“Bölgesini Yaşatan Kızlar” Burs Programı Büyüyor

Yasemin Açık Vakfı’nın en dikkat çeken projelerinden biri olan “Bölgesini Yaşatan Kızlar” Burs Programı, yalnızca maddi destek sunan bir burs modeli olmanın ötesinde, genç kadınların eğitim yoluyla güçlenmesini ve yaşadıkları bölgelere katkı sağlamalarını amaçlıyor.

İlk kez 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulamaya alınan program kapsamında Elazığ ve Malatya’daki üniversitelerde öğrenim gören 98 kız öğrenciye burs desteği verildi. Programda, 6 Şubat depremlerinden etkilenen bölgelerde yaşayan öğrenciler öncelikli olarak değerlendirildi.

Bursiyer öğrenciler için düzenlenen eğitimler, atölye çalışmaları ve buluşmalar sayesinde program, ekonomik desteğin yanı sıra kişisel gelişim, dayanışma ve sosyal katılımı teşvik eden bir yapıya dönüştü.

Yoğun ilgi gören program, 2025-2026 eğitim öğretim döneminde kapsamını genişleterek Bingöl, Elazığ, Malatya ve Tunceli’deki üniversitelerde lisans eğitimi alan kız öğrencileri de kapsayacak şekilde yeniden yapılandırıldı. Yeni dönemde burs değerlendirmelerinde akademik başarı kriteri de dikkate alınacak.

Eğitimden Kariyere Uzanan Destek

Vakfın genç kadınlara yönelik bir diğer önemli girişimi olan “Geleceğim İşimle Güvende” programı ise eğitim hayatı ile çalışma yaşamı arasındaki geçiş sürecine odaklanıyor.

Program kapsamında bursiyer öğrencilerin staj olanaklarına erişimi, iş deneyimi kazanmaları, mentorluk desteği almaları ve liderlik becerilerini geliştirmeleri hedefleniyor. Ayrıca başarılı katılımcıların istihdam süreçlerine destek verilmesi de programın öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

Toplumsal Kalkınmaya Katkı Sağlayan Model

Yasemin Açık Vakfı tarafından yürütülen bu iki proje, genç kadınların yalnızca eğitim süreçlerinde değil, kariyer planlamalarında ve mesleki gelişimlerinde de desteklenmesini amaçlayan bütüncül bir yaklaşım sunuyor.

Eğitimden istihdama uzanan bu model sayesinde burs desteği, bireysel başarıyı toplumsal faydaya dönüştüren uzun vadeli bir yatırıma dönüşüyor. Vakfın çalışmaları, özellikle dezavantajlı bölgelerde yaşayan gençlerin fırsatlara erişimini artırmayı hedefleyen ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayan örnek sosyal sorumluluk projeleri arasında gösteriliyor.

Kararlar arasında dikkat çeken bir diğer başlık ise Türk Dünyası Yükseköğretim Veri Bankası’nın kurulması oldu. Bu sistem sayesinde üye ülkelerdeki üniversitelere ilişkin akademik verilerin ortak bir platformda toplanması ve yükseköğretim politikalarının daha koordineli yürütülmesi amaçlanıyor.

Toplantıda ayrıca üniversiteler arasında ortak kalite standartlarının geliştirilmesi konusunda mutabakata varıldı. Böylece eğitim programlarının uyumlaştırılması ve akademik yeterliliklerin karşılıklı tanınmasının kolaylaştırılması planlanıyor.

Diploma denklik süreçlerinin güçlendirilmesi de gündemin önemli başlıklarından biri oldu. Üye ülkeler, mezunların diplomalarının karşılıklı tanınmasını kolaylaştıracak yeni düzenlemeler üzerinde çalışacak. Bu adımın, öğrencilerin eğitim ve kariyer planlamalarında daha geniş fırsatlara erişmesini sağlaması bekleniyor.

Kararlar doğrultusunda Türk Devletleri Eğitim Bilgi Ağı’nın kurulması ve “Türk Üniversiteler Ligi” adıyla yeni bir akademik iş birliği platformunun hayata geçirilmesi de planlanıyor. Söz konusu girişimlerin üniversiteler arasında bilimsel rekabeti teşvik ederken ortak projelerin sayısını artırması hedefleniyor.

Yetkililer, alınan kararların Türk devletleri arasındaki eğitim iş birliğini yeni bir seviyeye taşıyacağını belirterek, öğrenci ve akademisyenlerin ülkeler arasında daha kolay hareket edebilmesinin önünü açacağını ifade etti. Yeni projelerin, Türk dünyasında ortak akademik vizyonun güçlenmesine ve yükseköğretimde entegrasyonun hızlanmasına katkı sunması bekleniyor.

Bölgedeki arama faaliyetleri sırasında İdris Tuncer, evine uzak bir noktada bulunan çay bahçesinde hareketsiz halde bulundu. İhbar üzerine olay yerine sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi.

Yapılan ilk incelemelerde Tuncer’in hayatını kaybettiği belirlendi. Edinilen bilgilere göre Tuncer’in çay bahçesinde düşmüş halde bulunduğu, baş bölgesinde yaralanma izlerinin tespit edildiği öğrenildi.

Olay yerinde gerçekleştirilen incelemelerin ardından Tuncer’in cenazesi gerekli işlemler için ilgili birimlere teslim edildi. Kesin ölüm nedeninin yapılacak incelemeler sonucunda netlik kazanacağı belirtildi.

İdris Tuncer’in vefatı, ailesi ve sevenlerini derin üzüntüye boğarken, cenazesinin bugün ikindi namazına müteakip Sürmene Eski Cami önünde kılınacak cenaze namazının ardından son yolculuğuna uğurlanacağı öğrenildi.

Yetkililer olayla ilgili incelemenin sürdüğünü bildirdi.

Yıllardır Gündemde

Üniversite mezunu kamu işçilerinin memuriyete geçirilmesi talebi yeni değil. Geçmiş yıllarda TBMM’ye sunulan çeşitli kanun tekliflerinde, kamu kurumlarında işçi statüsünde çalışan üniversite mezunlarının memur kadrolarına atanması önerildi. Tekliflerde, aynı eğitim düzeyine sahip çalışanların farklı statüler nedeniyle tayin, görevde yükselme ve kariyer haklarından eşit şekilde yararlanamadığı vurgulandı.

Düzenleme Kimleri Kapsayabilir?

Kulislerde konuşulan senaryolara göre olası bir düzenlemenin;

• Kamu kurumlarında görev yapan üniversite mezunu sürekli işçileri,
• Mesleğine uygun görevlerde çalışan teknik personeli,
• Mühendis, tekniker, biyolog, şehir plancısı ve benzeri uzmanlık alanlarındaki işçileri

kapsayabileceği değerlendiriliyor. Ancak kapsam ve şartlara ilişkin resmi bir taslak kamuoyuna açıklanmış değil.

Sendikalar ve Dernekler Süreci Yakından Takip Ediyor

Memur-Sen başta olmak üzere çeşitli sendikalar ve üniversite mezunu kamu işçilerini temsil eden platformlar, yıllardır statü değişikliği talebini gündemde tutuyor. Sendika temsilcileri, aynı işi yapan memur ve işçiler arasındaki özlük hakkı farklılıklarının giderilmesini talep ediyor.

Resmi Açıklama Bekleniyor

Şu aşamada “üniversite mezunu 4D işçilere memuriyet geliyor” şeklinde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Ancak TBMM’de daha önce sunulan teklifler, sendikaların talepleri ve son dönemde kamu personel sistemine yönelik tartışmalar nedeniyle konu yeniden hareketlenmiş durumda. Gözler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile TBMM’den gelebilecek olası açıklamalara çevrildi.

Burada önemli ayrım şudur: Şeker doğrudan kanseri büyütür demek bilimsel olarak doğru değildir; fakat aşırı şeker tüketimi dolaylı risk oluşturabilir. Şekerli içecekler, paketli gıdalar ve yüksek kalorili beslenme kilo artışına, insülin direncine, obeziteye ve kronik inflamasyona zemin hazırlayabilir. Bu tablo bazı kanser türleri için riski artıran metabolik bir ortam oluşturur.

Bu nedenle kanser hastalarına önerilen yaklaşım “şekeri sıfırlamak” değil; dengeli, yeterli ve sürdürülebilir beslenmedir. Özellikle tedavi sürecinde bilinçsiz diyetler kilo kaybına, kas erimesine, bağışıklık zayıflığına ve tedavi toleransının düşmesine neden olabilir. Kanser tedavisinde beslenme planı mutlaka onkolog ve diyetisyen eşliğinde düzenlenmelidir.

Sonuç olarak, şekeri tamamen kesmek tümörü küçültmez; ancak ilave şekerleri azaltmak, sağlıklı kiloyu korumak, sebze-meyve ve tam tahıl ağırlıklı beslenmek, düzenli hareket etmek kanserden korunma ve tedavi sürecinde genel sağlığı destekleyen önemli adımlardır. Kanserde asıl rota, mucize diyetler değil; kanıta dayalı tedavi ve bilimsel beslenme desteğidir.

Kaynaklar

• National Cancer Institute: “Common Cancer Myths and Misconceptions”
• American Cancer Society: “Sugar, Processed Foods, and Cancer Risk”
• Cancer Research UK: “Sugar and cancer: what you need to know”
• Cleveland Clinic: “Does Sugar Feed Cancer?”
• Mayo Clinic: “Cancer causes: Popular myths about the causes of cancer”

Üniversite kulislerinde ilk sırada mevcut yönetim kadrosunda görev yapan isimler yer alıyor. Rektör yardımcıları Prof. Dr. Engin Kılıç, Prof. Dr. Selçuk Ural ve Prof. Dr. Levent Gelibolu, yönetim tecrübeleri ve üniversite içindeki karşılıkları nedeniyle doğal aday havuzunda değerlendiriliyor.

Prof. Dr. Selçuk Ural’ın Karslı olması ve üniversite hafızasını yakından tanıması, kulislerde dikkat çeken başlıklar arasında gösteriliyor. Ural’ın hem akademik geçmişi hem de mevcut yönetimdeki konumu nedeniyle sürecin güçlü isimlerinden biri olabileceği ifade ediliyor.

Prof. Dr. Engin Kılıç ise mevcut yönetim tecrübesi ve idari süreçlere hâkimiyetiyle öne çıkan isimler arasında. Üniversitede istikrar ve devamlılık arayan çevrelerin Kılıç ismini yakından takip ettiği konuşuluyor.

Prof. Dr. Levent Gelibolu’nun da yönetim pratiği ve kurumsal işleyişe yakınlığı nedeniyle rektörlük denkleminde adı geçen isimlerden biri olduğu belirtiliyor.

Kulislerde yalnızca rektör yardımcıları değil, fakültelerde görev yapan bazı akademisyenler de “sürpriz aday” olarak değerlendiriliyor. Tıp, veteriner, eğitim, sağlık bilimleri ve iktisadi-idari bilimler gibi fakültelerden çıkabilecek isimlerin süreç ilerledikçe daha fazla gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

Bu başlıkta Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yavuz Karabağ, Veteriner Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mete Cihan, İİBF Dekanı Prof. Dr. Deniz Özyakışır, Dede Korkut Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Taşdan ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevda Eliş Yıldız’ın isimleri kulislerde dikkat çeken akademik profiller arasında gösteriliyor.

Sürecin en dikkat çekici sürpriz başlıklarından biri ise eski AK Parti Kars Milletvekili Prof. Dr. Yunus Kılıç. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi geçmişi, akademik kariyeri, Kars siyasetiyle bağı ve Ankara tecrübesi nedeniyle Kılıç’ın ismi “siyasi-akademik sürpriz aday” olarak konuşuluyor.

Kars kamuoyunda yeni rektörden beklenti ise net: Üniversitenin şehirle bağını güçlendiren, öğrenci memnuniyetini artıran, akademik üretimi yükselten ve bölgesel kalkınma vizyonu ortaya koyan bir yönetim anlayışı.

Henüz resmi süreç tamamlanmadığı için konuşulan isimler kesin aday olarak değerlendirilmiyor. Ancak Kafkas Üniversitesi’nde rektörlük yarışının önümüzdeki dönemde hem akademi çevrelerinde hem de Ankara kulislerinde daha fazla hareketlenmesi bekleniyor.

Eminoğlu’nun vefatı, sahibi olduğu Gıynık Gazetesi tarafından duyuruldu. Acı haber, Kıbrıs Türk basın camiasında üzüntüye neden oldu.

Gıynık Gazetesi’nin kurucusu ve Genel Yayın Yönetmeni olarak bilinen Bilbay Eminoğlu, Kıbrıs Türk basınında uzun yıllardır aktif görev yürütüyordu.

Eminoğlu’nun cenaze programına ilişkin bilgilerin ailesi tarafından ilerleyen saatlerde paylaşılması bekleniyor.

KPSS Lisans Genel Yetenek-Genel Kültür oturumu 6 Eylül 2026’da yapılacak. Lisans adayları için başvurular 1-13 Temmuz 2026 tarihleri arasında alınacak. Geç başvuru işlemleri ise 22-23 Temmuz 2026’da yapılabilecek.

Alan Bilgisi oturumları da aynı başvuru takvimine bağlı olacak. Buna göre KPSS Lisans Alan Bilgisi sınavları 12 ve 13 Eylül 2026 tarihlerinde uygulanacak. Lisans oturumlarının sonuçları 7 Ekim 2026’da açıklanacak.

Ön lisans mezunları için KPSS başvuru süreci 29 Temmuz’da başlayacak ve 10 Ağustos 2026’da sona erecek. Ön lisans KPSS sınavı 4 Ekim 2026’da yapılacak. Sonuçların 30 Ekim 2026’da ilan edilmesi bekleniyor.

Ortaöğretim KPSS’ye katılacak adaylar ise başvurularını 27 Ağustos-8 Eylül 2026 tarihleri arasında tamamlayacak. Sınav 25 Ekim 2026’da uygulanacak, sonuçlar 19 Kasım 2026’da duyurulacak.

Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi için başvurular 22-30 Eylül 2026 tarihleri arasında alınacak. KPSS DHBT 1 Kasım 2026’da yapılacak ve sonuçlar 25 Kasım 2026’da açıklanacak.

Adayların başvuru sürecinde ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi, ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması ve yayımlanacak sınav kılavuzlarını takip etmesi gerekiyor. Başvuru tarihlerini kaçıran adaylar için geç başvuru günleri ayrıca uygulanacak.

BİM’in resmi aktüel ürün sayfasında gıda ve temel tüketim ürünlerine yönelik güncel fiyatlı ürünler listelenirken, tüketicilerin arama ilgisi 16-17 Haziran haftasına ait kampanyalara yöneldi.

Kâr Payı Ödemesinde İlk Taksit 17 Haziran’da

Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda yer alan açıklamaya göre BİM’in nakit kâr payı dağıtımı üç taksit halinde yapılacak. İlk taksit 17 Haziran 2026 tarihinden itibaren pay başına brüt 2 TL olarak ödenecek.

İkinci taksit 16 Eylül 2026’da brüt 2,5 TL, üçüncü taksit ise 16 Aralık 2026’da brüt 2,5 TL olarak planlandı. Şirketin açıklamasında toplam brüt kâr payı tutarı pay başına 7 TL olarak yer aldı.

Aktüel Ürünlerde Tüketici İlgisi Sürüyor

BİM aramalarında bir diğer yoğun başlık aktüel ürün kataloğu oldu. Resmi listede et ve şarküteri ürünlerinden dondurulmuş gıdalara kadar farklı kategorilerde ürünler bulunuyor.

Katalog içerikleri mağaza stok durumuna göre değişebildiği için tüketicilerin ürün bulunabilirliğini en yakın mağazadan kontrol etmesi gerekiyor.

Son Durum

BİM hakkında son saatlerde doğrulanmış yeni bir kriz, soruşturma ya da şirket açıklaması bulunmuyor. Güncel gündem; aktüel ürün listeleri, haftalık kampanya aramaları ve 17 Haziran’da başlayacak temettü ödeme takvimi çevresinde şekilleniyor.

İtfaiye ekiplerinin çalışmasıyla sıkıştığı yerden çıkarılan Karakaş, ilk olarak Kürtün Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Durumunun ağır olması üzerine Gümüşhane Devlet Hastanesi’ne sevk edilen Karakaş, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

3 çocuk babası olduğu öğrenilen Dursun Karakaş’ın vefatı, ailesi ve köyünde büyük üzüntüye neden oldu. Karakaş’ın cenazesinin öğle namazının ardından Çayırçukur köyünde toprağa verileceği öğrenildi.

Patpat Kazaları Yeniden Gündemde

Bölgede tarla ve bahçe işlerinde sıkça kullanılan patpatlar, özellikle eğimli arazilerde ve güvenlik önlemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda ciddi kazalara yol açabiliyor. Uzmanlar, bu araçların kullanımı sırasında dikkatli olunması, hareketli parçalara yaklaşılmaması ve mümkün olduğunca koruyucu tedbirlerin alınması gerektiğini belirtiyor.

Edinilen bilgilere göre Uzman Doktor Gökhan Turan, Aybastı Devlet Hastanesi Başhekimliği görevini sürdürme kararı aldı. Böylece son dönemde kamuoyunda oluşan belirsizlik sona ererken, ilçedeki sağlık hizmetlerinin mevcut yönetim anlayışıyla devam edeceği ifade edildi.

Sürece ilişkin gerçekleştirilen görüşmelerde Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci’nin de yer aldığı ve yapılan temaslar sonucunda uzlaşı sağlandığı öğrenildi.

Aybastı’da sağlık hizmetlerinin geleceği açısından önemli görülen gelişme, ilçe halkı tarafından memnuniyetle karşılandı. Vatandaşlar, son yıllarda hastanede yürütülen çalışmaların devam etmesini ve sağlık hizmetlerinin daha da güçlendirilmesini beklediklerini dile getiriyor.

Özellikle sağlık yatırımları, hizmet kalitesinin artırılması ve vatandaş memnuniyetine yönelik çalışmaların sürdürülmesi konusunda beklentilerin yüksek olduğu belirtilirken, alınan kararın ilçedeki sağlık camiasında da olumlu karşılandığı ifade ediliyor.

Aybastı Devlet Hastanesi’nde önümüzdeki dönemde mevcut projelerin ve planlanan sağlık hizmetlerinin kesintisiz şekilde devam etmesi bekleniyor. Bu gelişmeyle birlikte ilçede sağlık alanındaki istikrarın korunacağı değerlendirmesi yapılıyor.

Turnuvaya tarihinde ilk kez katılan Yeşil Burun Adaları için alınan 0-0’lık sonuç büyük yankı uyandırdı. Afrika temsilcisi, Dünya Kupası’ndaki ilk maçında favoriler arasında gösterilen İspanya’dan puan alarak grup hesaplarını da değiştirdi.

İspanya Beklediği Golü Bulamadı

İspanya Milli Takımı, maçta topa daha fazla sahip olan taraf oldu. Ancak hücumda aradığı ritmi yakalayamayan İspanya, özellikle son bölümde baskısını artırmasına rağmen skor üretemedi.

Yeşil Burun Adaları kalecisi Vozinha ve savunma hattı, İspanya’nın ataklarında kritik müdahaleler yaptı. Maçın golsüz tamamlanması, turnuvanın dikkat çeken sonuçlarından biri olarak kayıtlara geçti.

Yeşil Burun Adaları Nerede?

Yeşil Burun Adaları, Afrika’nın batı kıyılarının açıklarında, Atlas Okyanusu’nda yer alan bir ada ülkesidir. Başkenti Praia olan ülke, birçok adadan oluşan bir takımadadır.

Nüfusu yaklaşık yarım milyon seviyesinde olan Yeşil Burun Adaları, futbol tarihinde ilk kez Dünya Kupası sahnesine çıkarak dikkatleri üzerine çekti.

Yeşil Burun Adaları Milli Takımı Tarihi Bir Puan Aldı

Yeşil Burun Adaları Milli Futbol Takımı, Dünya Kupası’ndaki ilk maçında İspanya gibi güçlü bir rakibe karşı kaybetmeyerek tarihi bir başarıya imza attı.

Teknik direktör Bubista yönetimindeki ekip, disiplinli savunması ve mücadele gücüyle öne çıktı. Takımın bu sonucu, yalnızca sportif açıdan değil, ülkenin dünya futbolundaki görünürlüğü açısından da önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Son Durum

İspanya, H Grubu’ndaki ilk maçında beklemediği bir puan kaybı yaşadı. Yeşil Burun Adaları ise Dünya Kupası başlangıcında tarihi bir sonuç aldı.

Grubun kalan maçları, İspanya’nın liderlik hesapları ve Yeşil Burun Adaları’nın üst tur ihtimali açısından yakından takip edilecek.

Gün içinde sık sık kelime bulmakta zorlanmak, yapılacak işleri unutmak ya da odaklanamamak birçok kişinin zaman zaman yaşadığı sorunlar arasında yer alıyor. Ancak bu durum sürekli hale geldiğinde “beyin sisi” olarak adlandırılan tablo gündeme gelebiliyor.

Uzmanlara göre beyin sisi tek başına bir hastalık değil, farklı sağlık sorunlarının veya yaşam tarzı faktörlerinin ortaya çıkardığı bir belirti grubu olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle sorunun kaynağını bulmak büyük önem taşıyor.

Erken dönemde fark edilen belirtiler sayesinde uyku bozukluklarından vitamin eksikliklerine, hormonal sorunlardan nörolojik hastalıklara kadar birçok neden zamanında tespit edilebiliyor.

Beyin sisi nedir?

Beyin sisi, kişinin düşünme, hatırlama, dikkatini sürdürme ve bilgi işleme becerilerinde geçici veya uzun süreli yavaşlama hissetmesi durumudur. Tıbbi bir tanı olmaktan çok, çeşitli sağlık durumlarıyla ilişkili bir semptom olarak kabul edilir.

Beyin sisi neden olur?

Beyin sisine yol açabilecek çok sayıda neden bulunur. Yetersiz uyku, yoğun stres, depresyon, anksiyete, uzun süren enfeksiyonlar, demir eksikliği, B12 vitamini eksikliği, tiroit hastalıkları ve bazı ilaçlar bunlar arasında yer alır.

Son yıllarda özellikle COVID-19 sonrası dönemde görülen uzun COVID tablosunda da beyin sisi sık bildirilen belirtilerden biri olarak dikkat çekmektedir.

Beyin sisi nasıl anlaşılır?

Kişiler genellikle şu yakınmalarla sağlık kuruluşlarına başvurur:

• Konsantrasyon güçlüğü
• Dalgınlık hissi
• Unutkanlık
• Kelime bulmakta zorlanma
• Karar vermede güçlük
• Zihinsel yorgunluk
• İş veya okul performansında düşüş

Belirtiler gün içinde değişkenlik gösterebilir ve özellikle yoğun zihinsel faaliyetler sonrasında artabilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Beyin sisi her yaş grubunda görülebilir. Ancak yoğun iş temposunda çalışanlar, kronik hastalığı bulunanlar, uyku bozukluğu yaşayanlar, menopoz dönemindeki kadınlar ve uzun süreli enfeksiyon geçiren kişilerde daha sık bildirilmektedir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Belirtiler birkaç haftadan uzun sürüyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa veya giderek kötüleşiyorsa uzman değerlendirmesi gerekir.

Ani gelişen konuşma bozukluğu, kuvvet kaybı, denge problemi veya bilinç değişikliği gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Beyin sisi için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme aile hekimi veya iç hastalıkları uzmanı tarafından yapılabilir. Gerekli görüldüğünde nöroloji, psikiyatri, endokrinoloji veya uyku hastalıkları uzmanlarına yönlendirme yapılabilir.

Beyin sisi nasıl teşhis edilir?

Beyin sisi için tek bir test bulunmaz. Hekim öncelikle ayrıntılı öykü alır ve fizik muayene yapar. Kan testleriyle vitamin eksiklikleri, tiroit fonksiyonları, enfeksiyonlar ve metabolik sorunlar araştırılabilir.

Gerekli durumlarda nörolojik değerlendirme ve bilişsel testlerden yararlanılabilir.

Beyin sisi tedavi edilebilir mi?

Tedavi, soruna yol açan nedene göre planlanır. Vitamin eksikliği varsa yerine koyma tedavisi uygulanabilir. Uyku bozukluğu, depresyon veya tiroit hastalığı gibi durumlar saptandığında bu sorunların tedavi edilmesiyle belirtilerde düzelme görülebilir.

Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleri de önemli fayda sağlayabilir.

Beyin sisi yaşamı tehdit eder mi?

Beyin sisi doğrudan yaşamı tehdit eden bir durum değildir. Ancak altta yatan hastalıkların bazıları ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir. Bu nedenle uzun süre devam eden belirtilerin değerlendirilmesi önemlidir.

Beyin sisi kendiliğinden düzelir mi?

Geçici stres, yoğun çalışma dönemi veya kısa süreli uyku eksikliği gibi nedenlere bağlı gelişen beyin sisi kendiliğinden düzelebilir. Ancak haftalar veya aylar boyunca devam eden yakınmaların tıbbi açıdan incelenmesi gerekir.

Beyin sisi riskini azaltmak için neler yapılabilir?

• Düzenli ve kaliteli uyku almak
• Fiziksel aktiviteyi artırmak
• Dengeli beslenmek
• Stres yönetimi uygulamak
• Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak
• Kronik hastalıkların takibini aksatmamak
• Yeterli sıvı tüketmek

Beyin sisi tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda yapılan araştırmalar, uzun COVID sonrası gelişen beyin sisi üzerinde yoğunlaşmış durumda. Bilim insanları inflamasyon, bağışıklık sistemi değişiklikleri ve beyin kan akımındaki farklılıkların rolünü araştırıyor.

Henüz yalnızca beyin sisini hedefleyen onaylı bir ilaç bulunmuyor. Ancak uyku düzenlenmesi, bilişsel rehabilitasyon programları, fiziksel egzersiz ve altta yatan nedenlerin tedavisine yönelik yaklaşımlar üzerinde çalışmalar sürüyor. Üniversite merkezlerinde yürütülen araştırmalar, bazı hasta gruplarında kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin gelecekte daha etkili sonuçlar verebileceğini gösteriyor.

Kısa Soru-Cevap

Beyin sisi hafıza kaybı anlamına mı gelir?
Hayır. Beyin sisi hafıza sorunlarını içerebilir ancak bunlarla sınırlı değildir.

Beyin sisi gençlerde görülür mü?
Evet. Yoğun stres, uyku eksikliği ve bazı sağlık sorunları nedeniyle gençlerde de ortaya çıkabilir.

Beyin sisi kalıcı olabilir mi?
Altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Birçok vakada nedenin tedavisiyle düzelme görülebilir.

Kafein beyin sisine iyi gelir mi?
Bazı kişilerde geçici olarak dikkati artırabilir ancak temel nedeni ortadan kaldırmaz.

Kaynak Özeti

• Amerikan Nöroloji Akademisi (AAN) rehberleri
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) uzun COVID değerlendirmeleri
• ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) bilişsel semptom rehberleri
• Birleşik Krallık NICE kılavuzları
• JAMA, Nature Reviews Neurology ve Lancet Neurology yayınları
• Harvard Medical School ve Mayo Clinic değerlendirmeleri
• Uzun COVID ve bilişsel işlev bozukluğu üzerine güncel hakemli çalışmalar

Günlük yaşamda fark edilmeyen küçük kesikler, ayakkabı vurması veya nasırlar bazı diyabet hastalarında ciddi yara ve enfeksiyonlara dönüşebiliyor. Özellikle sinir hasarı gelişen kişilerde ağrı hissinin azalması, sorunun geç fark edilmesine neden olabiliyor.

Uzmanlar, erken fark edilen diyabetik ayak sorunlarının büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini, geciken vakalarda ise tedavinin daha karmaşık hale gelebildiğini belirtiyor.

Diyabetik Ayak nedir?

Diyabetik ayak, diyabete bağlı sinir hasarı (nöropati), dolaşım bozukluğu ve enfeksiyon riskinin bir araya gelmesi sonucunda ayakta yara, ülser veya doku hasarı gelişmesi durumudur.

Bu tablo, uzun süre yüksek seyreden kan şekeri nedeniyle ortaya çıkan komplikasyonlardan biridir.

Diyabetik Ayak neden olur?

Yüksek kan şekeri zaman içinde sinirlere ve damarlara zarar verebilir.

Sinir hasarı nedeniyle kişi ayağındaki yaralanmaları fark etmeyebilir. Damar hastalığı ise dokuların yeterli oksijen alamamasına ve yaraların geç iyileşmesine yol açabilir.

Sigara kullanımı, kontrolsüz diyabet, böbrek hastalığı ve daha önce ayak yarası geçirmiş olmak riski artıran faktörler arasında yer alır.

Diyabetik Ayak nasıl anlaşılır?

Ayakta uyuşma, karıncalanma, yanma hissi, his kaybı, renk değişikliği, iyileşmeyen yara, akıntı, kötü koku ve şişlik en sık görülen belirtiler arasında bulunur.

Bazı hastalarda yara olmasına rağmen ağrı hissedilmeyebilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Uzun süredir diyabeti bulunan kişilerde risk daha yüksektir.

Kan şekeri kontrolü yetersiz olanlar, sigara kullananlar, ileri yaş grupları, böbrek hastaları ve daha önce diyabetik ayak öyküsü bulunan kişiler riskli gruplar arasında kabul edilir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Ayakta yara, kızarıklık, şişlik, akıntı, kötü koku veya renk değişikliği fark edildiğinde sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir.

Özellikle birkaç gün içinde düzelmeyen yaralar uzman değerlendirmesi gerektirir.

Diyabetik Ayak için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme genellikle endokrinoloji veya iç hastalıkları uzmanları tarafından yapılır.

Gerektiğinde ortopedi, damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, plastik cerrahi ve yara bakım ekipleri sürece dahil olabilir.

Diyabetik Ayak nasıl teşhis edilir?

Tanıda fizik muayene temel rol oynar.

Doktorlar sinir fonksiyonlarını değerlendiren testler, dolaşım incelemeleri, görüntüleme yöntemleri ve enfeksiyon şüphesi varsa laboratuvar testlerinden yararlanabilir.

Diyabetik Ayak tedavi edilebilir mi?

Tedavi, yaranın durumuna ve altta yatan nedenlere göre planlanır.

Kan şekeri kontrolünün sağlanması, yara bakımı, enfeksiyon varsa uygun antibiyotik tedavisi ve basıncın azaltılması tedavinin temel unsurlarıdır.

Bazı hastalarda girişimsel damar tedavileri veya cerrahi yöntemler gerekli olabilir.

Diyabetik Ayak yaşamı tehdit eder mi?

Erken dönemde tedavi edilen vakaların önemli bir kısmında başarılı sonuçlar alınabilir.

Ancak ciddi enfeksiyonlar, yaygın doku kaybı ve dolaşım bozukluğu geliştiğinde uzuv kaybı veya sistemik enfeksiyon riski ortaya çıkabilir.

Diyabetik Ayak kendiliğinden düzelir mi?

Küçük yüzeysel yaralar bazı durumlarda iyileşebilir.

Bununla birlikte diyabetik ayakta profesyonel değerlendirme önemlidir. Sorunun kendi kendine geçeceği düşüncesi tedavinin gecikmesine neden olabilir.

Diyabetik Ayak riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Kan şekeri hedeflerinin korunması önemlidir.

Ayakların her gün kontrol edilmesi, uygun ayakkabı kullanılması, sigaradan uzak durulması ve düzenli doktor kontrolleri riski azaltabilir.

Çıplak ayakla yürümemek ve ayak bakımına özen göstermek de koruyucu önlemler arasında yer alır.

Diyabetik Ayak tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda yara iyileşmesini destekleyen biyolojik ürünler, gelişmiş yara örtüleri ve negatif basınçlı yara tedavileri üzerine çalışmalar sürüyor.

Bazı merkezlerde kök hücre ve rejeneratif tıp yaklaşımları araştırılıyor. Ancak bu yöntemlerin önemli bir bölümü halen belirli hasta gruplarında değerlendirilmekte olup standart tedavilerin yerini almış değildir.

Güncel klinik rehberler, erken tanı, düzenli takip ve multidisipliner yaklaşımın halen en etkili strateji olduğunu vurguluyor.

Kısa Soru-Cevap

Diyabetik ayak her diyabet hastasında görülür mü?
Hayır. Ancak uzun süreli ve kontrolsüz diyabette risk artar.

Diyabetik ayak bulaşıcı mıdır?
Hayır. Bulaşıcı bir hastalık değildir.

Ayakta ağrı olmaması risk olmadığı anlamına gelir mi?
Hayır. Sinir hasarı nedeniyle ciddi yaralar ağrısız olabilir.

Diyabetik ayak tamamen önlenebilir mi?
Risk tamamen ortadan kaldırılamasa da düzenli takip ve uygun bakım ile önemli ölçüde azaltılabilir.

Kaynak Özeti

• Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) güncel diyabet rehberleri
• Amerikan Diyabet Derneği (ADA) bakım standartları
• Avrupa Diyabet Çalışmaları Birliği (EASD) önerileri
• Uluslararası Diyabetik Ayak Çalışma Grubu (IWGDF) rehberleri
• Hakemli yara bakımı ve diyabetik ayak araştırmaları
• Üniversite hastaneleri ve multidisipliner yara bakım merkezlerinin güncel yayınları

Haberlere göre Amedspor, İsveç’in köklü kulüplerinden Hammarby’de forma giyen 21 yaşındaki futbolcu için ilk resmi teklifi yapan kulüp oldu. Transfer bedelinin yaklaşık 2 milyon sterlin seviyesinde olduğu öne sürülürken, görüşmelerin devam ettiği ifade edildi.

Avrupa Kulüpleri de Takipte

İskoç basınında yer alan bilgilere göre Skoglund’a yalnızca Amedspor değil, Almanya, İtalya ve Fransa’dan bazı kulüpler de ilgi gösteriyor. Bu nedenle genç oyuncu için önümüzdeki günlerde transfer yarışının daha da hareketlenebileceği belirtiliyor.

Özellikle İskoç devi Rangers’ın da oyuncuyu takip ettiği ancak henüz resmi teklif aşamasına geçmediği iddia edildi.

Hampus Skoglund Kimdir?

2004 doğumlu olan Hampus Skoglund, sağ bek pozisyonunda görev yapıyor. Hücum katkısı, atletik yapısı ve modern oyun anlayışıyla İsveç futbolunun gelecek vadeden savunmacıları arasında gösteriliyor.

Genç yaşına rağmen Hammarby formasıyla düzenli süre alan Skoglund’un piyasa değerinin son dönemde yükselişe geçtiği ifade ediliyor.

Amedspor’dan Resmi Açıklama Gelmedi

Transfer iddiaları Avrupa basınında geniş yankı uyandırırken, Amedspor ve Hammarby cephesinden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Buna rağmen Amedspor’un Avrupa pazarında genç ve potansiyelli oyunculara yönelmesi, kulübün yeni sezon planlamasında dikkat çeken hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor.

İngiliz kaynaklarda yer alan haberlere göre Beşiktaş yönetimi, 30 yaşındaki hücum oyuncusunun transfer şartlarını araştırmaya başladı. İddiaya göre taraflar arasında ilk temaslar kurulurken, oyuncunun geleceğiyle ilgili kararın önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.

Beşiktaş Kanat Transferine Odaklandı

Yeni sezonda hücum hattına tecrübeli ve skorer bir isim kazandırmayı hedefleyen Beşiktaş’ın, farklı mevkilerde görev yapabilen Trossard’ı önemli adaylardan biri olarak gördüğü belirtiliyor.

Belçikalı futbolcu; sol kanat, sağ kanat, forvet arkası ve santrfor bölgelerinde görev yapabiliyor. Bu yönüyle teknik heyetin transfer listesinde üst sıralarda yer aldığı ifade ediliyor.

Arsenal Kararı Bekleniyor

2023 yılında Brighton’dan Arsenal’e transfer olan Trossard’ın Londra ekibiyle sözleşmesi devam ediyor. Ancak İngiliz basınında yer alan haberlerde, oyuncunun yeni sezondaki rolüyle ilgili belirsizliklerin bulunduğu ve bu nedenle transfer tekliflerinin değerlendirilebileceği öne sürülüyor.

Beşiktaş’ın olası transfer için Arsenal’in bonservis beklentisini öğrenmeye çalıştığı, resmi görüşmelerin ise ilerleyen süreçte hız kazanabileceği kaydedildi.

Leandro Trossard’ın Performansı

Belçika Milli Takımı’nın da önemli isimleri arasında yer alan Trossard, son yıllarda Premier Lig’de gösterdiği performansla dikkat çekti. Hızlı oyun yapısı, gol katkısı ve çok yönlü hücum özellikleriyle Avrupa futbolunun önemli kanat oyuncularından biri olarak gösteriliyor.

Şu ana kadar Beşiktaş veya Arsenal cephesinden transfer iddialarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle süreç yabancı basında yer alan haberler ve kulis bilgileri üzerinden takip ediliyor.

Sanal anjiyo, tıbbi adıyla koroner BT anjiyografi, kalp damarlarını kateterle kasıktan ya da koldan girilmeden görüntüleyen ileri bir tomografi yöntemidir. Halk arasında “sanal” denmesinin nedeni, klasik anjiyodaki gibi damar içine kateter ilerletilmemesidir.

Tetkikte damar yolundan kontrast madde verilir, tomografi cihazı kalp damarlarını üç boyutlu olarak görüntüler. Amaç; damarlarda darlık, tıkanıklık, plak birikimi veya damar yapısı bozukluğu olup olmadığını değerlendirmektir.

Sanal anjiyo klasik anjiyo yerine geçer mi?

Her zaman değil. Sanal anjiyo daha çok tanı ve risk değerlendirmesi için kullanılır. Klasik anjiyo ise gerektiğinde aynı seansta balon, stent gibi tedavilere imkân verir. Yani biri görüntüleme, diğeri hem görüntüleme hem müdahale aracıdır.

Riskleri var mı?

Sanal anjiyo genellikle düşük riskli ve girişimsel olmayan bir işlemdir. Ancak tamamen risksiz değildir. En önemli riskler; radyasyon maruziyeti, kontrast maddeye alerjik reaksiyon ve özellikle böbrek hastalığı olanlarda böbrek fonksiyonlarının etkilenmesi ihtimalidir. Gebelikte radyasyon nedeniyle dikkatli değerlendirme gerekir.

Kimler daha dikkatli olmalı?

Böbrek yetmezliği olanlar, kontrast madde alerjisi bulunanlar, gebeler, ciddi ritim bozukluğu olanlar ve kalp hızı çok yüksek seyreden hastalar işlem öncesi mutlaka hekime bilgi vermelidir.

Sonuç

Sanal anjiyo, doğru hastada kalp damar hastalıklarını erken fark etmeye yardımcı olan güçlü bir tanı yöntemidir. Ancak “kolay çekiliyor” diye gereksiz yapılmamalı; karar, hastanın şikâyeti, risk profili ve hekimin değerlendirmesiyle verilmelidir. Kalp damarlarında sis varsa, sanal anjiyo o sisi dağıtan bir fener olabilir; ama feneri ne zaman yakacağını hekim belirlemelidir.

Görev süresi boyunca hastanede uzman hekim sayısının artırılması, yeni branşların ilçeye kazandırılması, Perşembe Yaylası Semt Polikliniği’nin açılması, yoğun bakım ve fizik tedavi ünitelerinin kurulması gibi çalışmalara imza attığını belirten Turan, mevcut şartlarda başhekimlik görevini sağlıklı şekilde sürdüremeyeceğini ifade etti.

Açıklamasında “gururla istifa ediyorum” diyen Dr. Gökhan Turan’ın sözleri, ilçede ve sağlık camiasında geniş yankı uyandırdı. Turan’ın siyasi müdahale vurgusuyla kimleri işaret ettiği ise merak konusu oldu.

Dr. Gökhan Turan’ın başhekimlik görevinden ayrıldığı, ancak Aybastı Devlet Hastanesi’nde İç Hastalıkları Uzmanı olarak görevine devam edeceği öğrenildi.

Çevrede bulunan vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan Yılmaz, ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Ancak doktorların tüm müdahalelerine rağmen Engin Yılmaz kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

Olayın ardından güvenlik güçleri bölgede inceleme başlatırken, yaşanan olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Yetkililer, olayın tüm yönleriyle araştırıldığını ve soruşturma sonucunda detayların netlik kazanacağını belirtti.

Açıklanan karara göre, Suriye’de faaliyet gösteren Türk üniversitesi şubelerinden alınan diplomaların akreditasyon ve onay süreçlerinin kolaylaştırılması amacıyla Halep Üniversitesi görevlendirildi. Karar kapsamında öğrencilerin Bakanlığa doğrudan başvuru yapmalarına gerek kalmadan denklik ve onay işlemlerinin usulüne uygun şekilde tamamlanması hedefleniyor.

Gaziantep Üniversitesi ve SBÜ Mezunlarını da Kapsıyor

Kararın, Suriye’de faaliyet gösteren Türk yükseköğretim kurumlarının şubelerinde eğitim gören öğrencileri kapsadığı belirtildi. Açıklamada özellikle Gaziantep Üniversitesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin de dahil olduğu Türk üniversitesi şubelerinden mezun olan öğrencilerin diplomalarına ilişkin işlemlerin Halep Üniversitesi üzerinden yürütüleceği ifade edildi.

Yetkililer, yeni uygulamanın bürokratik süreçleri azaltmayı, mezunların akademik haklarını korumayı ve diploma işlemlerini daha hızlı sonuçlandırmayı amaçladığını vurguladı.

Türk Üniversiteleri Dosyası Takip Edilecek

Yükseköğretim Kurulu ayrıca, Türk üniversiteleriyle ilgili dosyaların takibinin sürdürüleceğini açıkladı. Açıklamada, tüm mezunlar için adil ve net çözümlere ulaşılması amacıyla Suriye Dışişleri Bakanlığı ile ilgili Türk makamlarıyla koordinasyon içinde çalışmaların devam edeceği belirtildi.

Kararın, özellikle son yıllarda Suriye’nin kuzeyindeki Türk üniversitesi yerleşkelerinde eğitim alan binlerce öğrencinin diploma ve denklik süreçlerini yakından ilgilendirdiği değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: