Üniversite Rektörlüğü tarafından yapılan açıklamada, kazada yaşamını yitiren üniversite personeli, eşi ve çocukları için derin üzüntü duyulduğu belirtilerek ailelerine, yakınlarına ve tüm üniversite camiasına başsağlığı dilekleri iletildi.

Paylaşılan taziye mesajında, “Hayatını kaybeden personelimize, eşine ve evladına Allah’tan rahmet; kederli ailesine, sevenlerine ve tüm üniversite camiamıza başsağlığı dileriz.” ifadelerine yer verildi.

Acı haberin ardından üniversite çalışanları ile mesai arkadaşları sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşırken, yaşanan kayıp Afyonkarahisar’da da büyük üzüntüye neden oldu.

Kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin resmi makamların inceleme ve soruşturmasının sürdüğü öğrenildi.

Çanakkale Belediyesi bünyesinde görev alan ilk Kent Gönüllüleri arasında bulunan Gülşen Bozat, uzun yıllar boyunca şehrin sosyal ve kültürel yaşamına katkıda bulundu. Bozat’ın, bir dönem Çanakkale Ticaret Lisesi Mezunları Derneğinde de görev aldığı belirtildi.

Çanakkale Defterdarlığından emekli Şahin Bozat’ın eşi, Uğur Bozat’ın annesi, Ela Bozat’ın babaannesi ve Saadet Bozat’ın kayınvalidesi olan Gülşen Bozat için Necippaşa Camii’nde cenaze töreni düzenlendi. Öğle namazının ardından kılınan cenaze namazı sonrası Bozat’ın naaşı, Çanakkale Eski Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Cenaze törenine Bozat’ın ailesi ve yakınlarının yanı sıra belediye çalışanları ile çok sayıda seveni katıldı. Dualarla son yolculuğuna uğurlanan Gülşen Bozat’ın kent için yaptığı çalışmaların ve gönüllü hizmetlerinin unutulmayacağı ifade edildi.

CHP Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan da yayımladığı taziye mesajında Bozat’ın yaşamı boyunca Çanakkale’ye gönülden hizmet ettiğini belirterek, ailesine ve sevenlerine başsağlığı dileklerini iletti.

Konya’nın caddelerine kendine özgü görünümüyle renk katan “Kırmızılı Kadın” Sultan Özcan’dan acı haber geldi. Bir süredir sağlık sorunları yaşayan Özcan, tedavi gördüğü Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Servisi’nde yaşamını yitirdi.

Özellikle Zafer Meydanı, Alaaddin çevresi ve Kayalıpark’ta görülen Sultan Özcan, kırmızı elbiseleri, ayakkabıları, tokaları ve makyajıyla Konya’nın şehir hafızasında ayrı bir yer edinmişti. Kent sakinlerinin yakından tanıdığı Özcan’a birçok kişi “Sultan Abla” diye hitap ediyordu.

Konya sokaklarının unutulmayan yüzü oldu

Yıllar boyunca aynı renkten vazgeçmeyen Sultan Özcan, yalnızca giyimiyle değil, kendine özgü konuşmaları ve insanlarla kurduğu sıcak iletişimle de dikkat çekti. Zamanla Konya sınırlarını aşan ünü, belgesellere ve farklı yayınlara konu oldu.

Onu görenler için kırmızı artık yalnızca bir renk değil, Sultan Özcan’ın hayatıyla özdeşleşen bir işaretti. Kent merkezinde yürürken karşılaşılan kırmızı siluet, Konya’nın gündelik hayatının alışılmış görüntülerinden biri haline gelmişti.

Hayatı farklı şehirlerde ve zorluklarla geçti

Aksaray’ın Ortaköy ilçesine bağlı Cumali köyünde dünyaya gelen Sultan Özcan, genç yaşta öğretmeniyle evlendi. Eşinin görevi nedeniyle önce Hakkari’ye, ardından Giresun’a taşındı.

Yaşamının ilerleyen dönemlerinde çeşitli zorluklarla karşılaşan Özcan, daha sonra Konya’ya yerleşti. Kırmızıya duyduğu bağlılık ise zamanla onun en belirgin özelliğine dönüştü. Kıyafetlerinden evindeki eşyalara kadar birçok şeyi kırmızı olan Özcan, hayatının yaklaşık son çeyrek asrını bu renkle bütünleşmiş biçimde geçirdi.

Sultan Abla’nın yokluğu hissedilecek

Sultan Özcan’ın vefat haberi, kendisini yıllardır Konya sokaklarında gören ve tanıyan vatandaşları üzdü. Onun ardından Zafer Meydanı ve Kayalıpark aynı kalacak ancak kent hafızasının en canlı renklerinden biri artık o sokaklarda yürümeyecek.

Konya, yalnızca tanınan bir simasını değil, şehrin gündelik hayatına kendine özgü bir iz bırakan Sultan Abla’sını kaybetti.

Yaklaşık 2010 yılından bu yana Samsunspor bünyesinde doktor olarak görev yaptığı belirtilen Burhan Bahadır, futbolcuların sağlık süreçlerinde üstlendiği sorumluluk ve kulübe verdiği emekle tanınıyordu. Bahadır’ın iş yeri hekimliği alanında da uzun yıllara dayanan mesleki deneyime sahip olduğu kaydedildi.

Cenaze programı açıklandı

Dr. Burhan Bahadır’ın cenazesinin Samsun Büyük Cami’de ikindi namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası Kıran Köyü Mezarlığı’nda toprağa verileceği duyuruldu. Taziyelerin ise Atakent’te kabul edileceği belirtildi.

Vefat haberinin ardından Samsunspor taraftarları ve spor camiasının temsilcileri, Bahadır’ın ailesine ve yakınlarına başsağlığı mesajları iletti. Ölüm nedenine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmazken, tedavi sürecinin bir süredir devam ettiği bildirildi.

Soruşturmanın içeriği ve yakalama kararının gerekçesine ilişkin resmi makamlar tarafından henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. Savcılık tarafından yürütülen sürece ilişkin detayların ilerleyen saatlerde netleşmesi bekleniyor.

Kamuoyunun yakından takip ettiği gelişmeyle ilgili resmi açıklamalar geldikçe soruşturmanın kapsamı ve hukuki sürecin ayrıntıları da netlik kazanacak.

⸻

Güneşten Gelen Vitamin, Her Takviyede Aynı Etkiyi Göstermiyor

Son yıllarda D vitamini kullanımında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Bağışıklık sisteminden kemik sağlığına, kas fonksiyonlarından yaşlılık dönemine kadar birçok alanda D vitamininin önemi daha iyi anlaşılmış durumda. Ancak poliklinikte en sık karşılaştığımız yanlışlardan biri, tüm D vitamini takviyelerinin aynı etkiyi gösterdiğinin düşünülmesi.

Oysa D vitamini yalnızca dozu ile değil, kullanılan kimyasal formuyla da değerlendirilmelidir. Aynı etikette “D vitamini” yazıyor olması, her ürünün vücutta aynı şekilde emileceği ve aynı klinik sonucu sağlayacağı anlamına gelmez.

Bugün elimizdeki bilimsel veriler, özellikle bazı formların kan D vitamini düzeyini yükseltmede diğerlerine göre daha başarılı olduğunu ortaya koymaktadır.

⸻

EN İYİ FORMLAR

✅ Kolekalsiferol (Vitamin D3)

Kimler için uygundur?

* D vitamini eksikliği olanlar
* Yaşlı bireyler
* Güneşten yeterince yararlanamayanlar
* Obezitesi bulunan kişiler
* Osteoporoz riski taşıyanlar

Avantajları

* En güçlü bilimsel kanıta sahip formdur.
* Kan D vitamini düzeyini daha etkili yükseltir.
* Vücutta daha uzun süre kalır.
* Günümüzde uluslararası kılavuzlarda ilk tercih edilen formdur.

Emilim durumu

Oldukça yüksektir. Yağ içeren bir öğünle birlikte alındığında emilim daha da artabilir.

Klinik kullanım alanları

* D vitamini eksikliği
* Osteoporoz
* Osteomalazi
* Kas güçsüzlüğü
* Yaşlılarda düşme riskinin azaltılması
* Emilim bozukluğu olmayan bireylerde rutin destek

Dikkat edilmesi gerekenler

Kan düzeyleri takip edilmeden yüksek dozların uzun süre kullanılması kalsiyum yüksekliği ve böbrek taşı riskini artırabilir.

⸻

✅ Kalsifediol (25-Hidroksi D3)

Kimler için uygundur?

* Obezitesi bulunanlar
* Karaciğer hastalığı olanlar
* D vitamini düzeyinin hızlı yükseltilmesi gereken hastalar

Avantajları

* Vücutta doğrudan aktifleşmeye daha yakın bir formdur.
* Kan düzeylerini daha hızlı yükseltebilir.
* Bazı özel hasta gruplarında D3’e göre avantaj sağlayabilir.

Emilim durumu

Yüksektir.

Klinik kullanım alanları

Daha çok hekim kontrolünde kullanılan özel tedavi seçeneklerinden biridir.

Dikkat edilmesi gerekenler

Rutin vitamin desteğinden çok özel hasta gruplarında tercih edilir.

⸻

DİĞER FORMLAR

Ergokalsiferol (Vitamin D2)

Uzun yıllardır kullanılan D vitamini formudur.

Eksiklik tedavisinde kullanılabilmesine rağmen birçok çalışmada D3’ün kan düzeylerini yükseltmede daha başarılı olduğu gösterilmiştir.

Bu nedenle günümüzde mümkün olduğunda D3 tercih edilmektedir.

⸻

Damla, Kapsül, Sprey ve Tablet Arasında Fark Var mı?

Çoğu durumda belirleyici olan ürünün şekli değil, içerdiği D vitamini formudur.

Damla, kapsül veya sprey arasında belirgin bir üstünlük bulunmaz. Hastanın düzenli kullanabileceği form seçilmelidir.

⸻

DAHA SINIRLI KULLANIM ALANINA SAHİP FORMLAR

Vitamin D2 (Ergokalsiferol)

Neden daha az tercih edilir?

Kan D vitamini düzeylerini artırmada D3 kadar etkili olmayabilir.

Hangi durumlarda kullanılabilir?

* Vegan ürün tercih edenlerde
* D2 içeren reçeteli preparatların bulunduğu ülkelerde

Neden ilk seçenek değildir?

Etki süresi daha kısa olabilir ve serum D vitamini düzeyini korumada D3 genellikle daha başarılıdır.

⸻

KİMLER D VİTAMİNİ TAKVİYESİ KULLANMALI?

* Yaşlı bireyler
* Güneş ışığına yeterince çıkmayanlar
* Kapalı giyim tercih edenler
* Osteoporoz hastaları
* Emilim bozukluğu bulunan kişiler
* Obezitesi olan bireyler
* Bariatrik cerrahi geçirenler
* Hekim önerisiyle gebeler ve emziren anneler
* D vitamini eksikliği laboratuvar testleriyle doğrulanan kişiler

⸻

DOĞAL BESİN KAYNAKLARI

* Somon
* Sardalya
* Uskumru
* Morina karaciğeri yağı
* Yumurta sarısı
* Karaciğer
* D vitamini ile zenginleştirilmiş süt ürünleri

Ancak besinlerle alınan miktar çoğu zaman eksikliği gidermeye tek başına yeterli olmayabilir.

⸻

FAZLASI ZARARLI OLABİLİR Mİ?

Evet.

D vitamini yağda çözünen vitaminlerden biridir ve vücutta depolanabilir. Gereksiz yere yüksek doz kullanımı;

* Hiperkalsemi
* Böbrek taşı
* Böbrek hasarı
* Bulantı
* Kusma
* Kabızlık
* Kas güçsüzlüğü
* Kalp ritim bozuklukları

gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

⸻

SIK SORULAN SORULAR

D vitamini aç mı tok mu alınmalı?

Yağ içeren bir öğünle birlikte alınması emilimi artırabilir.

⸻

Sabah mı akşam mı kullanılmalı?

Belirli bir saat zorunluluğu yoktur. Düzenli kullanılabilecek saat tercih edilmelidir.

⸻

Hangi ilaçlarla birlikte dikkatli kullanılmalıdır?

* Tiyazid grubu idrar söktürücüler
* Bazı epilepsi ilaçları
* Glukokortikoidler
* Orlistat
* Kolestiramin

Bu ilaçları kullanan kişiler hekime danışmalıdır.

⸻

Her gün kullanılabilir mi?

Evet. Hekimin önerdiği günlük dozlarda düzenli kullanım güvenlidir.

⸻

Kan tahlili yaptırmak gerekir mi?

Özellikle uzun süre yüksek doz kullanılacaksa 25-hidroksi D vitamini düzeyinin ölçülmesi uygun olur.

⸻

Çocuklar kullanabilir mi?

Evet. Ancak yaşa uygun dozlarda ve çocuk hekimi önerisiyle kullanılmalıdır.

⸻

En çok yapılan hata nedir?

D vitamini seçerken yalnızca doza odaklanmak en sık yapılan hatalardan biridir. Oysa güncel bilimsel veriler, kolekalsiferol (D3) formunun çoğu bireyde ilk tercih olduğunu göstermektedir. Bir diğer yaygın hata ise kan düzeyi bilinmeden aylarca yüksek doz D vitamini kullanmaya devam etmektir.

⸻

SONUÇ

D vitamini takviyelerinde doğru seçim yalnızca kaç ünite alındığıyla sınırlı değildir. Kullanılan form da en az doz kadar önem taşır. Güncel bilimsel veriler, çoğu birey için kolekalsiferol (D3) formunun biyoyararlanım ve klinik etkinlik açısından ilk tercih olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte bazı özel hasta gruplarında kalsifediol gibi farklı formlar hekim kararıyla avantaj sağlayabilir. D vitamini takviyesi planlanırken kişinin yaşı, eşlik eden hastalıkları, laboratuvar sonuçları ve kullandığı ilaçlar birlikte değerlendirilmelidir.

İngiliz kulübünün 20 yaşındaki ön libero için yüksek bir bonservis talebinde bulunduğu, Trabzonspor’un ise bu rakamı aşağı çekmeye çalıştığı konuşuluyor. Yönetimin doğrudan satın alma seçeneğinin yanı sıra kiralık transfer formülünü de değerlendirebileceği belirtiliyor.

Yunus Emre Konak’ın genç yaşı, yerli statüsü ve merkez orta sahada farklı görevleri üstlenebilmesi nedeniyle teknik heyetin istediği profile uyduğu ifade ediliyor.

Trabzonspor’un aynı bölge için Mithat Pala, Kenan Haroun ve Salih Özcan gibi alternatif profilleri de takip ettiği öne sürülüyor. Yunus Emre Konak dosyasında belirleyici başlığın Brentford’un bonservis beklentisi olacağı belirtiliyor.

Transferle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı.

Son yıllarda obezite tedavisinin en çok konuşulan seçenekleri arasına giren zayıflama iğneleri, tartıdaki rakamları hızla düşürebiliyor. Ancak yeni bir bilimsel derleme, verilen kilonun tamamının yağdan gitmediğini ve tedavi sırasında kas başta olmak üzere yağsız dokuların da azalabileceğini ortaya koydu.

GLP-1 temelli zayıflama ilaçlarının vücut kompozisyonu üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar, DXA yöntemiyle yapılan 40 ayrı çalışmanın sonuçlarını değerlendirdi. Buna göre kaybedilen toplam kilonun ortalama yüzde 29,1’inin yağsız vücut kütlesinden oluştuğu hesaplandı.

Başka bir ifadeyle, 10 kilogramlık kilo kaybında yaklaşık 3 kiloya kadar olan bölüm yağ dışındaki dokulardan gelebiliyor. Ancak bu rakamın kişiden kişiye değişebileceği ve yağsız kütlenin yalnızca kastan oluşmadığı özellikle belirtiliyor.

Tartı düşerken kaslar da azalabilir

Yağsız vücut kütlesi; kas, su, organlar, kemik ve diğer yağ dışı dokuları kapsıyor. Bununla birlikte hızlı kilo kaybı sırasında kas dokusunun azalması, özellikle ileri yaştaki kişilerde fiziksel güç, denge, hareket kabiliyeti ve günlük yaşam performansı açısından risk oluşturabiliyor.

Bu nedenle uzmanlar, zayıflama iğnesi kullanan kişilerin yalnızca kaç kilo verdiğine değil, bu kilonun ne kadarının yağdan ne kadarının yağsız dokudan gittiğine de bakılması gerektiğini belirtiyor.

Zayıflama iğnesi tek başına yeterli mi?

Araştırmada, kas kaybını azaltmak için direnç egzersizleri, düzenli hareket ve yeterli protein alımının önemine dikkat çekildi. Özellikle hızlı kilo veren kişilerde yalnızca kalori azaltmaya dayalı bir beslenme planının kas kaybını artırabileceği ifade edildi.

Uzmanlara göre tedavi süreci şu üç başlıkla birlikte yürütülmeli:

• Hekim kontrolünde ilaç tedavisi
• Kişiye uygun protein ve enerji planı
• Kasları çalıştıran direnç egzersizleri

Her kilo kaybı aynı değil

Bilim insanları, obezite tedavisinde başarının artık yalnızca tartıdaki düşüşle ölçülmemesi gerektiğini savunuyor. Bel çevresi, yağ oranı, kas gücü, fiziksel performans ve metabolik değerlerin de birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Zayıflama iğneleri obezite tedavisinde güçlü bir araç olarak öne çıkarken, yeni bulgular şu mesajı veriyor: Kilo vermek kadar, verilen kilonun nereden gittiği de önemli.

Bu haberin dayandığı temel bilimsel kaynak:

Dubin RL, Sanders TN, Schwab H, Heymsfield SB, Greenway FL.
“Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonist-Based Agents and Body Composition: Filling More Gaps.”
Clinical Trials and Investigations (Review).
Kabul tarihi: 8 Nisan 2026.

Uzun yıllar Sakarya’daki Özel Bilge Hastanesi’nde görev yapan 66 yaşındaki Safi’nin gece saatlerinde aniden fenalaştığı öğrenildi. İhbar üzerine olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan deneyimli hekim, hastaneye kaldırıldı.

Doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Dr. İmran Safi’nin vefatı, birlikte görev yaptığı sağlık çalışanlarını, hastalarını ve yakınlarını yasa boğdu.

Beyin ve sinir cerrahisi alanındaki tecrübesiyle bilinen Safi, yıllar boyunca gerçekleştirdiği ameliyatlar ve hastalarıyla kurduğu güçlü iletişimle Sakarya’da geniş bir kesimin sevgisini kazanmıştı.

Dr. İmran Safi’nin cenazesinin pazartesi günü Adapazarı Orhan Camii’nde öğle namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası Serdivan Esentepe Mahalle Mezarlığı’nda toprağa verileceği bildirildi.

Kaza, Erzincan-Sivas kara yolunun Bulak köyü yakınlarında yaşandı. İzmit’ten Erzincan’ın Tercan ilçesine yakınlarını ziyarete giden ailenin içinde bulunduğu otomobil, sürücünün direksiyon kontrolünü kaybetmesinin ardından yoldan çıkarak takla attı.

Mert Efe Olay Yerinde Hayatını Kaybetti

Kazada, Trabzon’un Araklı ilçesine bağlı Kestanelik Mahallesi nüfusuna kayıtlı 17 yaşındaki Mert Efe Alioğlu, olay yerinde yaşamını yitirdi. Otomobilde bulunan üç kişi ise yaralandı.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Araçta sıkışan yaralılar, çevredeki vatandaşlar ile ekiplerin ortak çalışmasıyla bulundukları yerden çıkarıldı.

Bir Yaralının Durumu Ağır

Yaralılar ambulanslarla Refahiye Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Burada yapılan ilk müdahalenin ardından üç yaralı, Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildi.

Tedavi altına alınan yaralılardan birinin sağlık durumunun ağır olduğu belirtildi.

Mert Efe Alioğlu’nun cenazesinin Maşukiye’de son yolculuğuna uğurlanacağı öğrenilirken, kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Öğrencilerinin eğitim hayatına dokunan ve mesleğini uzun yıllar boyunca sürdüren Zeynep Özcan’ın vefatı; ailesi, öğrencileri, meslektaşları ve sevenleri arasında büyük üzüntüye neden oldu.

Eğitim-İş Trabzon Şubesi de yayımladığı taziye mesajında, sendika üyeleri Zeynep Özcan’ın hayatını kaybettiğini duyurarak ailesine, yakınlarına ve eğitim camiasına başsağlığı dileklerini iletti.

Zeynep Özcan Son Yolculuğuna Uğurlanacak

Zeynep Özcan için cenaze namazı, 12 Temmuz 2026 Pazar günü öğle namazının ardından Trabzon İskenderpaşa Camii’nde kılınacak. Özcan, cenaze namazının ardından son yolculuğuna uğurlanacak.

Özcan’ın görev yaptığı okulda ve Trabzon’daki eğitim çevrelerinde duyulan üzüntü, paylaşılan başsağlığı mesajlarına da yansıdı.

Bir insanın beynine dokunmak, tıbbın belki de en ağır sorumluluklarından biridir.

Cerrahın karşısında yalnızca bir organ değil; insanın hafızası, hareketleri, dili, duyguları ve bütün bir yaşamı vardır. Milimetrelerle ölçülen bir hata, bir ömrün yönünü değiştirebilir.

Aysima Altınok, böylesine zorlu bir alanı seçtiğinde takvimler 1950’li yılları gösteriyordu. Beyin cerrahisi Türkiye’de henüz gelişmekte olan genç bir uzmanlık dalıydı. Cerrahi ise dünyanın birçok yerinde olduğu gibi büyük ölçüde erkeklere ait bir meslek olarak görülüyordu.

Altınok’un önünde iki büyük engel vardı.

Birincisi, henüz emekleme dönemindeki beyin cerrahisinin teknik ve bilimsel güçlükleriydi.

İkincisi ise kadın olmasıydı.

Ancak o, bu engellerin hiçbirini yolundan dönmek için gerekçe kabul etmedi.

Erzincan’dan İstanbul’a Uzanan Yol

Aysima Altınok, 20 Eylül 1929’da Erzincan’da dört çocuklu bir ailenin en küçüğü olarak dünyaya geldi. İlkokulu doğduğu şehirde tamamladı. Ailesiyle birlikte İstanbul’a taşındıktan sonra Süleymaniye Kız Ortaokulu ve İstanbul Kız Lisesinde öğrenim gördü. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesine üçüncülükle girdi ve 1952 yılında mezun oldu.

Beyin cerrahisine yönelmesinde, tıp fakültesinin ikinci sınıfında aldığı anatomi ve fizyoloji dersleri belirleyici oldu. İnsan bedeninin birçok yapısı hakkında önemli bilgiler bulunmasına rağmen, bütün sistemi yöneten beynin hâlâ büyük bilinmezlikler taşıması onu derinden etkiledi.

Kararını o yıllarda verdi.

Beyin cerrahı olacaktı.

Bu karar, genç bir kadın hekim için yalnızca bir uzmanlık tercihi değil; dönemin yerleşmiş kabullerine karşı sessiz ama kararlı bir meydan okumaydı.

Ameliyatları Merdivenin Üzerinden İzledi

Altınok, mezuniyetinin ardından Cerrahpaşa’daki Üçüncü Cerrahi Kliniğinde çalışmaya başladı. Beyin cerrahisine yönelmek istediğini Doç. Dr. Feyyaz Berkay’a anlatarak ameliyatları izlemesine izin verilmesini istedi.

O yıllarda ameliyathanelerde bugünkü eğitim ve görüntüleme olanakları yoktu. Altınok, Berkay’ın arkasına yerleştirilen bir merdivene çıkarak ameliyatları izlediğini ve yaklaşık iki buçuk yıl boyunca bu şekilde çalıştığını kendi anlatımlarında aktarıyordu.

Henüz ameliyat masasının başında değildi.

Ancak o masaya ulaşmak için gereken sabrı, dikkati ve kararlılığı çoktan göstermeye başlamıştı.

Beyin cerrahisi eğitimi almak amacıyla yurt dışındaki bazı üniversitelere de başvurdu. Ancak kendi anlatımına göre, kadın hekimleri cerrahi bölümlere kabul etmeyen bazı kurumlar tarafından geri çevrildi.

Kapanan kapılar, onu hedefinden vazgeçirmedi.

1956 yılında Haydarpaşa Numune Hastanesinde Op. Dr. Hami Dilek ve Op. Dr. Ertuğrul Saltuk’un yanında eğitimini sürdürdü. Daha sonra Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde Dr. Hüsamettin Gökay’ın ekibine katıldı.

Bazen insanın karşısına çıkan engeller, yolun sonunu değil, yeni bir başlangıcın kapısını gösterir.

Aysima Altınok’un hikâyesi de bunun en güçlü örneklerinden biridir.

Türkiye’nin İlk Kadın Beyin Cerrahı

Aysima Altınok, eğitimini tamamlayarak 22 Kasım 1959’da beyin ve sinir cerrahisi uzmanı oldu.

Böylece Türkiye’nin ilk kadın beyin cerrahı ve dünyada bu uzmanlığı kazanan erken dönem kadın hekimlerden biri olarak tıp tarihine geçti.

Bu yalnızca bir uzmanlık unvanı değildi.

Aynı zamanda kadınların tıbbın en ağır sorumluluk gerektiren alanlarından birinde de başarılı olabileceğinin güçlü bir kanıtıydı.

Altınok bunu yüksek sesli söylemlerle değil; çalışarak, öğrenerek ve ameliyat masasındaki başarısıyla gösterdi.

Artık kendisinden sonra gelen bir kadın hekim için “Bu alanda kadın olmaz.” demek eskisi kadar kolay değildi.

Çünkü Aysima Altınok vardı.

Bakırköy’de Geçen Bir Meslek Hayatı

Uzmanlığını aldıktan sonra Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde çalışmalarını sürdürdü. Beyin cerrahlarının sayısının oldukça sınırlı olduğu yıllarda farklı hastanelerdeki acil vakalara ve konsültasyonlara da destek verdi.

1968 yılında nöroşirürji kliniği şefi oldu ve bu görevini 1992 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü.

Aynı yıl kurulan Türkiye’nin ilk Nöroşirürji Cemiyetinin kurucuları arasında yer aldı. Prof. Dr. Feyyaz Berkay ve Prof. Dr. Bülent Tarcan ile birlikte anılması, onun yalnızca başarılı bir cerrah değil, aynı zamanda alanının kurumsallaşmasına katkı sunan öncü isimlerden biri olduğunu gösteriyordu.

Ancak Aysima Altınok’un başarısı yalnızca yaptığı ameliyatlarla ölçülemezdi.

Bir kliniğin gerçek mirası duvarları ya da cihazları değil, yetiştirdiği insanlardır.

Altınok, genç hekimlerin eğitimine büyük önem verdi. Deneyimini paylaşmaktan hiçbir zaman kaçınmadı. Kendisinden sonra gelen beyin cerrahlarının yetişmesine katkı sağladı. Onlara yalnızca cerrahi teknikleri değil; disiplin, sorumluluk ve hastaya duyulan saygıyı da aktardı.

İlk olmak önemliydi.

Ancak kendisinden sonrakilere yol göstermek belki de bundan çok daha değerliydi.

Ödüllerden Daha Büyük Bir Miras

Aysima Altınok, 1990 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından yılın en başarılı uzman hekimi seçildi. 1992 yılında otuz sekiz yılı aşan kamu hizmetinin ardından emekliye ayrıldı. 1996 yılında ise Türk Nöroşirürji Derneğinin onursal üyeliğine kabul edildi.

Emeklilik, onun tıpla ve genç hekimlerle bağını koparmadı.

Türk Nöroşirürji Derneği bünyesinde kendi girişimiyle başlatılan Dr. Aysima Altınok Nöroşirürji Uzmanlık Tez Ödülü, genç hekimlerin bilimsel çalışmalarını desteklemek amacıyla oluşturuldu ve sonraki yıllarda başarılı uzmanlık tezlerine verilmeye başlandı.

Altınok’un mirası ameliyathanelerle de sınırlı kalmadı.

Türk Eğitim Vakfının bağışçıları arasında yer aldı. Meslek hayatı boyunca biriktirdiklerinin önemli bir bölümünü kız çocuklarının ve ihtiyaç sahibi gençlerin eğitimine ayırdı. Destek verdiği öğrenciler arasında tıp fakültesinde okuyan ve onun izinden gitmek isteyen genç kadınlar da vardı.

Bir zamanlar kadın olduğu için önüne kapılar kapatılmıştı.

Hayatının ilerleyen yıllarında ise başka genç kadınların önündeki kapıları açmaya çalıştı.

Belki de hikâyesinin en anlamlı yanı buydu.

Açılan Kapı Bir Daha Kapanmadı

Türk Nöroşirürji Derneği, 5 Ağustos 2024 tarihinde Dr. Aysima Altınok’un hayatını kaybettiğini duyurdu. 8 Ağustos’ta Bakırköy’de düzenlenen törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Ardında yaklaşık kırk yıllık kamu hizmeti, yetişmesine katkı sunduğu beyin cerrahları, desteklediği öğrenciler ve Türk tıp tarihinde silinmeyecek bir iz bıraktı.

Bazı insanların gerçek mirası, öz geçmişlerinde yazan görevlerden ve aldıkları ödüllerden çok daha büyüktür.

Aysima Altınok’un mirası da tam olarak budur.

O, yalnızca Türkiye’nin ilk kadın beyin cerrahı olmadı.

Kendisinden sonra gelecek kadınların ameliyathanelere daha büyük bir güvenle girebilmesini sağladı.

Bugün Türkiye’de kadın beyin cerrahları ameliyat masalarının başında duruyor, klinikler yönetiyor, öğrenciler yetiştiriyor ve bilimsel araştırmalar yürütüyorsa, onların arkasında Aysima Altınok’un sessiz ama güçlü ayak izleri de vardır.

Tarih bazen büyük meydanlarda yazılmaz.

Bazen bir ameliyathanede, dikkatle tutulan bir neşterin ucunda yazılır.

Aysima Altınok’un açtığı kapıdan bugün pek çok kadın hekim geçiyor.

Ve o kapı artık bir daha kapanmayacak.

Güneşten korunmanın en önemli yollarından biri güneş kremi kullanmak olsa da uzmanlar bunun tek başına tam koruma sağlamadığını belirtiyor. Geniş kenarlı şapka, UV korumalı güneş gözlüğü, koruyucu kıyafetler ve özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde gölgede kalmak da cilt sağlığını korumanın önemli parçaları arasında yer alıyor.

1. En yüksek SPF her zaman daha iyi anlamına gelmiyor

Uzmanlara göre günlük yaşamda geniş spektrumlu SPF 30 güneş kremleri çoğu kişi için yeterli koruma sağlayabiliyor. Uzun süre dışarıda kalınacak, denize girilecek veya yoğun güneş altında çalışılacak durumlarda ise SPF 50 ve üzeri ürünler tercih edilebiliyor. Asıl önemli olan ise ürünün doğru miktarda uygulanması ve düzenli aralıklarla yenilenmesi.

2. Güneş kremini sadece plajda kullanmak büyük hata

Ultraviyole ışınları yalnızca tatilde değil; yürüyüşte, araç kullanırken veya günlük dış mekân aktivitelerinde de cilde zarar verebiliyor. Dermatoloji uzmanları güneş koruyucunun yaz kış, bulutlu günlerde bile günlük bakım rutininin bir parçası olması gerektiğini belirtiyor.

3. Bir kez sürmek tüm gün korumuyor

Uzmanların en sık karşılaştığı yanlışlardan biri de güneş kreminin sabah sürülüp gün boyu yenilenmemesi. Terleme, yüzme ve havluyla kurulanma sonrasında koruyucu etkinlik azalıyor. Bu nedenle güneş kreminin yaklaşık iki saatte bir, ayrıca yüzme ve yoğun terleme sonrasında yeniden uygulanması öneriliyor.

4. Yeterli miktarda kullanılmıyor

Araştırmalar, insanların büyük bölümünün önerilen miktarın çok altında güneş kremi kullandığını gösteriyor. Yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda, tüm vücut için ise yaklaşık bir avuç dolusu ürün öneriliyor. Daha az uygulama, etikette belirtilen SPF korumasının önemli ölçüde azalmasına neden olabiliyor.

5. Düzenli kullanım cilt kanseri riskini azaltabiliyor

Bilimsel çalışmalar, düzenli güneş kremi kullanımının ultraviyole ışınlarının neden olduğu DNA hasarını azaltarak cilt kanseri riskini düşürmeye yardımcı olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, sosyal medyada zaman zaman dolaşıma giren “güneş kremi zararlıdır” veya “cilt kanserine neden olur” iddialarının bilimsel kanıtlarla desteklenmediğini vurguluyor.

Uzmanlara göre doğru ürün seçimi kadar doğru kullanım alışkanlığı da büyük önem taşıyor. Düzenli ve bilinçli güneşten korunma, hem erken cilt yaşlanmasını yavaşlatıyor hem de uzun vadede cilt kanseri riskinin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Kaynaklar:

• New Scientist
• Skin Cancer Foundation
• American Academy of Dermatology (AAD)
• World Health Organization (WHO)
• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
• Cancer Research UK
• National Health Service (NHS)
• American Cancer Society
• Journal of the American Academy of Dermatology (JAAD)

Kas krampları ve zorlanmalar

Bacak ağrısının en yaygın nedenleri arasında kas krampları, kas zorlanmaları ve küçük lif yırtıkları bulunuyor. Yoğun egzersiz, yetersiz sıvı tüketimi, uzun süre aynı pozisyonda kalmak veya kasların aşırı kullanılması özellikle baldır bölgesinde ani ve keskin ağrıya neden olabiliyor.

Kramplar genellikle birkaç saniye veya dakika içinde geçse de sık tekrarlaması durumunda kullanılan ilaçların, sıvı-elektrolit dengesinin ve altta yatan hastalıkların değerlendirilmesi gerekebiliyor.

Siyatik ağrısı bacağa yayılabilir

Bel bölgesindeki sinirlerin baskı altında kalması, kalçadan başlayarak bacağın arka kısmına doğru yayılan ağrıya yol açabiliyor. Siyatik olarak bilinen bu durumda ağrıya yanma, karıncalanma, uyuşma veya kas güçsüzlüğü eşlik edebiliyor.

Uzun süre oturmak, ağır kaldırmak veya ani hareketler şikâyetleri artırabiliyor. İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik, iki bacakta birden güç kaybı ya da genital bölgede uyuşma gelişmesi ise acil değerlendirme gerektiriyor.

Damar daralması yürürken ağrı yapabilir

Bacak damarlarında yağlı birikintiler nedeniyle daralma gelişmesi, kaslara yeterli kan ulaşmasını engelleyebiliyor. Periferik arter hastalığı adı verilen bu durumda ağrı çoğunlukla yürürken ortaya çıkıyor ve dinlenince azalıyor.

Özellikle sigara kullanan, diyabeti, yüksek tansiyonu veya yüksek kolesterolü bulunan kişilerde risk artıyor. Ayakta soğukluk, solukluk, iyileşmeyen yaralar ve nabzın zayıflaması da dolaşım bozukluğuna işaret edebiliyor.

Tek taraflı şişlik ve ağrı pıhtı belirtisi olabilir

Bacağın derin toplardamarlarında pıhtı oluşması, derin ven trombozu olarak tanımlanıyor. Genellikle tek bacakta görülen ani şişlik, baldır ağrısı, sıcaklık artışı ve ciltte kızarıklık veya morarma önemli belirtiler arasında yer alıyor.

Uzun yolculuklar, uzun süre hareketsiz kalmak, yakın zamanda ameliyat geçirmek, gebelik, bazı kanser türleri ve pıhtılaşma eğilimini artıran hastalıklar riski yükseltebiliyor. Pıhtının akciğere ulaşması nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya kanlı öksürük gibi hayati tehlike taşıyan belirtilere neden olabiliyor.

Varis ve toplardamar yetmezliği

Toplardamar kapakçıklarının yeterince çalışmaması kanın bacaklarda göllenmesine yol açabiliyor. Bu durumda özellikle günün ilerleyen saatlerinde ağırlık hissi, zonklama, kaşıntı, şişlik ve gece krampları görülebiliyor.

Uzun süre oturmak veya ayakta durmak yakınmaları artırırken bacakları yukarı kaldırmak geçici rahatlama sağlayabiliyor. İlerlemiş vakalarda cilt renginde koyulaşma ve ayak bileği çevresinde yaralar gelişebiliyor.

Eklem ve tendon sorunları

Diz veya kalça kireçlenmesi, menisküs yaralanmaları, tendon iltihabı ve bağ hasarları da bacağın farklı bölgelerinde ağrı oluşturabiliyor. Ağrının hareketle artması, eklemde şişlik, sertlik, takılma veya hareket kısıtlılığı görülmesi ortopedik değerlendirme gerektirebiliyor.

Diz arkasında oluşan Baker kisti ise gerginlik, şişlik ve baldır bölgesine yayılan ağrıya neden olabiliyor. Kistin yırtılması durumunda belirtiler damar pıhtısıyla karışabileceğinden kesin tanı için muayene gerekiyor.

Sinir hasarı ve vitamin eksiklikleri

Diyabet başta olmak üzere bazı hastalıklar çevresel sinirlerde hasara yol açabiliyor. Periferik nöropati olarak adlandırılan bu tabloda yanma, batma, elektriklenme, uyuşma ve gece artan ağrı görülebiliyor.

B12 vitamini eksikliği, bazı ilaçlar, aşırı alkol tüketimi ve kimi metabolik hastalıklar da sinir kaynaklı yakınmalara neden olabiliyor. Belirtilerin yalnızca ağrı kesiciyle bastırılması yerine altta yatan nedenin belirlenmesi önem taşıyor.

Bacak ağrısında ne zaman doktora başvurulmalı?

Ağrının birkaç gün içinde azalmaması, giderek şiddetlenmesi, yürüme sırasında sürekli tekrarlaması veya günlük hareketleri engellemesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.

Tek bacakta aniden gelişen şişlik ve sıcaklık artışı, travma sonrası üzerine basamama, ayağın soğuması veya soluklaşması, belirgin kas güçsüzlüğü ve iyileşmeyen yaralar gecikmeden değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.

Bacak ağrısıyla birlikte nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma hissi veya kanlı öksürük ortaya çıkması halinde ise acil yardım çağrılması gerekiyor.

Kaynak:

* Mayo Clinic (Periferik arter hastalığı, varis, meralgia parestetika)
* Cleveland Clinic (Siyatik)
* National Heart, Lung, and Blood Institute (Derin ven trombozu)
* American Academy of Orthopaedic Surgeons (Kas zorlanmaları, stres kırıkları, shin splints)
* Arthritis Foundation (Artrit)

Kenan Haroun’un Trabzonspor’da forma giymeye istekli olduğu ve Türkiye’ye transfer seçeneğine olumlu yaklaştığı konuşuluyor. Genç oyuncunun fizik gücü, top taşıma becerisi ve merkez orta sahadaki çok yönlü yapısı nedeniyle scout ekibinin dikkatini çektiği belirtiliyor.

Trabzonspor’un orta saha planlamasında Kenan Haroun’un yanı sıra Yunus Emre Konak ve Mithat Pala gibi yerli statüsünde değerlendirilebilecek isimleri de takip ettiği ifade ediliyor. Yönetimin yaş, maliyet ve gelişim potansiyeline göre listedeki adayları daraltması bekleniyor.

Kenan Haroun transferiyle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı. Ancak oyuncunun bordo-mavili takıma sıcak bakması, Trabzonspor’un görüşmelerdeki en önemli avantajlarından biri olarak gösteriliyor.

88 yaşındaki Fatma Yazıcı’nın geçtiğimiz pazar günü hayatını kaybetmesinin ardından, 93 yaşındaki eşi Sırrı Yazıcı da eşinin yokluğuna daha fazla dayanamadı. Pazartesi günü eşini son yolculuğuna uğurlayan Sırrı Yazıcı, cenaze töreninin ardından fenalaşarak Ordu Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Sırrı Yazıcı, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.

Ömürlerinin büyük bölümünü birlikte geçiren Yazıcı çiftinin peş peşe yaşanan vefatları, ailesi, yakınları ve onları tanıyan vatandaşlar arasında derin üzüntüye neden oldu. İlçede uzun yıllardır tanınan çiftin hikâyesi, sevgi ve hayat arkadaşlığının unutulmaz örneklerinden biri olarak hafızalarda yer etti.

Hastanede son dönemde sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik atılan adımların ardından, kamuoyunda mevcut Başhekim Op. Dr. Hasan Ergenç’in görevine devam etmesi yönünde beklentilerin bulunduğu belirtiliyor. Özellikle hastaneden hizmet alan vatandaşlar ile bazı sağlık çalışanlarının, yönetimde istikrarın korunmasının sağlık hizmetlerinin sürekliliği açısından önemli olduğu görüşünü dile getirdiği ifade ediliyor.

Kentte konuşulan değerlendirmelerde, son yıllarda hayata geçirilen hizmetler, poliklinik kapasitesindeki artış ve hastane yönetimindeki koordinasyonun devam etmesi gerektiği yönünde görüşlerin öne çıktığı aktarılıyor. Bu nedenle birçok kişinin, mevcut başhekimin görevine devam etmesini istediği ifade ediliyor.

Öte yandan, başhekimlik görevine ilişkin henüz Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanmış resmi bir atama ya da görev değişikliği kararı bulunmuyor. Sürecin önümüzdeki günlerde netlik kazanması beklenirken, nihai kararın Bakanlığın değerlendirmesi doğrultusunda şekilleneceği belirtiliyor.

Gazimağusa’da görev yapan polis memuru Mustafa Paşa’nın ani ölümü, ailesi, meslektaşları ve sevenlerini yasa boğdu.

Edinilen bilgilere göre, 41 yaşındaki Mustafa Paşa’ya uzun süre ulaşamayan eşi, telefonlarına yanıt alamaması üzerine komşularından yardım istedi. Paşa’ya ait aracın evin önünde bulunduğunun görülmesi üzerine durum yetkililere bildirildi.

Kapının açılmasının ardından eve girenler, Mustafa Paşa’yı koridorda hareketsiz halde buldu. Olay yerine çağrılan sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Paşa’nın yaşamını yitirdiği belirlendi.

Polis ekipleri evde ve çevresinde inceleme gerçekleştirirken, Mustafa Paşa’nın kesin ölüm nedeninin yapılacak otopsi ve incelemelerin ardından netleşeceği bildirildi.

Çevresinde sevilen ve saygı duyulan bir isim olarak tanınan Mustafa Paşa’nın vefatı, polis teşkilatında ve Gazimağusa’da büyük üzüntüye neden oldu.

Hücumun kanatlarında ve on numara pozisyonunda görev yapabilen 20 yaşındaki Arjantinli oyuncu için ilk temasların kurulduğu belirtiliyor. Portekiz kulübünün genç yeteneği kiralama formülüne sıcak bakmasının ardından, Trabzonspor yönetiminin oyuncunun transfer şartlarını sorduğu iddia edildi. Kulübe yakın çevrelerden sızan bilgilere göre, teknik heyetin onayının ardından oyuncunun video analiz talebiyle scout listesinde öncelikli sıralara çekildiği kulislerde konuşuluyor.

Transfer gündemindeki öncelikli isimler Salih Uçan ve Berkan Kutlu olarak öne çıkıyor. Berkan Kutlu’nun yurt dışı seçeneğini değerlendirmesi nedeniyle bu dosyanın zorlaştığı, şartların uygun hale gelmesi durumunda Salih Uçan için görüşmelerin ilerleyebileceği konuşuluyor.

Kocaelispor’un alternatif listesinde ise Süper Lig tecrübesi bulunan Soner Dikmen ile gelişime açık orta saha oyuncusu Burak İnce profillerinin yer alabileceği değerlendiriliyor. Yönetimin maaş beklentisi, bonservis şartları ve teknik heyetin raporuna göre listesini daraltması bekleniyor.

Transferlerle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı. Kocaelispor’un orta sahaya liderlik edebilecek bir yerli oyuncu kazandırmak için temaslarını sürdürdüğü ifade ediliyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: