Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Yıldız’ın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi. Polis ekipleri bölgede güvenlik önlemi alırken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Demet Yıldız’ın vefatı, memleketi Güneysu’da ve Birlik Mahallesi’nde büyük üzüntüye neden oldu.

Kazayla ilgili soruşturma sürüyor.

Bugünkü bilimsel yaklaşımda kulak çınlaması için “herkeste çınlamayı tamamen yok eden mucize tedavi” bulunmuyor. Ancak bu, hastaların çaresiz olduğu anlamına gelmiyor. ABD Ulusal Sağırlık ve Diğer İletişim Bozuklukları Enstitüsü, tinnitus için kesin kür olmadığını; buna karşın işitme cihazları, ses terapisi ve davranışçı tedavilerle belirtilerin azaltılabildiğini bildiriyor.

Dünyada en ileri yaklaşım: Bimodal nöromodülasyon

Son yıllarda tinnitus tedavisinde en çok dikkat çeken yöntemlerden biri “bimodal nöromodülasyon” oldu. Bu yöntemde hastaya kulaklıkla özel sesler verilirken, aynı anda dil üzerine hafif elektriksel uyarı uygulanıyor. Amaç, beynin çınlama sinyaline verdiği aşırı dikkati ve duyarlılığı azaltmak.

Lenire adlı cihazla yapılan TENT-A3 çalışmasında, ses tedavisine dil uyarımı eklenen bimodal yöntemin tinnitus şikâyetlerinde anlamlı iyileşme sağlayabildiği bildirildi. 2025’te yayımlanan gerçek yaşam verileri de yöntemin klinik kullanımda bazı hastalarda etkili olabileceğini gösterdi.

Ancak uzmanların uyarısı net: Bu yöntem her hastada aynı sonucu vermiyor ve mutlaka KBB ile odyoloji değerlendirmesinden sonra uygun hasta seçimi gerekiyor.

En güçlü kanıtlardan biri: Bilişsel davranışçı terapi

Kulak çınlamasında dünyada en kabul gören yaklaşımlardan biri de bilişsel davranışçı terapi. Bu yöntem çınlama sesini doğrudan susturmayı değil, beynin bu sese verdiği stres, korku ve odaklanma tepkisini azaltmayı hedefliyor. Amerikan ve uluslararası kaynaklarda, özellikle rahatsız edici ve kronik tinnitus hastalarında CBT önemli bir tedavi seçeneği olarak yer alıyor.

İşitme kaybı varsa ilk adım işitme cihazı olabilir

Tinnitus hastalarının önemli bir bölümünde işitme kaybı da eşlik ediyor. Bu durumda işitme cihazları yalnızca duymayı artırmakla kalmıyor; dış sesleri güçlendirerek beynin çınlamaya odaklanmasını da azaltabiliyor. NIDCD, işitme kaybı olan tinnitus hastalarında işitme cihazlarını temel seçeneklerden biri olarak gösteriyor.

Hangi durumda acil doktora gidilmeli?

Kulak çınlaması ani işitme kaybı, baş dönmesi, yüz kaslarında güçsüzlük veya kafa travması sonrası başladıysa acil değerlendirme gerekiyor. NHS, bu belirtilerle birlikte görülen tinnitusun geciktirilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Sonuç

Kulak çınlaması “çaresiz” değil; fakat tedavisi kişiye özel planlanması gereken karmaşık bir tablo. Günümüzde en ileri yaklaşım, tek bir ilaca ya da cihaza bel bağlamak değil; KBB muayenesi, odyolojik testler, işitme cihazı, ses terapisi, bilişsel davranışçı terapi ve uygun hastalarda bimodal nöromodülasyonu birlikte değerlendiren çok yönlü tedavi modeli olarak öne çıkıyor.

Yeni kanun kapsamında bu kişilerin, yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde başvurmaları halinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’ndaki uygun kadrolara atanabilmesinin önü açıldı.

İnternet haber sitelerine yeni kriterler

Kanunla birlikte Basın İlan Kurumu’nun internet haber sitelerine yönelik denetim yetkisi de genişletildi. Resmi ilan ve reklam yayımlayan ya da bekleme sürecinde bulunan internet haber siteleri için haber sayısı, içerik niteliği, kadro yapısı, okur trafiği ve yayın süresi gibi kriterler Kurum tarafından belirlenecek.

Belirlenen yükümlülüklere uymayan internet haber sitelerine, ihlalin ağırlığına göre resmi ilan ve reklam kesme cezası uygulanabilecek. Tekrarlanan ihlallerde yaptırım süresi kademeli olarak artırılacak.

Taksici esnafına vergi düzenlemesi

Düzenlemede taksi, dolmuş, minibüs ve servis plakalarına ilişkin mali hükümler de yer aldı. Taksici esnafı için hasılat esaslı kazanç tespiti uygulaması getirildi. Bu sistemden yararlanmak isteyen mükellefler, belirlenen şartlar çerçevesinde en fazla 3 yıl süreyle bu usulden faydalanabilecek.

Ayrıca düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sahip olunan ticari plakaların satışından doğan kazançlar gelir vergisinden istisna tutulacak.

Bakım merkezleri için yeni alan imkânı

Kanunla birlikte devlet bünyesinde hizmet veren engelli ve yaşlı bakım ile rehabilitasyon merkezlerinin ormanlık alanlarda kurulabilmesine de yasal zemin oluşturuldu.

Yeni düzenlemenin; Emniyet Teşkilatı’nın personel yapısından dijital basın mevzuatına, taksici esnafının vergilendirilmesinden sosyal hizmet alanlarına kadar geniş bir etki alanı oluşturması bekleniyor.

Amedspor’da yeni sezon öncesi transfer çalışmaları yakından takip edilirken, yabancı basında en dikkat çeken dosya Hampus Skoglund oldu. İskoç ve İsveç kaynaklı haberlerde Amedspor’un, Hammarby forması giyen 22 yaşındaki sağ bek için devreye girdiği öne sürüldü.

Haberlere göre Amedspor, Skoglund için ilk resmi hamleyi yapan kulüplerden biri oldu. Kulübün sportif yapılanmasında görev alan isimlerin Hammarby cephesiyle temas kurduğu iddia edildi. Oyuncu için konuşulan bonservis rakamının yaklaşık 2 milyon sterlin seviyesinde olduğu belirtiliyor.

Rangers da oyuncuyu takip ediyor

Hampus Skoglund dosyasını dikkat çekici hale getiren unsurlardan biri de oyuncuya Avrupa’dan gelen ilgi. İskoç basınında, Rangers’ın Skoglund’u uzun süredir takip ettiği ifade edildi. Ayrıca Almanya, Fransa ve İtalya’dan bazı kulüplerin de oyuncunun durumunu izlediği öne sürüldü.

Bu nedenle Amedspor’un Skoglund için erken hamle yapması, transfer kulislerinde önemli bir sinyal olarak değerlendiriliyor. Ancak şu ana kadar Amedspor’dan, Hammarby’den veya oyuncu cephesinden resmi açıklama yapılmadı.

Diğer isimlerde yeni resmi aşama yok

Amedspor transfer gündeminde daha önce farklı isimler de yer almıştı. Allahyar Sayyadmanesh, Musa Juwara, Pa Assan Corr ve Miralem Pjanić gibi oyuncular için çeşitli iddialar gündeme gelse de son taramada bu dosyalarda yeni bir resmi teklif, kulüpler arası görüşme veya sağlık kontrolü aşamasına geçildiğine dair güvenilir bir bilgiye ulaşılamadı.

Bu isimler şimdilik transfer radarında yer alan, ancak teyide ihtiyaç duyan başlıklar olarak değerlendiriliyor.

Thomas Reis sonrası kadro planlaması takipte

Amedspor’da teknik yapılanma ve yeni sezon kadro planlaması da transfer sürecinin seyrini belirleyecek başlıklar arasında yer alıyor. Kulübün özellikle savunma hattı ve kanat bölgeleri için alternatifleri değerlendirdiği konuşuluyor.

Skoglund dosyasında yabancı basında yer alan bonservis rakamı ve rakip kulüp bilgileri, bu iddiayı diğerlerinden daha güçlü hale getiriyor. Buna karşın transferin ilerleyip ilerlemeyeceği, Hammarby’nin tutumu ve Amedspor’un mali şartları karşılayıp karşılamayacağına bağlı olacak.

Amedspor’da transferde son durum

Amedspor cephesinde şu an en güçlü transfer sinyali Hampus Skoglund dosyası olarak öne çıkıyor. Oyuncu için yaklaşık 2 milyon sterlinlik bonservis beklentisi ve Rangers başta olmak üzere Avrupa kulüplerinin ilgisi, süreci dikkatle izlenmesi gereken bir hale getiriyor.

Diğer isimlerde ise yeni ve somut bir gelişme bulunmadığı için dosyalar şimdilik bekleme aşamasında. Kulüplerden resmi açıklama gelmediği sürece tüm gelişmeler transfer iddiası kapsamında değerlendiriliyor.

Diyabeti tamamen önlemiyor, ama zaman kazandırıyor

Teplizumab, Tip 1 diyabeti tamamen ortadan kaldıran bir ilaç değil. Ancak hastalığın belirti veren aşamaya geçmesini ortalama yaklaşık 3 yıl geciktirebiliyor.

Bu süre özellikle çocuklar, gençler ve aileleri için büyük önem taşıyor. Çünkü Tip 1 diyabet başladıktan sonra kişinin ömür boyu kan şekeri takibi yapması, insülin kullanması ve beslenmesini dikkatle planlaması gerekiyor.

Kimler kullanabilecek?

Tedavi, 8 yaş ve üzerindeki çocuklar ile yetişkinlerde kullanılabilecek. Ancak herkes için uygun değil.

Teplizumab, Tip 1 diyabetin erken evresinde olduğu testlerle saptanan kişiler için öneriliyor. Bu kişilerde henüz belirgin diyabet şikâyetleri başlamamış oluyor, ancak bağışıklık sistemi pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırmaya başlamış oluyor.

Nasıl etki ediyor?

Tip 1 diyabette vücudun savunma sistemi yanlışlıkla pankreastaki insülin üreten hücrelere zarar veriyor. Teplizumab, bağışıklık sisteminin bu saldırısını yavaşlatmayı hedefliyor.

Böylece pankreasın insülin üretme kapasitesinin bir süre daha korunması amaçlanıyor.

Aileler için neden önemli?

Tip 1 diyabet özellikle çocukluk ve gençlik döneminde başladığında aileler için büyük bir yaşam değişikliği anlamına geliyor. Kan şekeri ölçümü, insülin dozu, gece takipleri, okul düzeni ve beslenme planı günlük hayatın parçası haline geliyor.

Teplizumabın sağlayabileceği ek süre, ailelere hastalığa hazırlanma ve çocukların günlük yaşamlarını daha rahat sürdürme fırsatı verebilir.

Erken teşhis çok daha önemli hale geliyor

Uzmanlara göre bu tedaviden yararlanmak için hastalığın erken evrede saptanması gerekiyor. Bu nedenle ailesinde Tip 1 diyabet öyküsü bulunan kişilerde tarama testleri daha fazla önem kazanabilir.

Tedavi, hastalık belirtileri ortaya çıktıktan sonra değil, belirtiler başlamadan önceki riskli dönemde etkili olabiliyor.

Uzmanlar ne diyor?

NICE, mevcut kanıtlara göre teplizumabın semptomatik Tip 1 diyabetin başlamasını ortalama yaklaşık 3 yıl geciktirebildiğini bildirdi.

Uzmanlara göre bu karar, Tip 1 diyabet tedavisinde yalnızca insülinle kan şekerini kontrol etme döneminden, hastalığın başlangıcını geciktirme dönemine geçişin işareti olabilir.

Her hasta için uygun değil

Teplizumabın kullanımı doktor değerlendirmesi, uygun testler ve yakın takip gerektiriyor. İlaç damar yoluyla belirli bir tedavi programı içinde uygulanıyor.

Uzmanlar, hastaların veya ailelerin bu tür tedavilere kendi başlarına karar vermemesi gerektiğini, mutlaka uzman hekim görüşü alınması gerektiğini vurguluyor.

Beşiktaş’ta Nübel ve Ouattara Dosyaları Öne Çıktı

Beşiktaş transfer gündeminde en dikkat çeken dosyalardan biri Alexander Nübel oldu. Almanya kaynaklı iddialara göre siyah-beyazlıların Bayern Münih forması giyen kaleciyi gündemine aldığı öne sürüldü. Oyuncu için temas iddiası, dosyayı güçlü sinyaller arasına taşıdı.

Beşiktaş’ın sol bek hattı için ise Monaco forması giyen Kassoum Ouattara ile ilgilendiği iddia edildi. Fransız ekibiyle bonservis pazarlığı yapıldığı öne sürülürken, henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

Trabzonspor’da Kaleci ve Genç Stoper Arayışı

Trabzonspor transfer kulislerinde kaleci arayışı öne çıkıyor. Bordo-mavililerin, Wolverhampton forması giyen Jose Sa ile prensip anlaşmasına vardığı iddia edildi. Bu dosya, sağlık kontrolü iddiası ya da resmî imza aşamasına gelmiş değil ancak kaleci arayışında ciddi bir sinyal olarak değerlendiriliyor.

Trabzonspor’un ayrıca Macaristan ekibi Zalaegerszeg’de forma giyen genç stoper Akpe Victory için de devrede olduğu öne sürüldü. Oyuncunun Avrupa’dan farklı kulüplerle de anılması, dosyanın izlenmesi gerektiğini gösteriyor.

Fenerbahçe’de Hücum ve Savunma Hamleleri

Fenerbahçe transfer gelişmeleri içinde Brahim Diaz iddiası dikkat çekti. Real Madrid forması giyen oyuncunun ailesiyle ön görüşme yapıldığı öne sürülürken, bu iddia henüz somut transfer aşamasında görülmüyor.

Sarı-lacivertliler için bir diğer dikkat çeken dosya Eldor Shomurodov oldu. Başakşehir forması giyen santrfor için takas formülünün gündeme geldiği iddia edildi. Çağlar Söyüncü, Cengiz Ünder ve Rodrigo Becao gibi isimlerin bu senaryoda anılması, iddianın haber değerini artırdı.

Savunma hattında ise Sandefjord forması giyen Zinedin Smajlovic’in Fenerbahçe listesine girdiği öne sürüldü. Bu dosya şimdilik zayıf sinyal olarak değerlendiriliyor.

Galatasaray’da Hücum Hattı ve Orta Saha Arayışı

Galatasaray transfer haberleri içinde Jhon Duran, Enzo Millot ve Can Uzun isimleri öne çıktı. Sarı-kırmızılıların hücum hattı için Jhon Duran’ı gündemine aldığı iddia edilirken, oyuncu için kiralık transfer formülü konuşuluyor.

Orta saha hattında ise Enzo Millot’un yeniden gündeme geldiği öne sürüldü. Galatasaray’ın oyuncu için ilk etapta kiralama seçeneğini değerlendirebileceği iddia edildi.

Can Uzun dosyasında ise Eintracht Frankfurt ile görüşme yapılabileceği öne sürüldü. Oyuncunun genç yaşı, yerli statüsü ve hücum çeşitliliği nedeniyle Galatasaray açısından stratejik bir dosya olduğu belirtiliyor.

Göztepe’de Anthony Dennis İçin Avrupa Sinyali

Göztepe cephesinde Anthony Dennis dosyası dikkat çekiyor. Nijerya basınında yer alan iddialara göre Coventry City’nin genç orta saha oyuncusu için devrede olduğu öne sürüldü. Avrupa kulüplerinin oyuncuya ilgisi, Göztepe açısından önemli bir bonservis ihtimalini gündeme getiriyor.

Konyaspor’da Nagalo Teması

Konyaspor’un PSV Eindhoven forması giyen Adamo Nagalo için temas kurduğu iddia edildi. Hollanda ekibinin kiralık formülden çok bonservisle satışa sıcak baktığı öne sürülüyor. Bu nedenle dosyanın ilerleyip ilerlemeyeceği bonservis pazarlığına bağlı görünüyor.

1. Lig Transfer Gündemi Daha Sessiz

1. Lig transfer gündemi açısından Amedspor, Gençlerbirliği ve diğer kulüpler için son 24 saatte haberleştirilebilir düzeyde güçlü yeni bir sinyal öne çıkmadı. Bazı sosyal medya iddiaları dolaşıma girse de bunlar şimdilik temkinli yaklaşılması gereken başlıklar arasında yer alıyor.

Transferde En Güçlü Sinyaller

Son dakika transfer iddiaları içinde Beşiktaş’ın Alexander Nübel ilgisi, Trabzonspor’un Jose Sa dosyası, Göztepe’de Anthony Dennis’in Avrupa bağlantısı, Konyaspor’un Adamo Nagalo teması ve Fenerbahçe’nin Shomurodov için takas planı günün en dikkat çekici başlıkları oldu.

Henüz hiçbir dosyada kulüplerden resmî açıklama gelmiş değil. Bu nedenle transferde son durum, kulüplerin kamp kadrosu transfer sinyali, sağlık kontrolü iddiası, yabancı kontenjanı planlaması ve bonservis pazarlığı adımlarına göre netleşecek.

Öğrenci arkadaşları ve akademisyenler tarafından da üzüntüyle karşılanan vefat haberi sonrası sosyal medyada çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı. Emre Topal’ın eğitim hayatındaki başarıları ve çevresi tarafından sevilen bir isim olduğu belirtilirken, üniversite topluluğu genç öğrencinin ailesine ve yakınlarına başsağlığı dileklerini iletti.

Yeditepe Üniversitesi ailesi tarafından yapılan paylaşımda, merhum öğrenci için rahmet temennisinde bulunularak ailesi, sevenleri ve üniversite camiasına sabır dilendi.

Dr. Hüseynova, çocukların bağışıklık sistemlerinin yetişkinlere göre daha hassas olması nedeniyle yaz aylarında ortaya çıkan enfeksiyonlardan daha fazla etkilendiğini ifade etti. İshallerin en sık nedenleri arasında virüsler, bakteriler ve parazitlerin yer aldığını belirten Hüseynova, hijyen eksikliği, iyi yıkanmamış meyve ve sebzeler, açıkta satılan gıdalar ve güvenilir olmayan içme sularının da hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğunu söyledi.

Çocuklarda ishalin genellikle sık ve sulu dışkılama ile kendini gösterdiğini belirten Hüseynova, karın ağrısı, bulantı, kusma, iştahsızlık ve ateş gibi belirtilerin de tabloya eşlik edebileceğini kaydetti. Bazı çocuklarda halsizlik ve sıvı kaybına bağlı genel durum bozukluğunun görülebileceğini ifade eden Hüseynova, özellikle bebekler ve 5 yaş altındaki çocuklarda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Sıvı kaybının kısa sürede gelişebileceğine dikkat çeken Hüseynova, ağız kuruluğu, gözlerde çöküklük, gözyaşının azalması, idrar miktarında azalma, cilt kuruluğu ve aşırı uyku halinin dehidratasyonun önemli belirtileri arasında yer aldığını söyledi. Bu belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti.

İshal tedavisinde en önemli unsurun kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konulması olduğunu ifade eden Hüseynova, çocukların yeterli miktarda sıvı tüketmesinin sağlanması gerektiğini belirtti. Hekim önerisi doğrultusunda oral rehidratasyon solüsyonlarının kullanılabileceğini kaydeden Hüseynova, ishal döneminde beslenmenin tamamen kesilmemesi gerektiğini, yaşa uygun ve sindirimi kolay gıdaların tercih edilmesinin önem taşıdığını söyledi.

Ailelerin en sık yaptığı hatalardan birinin doktora danışmadan antibiyotik kullanmak olduğunu belirten Hüseynova, çocukluk çağı ishallerinin önemli bir bölümünün viral enfeksiyonlara bağlı geliştiğini ve antibiyotik gerektirmediğini ifade etti. Gereksiz antibiyotik kullanımının tedaviye katkı sağlamadığı gibi bazı durumlarda zararlı sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

Yaz ishallerinden korunmak için basit ancak etkili önlemlerin bulunduğunu belirten Hüseynova, ellerin yemeklerden önce ve tuvalet sonrası sabunla yıkanması, meyve ve sebzelerin bol suyla temizlenmesi, açıkta satılan yiyeceklerden kaçınılması, güvenilir içme suyu kullanılması ve süt ürünlerinin uygun koşullarda muhafaza edilmesinin önemine dikkat çekti. Ayrıca havuz hijyenine özen gösterilmesi ve gıdaların son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

Dr. Samira Hüseynova, yaz aylarında görülen ishallerin büyük bölümünün doğru bakım ve yeterli sıvı desteği ile iyileşebildiğini ancak yüksek ateş, dışkıda kan, şiddetli kusma, belirgin halsizlik veya sıvı kaybı belirtilerinin görülmesi halinde çocukların gecikmeden bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çocukların sağlıklı bir yaz geçirmesi için hijyen kurallarına uyulmasının ve erken belirtilerin dikkate alınmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi.

Açıklamada, Çayırbağı halkının devletine ve milletine bağlı, vatansever insanlardan oluştuğu belirtilerek, son dönemde bazı ihbarlar üzerine evlerde aramalar yapıldığı ve aile büyüklerinden kaldığı belirtilen hatıra silahlarının toplandığı iddia edildi.

“Hatıra silahlarımız nedeniyle suçlu durumuna düşmek istemiyoruz”

Mahalle halkı adına yapılan açıklamada, dededen ve babadan kalma hatıra niteliğindeki silahların toplanmasının vatandaşları derinden rahatsız ettiği belirtilerek, bu süreçte bazı mahalle sakinlerinin yargılanma ve ceza alma riskiyle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekildi.

Açıklamada, herhangi bir suç kastı bulunmadığı savunularak, yıllardır evlerde aile hatırası olarak saklanan silahlar nedeniyle vatandaşların adli süreçlerle karşı karşıya bırakılmasının mahallede ciddi bir endişe oluşturduğu ifade edildi.

“Devletin hukuk ve şefkat dengesine güveniyoruz”

Açıklamada, kolluk kuvvetlerinin temel görevinin vatandaşın huzur ve güvenliğini sağlamak olduğu vurgulanırken, asılsız veya art niyetli olduğu öne sürülen ihbarlara karşı daha dikkatli olunması gerektiği belirtildi.

Mahalle halkı adına yapılan değerlendirmede, devletin en hassas güvenlik meselelerinde dahi hukuk ölçüsü içinde hareket ettiği vurgulanarak, aynı hukuk ve şefkat dengesinin vatanına ve milletine bağlı Trabzon halkı için de gözetilmesinin beklendiği ifade edildi.

“Asılsız ihbarlara itibar edilmesin”

Açıklamada, Çayırbağı halkının vatanına ve milletine bağlı olduğu vurgulanarak, mahalle sakinlerini rencide eden uygulamalara son verilmesi çağrısı yapıldı. Güvenlik güçlerinden beklentinin, vatandaşları hedef alan asılsız ihbarlara itibar etmek yerine mahallede gerçek huzur ve güven ortamını sağlamak olduğu belirtildi.

Konuya ilişkin jandarma veya ilgili resmi makamlardan henüz bir açıklama yapılmadı. Güvenlik birimleri tarafından yürütülen işlemlerin ilgili mevzuat ve yasal prosedürler çerçevesinde değerlendirildiği biliniyor.

SBÜ Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, hekimliğin yalnızca bir meslek değil, insanlığa hizmet sorumluluğu taşıyan büyük bir emanet olduğunu ifade etti. Aydın, tıp eğitiminin zorlu ancak onurlu bir yolculuk olduğunu belirterek, mezunların teorik bilgi ile klinik deneyimi bir araya getirerek sağlık ordusuna donanımlı hekimler olarak katıldığını söyledi.

Aydın, İzmir Tıp Fakültesi öğrencilerinin ilk 3 yıl temel tıp eğitimlerini Ege Üniversitesinde sürdürdüklerini belirterek, bu süreçte sunulan destek ve iş birliği için Ege Üniversitesine teşekkür etti. Aydın, “Öğrencilerimizin güçlü bir temel tıp eğitimi alarak yetişmesinde Ege Üniversitesinin katkısını kıymetli buluyoruz. Sağlık eğitimi alanındaki bu akademik iş birliğinin, nitelikli hekimler yetiştirme hedefimize önemli katkı sunduğuna inanıyoruz” dedi.

Mezunlara hitap eden Aydın, hekimlik mesleğinin köklü tarihine dikkat çekerek şunları kaydetti:

“Bugün yalnızca bir mezuniyet törenine değil, aynı zamanda insanlığa hizmet edecek yeni hekimlerimizin meslek yolculuğuna şahitlik ediyoruz. Sizler artık toplumun güven duyduğu, bilgisine ve vicdanına başvurduğu hekimlersiniz.

14 Mart 1919’da Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’de Millî Mücadele’nin ilk meşalesini yakan tıbbiyelilerin istiklal ruhunu; ‘Çanakkale geçilmez’ diyerek Boğaz’ın sırtlarını şerefli kanlarıyla sulayan Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’nin öğrenci ve hocalarının fedakârlığını; 15 Temmuz gecesi milletinin yanında dimdik duran sağlık ordusunun vazife ahlakını daima hatırlamalıyız.

Salgınlarda, depremlerde, afetlerde ve milletimizin ihtiyaç duyduğu her anda en ön safta görev yapan hekimlerimiz, bu mesleğin ne kadar büyük bir sorumluluk taşıdığını göstermiştir. Sizler de bilimi rehber edinerek, etik değerlerden taviz vermeden ve insan sevgisini daima merkezde tutarak bu büyük emaneti geleceğe taşıyacaksınız.”

Konuşmaların ardından mezun öğrencilere diplomaları takdim edildi. Tören, genç hekimlerin keplerini havaya fırlatmasıyla sona erdi.

SBÜ İzmir Tıp Fakültesi, ilk mezuniyetinde 47 genç hekimi sağlık ordusuna kazandırırken, üniversitenin sağlık alanındaki eğitim yolculuğunda önemli bir kilometre taşı geride bırakılmış oldu.

“Ultra işlenmiş gıdalar kronik hastalık riskleriyle ilişkilendiriliyor”

Prof. Dr. Koç, özellikle ultra işlenmiş gıdaların ağırlıkta olduğu alışveriş sepetlerinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Hazır soslar, paketli tatlılar, şekerli içecekler, cipsler, işlenmiş et ürünleri ve rafine un içeriği yüksek ürünlerin sık tüketilmesinin; fazla enerji alımı, yüksek sodyum tüketimi, ilave şeker fazlalığı ve yetersiz lif alımıyla ilişkili olabileceğini belirten Koç, bu durumun obezite, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabileceğini vurguladı.

“Aç karnına alışveriş sağlıksız tercihleri artırabilir”

Market alışverişine aç karnına çıkmanın dürtüsel satın alma davranışını artırabileceğini belirten Prof. Dr. Koç, “Açlık hissi yüksek olduğunda kişiler daha çok enerji yoğun, şekerli ve yağlı ürünlere yönelebiliyor. Bu nedenle alışveriş öncesinde hafif ve dengeli bir öğün tüketmek daha sağlıklı seçimler yapılmasına katkı sağlayabilir” ifadelerini kullandı.

“Göz hizasındaki ürün değil, etiket okunmalı”

Prof. Dr. Koç, marketlerde ürün yerleşimlerinin tüketici davranışlarını etkileyebildiğine dikkat çekerek, alışveriş sırasında ürünün raftaki konumundan çok besin etiketi ve içerik listesinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Koç, “Bir ürünün üzerinde ‘fit’, ‘doğal’, ‘hafif’ ya da ‘şekersiz’ yazması her zaman sağlıklı olduğu anlamına gelmez. İlave şeker miktarı, sodyum düzeyi, doymuş yağ oranı, porsiyon büyüklüğü ve lif içeriği mutlaka incelenmelidir” dedi.

Liften zengin besinler bağırsak sağlığını destekliyor

Sebze, meyve, tam tahıl, kuru baklagil, yoğurt, kuruyemiş ve sağlıklı protein kaynaklarının dengeli beslenmenin temel parçaları arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Koç, liften zengin besinlerin bağırsak hareketlerini desteklediğini, tokluk hissini uzatabildiğini ve kan şekeri kontrolüne katkı sağlayabildiğini ifade etti.

Prof. Dr. Koç, “Market arabasının önemli bir bölümü taze sebze ve meyveler, tam tahıllar, baklagiller ve az işlenmiş gıdalardan oluşmalıdır. Bu tercih, bağırsak sağlığından kilo kontrolüne kadar birçok alanda destekleyici rol oynar” diye konuştu.

“Plansız alışveriş gereksiz kalori alımına yol açabilir”

Plansız alışverişin yüksek kalorili atıştırmalıkların sepete daha kolay girmesine neden olabileceğini belirten Koç, alışveriş listesi hazırlamanın hem bütçe kontrolü hem de sağlıklı beslenme açısından önemli olduğunu söyledi.

Çocuklarla yapılan alışverişlerde renkli ambalajlar, promosyonlar ve çizgi film karakterlerinin tercihleri etkileyebildiğini vurgulayan Koç, ailelerin bu süreci sağlıklı beslenme eğitimi için fırsata dönüştürebileceğini kaydetti.

“Market alışverişi sağlıklı yaşamın ilk adımlarından biridir”

Prof. Dr. Nevra Koç, market alışverişinin yalnızca ekonomik bir tercih olmadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Sağlıklı beslenme mutfakta değil, çoğu zaman market raflarının önünde başlar. Sepete konulan her ürün, günlük beslenme düzenimizi şekillendirir. Bilinçli ürün seçimi, etiket okuma alışkanlığı ve planlı alışveriş; dengeli beslenmenin, kilo kontrolünün ve kronik hastalık riskinin azaltılmasının temel adımları arasında yer alır.”

Prof. Dr. Koç, sağlıklı bir market sepeti için taze ve az işlenmiş gıdaların öncelenmesini, şekerli içecekler ile ultra işlenmiş ürünlerin sınırlandırılmasını ve ürün etiketlerinin düzenli olarak okunmasını önerdi.

Doç. Dr. Sümen, özellikle kayalık alanlarda çıplak ayakla yürümek, dipte kamufle olan canlılara basmak, dikenli balıkları çıplak elle tutmak ve deniz canlılarına bilinçsizce temas etmenin ciddi yaralanmalara yol açabileceğini ifade etti.

Deniz Kestanesi Dikenleri Cilt Altında Kalabilir

Akdeniz ve Ege kıyılarında sık karşılaşılan deniz kestanelerinin ince ve kırılgan dikenleriyle ağrılı yaralanmalara neden olabildiğini belirten Doç. Dr. Sümen, dikenlerin cilt içinde kırılması halinde enfeksiyon ve yabancı cisim reaksiyonu gelişebileceğini kaydetti.

Sümen, “Derin yerleşimli dikenler steril olmayan yöntemlerle çıkarılmaya çalışılmamalı. Ağrı, kızarıklık, şişlik veya akıntı devam ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalı” dedi.

İskorpit, Sokar ve Vatoz Yaralanmaları Hafife Alınmamalı

Türkiye kıyılarında görülen iskorpit ve sokar balıklarının zehirli ya da sert dikenleri nedeniyle risk oluşturduğunu vurgulayan Doç. Dr. Sümen, bu tür yaralanmalarda yoğun ağrı, kızarıklık, şişlik ve hareket kısıtlılığı görülebileceğini söyledi.

Kum altında saklanabilen vatozların üzerine basıldığında kuyruk dikenleriyle savunma yapabildiğini belirten Sümen, “Vatoz yaralanmaları derin delinme, yabancı cisim kalması, enfeksiyon ve damar-sinir hasarı açısından mutlaka dikkatle değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.

Balon Balığı Hem Isırık Hem Zehirlenme Riski Taşıyor

Doç. Dr. Selin Gamze Sümen, son yıllarda Akdeniz’de daha sık gündeme gelen balon balıklarına da dikkat çekti. Balon balıklarının güçlü çene yapısıyla ciddi ısırık yaralanmalarına neden olabileceğini belirten Sümen, bu canlıların tüketilmesinin de son derece tehlikeli olduğunu vurguladı.

Sümen, “Balon balığı dokularında bulunabilen tetrodotoksin, ciddi zehirlenmelere yol açabilen güçlü bir toksindir. Bu nedenle balon balıkları kesinlikle tüketilmemeli, yakalandığında çıplak elle tutulmamalı ve çocukların temas etmesine izin verilmemelidir” dedi.

Deniz Anemonları Cilt Reaksiyonlarına Yol Açabilir

Kayalık alanlarda yaşayan deniz anemonları ve bazı hidroid türlerinin temas ettikleri bölgede yanma, kızarıklık, kaşıntı ve döküntüye neden olabildiğini belirten Doç. Dr. Sümen, hassas kişilerde daha belirgin reaksiyonlar gelişebileceğini söyledi.

Sümen, belirtilerin uzun sürmesi, yayılması veya solunum sıkıntısı, yaygın döküntü ve genel durum bozukluğu gibi bulguların ortaya çıkması halinde tıbbi değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etti.

İlk Yardımda Yanlış Uygulamalar Riski Artırabilir

Deniz canlılarına bağlı yaralanmalarda yanlış ilk yardım uygulamalarının tabloyu ağırlaştırabileceğini belirten Doç. Dr. Sümen, şu uyarılarda bulundu:

“Yaralanan kişi öncelikle güvenli şekilde sudan çıkarılmalı. Açık yara varsa temiz bir bezle hafif basınç uygulanarak kanama kontrol edilmeli. Yara temiz suyla nazikçe yıkanmalı. Derine saplanan diken veya yabancı cisim zorla çıkarılmamalı. Yara kesilmemeli, ağızla emilmeye çalışılmamalı; alkol, amonyak, çamaşır suyu gibi maddeler uygulanmamalıdır.”

Bazı zehirli deniz canlılarının neden olduğu yaralanmalarda, sağlık profesyonellerinin önerisiyle güvenli sıcaklıkta sıcak su uygulamasının ağrıyı azaltabileceğini belirten Sümen, bunun tıbbi değerlendirmenin yerine geçmediğini vurguladı.

Hangi Durumlarda Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalı?

Doç. Dr. Sümen; şiddetli ağrı, hızla yayılan şişlik, kontrol edilemeyen kanama, nefes darlığı, bilinç değişikliği, yaygın döküntü, göz yaralanması, derin delinme yarası veya genel durum bozukluğu halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.

Delici yaralanmalarda tetanoz bağışıklığının da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Sümen, özellikle çocuklar, yaşlılar, bağışıklık sistemi zayıf kişiler ve kronik hastalığı bulunan bireylerde daha dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.

Deniz Ayakkabısı ve Koruyucu Eldiven Önemli

Doç. Dr. Selin Gamze Sümen, korunmak için basit önlemlerin büyük önem taşıdığını belirterek, “Kayalık alanlarda deniz ayakkabısı kullanılmalı, dip yapısı bilinmeyen bölgelerde suya balıklama atlanmamalı, kumluk alanlarda ayaklar hafifçe sürüyerek ilerlenmeli, deniz canlılarına çıplak elle dokunulmamalıdır. Amatör balıkçılar koruyucu eldiven kullanmalı, çocuklar kayalık kıyılarda gözetimsiz bırakılmamalıdır” dedi.

Sümen, deniz canlılarının büyük bölümünün insanlara saldırma amacı taşımadığını, yaralanmaların çoğunlukla istem dışı temas veya savunma davranışı sonucu geliştiğini belirterek, “Doğal yaşam alanlarına saygı göstermek, güvenli yüzme kurallarına uymak ve doğru ilk yardım uygulamak güvenli bir yaz sezonu için hayati öneme sahiptir” ifadelerini kullandı.

Kaza, saat 23.00 sıralarında Rize’den Çayeli istikametine giden yol üzerinde yaşandı. Edinilen bilgilere göre, 08 ACA 759 ve 53 EL 007 plakalı araçların da aralarında bulunduğu 3 araç henüz belirlenemeyen nedenle çarpıştı.

Çarpışmanın ardından araçlardan biri alev aldı. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık, itfaiye, polis ve jandarma ekipleri sevk edildi. Ekipler, alev alan araca ve yaralılara müdahale ederken bölgede güvenlik önlemi alındı.

Kazada Gamze Saklı, Nilay Bilgin ve Selinay Saral olay yerinde yaşamını yitirdi. Yaralanan Ahmet Hamdi Ö. (65), İshak B. (67), Ahsen K. (21) ve Sadık N. (50) ise ambulanslarla Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Kaza nedeniyle Karadeniz Sahil Yolu’nun Çayeli geçişinde trafik akışı bir süre kontrollü olarak sağlandı. Araçların kaldırılması ve yol temizleme çalışmalarının ardından bölgede ulaşım normale döndürülmeye çalışıldı.

Kazanın kesin nedeni yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

AKTS Kredisine Dönüşebilecek

YÖK’ün üzerinde çalıştığı modelde, üniversite dışındaki öğrenmeler belirli kriterleri karşılaması halinde Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS) kapsamında değerlendirilebilecek. Bu sayede öğrenciler, mezuniyet için gerekli kredilerinin belirli bir bölümünü üniversite dışındaki eğitim faaliyetlerinden karşılayabilecek.

Paylaşılan bilgilere göre, öğrenciler mezuniyet için gerekli toplam kredilerinin yüzde 10’una kadar olan kısmını bu kapsamda elde edebilecek.

Yapay Zekâ ve Dijital Becerilere Öncelik

Mikro yeterlilik sisteminde özellikle yapay zekâ, veri bilimi, dijital teknolojiler ve geleceğin mesleklerine yönelik eğitimlerin ön plana çıkması bekleniyor. Böylece öğrencilerin hızla değişen iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu becerileri daha erken dönemde kazanması amaçlanıyor.

Sertifikalar Resmi Kayıtlara Girecek

Yeni uygulama ile sertifikalar yalnızca özgeçmişlerde yer alan belgeler olmaktan çıkıp, öğrencilerin resmi akademik kayıtlarının bir parçası haline gelebilecek. Bu durumun, öğrencilerin yetkinliklerinin daha görünür ve ölçülebilir hale gelmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Yeni Dönemde Yaygınlaştırılması Planlanıyor

YÖK tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından mikro yeterlilik uygulamasının yeni eğitim-öğretim döneminde yaygınlaştırılması planlanıyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte üniversitelerde daha esnek, beceri temelli ve sektör odaklı bir eğitim modelinin güç kazanması öngörülüyor.

Cleveland Clinic’ten psikolog Dr. Dawn Potter, sosyal kaygı bozukluğu yaşayan kişilerin belirli sosyal durumlarda sık kaygı, panik ya da belirgin rahatsızlık hissedebildiğini belirtiyor. Bu kaygı bazen kişinin sosyal ortamlardan tamamen kaçınmasına yol açabiliyor.

Sosyal kaygıya karşı 8 öneri

Uzmanlara göre ilk adım, kaygının hangi durumlarda tetiklendiğini fark etmek. Bazı kişiler için topluluk önünde konuşmak, bazıları için yeni insanlarla tanışmak ya da kalabalık ortamlara girmek kaygıyı artırabiliyor.

Cleveland Clinic’in önerileri şöyle sıralanıyor:

1. Önceden hazırlık yapın: Kaygı duyulan bir sosyal etkinlikten önce yeterli uyku almak, sağlıklı beslenmek ve alkol gibi kaygıyı artırabilecek unsurlardan uzak durmak önemli görülüyor.

2. Olumsuz düşünceleri sorgulayın: “Herkes beni izliyor” ya da “Yanlış bir şey söyledim” gibi düşünceler kaygıyı büyütebilir. Uzmanlar, çoğu insanın sosyal ortamda başkalarından çok kendi davranışlarına odaklandığını hatırlatıyor.

3. Topluluk önünde konuşma pratiği yapın: Hafif ve orta düzey sosyal kaygıda konuşma grupları, eğitimler veya iletişim becerisi çalışmaları kişiye güven kazandırabilir.

4. Beş duyu tekniğini deneyin: Kaygı anında kişinin dikkatini bedenindeki panikten dış dünyaya çevirmesi öneriliyor. Görülen 5 şey, hissedilen 4 şey, duyulan 3 ses, alınan 2 koku ve tadılan 1 şey üzerine odaklanmak sakinleşmeye yardımcı olabilir.

5. Aşamalı maruz kalma uygulayın: Büyük kalabalıklardan çekinen biri önce tek bir arkadaşıyla görüşerek başlayabilir, ardından küçük gruplara ve daha kalabalık ortamlara geçebilir.

6. Destek sisteminizden yardım isteyin: Yakın bir kişinin eşlik etmesi sosyal ortamlara girmeyi kolaylaştırabilir. Ancak hedef, zamanla daha bağımsız hareket edebilmek olmalı.

7. Deneyimlerden ders çıkarın: Zor geçen bir sosyal etkinlikten sonra neyin kaygıyı artırdığını analiz etmek, bir sonraki deneyim için daha iyi plan yapılmasını sağlayabilir.

8. Bilişsel davranışçı terapiden destek alın: Sosyal kaygı ilişkileri, okul ya da iş yaşamını belirgin şekilde etkiliyorsa bir uzmana başvurmak gerekiyor. Bilişsel davranışçı terapi, olumsuz düşünce kalıplarını fark etmeye ve değiştirmeye yardımcı olabiliyor.

Ne zaman uzmana başvurulmalı?

Sosyal kaygı kişinin günlük yaşamını sürdürmesini zorlaştırıyorsa, ilişkilerini, eğitimini ya da iş hayatını etkiliyorsa profesyonel destek alınması öneriliyor. Çarpıntı, nefes darlığı, kontrolü kaybetme hissi, yoğun panik, terleme, titreme, mide-bağırsak şikâyetleri ve kas gerginliği gibi belirtiler de dikkate alınmalı.

Uzmanlara göre sosyal kaygı bir anda ortadan kalkmayabilir. Ancak düzenli pratik, doğru destek ve gerektiğinde terapi ile belirtiler yönetilebilir.

SBÜ Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, hekimliğin yalnızca bilimsel bilgiyle değil; vicdan, merhamet, empati ve etik sorumlulukla icra edilen kutlu bir meslek olduğunu vurguladı. Tıp eğitiminin zorlu ama onurlu bir yolculuk olduğunu belirten Rektör Aydın, mezunların aldıkları güçlü eğitimle sağlık ordusuna donanımlı hekimler olarak katıldığını ifade etti.

Prof. Dr. Aydın, mezunlara hitaben şunları söyledi:

“Bugün yalnızca bir mezuniyet törenine değil, insanlığa hizmet edecek yeni hekimlerimizin meslek yolculuğuna şahitlik ediyoruz. Sizler artık toplumun güven duyduğu, vicdanına ve bilgisine başvurduğu hekimlersiniz.

Sizler, köklü bir mesleğin ve büyük bir medeniyet mirasının temsilcilerisiniz. 14 Mart 1919’da Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’de Millî Mücadele’nin ilk işaret fişeklerinden birini yakan tıbbiyelilerin; ‘Çanakkale geçilmez’ diyerek Boğaz’ın sırtlarını şerefli kanlarıyla sulayan kahramanların; 15 Temmuz gecesi milletinin yanında dimdik duran sağlık ordusunun mirasçılarısınız.

Salgınlarda, depremlerde, afetlerde ve milletimizin ihtiyaç duyduğu her anda en ön safta yer alan bu kutlu meslek, bugün sizlerin omuzlarında geleceğe taşınacaktır. Bu büyük emaneti bilimle güçlendirmenizi, vicdanla yüceltmenizi, cesaretle sahiplenmenizi ve insan sevgisiyle yaşatmanızı bekliyoruz.”

Törende konuşan Adana Valisi Mustafa Yavuz ise mezun olan öğrencileri tebrik ederek, bu başarıda ailelerin büyük fedakârlığı bulunduğunu söyledi. Vali Yavuz, Adana’nın Toroslar, Taş Köprü, Büyük Saat ve Seyhan Nehri gibi önemli değerlerine dikkat çekerek, bu değerlerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının ortak sorumluluk olduğunu ifade etti.

Konuşmaların ardından dereceye giren öğrencilere başarı belgeleri ve hediyeleri takdim edildi. Yaş kütüğüne plaket çakılmasının ardından mezun olan 71 öğrenci Hekimlik Andı’nı okudu.

Rektör yardımcıları, akademik ve idari personel, öğrenciler ve ailelerin katıldığı tören, mezunların kep atmasıyla sona erdi.

SBÜ Adana Tıp Fakültesi, ilk mezunlarını vermenin heyecanını yaşarken; bilimsel donanımı, etik sorumluluğu ve insan sevgisini rehber edinen 71 genç hekimi sağlık hizmetlerinin geleceğine uğurladı.

Gümüşhane’de mantar toplamak için ormanlık alana giden kadın, ayı saldırısına uğradı. Olay, Yukarı Yuvalı köyü Gözeler mevkiinde meydana geldi.

Edinilen bilgilere göre, köyde yaşayan N.A. (45), arkadaşıyla birlikte mantar toplamak amacıyla bölgeye gitti. Arazide ilerledikleri sırada karşılarına çıkan ayı, N.A.’ya saldırdı. Saldırıda kadın kolundan yaralandı.

Yanındaki arkadaşının ihbarı üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi bölgede yapılan N.A., ambulansla Gümüşhane Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastanede tedavi altına alınan kadının hayati tehlikesinin bulunmadığı, sağlık durumunun iyi olduğu belirtildi.

Bölgede özellikle yaz aylarında doğaya çıkan vatandaşların yabani hayvanlara karşı dikkatli olmaları, ormanlık alanlarda tek başına hareket etmemeleri ve ani karşılaşmalarda sakin davranmaları öneriliyor.

Olayın fark edilmesinin ardından durum elektrik dağıtım ekiplerine bildirildi. Bölgeye sevk edilen ekipler tarafından yapılan incelemede arızanın elektrik direğinin topraklama hattından kaynaklandığı tespit edildi. Ekiplerin hızlı müdahalesiyle arıza giderilerek bölgede gerekli güvenlik önlemleri alındı.

Yaşanan olay nedeniyle hayvan sahipleri maddi kayba uğrarken, vatandaşlar benzer olayların tekrar yaşanmaması için yayla ve kırsal bölgelerdeki elektrik hatlarının düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini ifade etti.

Yetkililer olayla ilgili incelemelerin sürdüğünü belirtirken, hayvan sahiplerine geçmiş olsun dilekleri iletildi.

Trabzonspor’da yeni sezon öncesi transfer çalışmaları devam ederken, kaleci pozisyonu için dikkat çeken bir isim gündeme geldi. Yabancı transfer kaynaklarında Wolverhampton forması giyen Portekizli kaleci José Sá, bordo-mavililerle anılan isimler arasında gösterildi.

TransferFeed’in son radar listelerinde José Sá’nın Trabzonspor başlığı altında yer alması, bordo-mavili kulübün kaleci arayışına ilişkin yeni bir kulis olarak değerlendirildi. Ancak bu aşamada oyuncu için resmi teklif, kulüpler arası görüşme ya da sağlık kontrolü iddiası bulunmuyor.

José Sá radar seviyesinde takip ediliyor

32 yaşındaki Portekizli kaleci, Premier Lig tecrübesi ve Wolverhampton’daki performansıyla tanınıyor. Trabzonspor’un kaleci pozisyonunda alternatif arayışlarını sürdürdüğü iddia edilirken, José Sá isminin yabancı kaynaklarda ilk kez bordo-mavililerle birlikte anılması dikkat çekti.

Bu dosya şu an için “radar” seviyesinde değerlendiriliyor. Oyuncunun mali şartları, Wolverhampton’ın tutumu ve Trabzonspor’un bu bölgeye ayıracağı bütçe, sürecin ilerleyip ilerlemeyeceğinde belirleyici olacak.

Resmi temas bilgisi yok

José Sá için şu ana kadar Trabzonspor’dan ya da Wolverhampton’dan resmi bir açıklama yapılmadı. Yabancı kaynaklarda da teklif veya ileri görüşme aşamasına geçildiğine dair net bir bilgi yer almıyor.

Bu nedenle iddia, transfer döneminin erken sinyallerinden biri olarak izleniyor. Bordo-mavili ekibin kaleci transferinde farklı alternatifleri değerlendirdiği, José Sá dosyasının ise şimdilik dikkatle takip edilen başlıklar arasında bulunduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre en sağlıklı kahve seçeneklerinin başında sade, şekersiz ve katkısız siyah kahve geliyor. Çünkü sade kahve neredeyse kalorisizdir; yağ, şeker ve karbonhidrat içermez. Bu yönüyle özellikle kilo kontrolüne dikkat edenler için daha güvenli bir seçenek olarak öne çıkıyor.

En Sağlıklı Seçenek: Sade Siyah Kahve

Siyah kahve, krema, şurup, aromalı tatlandırıcı ve fazla süt eklenmediği sürece kahvenin doğal yapısını koruyor. Antioksidan içeriğiyle bilinen kahve, ölçülü tüketildiğinde günlük beslenme düzeninde yer alabiliyor.

Ancak uzmanlar, kahvenin “sağlıklı” etkisinin içine eklenenlerle kolayca değişebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle bol şekerli, kremalı ve aromalı kahveler kısa sürede yüksek kalorili içeceklere dönüşebiliyor.

Filtre Kahve Neden Öne Çıkıyor?

Sağlıklı kahve tercihlerinde filtre kahve de önemli bir yerde duruyor. Kağıt filtreyle hazırlanan kahveler, kahvede doğal olarak bulunan bazı yağ bileşenlerinin fincana geçişini azaltabiliyor. Bu nedenle özellikle kolesterol hassasiyeti olan kişiler için filtre kahve daha dengeli bir tercih olarak değerlendiriliyor.

Türk kahvesi, French press ve benzeri filtresiz kahveler ise aromatik açıdan güçlü olsa da bazı bileşenleri daha yoğun şekilde içerebiliyor. Bu nedenle kalp-damar sağlığı veya kolesterol sorunu olan kişilerin kahve tüketiminde doktor önerisini dikkate alması gerekiyor.

Latte ve Cappuccino Sağlıklı mı?

Sütlü kahveler tamamen sağlıksız değildir. Ancak burada belirleyici nokta kullanılan süt miktarı, şeker ve ek aromalardır. Şekersiz, az yağlı sütle ya da şekersiz bitkisel sütlerle hazırlanan latte daha dengeli bir seçenek olabilir.

Buna karşılık vanilya, karamel, çikolata şurubu, krem şanti ve yoğun tatlandırıcı eklenen kahveler sağlık açısından masum görünmeyebilir. Bu tür içecekler kahveden çok tatlıya yakın bir kalori yükü oluşturabilir.

Soğuk Kahveye Dikkat

Soğuk kahveler özellikle yaz aylarında popülerliğini artırıyor. Cold brew, daha yumuşak içimi ve düşük asiditesi nedeniyle bazı kişiler tarafından tercih ediliyor. Ancak hazır satılan soğuk kahvelerde şeker, krema ve aroma miktarı yüksek olabiliyor.

Bu nedenle soğuk kahve tercih edilecekse sade cold brew, şekersiz buzlu Americano veya az sütlü şekersiz seçenekler daha sağlıklı alternatifler arasında gösteriliyor.

Kahveyi Sağlıklı Hale Getiren 5 Kural

Kahveyi daha sağlıklı tüketmek isteyenler için uzmanların öne çıkardığı temel öneriler şöyle:

1. Şeker ve aromalı şuruplardan uzak durun.
2. Kremalı ve yoğun kalorili kahveleri günlük alışkanlık haline getirmeyin.
3. Filtre kahve veya sade siyah kahveyi tercih edin.
4. Sütlü kahvelerde şekersiz ve sade seçeneklere yönelin.
5. Günlük kafein miktarını aşmamaya dikkat edin.

Fazlası Zararlı Olabilir

Kahve, ölçülü tüketildiğinde keyifli ve beslenme düzenine uyumlu bir içecek olabilir. Ancak fazla kafein; çarpıntı, uykusuzluk, mide hassasiyeti, kaygı ve tansiyon sorunlarını artırabilir.

Bu nedenle uzmanlar, kahvenin kişisel sağlık durumuna göre tüketilmesi gerektiğini belirtiyor. Hamileler, kalp ritim bozukluğu olanlar, reflü hastaları, hipertansiyon hastaları ve düzenli ilaç kullanan kişilerin kahve tüketiminde hekim görüşü alması öneriliyor.

Sonuç: Kahvede En Sağlıklı Tercih Sadelik

Kahveyi sağlıklı kılan şey pahalı, gösterişli ya da bol eklemeli olması değil; sade kalmasıdır. Şekersiz siyah kahve, filtre kahve ve katkısız soğuk kahve seçenekleri en dengeli tercihler arasında yer alıyor.

Kısacası kahve fincanında sağlık arayanlar için en güçlü formül oldukça basit: Az ekleme, az şeker, bol sadelik.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: