Bipolar bozukluk nedir?

Bipolar bozukluk, duygu durumunu etkileyen kronik bir ruh sağlığı hastalığıdır. Kişide zaman zaman aşırı enerjik, taşkın, hızlı konuşan veya riskli kararlar alan dönemler; zaman zaman da çökkünlük, isteksizlik, uyku ve iştah değişiklikleri görülebilir.

Bu dönemler mani, hipomani ve depresyon atakları şeklinde ortaya çıkabilir. Hastalık yalnızca “moral bozukluğu” değildir; kişinin düşünce hızını, davranışlarını, uyku düzenini ve sosyal yaşamını etkileyebilir.

Bipolar bozukluk neden olur?

Bipolar bozukluğun tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, beyin kimyasındaki değişiklikler, yoğun stres, uyku düzeninin bozulması, madde kullanımı ve bazı yaşam olayları riski artırabilir.

Ailede bipolar bozukluk veya ciddi duygu durum hastalığı öyküsü olan kişilerde dikkat daha önemlidir. Bazı kişilerde belirtiler ağır stres dönemlerinden, doğum sonrası süreçten, uykusuzluktan veya düzensiz yaşam ritminden sonra belirginleşebilir.

Bipolar bozukluk nasıl anlaşılır?

Bipolar bozuklukta kişi bir dönem kendini olağandan çok daha enerjik, konuşkan, özgüvenli ve uykusuzluğa rağmen dinç hissedebilir. Para harcama, hızlı karar alma, tartışmaya açıklık, riskli davranışlar ve düşüncelerin hızlanması dikkat çekebilir.

Depresif dönemde ise isteksizlik, umutsuzluk, enerji kaybı, uyku ve iştah değişiklikleri, dikkat dağınıklığı, değersizlik düşünceleri ve günlük işlevlerde belirgin düşüş görülebilir. Bu belirtiler başka ruhsal veya bedensel hastalıklarla karışabileceği için uzman değerlendirmesi gerekir.

Kimlerde daha sık görülür?

Bipolar bozukluk genellikle geç ergenlik ve genç erişkinlik döneminde belirginleşir. Ancak farklı yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Aile öyküsü bulunanlar, yoğun stres altında yaşayanlar, uyku düzeni sık bozulanlar, alkol veya madde kullanımı olanlar ve daha önce depresyon tanısı almış kişilerde dikkatli değerlendirme önemlidir. Kadın ve erkeklerde görülebilir; hastalığın seyri kişiye göre değişebilir.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Duygu durum değişiklikleri haftalarca sürüyorsa, uyku ihtiyacı belirgin azaldığı hâlde enerji artışı varsa, kişi kontrolsüz para harcama, riskli kararlar, aşırı sinirlilik veya taşkınlık yaşıyorsa psikiyatri uzmanına başvurulmalıdır.

Kendine zarar verme düşüncesi, intihar düşüncesi, gerçeklikten kopma, halüsinasyon, ağır uykusuzluk veya kontrol kaybı varsa gecikmeden acil sağlık desteği alınmalıdır. Bu durumlarda beklemek tabloyu ağırlaştırabilir.

Bipolar bozukluk için hangi doktora gidilir?

Bipolar bozukluk şüphesinde ilk başvurulacak uzmanlık alanı psikiyatridir. Psikiyatri uzmanı belirtileri, atakların süresini, aile öyküsünü, kullanılan ilaçları ve eşlik eden durumları değerlendirir.

Gerekli durumlarda psikolog desteği, aile eğitimi, bağımlılık danışmanlığı veya nöroloji gibi farklı alanlarla iş birliği yapılabilir.

Bipolar bozukluk nasıl teşhis edilir?

Bipolar bozukluk tanısı yalnızca tek bir belirtiye bakılarak konulmaz. Ayrıntılı psikiyatrik görüşme, belirtilerin süresi, şiddeti, atakların geçmişi, aile öyküsü ve işlevsellik kaybı birlikte değerlendirilir.

Bazı durumlarda tiroid hastalıkları, madde kullanımı, ilaç etkileri veya başka tıbbi durumları dışlamak için kan testleri istenebilir. NICE rehberi de bipolar bozuklukta tanı ve yönetimin kapsamlı değerlendirmeye dayanması gerektiğini vurgular.

Bipolar bozukluk tedavisi var mı?

Bipolar bozuklukta tedavi mümkündür ve birçok kişi düzenli takip ile yaşamını daha dengeli sürdürebilir. Tedavi planı genellikle duygu durum düzenleyici ilaçlar, bazı durumlarda antipsikotik ilaçlar, psikoterapi, uyku düzeni, stres yönetimi ve aile desteğini içerir.

Antidepresanlar bazı hastalarda dikkatle kullanılabilir; tek başına ve kontrolsüz kullanım mani veya hızlı döngü riskini artırabilir. Bu nedenle ilaç düzenlemesi mutlaka psikiyatri uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Bipolar bozukluk ölümcül müdür?

Bipolar bozukluk doğrudan “ölümcül” bir hastalık gibi anlatılmamalıdır; ancak ağır dönemlerde intihar riski, madde kullanımı, riskli davranışlar ve işlev kaybı nedeniyle ciddi sonuçlara yol açabilir.

Düzenli tedavi, erken başvuru ve yakın takip bu riskleri azaltabilir. Özellikle depresif dönemlerde umutsuzluk, kendine zarar verme düşüncesi veya yaşamdan kopma hissi varsa hızlı destek alınmalıdır.

Bipolar bozukluk kendiliğinden geçer mi?

Bipolar bozukluk genellikle kendiliğinden tamamen kaybolan bir durum değildir. Belirtiler dönem dönem hafifleyebilir; ancak bu, hastalığın bittiği anlamına gelmeyebilir.

Tedaviyi bırakmak, düzensiz uyku, alkol-madde kullanımı ve kontrolsüz ilaç değişiklikleri atak riskini artırabilir. Tedavi planı hastanın durumuna göre belirlenir ve düzenli takip önemlidir.

Bipolar bozukluk nasıl önlenir?

Bipolar bozukluğu tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak atak riskini azaltmak için uyku düzenini korumak, alkol ve maddeden uzak durmak, stres yönetimi yapmak, ilaçları doktor önerisi dışında kesmemek ve erken belirtileri tanımak önemlidir.

Aile üyelerinin belirtileri bilmesi, kişinin tedaviye uyumunu ve erken başvuruyu kolaylaştırabilir. Düzenli takip, hastalığın sessizce büyümesini engelleyen en güçlü basamaklardan biridir.

Kısa Soru-Cevap

Bipolar bozukluk kendiliğinden geçer mi?
Genellikle kendiliğinden tamamen geçmez. Belirtiler azalsa bile düzenli takip önemlidir.

Bipolar bozukluk depresyonla karışır mı?
Evet. Özellikle depresif dönemlerde tek başına depresyon sanılabilir; geçmişte taşkınlık veya aşırı enerji dönemleri sorgulanmalıdır.

Bipolar bozukluk tedavi edilmezse ne olur?
Ataklar sıklaşabilir, ilişkiler ve iş yaşamı etkilenebilir, riskli davranışlar ve kendine zarar verme riski artabilir.

Bipolar bozukluk için hangi doktora gidilir?
Psikiyatri uzmanına başvurulmalıdır.

Yorgun Mermi Göğsüne İsabet Etti

Edinilen bilgilere göre olay, Rize’nin Veliköy beldesinde bayram kutlamaları sırasında meydana geldi. İddiaya göre çevrede havaya açılan ateş sonrası yere düşen mermi, evinin yakınında bulunan 85 yaşındaki kadına isabet etti.

Göğsünden yaralanan yaşlı kadın için çevredeki vatandaşlar durumu sağlık ekiplerine bildirdi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan kadın ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Olayla İlgili İnceleme Başlatıldı

Olayın ardından güvenlik ekiplerinin bölgede inceleme başlattığı öğrenildi. Merminin nereden ateşlendiğinin belirlenmesi için çalışma yürütülüyor.

Yetkililer, özellikle düğün, asker uğurlaması ve bayram kutlamalarında silahla havaya ateş açılmasının ölümcül sonuçlara yol açabileceğini vurgulayarak vatandaşlara uyarıda bulundu.

Karadeniz’de Benzer Olaylar Daha Önce de Yaşandı

Karadeniz bölgesinde geçmiş yıllarda da benzer “yorgun mermi” vakaları gündeme gelmişti. Uzmanlar, havaya sıkılan mermilerin kontrolsüz şekilde yere düşerek kilometrelerce uzaklıktaki insanlara zarar verebildiğine dikkat çekiyor.

Sosyal medyada olay sonrası çok sayıda kullanıcı, silahla kutlama yapılmasına karşı daha ağır yaptırımlar uygulanması çağrısında bulundu.

Dr. Hakan Bağlar Neden Öldü?

Dr. Hakan Bağlar’ın evinde hayatını kaybettiği bildirildi. Kamuoyuna yansıyan bilgilerde ölüm sebebine ilişkin ayrıntılı ve resmi bir açıklama yer almadı. Bu nedenle ölüm nedeni hakkında kesin bir ifade kullanılmaması gerekiyor.

Cenazesi Ne Zaman Kılınacak?

Dr. Hakan Bağlar için cenaze namazının 29 Mayıs 2026 Cuma günü saat 13.30’da kılınacağı açıklandı. Cenaze namazının ardından saat 14.30’da Fawkner Mezarlığı’nda, yeni Sedge Court Bölümü’nde, Sugargum D’nin yanındaki alanda defnedileceği belirtildi.

Melbourne Türk Toplumu Yasta

Avustralya’daki Türk toplumunun yakından tanıdığı isimlerden biri olan Dr. Hakan Bağlar’ın vefatı, Melbourne’da büyük üzüntüyle karşılandı. Ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

Transfer çalışmalarını sürdüren Galatasaray için Avrupa basınında dikkat çeken bir isim yeniden gündeme geldi.

Alman futbol medyasında yer alan haberlerde, Julian Brandt ile Galatasaray arasındaki transfer bağlantısının tamamen kapanmadığı belirtildi. Borussia Dortmund’da geleceği tartışılan yıldız oyuncunun yeni projeleri değerlendirebileceği ifade edildi.

Şampiyonlar Ligi detayı öne çıkıyor

Yabancı kaynaklarda yer alan yorumlarda, Galatasaray’ın UEFA Şampiyonlar Ligi faktörü nedeniyle oyuncu açısından dikkat çekici bir seçenek hâline geldiği aktarılıyor.

Özellikle teknik kapasitesi yüksek ve çok yönlü bir hücum oyuncusu arayan sarı-kırmızılıların, Brandt profilindeki isimlere yöneldiği konuşuluyor.

Borussia Dortmund karar aşamasında

Borussia Dortmund cephesinde ise kadro planlamasının devam ettiği belirtiliyor. Alman kulübünün bazı oyuncular için gelecek teklifleri değerlendirmeye açık olabileceği ifade edilirken, Julian Brandt’ın geleceğinin yaz transfer döneminin önemli dosyalarından biri olduğu yorumları yapılıyor.

Ancak şu ana kadar Galatasaray ile Dortmund arasında resmî görüşme yapıldığına dair doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

Julian Brandt nasıl bir oyuncu?

29 yaşındaki Alman futbolcu; oyun görüşü, pas kalitesi ve hücum organizasyonlarındaki etkinliğiyle tanınıyor. Hem kanat hem 10 numara hem de merkez orta saha bölgelerinde görev yapabilen Brandt, Bundesliga’nın teknik kapasitesi en yüksek oyuncuları arasında gösteriliyor.

Galatasaray taraftarı transfer kulislerini yakından takip ediyor

Sosyal medyada “Julian Brandt Galatasaray”, “Galatasaray 10 numara transferi”, “Brandt transfer olacak mı” aramaları dikkat çekerken, Avrupa basınında çıkan haberler sarı-kırmızılı taraftarların ilgisini artırmış durumda.

Yeni sezon kadro planlamasını sürdüren Trabzonspor için sürpriz bir isim gündeme geldi.

İngiliz futbol kulislerinde yer alan iddialara göre bordo-mavililer, André Onana dosyasını yakından izliyor. Özellikle Manchester United’daki kaleci rekabeti ve kulübün maaş dengesi nedeniyle oyuncunun geleceğinin yeniden tartışıldığı belirtiliyor.

Kiralama formülü konuşuluyor

Yabancı basındaki yorumlarda, transfer ihtimalinin doğrudan bonservis yerine kiralama modeli üzerinden şekillenebileceği öne sürülüyor.

Trabzonspor’un Avrupa kupaları hedefi doğrultusunda deneyimli bir kaleci alternatifi üzerinde çalıştığı iddia edilirken, Onana’nın yüksek maaşının transferin en kritik noktası olduğu belirtiliyor.

Manchester United’da belirsizlik sürüyor

Manchester United forması giyen Onana, zaman zaman performans tartışmalarının odağında yer almıştı. İngiliz medyasında kulübün yeni sezon planlamasında kaleci rotasyonunu yeniden değerlendirebileceği konuşuluyor.

Bu nedenle Avrupa’dan farklı kulüplerin oyuncunun durumunu takip ettiği ifade ediliyor. Trabzonspor ismi de bu süreçte ortaya çıkan kulüpler arasında gösterildi.

Trabzonspor kaleci transferi aramaları arttı

Sosyal medyada “Trabzonspor kaleci transferi”, “Onana Trabzonspor”, “Trabzonspor yabancı kaleci” gibi aramaların yükselişe geçtiği görülüyor.

Ancak şu aşamada taraflardan resmî bir açıklama yapılmış değil. Transfer kulisi daha çok yabancı futbol çevrelerinde konuşulan ihtimaller üzerinden şekilleniyor.

André Onana kimdir?

28 yaşındaki Kamerunlu kaleci, kariyerinde Ajax ve Inter formalarıyla Avrupa’da önemli başarılar elde etti. Özellikle ayağını etkili kullanabilmesi ve oyun kurulumundaki katkısıyla dikkat çeken Onana, modern futbolun öne çıkan kaleci profilleri arasında gösteriliyor.

Yeni sezon öncesi kadrosunu yıldız isimlerle güçlendirmek isteyen Fenerbahçe hakkında dikkat çeken bir transfer kulisi ortaya atıldı.

İngiliz basınında yer alan haberlerde, Jadon Sancho için Türkiye seçeneğinin yeniden masaya geldiği öne sürüldü. Manchester United’ın oyuncunun ayrılığına tamamen kapıyı kapatmadığı ve maaş yükü nedeniyle teklifleri değerlendirebileceği aktarıldı.

Jose Mourinho detayı dikkat çekti

Avrupa basınındaki bazı yorumlarda, Fenerbahçe Teknik Direktörü Jose Mourinho faktörünün transfer ihtimalini güçlendirebileceği ifade edildi.

Sancho’nun kariyerinde yeniden çıkış yapabileceği bir proje aradığı, Mourinho’nun ise oyuncuyu yeniden üst seviyeye taşıyabilecek teknik adamlardan biri olarak görüldüğü yorumları yapılıyor.

Manchester United karar aşamasında

İngiliz kulübünün yüksek maaş bütçesini düşürmek istediği uzun süredir konuşuluyor. Bu nedenle Jadon Sancho’nun kiralık ya da satın alma opsiyonlu formüllerle gönderilme ihtimali yabancı basında sık sık gündeme geliyor.

Ancak şu aşamada Fenerbahçe ile Manchester United arasında resmî görüşme yapıldığına dair doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Transfer süreci şimdilik “uluslararası transfer kulisi” seviyesinde değerlendiriliyor.

Jadon Sancho’nun performansı merak uyandırıyor

24 yaşındaki yıldız oyuncu, özellikle Borussia Dortmund dönemindeki performansıyla Avrupa futbolunun en dikkat çeken hücumcularından biri olmuştu. Hızı, bire bir yeteneği ve kanat organizasyonlarındaki etkisiyle öne çıkan Sancho’nun geleceği yaz transfer döneminin önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

Fenerbahçe transfer haberleri hız kazandı

Son günlerde Fenerbahçe’nin dünya futbolunda önemli isimlerle anılması, Avrupa basınında sarı-lacivertli kulübe olan ilgiyi artırmış durumda. Özellikle Jose Mourinho sonrası çıkan transfer kulisleri sosyal medyada da geniş yankı buluyor.

“Faili Meçhul Dosya Kalmayacak”

Adalet Bakanı Akın Gürlek yaptığı açıklamada, dosyaya ilişkin verilen takipsizlik kararının “kanun yararına bozma” kapsamında kaldırıldığını belirtti. Gürlek, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Amacımız; bu menfur saldırının tüm yönleriyle aydınlatılması, varsa ihmallerin ortaya çıkarılması ve sorumluların hukuk önünde hesap vermesinin sağlanmasıdır.”

Bakanlığın bu çıkışı, özellikle futbol kamuoyunda yıllardır cevap bekleyen dosyaların yeniden gündeme taşınabileceği yorumlarına neden oldu.

Trabzonspor Taraftarlarından “Şike Süreci de Araştırılsın” Çağrısı

Açıklamanın ardından özellikle Trabzonspor taraftarları sosyal medya üzerinden dikkat çeken paylaşımlar yaptı. Bordo-mavili taraftar grupları, 2010-2011 sezonunda yaşanan ve Türk futbolunun en büyük krizlerinden biri olarak görülen şike soruşturmasının da yeniden ele alınmasını istedi.

Taraftar paylaşımlarında, “Madem eski dosyalar yeniden açılıyor, Türk futbolunun en tartışmalı sezonu da tüm yönleriyle yeniden incelensin” yorumları öne çıktı.

2010-2011 sezonu, hem Fenerbahçe hem de Trabzonspor cephesinde yıllardır süren büyük bir tartışmanın merkezinde yer alıyor. Süreç boyunca açılan davalar, verilen kararlar ve UEFA boyutu Türk futbol tarihinin en sert kırılma noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Türk Futbolunda Kapanmayan Dosyalar Yeniden Tartışılıyor

Fenerbahçe otobüsüne yapılan saldırının yeniden soruşturulacak olması, yalnızca bir adli süreç değil; Türk futbolunda yıllardır kapanmayan hesapların yeniden gündeme taşınması olarak da yorumlanıyor.

Spor kamuoyunda şimdi iki kritik soru öne çıkıyor:

• 2015’teki saldırının perde arkası tamamen aydınlatılabilecek mi?
• 2010-2011 sezonuna ilişkin yeni bir hukuki süreç tartışması başlayacak mı?

Önümüzdeki günlerde hem yargı cephesinden hem de spor dünyasından yapılacak açıklamaların gündemi daha da hareketlendirmesi bekleniyor.

Cleveland Clinic’te yayımlanan değerlendirmeye göre, özellikle hayatı değiştirebilecek ya da yaşamı tehdit edebilecek hastalıklarda ikinci tıbbi görüş almak, hastanın daha bilinçli karar vermesine katkı sağlayabiliyor.

İkinci Doktor Görüşü Ne İşe Yarar?

İkinci doktor görüşü, mevcut doktorun kararını “reddetmek” anlamına gelmez. Aksine hastanın tanısını, tetkiklerini ve tedavi seçeneklerini daha geniş bir çerçevede değerlendirmesine imkân sağlar.

Uzmanlara göre ikinci görüş; tanının uygun olup olmadığını, gerekli testlerin doğru yorumlanıp yorumlanmadığını ve önerilen tedavinin en güncel seçenekler arasında yer alıp almadığını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Her Zaman Kanser ya da Kalp Hastalığı İçin Değil

İkinci görüş yalnızca kanser, kalp hastalığı ya da hayati risk taşıyan durumlar için düşünülmemeli. Kalça ve diz protezi gibi yaşam kalitesini ciddi etkileyen durumlarda da ikinci görüş, ameliyat dışı seçeneklerin değerlendirilmesini sağlayabilir.

Bu noktada hastalar için kritik soru şudur: “Gerçekten tek seçenek bu mu?”

Hastalar Neden Çekinmemeli?

Birçok hasta, ikinci görüş almanın mevcut doktorunu kıracağını düşünebilir. Ancak uzmanlara göre hastanın kendi sağlığıyla ilgili daha fazla bilgi istemesi doğal bir haktır.

İkinci görüş bazen mevcut tanı ve tedaviyi doğrular. Bu da hastaya güven ve iç rahatlığı sağlar. Bazen de farklı bir tedavi seçeneği gündeme gelebilir.

Ne Zaman İkinci Görüş Alınmalı?

Özellikle şu durumlarda ikinci doktor görüşü gündeme gelebilir:

Ciddi veya kronik bir hastalık tanısı konulduysa, büyük bir ameliyat önerildiyse, tedavi seçenekleri konusunda kararsızlık varsa, mevcut tedaviden beklenen sonuç alınamıyorsa ya da hasta tanıdan emin olmak istiyorsa ikinci görüş değerlendirilebilir.

Sonuç: Karar Vermeden Önce Bilgi Gücü

İkinci doktor görüşü, hastanın tedavi sürecine daha bilinçli katılmasını sağlar. Ancak bu süreç, doktor önerisi olmadan tedaviyi bırakmak, ilaç değiştirmek veya tanıyı yok saymak anlamına gelmemelidir.

Sağlık kararları; uzman değerlendirmesi, tetkikler, hastanın şikâyetleri ve klinik tabloyla birlikte ele alınmalıdır.

Kaynak: Cleveland Clinic Health Essentials, “Why You Should Consider a Second Medical Opinion”, 4 Eylül 2020.

Drone Destekli Aramada Dere İçinde Tespit Edildi

AFAD, jandarma ve ilgili ekiplerin bölgede yürüttüğü çalışmalar 4 gün boyunca aralıksız sürdü. Drone destekli aramalarda, Yağlıdere ilçe merkezine yaklaşık 1,5 kilometre mesafedeki Kaşdibi köyü köprüsü civarında dere içinde bir görüntü fark edildi.

Ekiplerin bu noktada yoğunlaştırdığı çalışma sonucunda, akıntıya kapılarak kaybolan Sedat Çelik’in cansız bedenine ulaşıldı.

Cenazesi Hastane Morguna Kaldırıldı

Dereden çıkarılan Çelik’in cenazesi, olay yerindeki incelemelerin ardından Yağlıdere Devlet Hastanesi morguna kaldırıldı.

Olayla ilgili adli sürecin devam ettiği öğrenildi.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Ağır yaralanan küçük çocuk için sağlık ekipleri tarafından müdahale yapılsa da Miran bebek kurtarılamadı.

Yaşanan acı olay sonrası bölgede büyük üzüntü hakim olurken, olayla ilgili inceleme başlatıldığı öğrenildi.

Minik bir hayatın ansızın sönmesi, geride sessiz bir boşluk bıraktı. Akçaabat’ta yaşanan bu trajedi, çocuk güvenliği konusunda da bir kez daha dikkatleri yüksek katlı binalardaki pencere ve balkon önlemlerine çevirdi.

Trabzonspor’da transfer çalışmaları sürerken, İspanyol basınından bordo-mavilileri yakından ilgilendiren bir kulis geldi.

AS gazetesinde yer alan haberde, Karadeniz ekibinin Al-Qadsiah forması giyen Cameron Puertas için ilgisini sürdürdüğü belirtildi. Haberde Trabzonspor’un oyuncuyu satın alma opsiyonlu kiralama formülüyle kadrosuna katmak istediği aktarıldı.

Satın Alma Opsiyonlu Kiralama Planı

Bordo-mavililerin özellikle orta sahada üretkenliği artıracak bir isim aradığı biliniyor. Cameron Puertas’ın hem merkez orta saha hem de hücuma dönük rolde görev yapabilmesi, transfer kulisinin dikkat çekmesinde etkili oldu.

İspanyol basınındaki bilgiye göre Trabzonspor’un planı, oyuncuyu doğrudan bonservisle almak yerine kiralama ve satın alma opsiyonu üzerinden ilerletmek. Ancak Al-Qadsiah cephesinin bu formüle yaklaşımı transferin seyrini belirleyecek.

Cameron Puertas Kimdir?

Cameron Puertas, İsviçre doğumlu İspanyol orta saha oyuncusu. Kariyerinde Union Saint-Gilloise formasıyla dikkat çeken Puertas, daha sonra Suudi Arabistan temsilcisi Al-Qadsiah’a transfer oldu. Transfermarkt verilerine göre oyuncu 1998 doğumlu ve orta sahada çok yönlü görev yapabiliyor.

Kurban Bayramı yaklaşırken “en güzel Kurban Bayramı mesajları”, “kısa bayram mesajı”, “resmi Kurban Bayramı mesajı”, “duygusal bayram mesajları” ve “WhatsApp bayram mesajı” aramaları artıyor.

Bayram sabahı ailesine, dostlarına, çalışma arkadaşlarına ya da uzaktaki sevdiklerine içten bir mesaj göndermek isteyenler, kısa ama anlamlı ifadeler arıyor.

En Güzel Kurban Bayramı Mesajları

1. Kurban Bayramınız mübarek olsun. Sağlık, huzur ve bereket dolu nice bayramlara.
2. Bayramın gönlünüze huzur, hanenize bereket, sofranıza muhabbet getirmesini dilerim.
3. Sevdiklerinizle birlikte nice güzel bayramlara ulaşmanız dileğiyle Kurban Bayramınız kutlu olsun.
4. Duaların kabul, sofraların bereketli, gönüllerin huzurlu olduğu bir bayram dilerim.
5. Kurban Bayramı’nın ülkemize, milletimize ve tüm İslam âlemine hayırlar getirmesini temenni ederim.

Kısa Kurban Bayramı Mesajları

6. Kurban Bayramınız mübarek olsun.
7. Bayramınız sağlık ve huzur getirsin.
8. Nice bereketli bayramlara.
9. Sevdiklerinizle mutlu bayramlar.
10. Hayırlı ve huzurlu bayramlar dilerim.

Resmi Kurban Bayramı Mesajları

11. Kurban Bayramınızı en içten dileklerimle kutlar, sağlık ve esenlikler dilerim.
12. Bayramın birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularımızı güçlendirmesini temenni ederim.
13. Kurban Bayramı’nın milletimize ve İslam dünyasına barış, huzur ve bereket getirmesini dilerim.
14. Bu mübarek bayramda sağlık, mutluluk ve başarı dileklerimi sunarım.
15. Kurban Bayramınızı kutlar, ailenizle birlikte huzurlu günler dilerim.

Duygusal Kurban Bayramı Mesajları

16. Uzaklar mesafedir, bayram ise gönül köprüsüdür. Kurban Bayramınız mübarek olsun.
17. Bu bayramda dualarım sizinle. Huzurunuz bol, sevinciniz daim olsun.
18. Bayram sabahı yüzünüzden tebessüm, kalbinizden huzur eksik olmasın.
19. Sevdiklerinizle aynı sofrada, aynı duada buluşacağınız nice bayramlara.
20. Bayramın en güzeli, gönüllerin birleştiği andır. Kurban Bayramınız kutlu olsun.

Türkiye’de ekonomik ve sosyal düzenlemelere ilişkin beklentiler yeniden hız kazandı. Kamuoyunda özellikle emekli maaş artışı, memur emeklilerine seyyanen zam, Bağ-Kur 7200 prim düzenlemesi ve ev hanımlarına emeklilik hakkı gibi başlıklar yakından takip ediliyor.

Sosyal medyada ve ekonomi gündeminde öne çıkan paylaşımlarda, çözüm bekleyen başlıkların Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın masasında olduğu ifade ediliyor.

Bağ-Kur’da 7200 Prim Günü Beklentisi

Esnaf ve Bağ-Kur’luların en çok araştırdığı konuların başında Bağ-Kur 7200 prim günü düzenlemesi ne zaman çıkacak? sorusu geliyor. Düzenleme beklentisi, SSK ile Bağ-Kur prim gün farkının azaltılması üzerinden tartışılıyor.

3600 Ek Gösterge ve Memur Emeklilerine Zam

Kamu çalışanları cephesinde ise 1. derece memurlara 3600 ek gösterge ve memur emeklilerine seyyanen zam başlıkları öne çıkıyor. Özellikle emekli aylıkları arasındaki farkların giderilmesi talebi sık sık gündeme taşınıyor.

Taşerona Kadro ve Ev Hanımlarına Emeklilik

Beklenti listesinde 90 bin taşeron işçiye kadro ve ev hanımlarına emeklilik hakkı da yer alıyor. Bu başlıklar, hem çalışma hayatı hem de sosyal güvenlik sistemi açısından geniş kitleleri ilgilendiriyor.

Af Düzenlemeleri de Takip Ediliyor

Kamuoyunda çözüm bekleyen diğer başlıklar arasında ehliyet affı, sicil affı, disiplin affı ve infaz düzenlemesi bulunuyor. Ayrıca staj ve çıraklık mağduriyeti ile kademeli emeklilik talepleri de arama motorlarında yoğun ilgi görüyor.

Gözler Resmi Açıklamalarda

Söz konusu başlıkların hangilerinin takvime alınacağı, yasal düzenlemeye dönüşüp dönüşmeyeceği ve Meclis gündemine gelip gelmeyeceği resmi açıklamalarla netleşecek.

Vücudun ihtiyaç duyduğu sıvıyı alamaması, baş ağrısı, halsizlik, ağız kuruluğu, koyu renkli idrar ve sersemlik hissiyle kendini gösterebilir. NHS, yetişkinlerde ve çocuklarda susuzluk belirtileri arasında baş ağrısı, baş dönmesi, koyu renkli idrar ve daha az idrara çıkmayı sayıyor.

Cleveland Clinic’e göre susuzluk baş ağrısı, vücudun yeterli sıvıya sahip olmaması durumunda ortaya çıkabilir ve genellikle kuru ağız, koyu renkli idrar ve yorgunluk gibi belirtilerle birlikte görülebilir.

Sıcak havalarda risk artıyor

Yaz aylarında terleme, ateşli hastalıklar, ishal, kusma ve yoğun fiziksel aktivite sıvı kaybını artırabilir. Mayo Clinic, özellikle ishal, kusma ve ateş durumlarında su ve elektrolit kaybının kısa sürede ciddi boyutlara ulaşabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle baş ağrısı sıcak hava, uzun süre güneşte kalma, yoğun terleme veya az sıvı tüketimi sonrası ortaya çıkıyorsa susuzluk ihtimali göz ardı edilmemelidir.

Hangi belirtiler susuzluğu düşündürür?

Susuzlukta yalnızca baş ağrısı görülmez. Ağız ve dil kuruluğu, koyu sarı idrar, idrara daha seyrek çıkma, halsizlik, baş dönmesi ve sersemlik hissi de tabloya eşlik edebilir.

Özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı olanlar, ateşli hastalık geçirenler ve sıcak ortamda çalışanlar daha dikkatli olmalıdır.

Ne zaman ciddiye alınmalı?

Baş ağrısı çok şiddetliyse, ani başladıysa, bilinç bulanıklığı, bayılma, konuşma bozukluğu, kol veya bacakta güçsüzlük, ense sertliği, yüksek ateş ya da sürekli kusma eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Mayo Clinic, yetişkinlerde aşırı susama, az idrara çıkma, koyu idrar, yorgunluk, baş dönmesi ve kafa karışıklığını susuzluk belirtileri arasında gösteriyor. Sıvı tutamama, kanlı ya da siyah dışkı, belirgin uyku hali veya bilinç bulanıklığı gibi durumlarda hekim değerlendirmesi gerekir.

Susuzluk baş ağrısından korunmak için ne yapılmalı?

Gün boyunca su tüketimini ihmal etmemek, sıcak havalarda sıvı alımını artırmak, uzun süre güneşte kalmamak ve koyu renkli idrarı uyarı işareti olarak görmek önemlidir.

Ancak her baş ağrısı “susuzluk” diye geçiştirilmemelidir. Tekrarlayan, şiddetli, farklı karakterde seyreden veya günlük yaşamı bozan baş ağrıları mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Güne başlarken vücudun hâlâ “pil bitiyor” uyarısı vermesi, çoğu zaman basit uyku düzensizliğiyle açıklanır. Ancak bu durum sık tekrarlıyorsa altta araştırılması gereken sağlık sorunları olabilir.

Mayo Clinic’e göre yorgunluk; uyku alışkanlıkları, hareketsizlik, bazı ilaçlar, depresyon ya da tedavi gerektiren hastalıklarla ilişkili olabilir.

Uyku apnesi sabah yorgunluğuna yol açabilir

Gece boyunca solunumun kısa süreli duraklaması, kişinin farkında olmadan sık sık uyanmasına neden olabilir. Bu durumda uyku süresi uzun olsa bile uyku kalitesi bozulur.

Yüksek sesle horlama, sabah baş ağrısı, gün içinde uyuklama ve dikkat dağınıklığı uyku apnesi açısından uyarıcı olabilir. Mayo Clinic, uyku apnesinin gündüz yorgunluğu ve konsantrasyon sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.

Kansızlık ve vitamin eksiklikleri de araştırılmalı

Demir eksikliği anemisi, B12 eksikliği ve bazı vitamin eksiklikleri de sürekli halsizlik, baş dönmesi, nefes nefese kalma ve çabuk yorulma ile kendini gösterebilir.

Mayo Clinic, vitamin eksikliğine bağlı kansızlıkta yorgunluk, nefes darlığı ve baş dönmesi görülebileceğini aktarıyor.

Tiroid yavaş çalışıyorsa vücut da yavaşlar

Tiroid bezinin az çalışması, metabolizmanın yavaşlamasına neden olabilir. Bu tablo; yorgunluk, kilo alma, üşüme, kabızlık, cilt kuruluğu ve isteksizlikle kendini gösterebilir.

NHS, hipotiroidinin yorgunluk ve kilo artışı gibi belirtilere yol açabileceğini bildiriyor.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Sabah yorgunluğu haftalarca sürüyorsa, dinlenmekle geçmiyorsa, horlama ve nefes durması eşlik ediyorsa ya da çarpıntı, kilo değişimi, nefes darlığı, baş dönmesi gibi belirtiler varsa hekime başvurulmalıdır.

Bu tablo tek başına tanı koydurmaz; kan testleri, uyku değerlendirmesi ve muayene ile birlikte ele alınmalıdır.

2026 Kurban Bayramı Ne Zaman?

Diyanet’in dini günler takvimine göre 2026 Kurban Bayramı’nın 1. günü 27 Mayıs 2026 Çarşamba, bayramın diğer günleri ise 28, 29 ve 30 Mayıs olarak yer aldı.

Kurban Bayramı Namazı Kaç Rekât?

Kurban Bayramı namazı 2 rekât olarak kılınır. Bayram namazı, Hanefi mezhebine göre vaciptir. Namazın ardından hutbe okunur.

Bayram Namazı Nasıl Kılınır?

Bayram namazının diğer namazlardan farkı, her rekâtta alınan üçer ilave tekbirdir. Diyanet’e göre bu tekbirler birinci rekâtta kıraatten önce, ikinci rekâtta kıraatten sonra alınır.

Kılınış özeti:

İmamla birlikte niyet edilir.

Birinci rekâtta başlangıç tekbirinden sonra üç tekbir alınır.

Fatiha ve sure okunur, rükû ve secde yapılır.

İkinci rekâtta Fatiha ve sureden sonra üç tekbir alınır.

Ardından rükû, secde ve tahiyyatla namaz tamamlanır.

Sabah Namazı Kaç Rekât?

Sabah namazı toplam 4 rekâttır:
2 rekât sünnet, 2 rekât farz.

Mass General Brigham ve Harvard bağlantılı araştırmacıların yer aldığı COSMOS çalışmasında, yaş ortalaması 70 olan 958 sağlıklı yetişkinin kan örnekleri incelendi. Katılımcılar iki yıl boyunca multivitamin, kakao ekstresi veya plasebo gruplarında takip edildi. Araştırmada, günlük multivitamin alan kişilerde DNA metilasyonu temelli beş farklı “epigenetik saat” üzerinden biyolojik yaşlanmanın daha yavaş seyrettiği bildirildi. Etkinin iki yıl sonunda yaklaşık dört aylık daha düşük biyolojik yaşlanmaya karşılık geldiği açıklandı.

Etki En Çok Kimlerde Görüldü?

Çalışmaya göre en belirgin fayda, başlangıçta takvim yaşına göre biyolojik yaşı daha yüksek olan kişilerde görüldü. Yani vücudu yaşıtlarına göre daha hızlı yaşlanma işareti gösteren bireylerde multivitamin kullanımına bağlı fark daha dikkat çekici bulundu.

Bu Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Araştırma, multivitamin kullanımının yaşlanma belirteçleriyle ilişkili olabileceğini gösteriyor. Ancak bu sonuç, herkesin takviye kullanması gerektiği veya multivitaminlerin yaşlanmayı durdurduğu anlamına gelmiyor.

Uzmanlara göre biyolojik yaş üzerinde asıl belirleyici olan tablo; dengeli beslenme, düzenli hareket, yeterli uyku, sigaradan uzak durma ve kronik hastalıkların kontrolü gibi temel yaşam alışkanlıklarıyla birlikte değerlendirilmeli.

Takviye Kullanırken Dikkat

Vitamin ve mineral takviyeleri her birey için gerekli olmayabilir. Gereksiz veya kontrolsüz kullanım bazı kişilerde yan etkilere, ilaç etkileşimlerine ya da fazla alıma yol açabilir. Bu nedenle özellikle kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar, hamileler ve yaşlı bireyler takviye kullanmadan önce hekime danışmalı.

Sonuç: Umut Var, Abartı Yok

Yeni bulgular, bazı takviyelerin sağlıklı yaşlanma araştırmalarında önemli bir başlık haline geldiğini gösteriyor. Ancak şimdilik en doğru yorum şu: Multivitaminler bazı biyolojik yaş göstergelerinde küçük ama ölçülebilir bir farkla ilişkilendirildi; bu farkın uzun vadeli sağlık sonuçlarına nasıl yansıyacağı ise yeni çalışmalarla netleşecek.

ABD Ulusal Kanser Enstitüsü’nün aktardığı verilere göre Stanford Üniversitesi öncülüğünde yürütülen küçük ölçekli klinik çalışmada, GD2 adlı molekülü hedefleyen deneysel CAR-T hücre tedavisi bazı hastalarda tümör küçülmesi sağladı.

Çalışmada yer alan hastalar, H3K27M mutasyonlu diffüz orta hat gliomu tanısı almış çocuklar ve genç yetişkinlerden oluştu. Bu tümör türü genellikle hızlı ilerliyor ve mevcut standart tedaviler çoğu zaman yalnızca belirtileri geçici olarak kontrol altına alabiliyor.

11 Hastanın 9’unda Nörolojik İyileşme Görüldü

Araştırmada GD2 CAR-T hücre tedavisi uygulanan 11 hastanın 9’unda nörolojik iyileşme bildirildi. Bu hastaların 7’sinde tümör küçülmesi gözlendi. Bazı hastalarda yürüme, işitme ve tat alma gibi kaybedilen işlevlerde düzelme yaşandığı aktarıldı.

Takip sürecinde hastaların ortanca yaşam süresi yaklaşık 2 yıl olarak bildirildi. Bir hastada tümörün tamamen kaybolduğu ve tanıdan 4 yıl sonra hastalıksız kaldığı belirtildi.

Tedavi Nasıl Uygulandı?

CAR-T tedavisinde hastanın kendi bağışıklık hücreleri laboratuvarda yeniden programlanıyor. Bu hücreler, kanser hücrelerini tanıyıp hedef alabilecek şekilde güçlendirildikten sonra hastaya geri veriliyor.

Bu çalışmada ilk doz damar yoluyla uygulanırken, tedaviden fayda gören hastalara sonraki dozlar özel bir kateter aracılığıyla doğrudan beyne verildi. Araştırmacılar, bu yöntemin beyin tümörlerinde daha etkili ve daha kontrollü bir bağışıklık yanıtı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Yan Etkiler de Görüldü

Tedavi sırasında baş ağrısı, ateş, beyinde sıvı birikimi ve nörolojik sorunlar gibi yan etkiler bildirildi. Araştırmacılar bu etkilerin standart yaklaşımlarla yönetilebildiğini ifade etti.

Uzmanlar, çalışmanın çarpıcı sonuçlarına rağmen hasta sayısının az olduğuna dikkat çekiyor. Tedavinin güvenliği, kalıcı etkisi ve hangi hastalarda daha güçlü yanıt verdiği daha büyük faz çalışmalarıyla netleşecek.

Sonuç Ne Anlama Geliyor?

GD2 hedefli CAR-T tedavisi, yıllardır sınırlı tedavi seçeneği bulunan diffüz orta hat gliomları için yeni bir kapı aralıyor. Ancak bu kapının ardında henüz rutin tedavi değil, dikkatle ilerleyen bir klinik araştırma süreci var.

Kaynak:
National Cancer Institute, “Experimental CAR T-Cell Therapy Shrinks Tumors in Children with Deadly Brain Cancer”, 2 Ocak 2025. Çalışma bulguları Nature dergisinde yayımlanan erken faz klinik araştırmaya dayanmaktadır.

Potasyum, sinir sistemi, kaslar ve kalp başta olmak üzere vücuttaki hücrelerin sağlıklı çalışması için gerekli mineraller arasında yer alıyor. Ayrıca kan basıncının dengelenmesine yardımcı oluyor ve sıvı dengesinin korunmasında görev alıyor. Uzmanlar, birçok kişinin günlük beslenmesinde yeterli miktarda potasyum alamadığına dikkat çekiyor.

İşte Potasyum Açısından Zengin Besinler

WebMD’nin güncel derlemesine göre potasyum bakımından öne çıkan bazı besinler şöyle:

Kuru Kayısı

Yarım su bardağı kuru kayısı yaklaşık 1.100 miligram potasyum içeriyor. Aynı zamanda lif ve antioksidan bakımından da zengin bir seçenek olarak gösteriliyor.

Mercimek

Bir su bardağı mercimek, 700 miligramdan fazla potasyum sağlayabiliyor. Bitkisel protein ve lif açısından da güçlü bir kaynak olarak öne çıkıyor.

Fırınlanmış Patates

Orta boy bir fırın patates yaklaşık 940 miligram potasyum içerebiliyor. Ayrıca C vitamini ve B6 vitamini açısından da zengin.

Portakal Suyu

Bir bardak portakal suyu yaklaşık 500 miligram potasyum sağlayabiliyor. Ancak doğal şeker içeriği nedeniyle porsiyon kontrolüne dikkat edilmesi öneriliyor.

Tavuk Göğsü

Yaklaşık 85 gram tavuk göğsü, 330 miligramdan fazla potasyum içeriyor. Aynı zamanda yağ oranı düşük kaliteli protein kaynakları arasında yer alıyor.

Beyaz Fasulye

Yarım su bardağı beyaz fasulye yaklaşık 600 miligram potasyum ve yüksek miktarda lif sağlıyor.

Muz

Potasyum denildiğinde ilk akla gelen meyve olsa da muz tek başına listenin zirvesinde değil. Orta boy bir muz yaklaşık 425 miligram potasyum içeriyor.

Muzdan Daha Fazla Potasyum İçeren Besinler Var

Beslenme uzmanları, potasyum ihtiyacını karşılamak için sadece muza odaklanmanın doğru olmadığını belirtiyor. Kuru kayısı, patates, baklagiller, avokado, ıspanak ve bazı balık türleri daha yüksek miktarlarda potasyum sağlayabiliyor.

Herkes İçin Uygun Olmayabilir

Potasyum sağlıklı bireyler için önemli olsa da böbrek hastalığı bulunan kişilerde kandaki potasyum seviyesinin yükselmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu nedenle böbrek hastalığı, kalp hastalığı veya potasyumu etkileyen ilaç kullanan kişilerin beslenme değişikliklerini doktorlarına danışarak yapmaları öneriliyor.

Potasyum Eksikliğinde Hangi Belirtiler Görülebilir?

Yetersiz potasyum alımı; kas krampları, halsizlik, yorgunluk, tansiyon sorunları ve kalp ritim bozuklukları gibi belirtilerle ilişkilendirilebiliyor. Uzmanlar, potasyum ihtiyacının mümkün olduğunca doğal besinlerden karşılanmasını tavsiye ediyor.

Hepatit D, yalnızca hepatit B enfeksiyonu bulunan kişilerde ortaya çıkabilen ciddi bir karaciğer enfeksiyonu olarak biliniyor. Hastalık; karaciğerde hızlı fibrozis, siroz, karaciğer kanseri, karaciğer yetmezliği ve ölüm riskiyle ilişkilendiriliyor.

İlaç Nasıl Etki Ediyor?

Hepcludex, virüsün karaciğer hücrelerine girişini engelleyerek enfeksiyonun yayılmasını sınırlamayı hedefliyor. Reuters’ın aktardığına göre ilaç günde bir kez enjeksiyon şeklinde uygulanıyor.

Onayın dayanağı olan faz 3 MYR301 çalışmasında, 48. haftada ilacı alan hastaların yüzde 48’inde anlamlı yanıt görüldü. Tedavisi ertelenen grupta bu oran yüzde 2’de kaldı.

Kesin Tedavi Değil, Önemli Bir Kapı

FDA kararı “hızlandırılmış onay” kapsamında verildi. Bu nedenle ilacın hastalığa bağlı uzun vadeli klinik sonuçları ne ölçüde değiştirdiğinin ek çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.

İlacın kutulu uyarısı da bulunuyor. Tedavinin kesilmesi, özellikle ileri karaciğer hasarı olan hastalarda hepatit B ve D alevlenmelerine yol açabiliyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: