

Lipaz yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

Lipaz yüksekliği belirtileri genellikle altta yatan pankreas veya sindirim sistemi sorunlarıyla ilişkilidir.

Şiddetli karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, sırta vuran ağrı, ateş, iştahsızlık ve şişkinlik görülebilir. Özellikle pankreatitte ağrı yemek sonrası artabilir.

Lipaz düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

Lipaz düşüklüğü belirtileri, pankreasın sindirim fonksiyonlarının etkilenmesiyle ilişkili olabilir.

Yağlı dışkı, sindirim problemleri, kilo kaybı, karında şişkinlik ve besin emilim sorunları görülebilir. Ancak düşük lipaz her zaman belirti vermeyebilir.

Lipaz hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

Lipaz kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin tek bir sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin üzerindeki sonuçlar, özellikle karın ağrısı gibi belirtilerle birlikteyse önemsenmelidir.

Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, ateş, bilinç değişikliği veya sarılık varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Lipaz sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

Lipaz hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Yüksek lipaz; pankreatit, safra taşı, safra yolu hastalıkları, mide-bağırsak hastalıkları ve bazı böbrek hastalıklarıyla ilişkili olabilir.

Düşük lipaz ise pankreas yetmezliği, kronik pankreas hasarı ve bazı sindirim sistemi bozukluklarıyla ilişkili görülebilir.

Ancak bu durumlar kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar mutlaka diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Lipaz sonucu tek başına ne ifade etmez?

Lipaz sonucu nasıl yorumlanır? Lipaz tek başına kesin tanı koydurmaz.

Sonuçlar mutlaka amilaz, karaciğer testleri, görüntüleme yöntemleri ve hastanın şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

Lipaz nasıl düzelir?

Lipaz nasıl düzelir? Lipaz yüksekliği nasıl düşer, lipaz düşüklüğü nasıl yükselir? Bu sorunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Pankreas iltihabı, safra taşı, alkol kullanımı, enfeksiyonlar veya kronik pankreas hastalıkları lipaz değerini etkileyebilir. Bu nedenle her yüksek veya düşük sonuç aynı şekilde düzelmez.

Doktor önerisi olmadan ilaç, sindirim enzimi, antibiyotik, takviye veya bitkisel ürün kullanılmamalıdır.

Genel olarak yeterli sıvı tüketmek, dengeli beslenmek, aşırı yağlı beslenmeden kaçınmak, sigara ve alkolden uzak durmak pankreas sağlığı açısından önemlidir. Ancak lipaz değerinin nasıl normale döneceğine hekim; muayene bulguları, şikâyetler ve ek testlerle karar verir.

Lipaz için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

Lipaz sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışında ise hekim değerlendirmesi gerekir.

Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, ateş, sarılık, hızlı kilo kaybı, bilinç değişikliği veya sırta vuran ağrıyla birlikte yüksek lipaz varsa doktora başvurulmalıdır.

Kan tahlilinde yer alan amilaz sonucu, özellikle karın ağrısı şikâyeti olan kişilerde dikkatle değerlendirilir. Ancak tek başına yüksek veya düşük çıkması kesin hastalık tanısı koydurmaz. Sonuç mutlaka kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve diğer testlerle birlikte yorumlanmalıdır.

Amilaz nedir?

Amilaz, karbonhidratların parçalanmasına yardımcı olan bir sindirim enzimidir. En çok pankreas ve tükürük bezlerinde üretilir.

Bu enzim, özellikle nişastalı besinlerin sindirilmesinde görev alır. Kanda ölçülen amilaz seviyesi, pankreas ve bazı sindirim sistemi organlarının durumu hakkında fikir verebilir.

Amilaz neyi gösterir?

Kan tahlilinde amilaz neyi gösterir? Amilaz testi, özellikle pankreasın çalışma durumu hakkında bilgi verir.

Karın ağrısı, mide bulantısı, kusma veya pankreatit şüphesi gibi durumlarda sık istenir. Ancak amilaz sadece pankreas kaynaklı yükselmez; tükürük bezleri, bağırsaklar ve bazı farklı hastalıklar da sonucu etkileyebilir.

Amilaz normal değeri nedir?

Amilaz normal değeri kaç olmalı? Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilmekle birlikte erişkinlerde genellikle yaklaşık 30-110 U/L aralığı normal kabul edilir.

Bazı laboratuvarlarda farklı üst ve alt sınırlar kullanılabilir. Bu nedenle sonuç mutlaka rapordaki referans aralığıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Amilaz yüksekliği neden olur?

Amilaz yüksekliği neden olur? En sık nedenlerden biri pankreas iltihabı yani pankreatittir. Özellikle ani başlayan şiddetli karın ağrısında amilaz değeri yükselebilir.

Safra taşı, safra yolu tıkanıklığı, alkol kullanımı, bazı ilaçlar, tükürük bezi enfeksiyonları, mide-bağırsak hastalıkları, böbrek yetmezliği ve bazı enfeksiyonlar da amilaz yüksekliğiyle ilişkili olabilir.

Ancak her yüksek amilaz sonucu pankreatit anlamına gelmez.

Amilaz düşüklüğü neden olur?

Amilaz düşüklüğü ne anlama gelir? Düşük amilaz seviyesi daha nadir görülür ancak bazı durumlarla ilişkili olabilir.

Kronik pankreas hasarı, pankreasın yeterince çalışmaması, bazı karaciğer hastalıkları, yüksek trigliserid düzeyleri veya kistik fibrozis gibi durumlar amilaz düşüklüğüyle ilişkili olabilir.

Amilaz yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

Amilaz yüksekliği belirtileri çoğu zaman altta yatan nedene bağlıdır.

Şiddetli karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, iştahsızlık, ateş, sırt ağrısı ve hazımsızlık görülebilir. Özellikle pankreatitte ağrı sırta vurabilir.

Ancak bu belirtiler yalnızca amilaz yüksekliğine özgü değildir.

Amilaz düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

Amilaz düşüklüğü belirtileri genellikle altta yatan pankreas fonksiyon bozukluğuyla ilişkilidir.

Sindirim problemleri, kilo kaybı, yağlı dışkı, şişkinlik veya besin emilim sorunları görülebilir. Ancak düşük amilaz tek başına belirti vermeyebilir.

Amilaz hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

Amilaz kaç olursa tehlikeli? Bunun kesin bir tek sınırı yoktur. Ancak referans aralığının belirgin üzerinde çıkan sonuçlar, özellikle karın ağrısı gibi şikâyetlerle birlikteyse önemsenmelidir.

Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, ateş, bilinç değişikliği veya sarılık gibi belirtiler varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Amilaz sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

Amilaz hangi hastalıklarla ilişkili olabilir? Yüksek amilaz; pankreatit, safra taşı, safra yolu hastalıkları, tükürük bezi enfeksiyonları ve bazı mide-bağırsak hastalıklarıyla ilişkili olabilir.

Düşük amilaz ise kronik pankreas yetmezliği, pankreas hasarı ve bazı metabolik hastalıklarla ilişkili görülebilir.

Ancak hastalık adı geçmesi kesin tanı anlamına gelmez. Sonuçlar diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Amilaz sonucu tek başına ne ifade etmez?

Amilaz sonucu nasıl yorumlanır? Amilaz tek başına kesin tanı koydurmaz.

Özellikle lipaz, karaciğer testleri, ultrason, tomografi ve hastanın şikâyetleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir.

Amilaz nasıl düzelir?

Amilaz nasıl düzelir? Amilaz yüksekliği nasıl düşer, amilaz düşüklüğü nasıl yükselir? Bu sorunun yanıtı tamamen altta yatan nedene bağlıdır.

Pankreas iltihabı, safra taşı, ilaç kullanımı, enfeksiyonlar veya metabolik sorunlar amilaz değerini etkileyebilir. Bu nedenle her yüksek veya düşük sonuç aynı şekilde düzelmez.

Doktor önerisi olmadan ilaç, antibiyotik, sindirim enzimi, takviye veya bitkisel ürün kullanılmamalıdır.

Genel olarak dengeli beslenmek, aşırı alkol tüketiminden uzak durmak, yeterli sıvı almak ve kronik hastalık kontrollerini aksatmamak faydalı olabilir. Ancak amilaz değerinin nasıl normale döneceğine hekim; şikâyetler, muayene bulguları ve ek testlere göre karar verir.

Amilaz için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

Amilaz sonucu bozuksa ne yapılmalı? Sonuç referans aralığının dışındaysa hekim değerlendirmesi gerekir.

Şiddetli karın ağrısı, sürekli kusma, ateş, sarılık, bilinç bulanıklığı, hızlı kilo kaybı veya sırt ağrısıyla birlikte yüksek amilaz varsa doktora başvurulmalıdır.

iOS 26.5, büyük bir tasarım değişikliğinden çok güvenlik ve mesajlaşma tarafındaki yenilikleriyle dikkat çekiyor. Apple’ın güvenlik sayfasına göre iOS 26.5 ve iPadOS 26.5, 11 Mayıs 2026’da yayınlandı.

Güncellemenin en çok konuşulan başlığı ise iPhone ile Android arasındaki RCS mesajlaşmalarında uçtan uca şifreleme desteği oldu. Bu özellik beta olarak sunuluyor ve operatör desteğine göre zaman içinde daha geniş kullanıcı kitlesine açılacak.

iOS 26.5 Yenilikleri Neler?

iOS 26.5 ile Mesajlar uygulamasında RCS konuşmaları için uçtan uca şifreleme desteği geldi. Bu sayede desteklenen operatörlerde iPhone ve Android kullanıcıları arasındaki bazı görüşmeler daha güvenli hâle geliyor.

Yeni sürümde ayrıca Pride Luminance adlı indirilebilir duvar kâğıdı da yer alıyor. Apple Haritalar tarafında ise “Suggested Places” özelliğiyle yakın çevrede öne çıkan yerler ve son aramalara göre öneriler gösterilebiliyor.

Android ile Mesajlaşmada Ne Değişiyor?

iOS 26.5’in en kritik tarafı, iMessage dışındaki iletişimde güvenlik çıtasını yükseltmesi. Uçtan uca şifreli RCS konuşmalarında kilit simgesi ve “Encrypted” ibaresi görülebiliyor. Ancak bu desteğin çalışması için hem iPhone tarafında iOS 26.5, hem Android tarafında güncel Google Messages, hem de operatör uyumluluğu gerekiyor.

Bu nedenle özellik her kullanıcıda aynı anda görünmeyebilir. Apple’ın “zaman içinde yayılacak” ifadesi, güncellemenin kademeli ilerleyeceğini gösteriyor.

Haritalar’da Yeni Öneriler ve Reklam Tartışması

iOS 26.5 ile Apple Haritalar’da yakın çevrede popüler olan yerleri ve son aramaları dikkate alan öneriler öne çıkıyor. Teknoloji kaynaklarında ayrıca Haritalar’da yerel reklam altyapısına ilişkin hazırlıkların da bu sürümle görünür hâle geldiği belirtiliyor.

Bu başlık, iPhone kullanıcıları arasında “Haritalar uygulamasında reklam mı olacak?” sorusunu da gündeme taşıdı.

iOS 26.5 Yüklenmeli Mi?

iOS 26.5, özellikle güvenlik güncellemeleri nedeniyle desteklenen iPhone modelleri için önemli bir sürüm olarak öne çıkıyor. Apple, güncel yazılım kullanmanın cihaz güvenliği açısından kritik olduğunu vurguluyor.

Ancak büyük güncellemelerde olduğu gibi kullanıcıların yükleme öncesi yedek alma, pil durumu ve depolama alanını kontrol etmesi yerinde olur.

GLP-1 ilaçları bırakılınca ne oluyor?

Son yılların en çok konuşulan kilo verme tedavileri arasında yer alan GLP-1 reseptör agonistleri; iştahı baskılayarak, mide boşalmasını yavaşlatarak ve tokluk hissini artırarak etki gösteriyor. Özellikle Wegovy ve Zepbound gibi ilaçlarla kullanıcıların ortalama vücut ağırlığının %15 ila %20’sini kaybedebildiği belirtiliyor.

Ancak Harvard’ın aktardığı analizde, ilacı bırakan kişilerin ayda yaklaşık yarım kiloya yakın geri alım yaşayabildiği ve iki yıl içinde verilen kiloların önemli bölümünün geri dönebildiği ifade edildi.

Bazı yeni gerçek yaşam verileri ise herkeste aynı sonucun görülmediğini gösteriyor. Cleveland Clinic tarafından paylaşılan analizde, bazı kullanıcıların kilo artışı yaşamadan süreci sürdürebildiği bildirildi.

Uzmanlar “aniden bırakmayın” diyor

Harvard uzmanları, GLP-1 ilaçlarının özellikle obezite tedavisinde kronik hastalık yaklaşımıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Maliyet, erişim sorunları veya yan etkiler nedeniyle bırakma kararı alınacaksa bunun mutlaka doktor kontrolünde yapılması öneriliyor.

Özellikle şu belirtilerin geri dönebileceği belirtiliyor:

• Sık acıkma
• Gece yeme isteği
• Tatlı krizleri
• Porsiyon kontrolünde zorlanma
• Hızlı kilo geri alımı
• Enerji düşüklüğü

Kilo geri almamak için hangi öneriler öne çıkıyor?

Harvard’ın değerlendirmesinde ilaç sonrası dönemde yaşam tarzının belirleyici hale geldiği ifade edildi. Uzmanların öne çıkardığı başlıklar şöyle sıralandı:

• Protein ağırlıklı beslenme
• Liften zengin öğünler
• Düzenli direnç egzersizi
• Uyku düzeninin korunması
• Öğün saatlerinin sabit tutulması
• Ani bırakma yerine kademeli azaltma

“GLP-1 sonrası dönem” yeni sağlık gündemi olabilir

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yalnızca GLP-1 kullanımı değil, ilacı bırakan kişilerin nasıl takip edileceği de sağlık sistemlerinin önemli başlıklarından biri haline gelebilir. Çünkü araştırmalar, obezitenin kısa süreli değil uzun dönemli yönetilmesi gereken kronik bir durum olduğunu yeniden gündeme taşıyor.

Yeni araştırma, dikkatleri karaciğerden bağırsaklara çeviriyor. Çalışmaya göre metformin, bağırsak epitel hücrelerinde enerji üretim zincirinin bir parçası olan mitokondriyal kompleks I’i hedef alıyor. Bu etki, yemek sonrası yükselen kan şekerinin daha kontrollü seyretmesine katkı sağlayabiliyor.

Araştırmada Ne Bulundu?

Araştırmacılar, insan metabolomik verilerini ve erkek fareler üzerinde yapılan deneyleri birlikte değerlendirdi. Bulgular, metforminin bağırsakta sitrülin sentezini azalttığını, glikoz alımını artırdığını ve bağırsakları adeta fazla glikozu kullanan bir “metabolik sünger” gibi çalıştırdığını gösterdi.

Çalışmada ayrıca metforminin etkisinin, uzun süreli birikimden çok tekrarlanan ağızdan alım sonrası oluşan kısa süreli bağırsak etkileriyle ilişkili olabileceği bildirildi.

Bu Sonuç Neden Önemli?

Metformin genellikle karaciğer üzerinden anlatılan bir ilaçtı. Bu çalışma ise özellikle yemek sonrası kan şekeri dalgalanmalarında bağırsak dokusunun kilit rol oynayabileceğini ortaya koyuyor.

Bu bulgu, “metformin nasıl etki eder?”, “metformin bağırsakta mı çalışır?” ve “metformin yemek sonrası kan şekerini nasıl etkiler?” gibi sorulara yeni bir biyolojik açıklama getiriyor.

Bulgular Günlük Hayatı Nasıl Etkileyebilir?

Araştırma, metforminin yemekle birlikte ya da yemek zamanına yakın kullanımının neden klinikte önemli görüldüğünü mekanizma düzeyinde destekliyor. Ancak bu, hastaların ilaç saatini kendi başına değiştirmesi anlamına gelmez.

Metformin kullanan kişiler için doz, kullanım zamanı ve takip planı mutlaka hekim tarafından belirlenmelidir. Bu çalışma, doğrudan tedavi önerisi değil; ilacın vücutta nasıl çalıştığını daha iyi anlamaya dönük bir bilimsel açıklama sunuyor.

Uzmanlar Hangi Noktaya Dikkat Çekiyor?

Araştırmacılar, metforminin bağırsakta kompleks I baskılanması yoluyla glikoz kullanımını artırdığını ve bunun yemek sonrası kan şekeri yükselmelerini baskılamada önemli olabileceğini belirtiyor.

Çalışmada berberin ve fenformin gibi farklı bileşiklerde de bağırsak odaklı benzer bir mekanizmanın gözlendiği ifade edildi. Ancak berberin için klinik verilerin sınırlı olduğu ve bu bulguların doğrudan takviye önerisi olarak yorumlanmaması gerektiği vurgulanmalı.

Çalışmanın Sınırları Neler?

Çalışma insan verilerini içerse de mekanizmanın önemli bölümü fare deneyleriyle test edildi. Bu nedenle bulgular, insanlarda doğrudan aynı ölçekte sonuç doğurur şeklinde yorumlanmamalıdır.

Araştırmacılar da metforminin yalnızca bağırsak üzerinden çalışmadığını; başka organlar ve ek mekanizmaların da devrede olabileceğini belirtiyor. Ayrıca deneylerde erkek fareler kullanıldı ve bazı analizlerde örneklem büyüklüğü sınırlıydı.

Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Bu çalışma, metforminin kan şekeri kontrolündeki etkisini bağırsak merkezli yeni bir çerçeveyle açıklıyor. Bulgular, ilacın yemek sonrası glikoz yükselmelerini azaltmada bağırsak epitel hücrelerindeki mitokondriyal kompleks I baskılanmasının önemli olabileceğini gösteriyor.

Ancak haberin özü net: Bu araştırma tedavi değişikliği önermez; metforminin biyolojik etkisini daha iyi anlamaya katkı sağlar.

Kaynak

Çalışmanın adı: Metformin inhibits mitochondrial complex I in intestinal epithelium to promote glycaemic control
Yayınlandığı dergi / kurum: Nature Metabolism
Yayın tarihi: 8 Mayıs 2026

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: