Tıbbiye Bülteni https://tibbiyebulteni.com Tıbbiye Bülteni; sağlık, tıp ve bilim başta olmak üzere ilaç, beslenme, sağlık teknolojileri, mevzuat, kariyer, üniversiteler ve güncel gelişmeleri güvenilir kaynaklardan aktaran dijital haber platformudur. tr-TR Copyright © 2025. Her hakkı saklıdır. News Mon, 17 Aug 2026 22:53:37 +0300 1 <![CDATA[Mustafa Kaya aus Köln stirbt nach schwerem Verkehrsunfall in Konya]]> https://tibbiyebulteni.com/mustafa-kaya-aus-koln-stirbt-nach-schwerem-verkehrsunfall-in-konya Bei einem schweren Verkehrsunfall auf der Straße zwischen Konya und Afyonkarahisar sind zwei Menschen ums Leben gekommen und eine weitere Person wurde verletzt.

Nach bisherigen Informationen ereignete sich der Unfall in der Nähe des Ortsteils Kurşunlu im Landkreis Sarayönü. Dort kollidierten zwei Pkw miteinander.

Bei dem Zusammenstoß wurden Mehmet Emin Şen, Mustafa Kaya und Hüseyin Sami Eke schwer verletzt. Nach Eingang des Notrufs wurden Rettungs- und Sicherheitskräfte zur Unfallstelle entsandt.

Mustafa Kaya erlag seinen Verletzungen

Die Verletzten wurden nach der medizinischen Erstversorgung in umliegende Krankenhäuser gebracht. Für Mehmet Emin Şen und Mustafa Kaya kam jedoch jede Hilfe zu spät. Beide erlagen trotz medizinischer Behandlung ihren schweren Verletzungen.

Der 45-jährige Mustafa Kaya lebte in Köln. Zunächst kursierten Angaben, wonach auch Kaya aus Lünen stammen beziehungsweise dort leben soll. Nach Angaben aus seinem persönlichen Umfeld war dies jedoch nicht zutreffend. Kaya war in Köln wohnhaft.

Die Verbindung zu Lünen betrifft hingegen Hüseyin Sami Eke, der ebenfalls in den Unfall verwickelt war.

Ermittlungen zur Unfallursache

Die zuständigen Behörden haben Ermittlungen aufgenommen, um den genauen Hergang und die Ursache des schweren Verkehrsunfalls zu klären.

Der Tod von Mustafa Kaya löste sowohl bei seinen Angehörigen und Bekannten in der Türkei als auch in Deutschland große Trauer aus. Informationen zur Beisetzung wurden zunächst nicht bekannt.

]]> 🚨 Asayiş https://tibbiyebulteni.com/mustafa-kaya-aus-koln-stirbt-nach-schwerem-verkehrsunfall-in-konya Mon, 17 Aug 2026 22:37:00 +0300 <![CDATA[Konya’daki Feci Kazada Köln’de Yaşayan Mustafa Kaya Hayatını Kaybetti]]> https://tibbiyebulteni.com/konyadaki-feci-kazada-kolnde-yasayan-mustafa-kaya-hayatini-kaybetti Konya’nın Sarayönü ilçesinde meydana gelen trafik kazası iki can kaybıyla sonuçlandı.

Edinilen bilgilere göre kaza, Konya-Afyonkarahisar kara yolunun Sarayönü ilçesi Kurşunlu Mahallesi yakınlarında meydana geldi. Mehmet Emin Şen yönetimindeki otomobil ile Hüseyin Sami Eke idaresindeki otomobil çarpıştı.

Çarpışmanın şiddetiyle araçlarda bulunan Mehmet Emin Şen, Mustafa Kaya ve Hüseyin Sami Eke ağır yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi.

Mustafa Kaya hastanede hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastanelere kaldırılan yaralılardan Mehmet Emin Şen ile Mustafa Kaya, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Kazada yaşamını yitiren 45 yaşındaki Mustafa Kaya’nın Almanya’nın Köln kentinde yaşadığı öğrenildi. Kaya’nın Lünen’de yaşadığı yönündeki ilk bilgilerin aksine, yakın çevresinden yapılan düzeltmede Köln’de yaşadığı belirtildi.

Kazada yaralanan Hüseyin Sami Eke’nin ise Almanya’nın Lünen kenti bağlantılı olduğu bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı

İki kişinin yaşamını yitirdiği kazanın meydana geliş nedeninin kesin olarak belirlenmesi amacıyla inceleme başlatıldı.

Mustafa Kaya’nın vefat haberi, Türkiye’deki ve Almanya’daki ailesi ile yakın çevresinde büyük üzüntüye neden oldu. Cenaze ve defin programına ilişkin ayrıntıların netleşmesinin ardından paylaşılması bekleniyor.

]]> 🚨 Asayiş https://tibbiyebulteni.com/konyadaki-feci-kazada-kolnde-yasayan-mustafa-kaya-hayatini-kaybetti Mon, 17 Aug 2026 22:33:00 +0300 <![CDATA[Düzce Üniversitesi’nin Acı Günü: Doç. Dr. Sıtkı Akıncıoğlu Vefat Etti]]> https://tibbiyebulteni.com/duzce-universitesinin-aci-gunu-doc-dr-sitki-akincioglu-vefat-etti Düzce Üniversitesi’nin Acı Günü: Doç. Dr. Sıtkı Akıncıoğlu Vefat Etti

Düzce Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Sıtkı Akıncıoğlu vefat etti.

Acı haberi Düzce Üniversitesi Rektörlüğü duyurdu. Üniversiteden yapılan açıklamada, Akıncıoğlu’nun Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi’nde uzun yıllar boyunca büyük bir özveri ve başarıyla görev yaptığı belirtildi.

Üniversiteye uzun yıllar hizmet etti

Düzce Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayımlanan taziye mesajında, Doç. Dr. Sıtkı Akıncıoğlu’nun görev süresince gerçekleştirdiği çalışmalarla üniversiteye değer kattığı ve önemli katkılar sunduğu vurgulandı.

Üniversite yönetimi, Akıncıoğlu’nun vefatından duyulan derin üzüntüyü dile getirerek ailesine, üniversite mensuplarına, öğrencilerine ve yakınlarına başsağlığı ve sabır dileklerini iletti.

Rektörlüğün açıklamasında, “Öğretim Üyemiz Doç. Dr. Sıtkı Akıncıoğlu’na Allah’tan rahmet; başta ailesi olmak üzere, Üniversitemiz mensuplarına, öğrencilerine ve yakınlarına başsağlığı ve sabırlar dileriz” ifadelerine yer verildi.

Akıncıoğlu’nun vefatı, uzun yıllar görev yaptığı Düzce Üniversitesi akademik camiasında üzüntüyle karşılandı.

]]> 🕊️ Vefatlar https://tibbiyebulteni.com/duzce-universitesinin-aci-gunu-doc-dr-sitki-akincioglu-vefat-etti Mon, 17 Aug 2026 21:55:00 +0300 <![CDATA[En sağlıklı ekmek hangisi? Seçerken bu ayrıntılara bakın]]> https://tibbiyebulteni.com/en-saglikli-ekmek-hangisi-secerken-bu-ayrintilara-bakin Ekmek seçerken en güvenilir ipucu, paketin önündeki büyük harfler değil içindekiler listesi olabilir. İnsanlar üzerinde yürütülen çalışmaların değerlendirildiği geniş kapsamlı bilimsel araştırmalar, tam tahıl ve liften zengin beslenmenin kalp-damar hastalıkları ve tip 2 diyabet açısından daha olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Ancak tam buğdaydan çavdara, yulaftan çok tahıllı ürünlere kadar her ekmek aynı beslenme değerine sahip değil. [1]
Tam buğday ekmeğini öne çıkaran ne?
Tam buğday ekmeğinde buğday tanesinin kepek, rüşeym ve endosperm adı verilen temel bölümleri korunur.
Kepek, tahıl tanesinin lif açısından zengin dış bölümüdür. Rüşeym ise tahılın vitamin, mineral ve çeşitli bitkisel bileşenler içeren kısmıdır. Beyaz un üretilirken bu bölümlerin önemli bir kısmı ayrılır.
Bu nedenle gerçek tam buğday ekmeği genellikle rafine beyaz undan yapılan ekmeğe göre daha fazla lif sağlar.
The Lancet'te yayımlanan geniş kapsamlı sistematik inceleme ve meta-analizlerde, yüksek lif ve tam tahıl tüketimi daha düşük kalp-damar hastalığı, tip 2 diyabet ve kolorektal kanser, yani kalın bağırsak kanseri riskiyle ilişkili bulundu. Kontrollü çalışmalarda daha yüksek lif tüketiminin vücut ağırlığı, tansiyon ve toplam kolesterol gibi bazı sağlık göstergelerinde de daha olumlu sonuçlarla ilişkili olduğu bildirildi. [1]
Ancak paketin üzerinde yalnızca “buğday ekmeği” yazması ürünün tam buğdaydan yapıldığını göstermez.
İçindekiler listesinin ilk sıralarında “tam buğday unu” ifadesinin bulunması daha anlamlı bir işarettir.
Çavdar ekmeğinde tam tahıl oranı önemli
Çavdar özellikle Kuzey Avrupa ülkelerinde uzun yıllardır temel tahıllardan biri olarak tüketiliyor.
Beslenme açısından dikkat çekmesinin başlıca nedenlerinden biri lif yapısı.
2025 yılında yayımlanan bir sistematik derleme ve meta-analizde, çavdar tüketiminin kan şekeri ve insülin üzerindeki etkisini araştıran randomize kontrollü çalışmalar değerlendirildi. Araştırmacılar çavdar tüketiminin açlık veya yemek sonrası kan şekeri üzerinde bütün çalışmalarda tutarlı bir düşüş sağlamadığını, buna karşılık bazı insülin ölçümlerinde daha düşük yanıt görülebildiğini bildirdi. [2]
Bu sonuç, “çavdar ekmeği kan şekerini yükseltmez” anlamına gelmiyor.
Çavdar ekmeği de karbonhidrat içerir ve tüketildiğinde kan şekerini yükseltebilir. Porsiyon miktarı, ürünün tam tahıllı olup olmadığı ve kişinin metabolik özellikleri sonucu değiştirebilir.
Ayrıca koyu renkli her ekmek çavdar ekmeği değildir.
Üründeki gerçek çavdar ve tam tahıl oranını öğrenmenin en güvenilir yollarından biri içindekiler listesini okumaktır.
Yulaflı ekmekte asıl dikkat çeken lif: Beta-glukan
Yulafın beslenme açısından en dikkat çekici özelliklerinden biri beta-glukan adı verilen çözünür lif türünü içermesi.
Çözünür lif bağırsakta suyla birleşerek jel benzeri bir yapı oluşturabilir. Bu özellik sindirim sürecini ve kolesterolün bağırsaktan geri emilmesini etkileyebilir.
British Journal of Nutrition'da yayımlanan ve 58 randomize kontrollü çalışmada toplam 3 bin 974 kişinin verilerini değerlendiren meta-analizde, günlük ortanca 3,5 gram yulaf beta-glukanı tüketimi LDL kolesterolü, yani halk arasında “kötü kolesterol” olarak bilinen kolesterol türünü düşürdü. LDL kolesterolde ortalama düşüş litre başına yaklaşık 0,19 mmol olarak hesaplandı. [3]
Bu sonuç, üzerinde birkaç yulaf tanesi bulunan her ekmeğin aynı etkiyi sağlayacağı anlamına gelmiyor.
Araştırmalarda belirli miktarda beta-glukan tüketildi. Bir ekmeğin içinde ne kadar yulaf veya beta-glukan bulunduğu ise üründen ürüne önemli ölçüde değişebilir.
Bu nedenle “yulaflı” yazısına bakmak yerine yulafın içindekiler listesindeki yerine ve ürünün toplam lif miktarına bakmak daha anlamlıdır.
Arpalı ekmek neden dikkat çekiyor?
Arpa da yulaf gibi beta-glukan içeren tahıllardan biri.
European Journal of Clinical Nutrition'da yayımlanan randomize kontrollü çalışmaların sistematik incelemesi ve meta-analizinde arpa kaynaklı beta-glukan tüketiminin LDL kolesterol ve HDL dışı kolesterol düzeylerinde azalmayla ilişkili olduğu bildirildi. [4]
Ancak buradaki sonuç doğrudan “arpalı ekmek yemek kolesterolü düşürür” şeklinde yorumlanmamalı.
Araştırmalarda önemli olan alınan beta-glukan miktarıydı. Bir ekmeğin adında “arpa” geçmesi, sağlık araştırmalarında kullanılan miktarlarda arpa veya beta-glukan içerdiğini garanti etmez.
Bu nedenle arpalı ürünlerde de tahıl oranı ve lif miktarı önem taşır.
Çok tahıllı ekmekte en sık yapılan hata
“7 tahıllı”, “9 tahıllı” veya “çok tahıllı” ifadeleri ilk bakışta oldukça sağlıklı görünebilir.
Fakat çok tahıllı olmak ile tam tahıllı olmak aynı şey değildir.
Bir ekmek buğday, arpa, çavdar, mısır ve yulaf gibi birçok farklı tahıl içerebilir. Ancak bu tahıllar büyük ölçüde rafine edilmişse ürün yine düşük lifli olabilir.
Başka bir ifadeyle, bir ekmeğin içinde beş farklı tahıl bulunması, tahıl tanesinin bütün bölümlerinin korunduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle paketin üzerinde kaç tahıl adı bulunduğundan çok bunların ne kadarının tam tahıl olduğuna bakmak gerekir.
Tohumlu ekmek görünüşüyle yanıltabilir
Keten tohumu, susam, ay çekirdeği, kabak çekirdeği veya chia gibi tohumlar ekmeğe lif, protein ve doymamış yağlar ekleyebilir.
Ancak iki farklı tohumlu ekmek beslenme açısından birbirinden oldukça farklı olabilir.
Bir ürün tam tahıllı undan hazırlanıp tarifinde anlamlı miktarda tohum içerebilir. Başka bir ürün ise büyük ölçüde beyaz undan yapılmış ve yalnızca üzerine az miktarda tohum serpilmiş olabilir.
Görünüşleri benzer olsa da beslenme değerleri aynı değildir.
Tohumların bulunması olumlu bir özellik olabilir ancak ekmeğin temelini oluşturan un yine önemini korur.
Filizlendirilmiş tahıl ekmeklerinin farkı ne?
Filizlendirilmiş ekmeklerde buğday, arpa veya diğer tahıllar belirli koşullarda çimlenmeye başladıktan sonra kullanılır.
Filizlenme sırasında tahılın içinde çeşitli biyokimyasal değişiklikler meydana gelir. Bazı vitamin ve bitkisel bileşiklerin miktarı değişebilir. Fitat adı verilen ve demir ile çinko gibi bazı minerallere bağlanarak bunların vücutta kullanılabilirliğini azaltabilen bileşiğin miktarında da değişiklik meydana gelebilir.
Bu nedenle filizlendirilmiş tahıllar beslenme araştırmalarında ilgi gören ürünlerden biri.
Ancak “filizlendirilmiş” ifadesi de tek başına daha sağlıklı ekmek anlamına gelmiyor.
Ürünün tam tahıl oranı, lif miktarı, ilave şeker ve tuz içeriği birlikte değerlendirilmeli.
Kahverengi ekmek tam buğday ekmeği demek değil
Ekmek seçiminde en yanıltıcı özelliklerden biri renk olabilir.
Koyu kahverengi bir ekmek otomatik olarak tam tahıllı değildir. Ekmeğin rengi kullanılan tahıllara, tarife ve üretim yöntemine göre değişebilir.
Bu nedenle “beyaz ekmek açık renkli, sağlıklı ekmek koyu renkli olur” şeklinde basit bir kural bulunmuyor.
Tam tahıllı ürünü anlamanın daha doğru yolu içindekiler listesini kontrol etmektir.
Beyaz ekmek tamamen sağlıksız mı?
Beyaz ekmeği tek başına “zararlı gıda” olarak tanımlamak bilimsel verileri fazla basitleştirir.
Temel farklardan biri, beyaz un üretiminde tahılın lif açısından zengin dış bölümlerinin önemli kısmının ayrılmasıdır. Bu nedenle beyaz ekmek genellikle gerçek tam tahıllı ekmeklerden daha az lif içerir.
Bilimsel araştırmaların güçlü biçimde desteklediği nokta, genel beslenme düzeninde yeterli lif ve tam tahıla yer verilmesidir. [1]
Başka bir ifadeyle mesele zaman zaman yenilen tek bir dilim beyaz ekmekten çok, kişinin uzun vadede nasıl bir beslenme düzenine sahip olduğudur.
Kan şekerini kontrol etmek isteyenler neye bakmalı?
Tam tahılların en fazla araştırıldığı alanlardan biri tip 2 diyabet ve kan şekeri kontrolü.
Nutrition Journal'da 2024 yılında yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizde 10 ileriye dönük toplum çalışması ile 37 randomize kontrollü araştırma değerlendirildi. Daha yüksek tam tahıl tüketimi toplum çalışmalarında daha düşük tip 2 diyabet riskiyle ilişkili bulundu. Randomize kontrollü çalışmalarda ise açlık kan şekeri başta olmak üzere bazı glisemik göstergelerde küçük iyileşmeler bildirildi. [5]
Ancak buradan “tam tahıllı ekmek kan şekerini yükseltmez” sonucu çıkarılamaz.
Tam tahıllı ekmek de karbonhidrat içerir.
Örneğin iki veya üç büyük dilim tam tahıllı ekmek yemek ile tek ince dilim tüketmek aynı karbonhidrat miktarını sağlamaz. Ekmeğin yanında protein, sebze ve yağ içeren yiyeceklerin bulunması da yemek sonrası kan şekeri yanıtını etkileyebilir.
Bu nedenle ekmeğin türü kadar porsiyon miktarı da önemlidir.
“Glutensiz” daha sağlıklı anlamına gelmiyor
Glutensiz ürünlerin sağlıklı beslenmeyle eş anlamlı görülmesi de yaygın bir yanlış.
Gluten, buğday, arpa ve çavdarda bulunan bazı proteinlerin genel adıdır.
Çölyak hastalığı bulunan kişilerde gluten bağışıklık sisteminin ince bağırsağa zarar vermesine yol açabilir. Bu kişiler için glutensiz beslenme tıbbi bir gerekliliktir.
Ancak glutensiz bir ekmek yalnızca gluten içermediği için daha fazla lif veya daha yüksek beslenme değeri kazanmaz.
Bazı glutensiz ekmekler büyük ölçüde pirinç unu veya çeşitli nişastalardan üretilebilir ve lif açısından düşük olabilir.
Bu nedenle glutensiz beslenmesi gereken kişilerde bile ürünün lif ve tahıl içeriği ayrıca değerlendirilmelidir.
Sağlıklı ekmek seçerken etikette bu 4 noktaya bakılabilir
Ekmek reyonunda karar vermek için karmaşık beslenme bilgilerine sahip olmak gerekmiyor.
İlk olarak içindekiler listesindeki una bakılabilir. “Tam buğday unu”, “tam çavdar unu” veya başka bir tam tahılın ilk sıralarda yer alması önemli bir ipucudur.
İkinci nokta lif miktarıdır. Tam tahılların sağlık açısından öne çıkmasının başlıca nedenlerinden biri daha fazla lif sağlayabilmeleridir. Daha yüksek lif tüketiminin daha olumlu sağlık sonuçlarıyla ilişkili olduğuna dair kapsamlı bilimsel veriler bulunuyor. [1]
Üçüncü olarak ilave şeker ve tuz miktarı değerlendirilebilir.
Son olarak “köy”, “geleneksel”, “doğal”, “fit” veya “çok tahıllı” gibi ifadelerin sağlık garantisi olmadığı unutulmamalı.
Tek bir “en sağlıklı ekmek” yok
Bilimsel veriler herkese önerilebilecek tek bir ekmek çeşidini işaret etmiyor.
Tam buğday, tam çavdar, yulaf, arpa, filizlendirilmiş tahıl veya tohum içeren ekmekler iyi seçenekler olabilir. Ancak bu ürünlerin gerçek beslenme değeri tariflerine göre büyük ölçüde değişebilir.
Rafine undan yapılmış koyu renkli bir “çok tahıllı” ekmek, tam tahıllı sade bir ekmekten daha üstün olmak zorunda değil. Benzer biçimde birkaç yulaf veya tohum tanesi de beyaz undan yapılmış bir ekmeği otomatik olarak yüksek lifli hale getirmiyor.
Üstelik yulaf ve arpa beta-glukan çalışmalarında görülen kolesterol etkileri belirli miktarlarda lif tüketimiyle ortaya çıktı; bu nedenle araştırma sonuçlarını herhangi bir yulaflı veya arpalı ekmeğe doğrudan aktarmak doğru olmaz. [3] [4]
Ekmek seçiminde bilimsel kanıtların en güçlü olduğu nokta belirli bir “özel ekmek” değil, genel beslenme düzeninde tam tahıllara ve yeterli life daha fazla yer verilmesi.
Bu nedenle ekmek alırken rengine değil tahılına, adına değil içeriğine bakmak daha doğru bir başlangıç olabilir.
Kaynaklar
[1] Reynolds A, Mann J, Cummings J, Winter N, Mete E, Te Morenga L. Carbohydrate quality and human health: a series of systematic reviews and meta-analyses. The Lancet. 2019;393(10170):434-445. DOI: 10.1016/S0140-6736(18)31809-9.
[2] Ghazvini M ve arkadaşları. Effect of rye consumption on markers of glycemic control: evidence on the rye factor, a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition & Metabolism. 2025. DOI: 10.1186/s12986-025-00901-8.
[3] Ho HVT, Sievenpiper JL, Zurbau A, Blanco Mejia S, Jovanovski E, Au-Yeung F, Jenkins AL, Vuksan V. The effect of oat β-glucan on LDL-cholesterol, non-HDL-cholesterol and apoB for CVD risk reduction: a systematic review and meta-analysis of randomised-controlled trials. British Journal of Nutrition. 2016;116(8):1369-1382. DOI: 10.1017/S000711451600341X.
[4] Ho HVT, Sievenpiper JL, Zurbau A, Blanco Mejia S, Jovanovski E, Au-Yeung F, Jenkins AL, Vuksan V. A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of the effect of barley β-glucan on LDL-C, non-HDL-C and apoB for cardiovascular disease risk reduction. European Journal of Clinical Nutrition. 2016;70(11):1239-1245. DOI: 10.1038/ejcn.2016.89.
[5] Ying T, Zheng J, Kan J, Li W, Xue K, Du J, Liu Y, He G. Effects of whole grains on glycemic control: a systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies and randomized controlled trials. Nutrition Journal. 2024;23:47. DOI: 10.1186/s12937-024-00952-2.

]]> 🥗 Beslenme https://tibbiyebulteni.com/en-saglikli-ekmek-hangisi-secerken-bu-ayrintilara-bakin Mon, 17 Aug 2026 19:58:00 +0300 <![CDATA[Boyun Düzleşmesi Her Zaman Ağrı Nedeni Değil: Bilim Ne Diyor?]]> https://tibbiyebulteni.com/boyun-duzlesmesi-her-zaman-agri-nedeni-degil-bilim-ne-diyor Boyun ağrısı yaşayan birçok kişi görüntüleme raporunda aynı ifadeyle karşılaşıyor: “Servikal lordozda düzleşme.” Tıbbi adıyla servikal lordoz, boyun omurgasının yandan bakıldığında oluşturduğu doğal içe doğru eğriliktir. Bu kavsin azalması halk arasında “boyun düzleşmesi” olarak biliniyor. Bilimsel çalışmalar ise bu görüntünün tek başına ağrının nedeni olarak kabul edilemeyeceğini gösteriyor. 15 bin 364 şikâyeti olmayan kişinin verilerini inceleyen bir meta-analizde, boyun eğriliğinin kişiden kişiye önemli ölçüde değişebildiği ve eğrilik derecesinin belirtilerle doğrudan ilişkili olmadığı bildirildi. [1]
Boynun aslında dümdüz olması beklenmez
İnsan boynu yandan bakıldığında cetvel gibi düz değildir.
Boyun omurgasını oluşturan yedi omur, başın ağırlığını taşırken hafif bir kavis oluşturur. Bu kavis “servikal lordoz” olarak adlandırılır.
Röntgende bu kavsin azalması hipolordoz, yani normal eğriliğin azalması; tamamen kaybolması ise düzleşme olarak tarif edilebilir. Eğrilik ters yöne dönerse servikal kifoz adı verilen farklı bir görünüm ortaya çıkar.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: “Normal” kabul edilen boyun kavsi herkeste aynı değildir.
2018’de Journal of Orthopaedic Surgery and Research dergisinde yayımlanan meta-analiz, herhangi bir boyun yakınması bulunmayan 15 bin 364 yetişkinin verilerini değerlendirdi. Araştırmada kişilerin yaklaşık yüzde 68’inde klasik lordotik eğrilik bulundu; buna karşılık sağlıklı ve şikâyeti olmayan kişiler arasında da daha düz veya farklı şekillerde boyun eğriliği görülebildi. [1]
Röntgende düzleşme varsa mutlaka ağrı olur mu?
Hayır.
Bilimsel veriler bu noktada önemli bir uyarı yapıyor: Boyun eğrisinin azalması ile boyun ağrısı arasında her hastada geçerli, doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi gösterilmiş değil.
Aynı meta-analizde boyun ağrısı bulunan kişilerle şikâyeti olmayanlar arasında servikal lordoz açısı açısından anlamlı fark saptanmadı. Başka bir ifadeyle boynu görece düz görünen bir kişinin hiçbir şikâyeti olmayabilirken, röntgende normal kavis görülen başka bir kişi ciddi boyun ağrısı yaşayabilir. [1]
Bu nedenle yalnızca görüntüleme raporundaki “düzleşme” kelimesine bakarak ağrının nedenini açıklamak doğru değil.
Boyun ağrısı; kas ve bağ dokularındaki zorlanma, uzun süre aynı pozisyonda kalma, disk sorunları, eklem değişiklikleri, sinir kökü basısı, stres, uyku sorunları ve çalışma koşulları gibi çok sayıda etkenden kaynaklanabilir.
Telefon ve bilgisayar boynu düzleştiriyor mu?
Telefon, tablet ve bilgisayar kullanırken başın uzun süre öne eğik tutulması boyun ve omuz kaslarının yükünü artırabilir.
Ancak “telefon kullanan herkesin boynu düzleşir” şeklinde kesin bir bilimsel sonuç bulunmuyor.
Boyun eğriliğinin değerlendirilmesi tek bir görüntüye değil, çekim koşulları ve klinik bulgularla birlikte yapılmalıdır. Bu nedenle bir röntgendeki düzleşmenin doğrudan yıllarca telefon kullanmaya bağlanması bilimsel açıdan aşırı yorum olur.
Asıl sorun çoğu zaman yalnızca eğri değil
Gün içinde saatlerce bilgisayar karşısında oturan bir insan düşünün.
Baş öne doğru uzuyor, omuzlar kapanıyor ve sırt kasları uzun süre aynı yükü taşımak zorunda kalıyor.
Bir süre sonra ense kaslarında yorgunluk, omuzlarda gerginlik ve hareket sırasında ağrı gelişebiliyor.
Bu kişide röntgende boyun düzleşmesi de görülebilir. Fakat tedavinin yalnızca “eğriyi yeniden yapmak” üzerine kurulması sorunun tamamını çözmeyebilir.
Hastanın kas gücü, hareket açıklığı, çalışma pozisyonu, ağrının süresi ve sinir bulguları birlikte değerlendirilmelidir.
Egzersizin bilimsel karşılığı var
Boyun ağrısında egzersiz yalnızca genel bir tavsiye değil; klinik araştırmalarda doğrudan incelenmiş bir yaklaşım.
Çin’de Beijing Shijitan Hospital ve Capital Medical University araştırmacılarının yürüttüğü randomize kontrollü çalışmada, kronik nonspesifik boyun ağrısı ve servikal lordoz kaybı bulunan genç erişkinlerde uzun süreli boyun ekstansör kası güçlendirme programı standart germe egzersizleriyle karşılaştırıldı. Katılımcılar 12 ay boyunca takip edildi. [2]
Uzun süreli güçlendirme programı uygulanan grupta takip sonunda ağrı, günlük yaşamda boyuna bağlı kısıtlılık, hareket açıklığı ve boyun kas yapısında olumlu değişiklikler bildirildi. [2]
Çalışmada boyun eğriliğinde düzelme yönünde de bulgular görüldü; ancak bu sonuçlar, tedavinin yalnızca röntgendeki kavsi değiştirmeye indirgenmemesi gerektiğini gösteriyor. [2]
Asıl hedef hastanın ağrısının azalması, hareketlerinin rahatlaması ve günlük yaşam işlevlerinin düzelmesidir.
Masaj, manuel terapi ve egzersiz aynı şey değil
Boyun ağrısında masaj veya elle uygulanan bazı tedaviler kısa dönemde rahatlama sağlayabilir.
Fakat kalıcı yaklaşım çoğu zaman yalnızca pasif tedaviden oluşmaz.
Boyun ve kürek kemiği çevresindeki kasların güçlendirilmesi, hareket açıklığının korunması ve uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılması tedavinin önemli parçalarıdır.
Egzersiz programı da herkese aynı şekilde uygulanmamalıdır. Boyunda fıtık, sinir basısı, omurilik etkilenmesi veya geçirilmiş ameliyat varsa yapılacak hareketlerin türü değişebilir.
MR veya röntgen her hastada gerekli değil
Boyun ağrısı başladığında birçok kişinin ilk isteği MR çektirmek oluyor.
Ancak ciddi travma, enfeksiyon, kanser şüphesi, omurilik etkilenmesi veya belirgin sinir kökü bulguları gibi özel durumlar yoksa görüntüleme gereksinimi hastanın klinik tablosuna göre belirleniyor. American College of Radiology kriterleri de boyun ağrısında görüntüleme kararının hastanın belirtileri ve risk özellikleriyle birlikte verilmesi gerektiğini vurguluyor. [3]
Muayenede kas gücü, refleksler, his kaybı, boyun hareketleri ve ağrının kola yayılıp yayılmadığı gibi özellikler değerlendirilir.
Gerekli görülürse röntgen kemiklerin ve eğriliğin değerlendirilmesinde; MR ise diskler, sinir kökleri ve omurilik gibi yumuşak dokuların incelenmesinde kullanılır.
Bazı belirtiler düzleşmeden daha önemli
Boyun düzleşmesi raporu çoğu zaman acil bir durum değildir.
Ancak boyun ağrısına bazı nörolojik belirtiler eşlik ediyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir.
Özellikle elde veya kolda ilerleyen güç kaybı, belirgin his kaybı, ellerde beceriksizlik, yürümede dengesizlik ve kol veya bacaklarda giderek artan nörolojik belirtiler omurilik veya sinirlerin etkilenmesini düşündürebilir. Bu tür bulgular servikal miyelopati, yani boyun bölgesinde omuriliğin etkilenmesi açısından önemli kabul edilir. [4]
Ciddi travma sonrası başlayan boyun ağrısı, ateşle birlikte ağrı veya bilinen kanser öyküsü gibi durumlarda da yalnızca “boyun düzleşmesi” açıklamasıyla yetinilmemelidir.
Raporu değil hastayı tedavi etmek gerekiyor
Boyun düzleşmesiyle ilgili en yaygın yanlışlardan biri, röntgendeki kavsin mutlaka yeniden belirli bir açıya getirilmesi gerektiği düşüncesi.
Oysa bilimsel çalışmalar sağlıklı insanların boyun eğrilerinin bile birbirinden önemli ölçüde farklı olabileceğini gösteriyor. [1]
Bu nedenle tedavinin hedefi yalnızca bir görüntüyü değiştirmek değil; ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini artırmak, kasları güçlendirmek ve kişinin günlük yaşamını daha rahat sürdürmesini sağlamaktır.
Boyun düzleşmesi tek başına ciddi bir hastalık göstergesi değildir. Asıl önem taşıyan, kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve varsa sinir veya omurilik etkilenmesidir. Bir görüntüleme raporundaki birkaç kelime, hastanın bütün klinik tablosunun önüne geçmemelidir.
Kaynaklar
[1] Guo GM, Li J, Diao QX, Zhu TH, Song ZX, Guo YY ve diğerleri. Cervical lordosis in asymptomatic individuals: a meta-analysis. Journal of Orthopaedic Surgery and Research. 2018;13:147. DOI: 10.1186/s13018-018-0854-6.
[2] Zhang Y, Lin W, Yi M, Song J, Ding L. Effect of long-term cervical extensor exercise program on functional disability, pain intensity, range of motion, cervical muscle mass, and cervical curvature in young adult population with chronic non-specific neck pain: a randomized controlled trial. Journal of Orthopaedic Surgery and Research. 2024;19(1):9. DOI: 10.1186/s13018-023-04487-w.
[3] American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria: Cervical Pain or Cervical Radiculopathy. American College of Radiology. Güncel klinik uygunluk kriterleri.
[4] National Institute for Health and Care Excellence. Neck pain – cervical radiculopathy: signs and symptoms. NICE Clinical Knowledge Summaries. Güncel klinik rehber.

]]> 🩺 Sağlık https://tibbiyebulteni.com/boyun-duzlesmesi-her-zaman-agri-nedeni-degil-bilim-ne-diyor Mon, 17 Aug 2026 19:39:00 +0300 <![CDATA[İstanbul’da Kayalıklardan Düşen Uzman Çavuş Gökberk Gürler Hayatını Kaybetti]]> https://tibbiyebulteni.com/istanbulda-kayaliklardan-dusen-uzman-cavus-gokberk-gurler-hayatini-kaybetti İstanbul’da izinli bulunduğu sırada kayalıklardan düşmesi sonucu ağır yaralanan Uzman Çavuş Gökberk Gürler’den acı haber geldi.

Edinilen bilgilere göre Gürler, yaşanan olayın ardından sağlık ekiplerinin müdahalesiyle hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı. Durumu ağır olan genç asker, hastanede 28 gün boyunca yaşam mücadelesi verdi.

Doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Gürler’in hayatını kaybetmesi, ailesi ve yakınlarının yanı sıra memleketi Giresun’da büyük üzüntüye neden oldu.

Şebinkarahisar’da son yolculuğuna uğurlandı

Hayatını kaybeden Uzman Çavuş Gökberk Gürler’in cenazesi, işlemlerin ardından memleketi Giresun’un Şebinkarahisar ilçesine getirildi.

Gürler, bugün Şebinkarahisar’da düzenlenen cenaze töreninin ardından dualarla son yolculuğuna uğurlandı.

Genç yaşta hayatını kaybeden Uzman Çavuş Gürler’in vefatı, ailesini, yakınlarını ve sevenlerini yasa boğdu.

]]> 🚨 Asayiş https://tibbiyebulteni.com/istanbulda-kayaliklardan-dusen-uzman-cavus-gokberk-gurler-hayatini-kaybetti Mon, 17 Aug 2026 19:22:00 +0300 <![CDATA[Tadalafil ve Sildenafil İçin 5 Yıllık Göz Sağlığı Sonuçları Açıklandı]]> https://tibbiyebulteni.com/tadalafil-ve-sildenafil-icin-5-yillik-goz-sagligi-sonuclari-aciklandi Sildenafil, tadalafil, avanafil veya vardenafil kullanmaya başlayan 195 bin 161 erkeğin sağlık kayıtları, aynı büyüklükteki kontrol grubuyla karşılaştırıldı.

Sertleşme sorunu tedavisinde yaygın kullanılan bazı ilaçların retina üzerindeki olası etkilerini araştıran geniş kapsamlı bir çalışma, dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Tayvan’daki araştırmacılar, PDE-5 inhibitörü olarak bilinen ilaçları kullanan erkeklerde santral seröz koryoretinopati riskinin beş yıllık takipte anlamlı biçimde artmadığını bildirdi.

Scientific Reports’ta yayımlanan araştırmada, küresel TriNetX sağlık kayıt ağı kullanıldı. Çalışma, Taipei Veterans General Hospital, National Yang Ming Chiao Tung University ve Taipei Medical University bağlantılı araştırmacılar tarafından yürütüldü.

Araştırmacılar sildenafil, tadalafil, avanafil ve vardenafil gibi sertleşme sorunu tedavisinde kullanılan ilaçların yanı sıra prostat büyümesinde kullanılan alfa blokerleri ve dışarıdan verilen androjen hormonlarının belirli bir retina hastalığıyla ilişkisini değerlendirdi.

Yaklaşık 390 bin sağlık kaydı karşılaştırıldı

Araştırmanın veri havuzunda başlangıçta 205 milyondan fazla kişinin sağlık kaydı tarandı.

PDE-5 inhibitörlerine ilişkin ana analizde bu ilaçlardan birini yeni kullanmaya başlayan 195 bin 161 erkeğin sağlık kayıtları, ilaçları kullanmayan ve benzer özelliklere sahip 195 bin 161 kişilik kontrol grubuyla karşılaştırıldı.

Böylece yalnızca PDE-5 inhibitörlerine yönelik değerlendirmede yaklaşık 390 bin kişinin sağlık kaydı incelendi.

Araştırmacılar grupları oluştururken yaş, mevcut hastalıklar ve sonucu etkileyebilecek diğer sağlık özellikleri bakımından mümkün olduğunca benzer kişileri karşılaştırmaya çalıştı.

PDE-5 inhibitörlerini pulmoner hipertansiyon nedeniyle kullanan hastalar ise analize dahil edilmedi. Böylece değerlendirme esas olarak sertleşme sorunu nedeniyle bu ilaçları kullanan erkeklere odaklandı.

Araştırılan retina hastalığı nedir?

Çalışmada incelenen santral seröz koryoretinopati, gözün arka bölümündeki retina tabakasının altında sıvı birikmesiyle ortaya çıkabilen bir hastalık.

Bu durum özellikle merkezi görmeyi etkileyebiliyor. Hastalarda bulanık görme, görüntülerin eğri veya bozuk algılanması ve merkezi görüşte değişiklikler ortaya çıkabiliyor.

PDE-5 inhibitörlerinin gözün damar bakımından zengin koroid tabakasındaki kan akımı üzerinde etkileri bulunabileceği uzun süredir araştırılıyor. Tadalafil kullanımının ardından santral seröz koryoretinopati geliştiğini bildiren geçmiş vaka raporları da bulunuyor.

Ancak tek tek hastalarda bildirilen vakalar, ilacın geniş toplumda hastalık riskini artırdığını kanıtlamıyor. Yeni araştırmanın önemli yönlerinden biri, bu olası ilişkinin çok daha büyük bir gerçek yaşam verisi üzerinde değerlendirilmesi oldu.

Beş yıllık takipte anlamlı artış bulunmadı

PDE-5 inhibitörü kullanan erkeklerle kontrol grubunun sonuçları beş yıla kadar karşılaştırıldı.

Araştırmada beş yıllık risk oranı 0,917 olarak hesaplandı. Yüzde 95 güven aralığı 0,649 ile 1,296 arasında kaldı ve sonuç istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.

Daha sade ifadeyle araştırmacılar, PDE-5 inhibitörlerini kullanan erkeklerde söz konusu retina hastalığının daha sık görüldüğünü gösteren güvenilir bir fark bulamadı.

Beş yıllık takipte santral seröz koryoretinopati gelişmeden kalanların oranının hem ilaç kullananlarda hem de kontrol grubunda yaklaşık yüzde 99,96 olması, incelenen hastalığın her iki grupta da oldukça seyrek görüldüğünü ortaya koydu.

Sonuçların bir başka önemli noktası ise araştırmanın bu ilaçların göz açısından koruyucu olduğunu göstermemesi. Bulgular yalnızca incelenen hasta grubunda söz konusu retina hastalığının riskinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterilemediğine işaret ediyor.

Tadalafil ayrıca incelendi

Araştırmacılar, daha önce yayımlanan bazı vaka bildirimleri nedeniyle tadalafili ayrıca değerlendirdi.

Tadalafil kullananlarda ilk yıl için hesaplanan risk oranı 1,671, ikinci yıl için ise 1,551 oldu.

Bu değerler ilk bakışta riskin daha yüksek olabileceğini düşündürse de sonuçların güven aralıkları genişti ve fark istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.

Takip süresi uzadığında bu eğilim de devam etmedi. Dördüncü yılda risk oranı yaklaşık 1 düzeyine gelirken beşinci yılda 0,948 olarak hesaplandı.

Dolayısıyla tadalafil için ilk yıllarda ortaya çıkan sinyal, araştırmada kalıcı ve istatistiksel olarak doğrulanmış bir risk artışına dönüşmedi.

Prostat ve hormon tedavileri de araştırıldı

Çalışmanın kapsamı sertleşme ilaçlarıyla sınırlı tutulmadı.

İyi huylu prostat büyümesinde kullanılan alfa blokerleri yeni kullanmaya başlayan 214 bin 510 kişinin sağlık kayıtları, aynı sayıda kontrol kaydıyla karşılaştırıldı.

Testosteron ve diğer bazı androjen tedavilerini kullanan 68 bin 403 kişi de aynı büyüklükte bir kontrol grubuyla eşleştirildi.

Üç ana analiz birlikte değerlendirildiğinde araştırmada toplam 478 bin 74 kullanıcı-kontrol çifti yer aldı.

Beş yıllık takipte alfa bloker veya androjen tedavileriyle santral seröz koryoretinopati arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir risk artışı saptanmadı.

Bulgular “göz açısından tamamen risksiz” anlamına gelmiyor

Çalışmanın büyüklüğü önemli bir avantaj sağlasa da araştırmanın bazı sınırlılıkları bulunuyor.

Analiz, gerçek yaşam sağlık kayıtlarındaki tanı ve reçete bilgilerine dayanıyor. Araştırmacılar hastaların retina görüntülerini tek tek yeniden incelemedi.

Bir ilacın sağlık kayıtlarında reçete edilmiş görünmesi de kişinin ilacı gerçekten kullanıp kullanmadığını, hangi dozda aldığını veya tedaviye ne kadar süre devam ettiğini kesin olarak göstermiyor.

Santral seröz koryoretinopati vakalarının sayısının düşük olması da özellikle çok nadir yan etkilerin değerlendirilmesini güçleştiriyor.

Bu nedenle çalışma, PDE-5 inhibitörlerinin santral seröz koryoretinopatiye hiçbir koşulda yol açamayacağını kanıtlamıyor. Bulgular, geniş sağlık kayıtları üzerinde beş yıllık takipte sürekli ve anlamlı bir risk artışı gösterilemediğini ortaya koyuyor.

İlaçların bırakılması gerektiğini gösteren bir bulgu yok

Araştırmanın sonuçları, sertleşme sorunu nedeniyle PDE-5 inhibitörü kullanan kişilerin ilaçlarını bu çalışma nedeniyle bırakmasını gerektiren bir bulgu ortaya koymuyor.

Öte yandan ilaç kullanımı sırasında ani veya yeni başlayan görme değişiklikleri ortaya çıkması halinde bunun göz ardı edilmemesi gerekiyor. Bu tür belirtilerin ilaçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ancak tıbbi değerlendirmeyle belirlenebilir.

Araştırmacıların elde ettiği geniş ölçekli gerçek yaşam verileri, geçmişte tadalafil ve diğer PDE-5 inhibitörleriyle ilgili bildirilen tekil vakalara daha geniş bir çerçeveden bakılmasını sağlıyor.

Sonuçlar, yüz binlerce kişinin sağlık kaydında belirgin bir toplum düzeyi risk artışı göstermese de nadir olayların ve belirli hasta gruplarındaki olası risklerin daha ayrıntılı araştırılması gerektiğine işaret ediyor.

KAYNAKLAR

  • Scientific Reports
  • Taipei Veterans General Hospital
  • National Yang Ming Chiao Tung University
  • Taipei Medical University
  • TriNetX

]]> 🔬 Bilim https://tibbiyebulteni.com/tadalafil-ve-sildenafil-icin-5-yillik-goz-sagligi-sonuclari-aciklandi Mon, 17 Aug 2026 19:11:00 +0300 <![CDATA[Afyonkarahisar Sağlık Camiasının Acı Kaybı: Dr. Erol Kırelli Vefat Etti]]> https://tibbiyebulteni.com/afyonkarahisar-saglik-camiasinin-aci-kaybi-dr-erol-kirelli-vefat-etti Afyonkarahisar’ın emektar hekimi Dr. Erol Kırelli vefat etti

Afyonkarahisar sağlık camiası, emekli hekim Dr. Erol Kırelli’nin vefat haberiyle üzüntü yaşadı.

Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nde görev yaptıktan sonra emekliye ayrılan Dr. Erol Kırelli, 77 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar sağlık hizmetlerinde görev yapan Kırelli’nin vefatı, ailesi ve yakınlarının yanı sıra sağlık camiasında da üzüntüyle karşılandı.

Örnekevler Mahallesi sakinlerinden olan Erol Kırelli, merhum Sabri Kırelli ile merhume Fatma Kırelli’nin oğluydu. Güler Kırelli’nin eşi olan Kırelli, Serkan ve Ertan Kırelli’nin babasıydı.

Son yolculuğuna uğurlanacak

Dr. Erol Kırelli için cenaze namazının öğle namazının ardından Afyonkarahisar’daki Paşa Camii’nde kılınacağı bildirildi.

Kırelli’nin naaşı, cenaze namazının ardından Sandıklı Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

]]> 🕊️ Vefatlar https://tibbiyebulteni.com/afyonkarahisar-saglik-camiasinin-aci-kaybi-dr-erol-kirelli-vefat-etti Mon, 17 Aug 2026 19:08:00 +0300 <![CDATA[Beşiktaş’ın Kévin Danois Transferinde Sürpriz Gelişme]]> https://tibbiyebulteni.com/besiktasin-kevin-danois-transferinde-surpriz-gelisme Beşiktaş Kévin Danois İçin Devrede

Beşiktaş’ın yeni sezon kadro yapılanması kapsamında orta saha için yürüttüğü çalışmalarda Fransa’dan dikkat çeken bir isim gündeme geldi.

Siyah-beyazlıların, Ligue 1 ekiplerinden Auxerre’de forma giyen Kévin Danois için temas kurduğu ve transfer şartlarını araştırdığı bildirildi.

Alman basınından Sky Sport muhabiri Florian Plettenberg’in aktardığı bilgiler, Beşiktaş’ın genç orta saha için görüşmelere başladığı yönündeydi.

Ancak transfer dosyasında Fransa’dan gelen son haber, sürecin kolay ilerlemeyebileceğini gösterdi.

Santi Aouna: Danois Beşiktaş’a Sıcak Bakmıyor

Fransız transfer muhabiri Santi Aouna, Kévin Danois’in mevcut durumda Beşiktaş’a transfer olmaya sıcak bakmadığını öne sürdü.

Bu gelişme, kulüpler arasındaki olası pazarlığın yanı sıra oyuncunun ikna edilmesinin de transferin önemli başlıklarından biri haline gelebileceğine işaret ediyor.

Henüz Beşiktaş, Auxerre veya Danois cephesinden transferin geleceğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu nedenle oyuncunun tutumuna ilişkin bilgi, Fransız basını kaynaklı bir transfer iddiası niteliği taşıyor.

Auxerre’deki Konumu Transferi Zorlaştırabilir

Beşiktaş’ın karşısındaki önemli faktörlerden biri de Danois’in Auxerre içerisindeki yükselen konumu.

Fransız ekibinde önemli sorumluluklar üstlenen genç orta sahanın takım içerisindeki rolünün güçlenmesi, Auxerre’nin oyuncusunu bırakma şartları kadar Danois’in kariyer tercihlerini de önemli hale getiriyor.

Beşiktaş’ın transferi ilerletmek istemesi halinde hem Fransız kulübüyle ekonomik koşullarda anlaşması hem de futbolcuyu İstanbul projesine ikna etmesi gerekecek.

Kévin Danois Kimdir?

28 Haziran 2004 doğumlu Kévin Danois, Auxerre altyapısından yetişti. Orta sahanın merkezinde görev yapan Fransız futbolcu, özellikle oyun bağlantısı kurabilmesi, pas tercihleri ve orta sahadaki hareketliliğiyle öne çıkıyor.

Profesyonel kariyerini Auxerre bünyesinde sürdüren Danois, genç yaşına rağmen Fransız ekibinin A takımında giderek daha fazla sorumluluk üstlendi.

Beşiktaş cephesinde ise Danois dosyasının bundan sonraki aşamasında oyuncunun tutumunun değişip değişmeyeceği ve Auxerre ile görüşmelerin hangi seviyeye ulaşacağı belirleyici olacak.

Şimdilik transfer için anlaşma veya tamamlanmış bir süreçten söz etmek mümkün değil. Beşiktaş’ın ilgisi ve temasları gündemde olsa da Fransa’dan gelen son bilgi, siyah-beyazlıların önünde önemli bir oyuncu ikna süreci bulunduğunu gösteriyor.

]]> 🔄 Transfer Gündemi https://tibbiyebulteni.com/besiktasin-kevin-danois-transferinde-surpriz-gelisme Mon, 17 Aug 2026 19:03:00 +0300 <![CDATA[Yıllarca Sessiz Kalan Hastaları Uyandıran Nörolog: Oliver Sacks]]> https://tibbiyebulteni.com/yillarca-sessiz-kalan-hastalari-uyandiran-norolog-oliver-sacks 1969, New York.
Bronx’taki Beth Abraham Hospital’ın uzun süreli bakım servislerinde yıllardır yaşayan insanlar vardı. Dışarıdan bakan biri için bazıları sanki zamandan çekilmiş gibiydi. Bir sandalyede uzun süre aynı pozisyonda kalabiliyor, bir adım atmak için dakikalarca bekleyebiliyor, konuşmak istedikleri hâlde kelimeleri harekete geçiremiyorlardı.
Ama çoğu uyumuyordu.
Komada değillerdi.
Bazılarının zihni, bedenlerinin izin verdiğinden çok daha canlıydı.
Oliver Sacks, 1966’da bu hastanede çalışmaya başladığında karşılaştığı tablo, alışılmış Parkinson hastalığından farklıydı. Hastaların bir bölümü, 20. yüzyılın başlarında dünyayı etkileyen ensefalitis lethargica salgınından sağ çıkmıştı. Hastalık beynin hareket ve davranışla ilişkili bölgelerini etkileyebiliyor, bazı kişilerde yıllar sonra ağır parkinsonizm gelişebiliyordu. Parkinsonizm; hareketlerin yavaşlaması, kasların sertleşmesi, titreme ve hareketi başlatmakta güçlük gibi belirtilerin birlikte görüldüğü bir durumdu. [3]
Sacks’ın karşısındaki insanların bir bölümü bu hâlde onlarca yıl yaşamıştı.
Bir hareket için yıllarca beklemek
Bir insanın yürümek istemesi ama ayağını yerden kaldıramaması nasıl bir şeydi?
Konuşacak sözü olduğu hâlde sesi çıkaramamak?
Sacks’ın ilgisini çeken yalnızca bu hastaların kasları veya refleksleri değildi. O, bedenin sessizliğinin ardında yaşamaya devam eden insanı görmeye çalışıyordu.
Tam bu yıllarda nörolojide yeni bir kapı açılıyordu.
Parkinson hastalığında dopamin adı verilen kimyasal haberci maddenin öneminin anlaşılması, levodopa yani L-dopa adlı ilacı öne çıkarmıştı. L-dopa, vücutta dopamine dönüştürülebiliyor ve bazı Parkinson hastalarında hareketlerin belirgin biçimde düzelmesini sağlayabiliyordu.
Sacks’ın zihninde kaçınılmaz bir soru belirdi:
Bu ilaç, yıllardır ağır postensefalitik parkinsonizmle yaşayan hastalarda da işe yarayabilir miydi?
1969’da bu sorunun cevabını aramaya başladı.
Küçük bir denemeyle başladı
Sacks önce küçük, plasebo kontrollü bir deneme yaptı. Plasebo, etkin madde içermeyen ve gerçek tedavinin etkisini karşılaştırmak için kullanılan uygulamaydı. İlk sonuçlar umut vericiydi. Bunun üzerine tedaviyi diğer postensefalitik parkinsonizm hastalarına da genişletti. [3]
Bir süre sonra bazı hastalarda dikkat çekici değişimler görülmeye başladı.
Yıllardır hareketleri son derece kısıtlı olan insanlar daha rahat ayağa kalkabiliyor, yürüyebiliyor, konuşabiliyor ve çevreleriyle daha güçlü ilişki kurabiliyordu.
Sacks’ın daha sonra “Awakenings”, yani “Uyanışlar” adıyla anlatacağı hikâyenin başlangıcı buydu.
Fakat “uyanış” sözcüğü yanıltıcı olabilirdi.
Bu insanlar uykuda değildi.
L-dopa da onları bir uykudan uyandırmıyordu.
Asıl değişim, ağır parkinsonizmin bedenleri üzerinde kurduğu baskının bir süreliğine gevşemesiydi. Hareket edemeyen bir el yeniden uzanıyor, uzun süredir ağırlaşmış bir adım yeniden atılabiliyor, sözcükler yeniden daha kolay çıkabiliyordu.
60 hastanın hikâyesi bilimsel kayda geçti
Sacks ve çalışma arkadaşları daha sonra uzun süredir hastanede yaşayan ağır parkinsonizmli 60 hastayı L-dopa ile takip ettiklerini bildirdi. Hastaların yaklaşık yarısında ensefalit sonrası parkinsonizm, diğer yarısında ise farklı nedenlere bağlı Parkinson hastalığı bulunuyordu. [1]
İlacın etkisi birçok hastada görüldü.
Ancak aynı hastane koridorlarında kısa süre sonra başka bir gerçek ortaya çıkmaya başladı.
Tedavinin ilk günlerindeki iyileşme her zaman aynı biçimde sürmüyordu.
Bazı hastalar yeniden yürümeye başlamıştı ama bedenleri artık başka türlü kontrolden çıkabiliyordu.
İlk sevinç yerini daha karmaşık bir tabloya bıraktı
L-dopa tedavisi devam ettikçe istemsiz hareketler, tikler, huzursuzluk, davranış değişiklikleri ve başka nörolojik sorunlar ortaya çıkmaya başladı.
Sacks, Kohl, Schwartz ve Messeloff 1970’te The Lancet’te yayımladıkları çalışmada özellikle ensefalit sonrası parkinsonizmli hastalarda L-dopa’nın önemli yan etkiler oluşturabileceğini bildirdi. [2]
Aynı yıl JAMA’da yayımlanan çalışmada da ilacın hastaların çoğunda belirli ölçülerde fayda sağladığı, ancak etkinin zaman içinde sınırlanabileceği ve ciddi yan etkilerin ortaya çıkabileceği gösterildi. [1]
Sacks artık başka bir ikilemin içindeydi.
İlacı artırdığında hasta daha rahat hareket edebiliyor ama istemsiz hareketler veya davranış sorunları gelişebiliyordu.
Dozu azalttığında ise yıllardır hastayı hareketsiz bırakan parkinsonizm yeniden ağırlaşabiliyordu.
Tıp, bir kapıyı açmıştı.
Ama kapının ardında yalnızca iyileşme yoktu.
Dünya onların bıraktığı yerde durmamıştı
Sacks’ın gözlemlediği en çarpıcı değişimlerden biri yalnızca nörolojik değildi.
Bazı hastalar gençliklerinden onlarca yıl sonra yeniden daha bağımsız hareket edebilmeye başlamıştı.
Ama dışarıdaki dünya değişmişti.
Şehir değişmişti.
İnsanlar değişmişti.
Kimi hastalar için yeniden yürüyebilmek, geçmişte kaldıkları yere geri dönmek anlamına gelmiyordu. Tam tersine, yıllarca uzaktan izledikleri hayata yeniden katılmayı öğrenmeleri gerekiyordu.
İşte Sacks’ı diğer pek çok hekimden ayıran taraf burada belirginleşti.
O yalnızca “hasta kaç metre yürüdü?” sorusuyla ilgilenmiyordu.
Bir insan, bedenini yıllar sonra yeniden kullanmaya başladığında kendisini nasıl hissediyordu?
Zamanın geçtiğini nasıl kavrıyordu?
Hastalığı boyunca koruduğu kişiliği, hareket kabiliyeti değiştiğinde nasıl etkileniyordu?
Sacks için nöroloji, yalnızca beynin hangi bölümünün hasar gördüğünü bulmak değildi. Beyindeki o hasarın bir insanın hayatını nasıl değiştirdiğini anlamaya çalışmaktı.
Modern değerlendirmeler, “Awakenings” çalışmalarının kalıcı önemlerinden birinin de bu yaklaşım olduğunu vurguluyor. [3]
“Uyanışlar” bir tıp kitabından daha fazlası oldu
Sacks, bu hastalarla yaşadığı deneyimleri 1970’lerin başında “Awakenings” adıyla kitaplaştırdı.
Kitap alışılmış tıp metinlerinden farklıydı.
İçinde hastalıklar vardı ama yalnızca tanılar yoktu.
İlaçlar vardı ama yalnızca dozlar yoktu.
İnsanların korkuları, sevinçleri, kayıpları ve yeniden hayata katılma çabaları da anlatının içindeydi.
Bu nedenle “Uyanışlar” yalnızca nörologların değil, tıp dışındaki okurların da ilgisini çekti.
Yıllar sonra hikâye sinemaya uyarlandı ve dünya çapında tanındı. Ancak gerçek klinik hikâye, filmlerde anlatılan tek bir dramatik öyküden daha karmaşıktı.
Sacks’ın hastaları farklı insanlardı.
Hastalığın şiddeti farklıydı.
L-dopa’ya verdikleri yanıtlar farklıydı.
Ve herkes için mutlu bir son yoktu.
Bilimsel kayıtlar romantik anlatıdan daha temkinliydi
Sacks’ın kendi bilimsel yayınlarına bakıldığında hikâye çok açık biçimde görülüyor.
L-dopa önemli bir tedavi etkisi yaratabiliyordu.
Ancak bu etki her hastada aynı değildi ve uzun dönem sonuçları başlangıçtaki kadar parlak olmayabiliyordu. [1]
Özellikle ensefalit sonrası parkinsonizmli hastalarda ilaca karşı olağan dışı hassasiyet ve ciddi yan etkiler görülebiliyordu. [2]
Bu yüzden “Uyanışlar”ın gerçek önemi yalnızca yıllardır hareketsiz hastaların yeniden hareket etmesinde değildi.
Aynı zamanda bir tedavinin başarısını ve başarısızlığını aynı dürüstlükle gözlemleyebilmekteydi.
Oliver Sacks’ın asıl mirası
Oliver Sacks ilerleyen yıllarda nörolojinin en tanınmış anlatıcılarından biri oldu.
Hafızasını kaybeden insanları, yüzleri tanıyamayan hastaları, müzikle olağanüstü ilişkiler kuran beyinleri ve dünyayı başkalarından farklı algılayan insanları anlattı.
Ama “Uyanışlar” onun hekimlik anlayışının belki de en güçlü örneklerinden biri olarak kaldı.
Çünkü bu hikâyede tıbbın iki yüzü aynı anda vardı.
Bir ilaç, yıllardır hareketsiz yaşayan bir insanın yeniden ayağa kalkmasını sağlayabiliyordu.
Aynı ilaç, başka sorunların başlamasına da yol açabiliyordu.
Ve bir hastanın yeniden yürüyebilmesi, hayatının kaldığı yerden devam edeceği anlamına gelmiyordu.
Beth Abraham Hospital’ın o sessiz servislerinde Sacks’ın öğrendiği şey belki de nörolojinin en insani derslerinden biriydi:
Beyindeki bir hastalığı tedavi etmek ile o hastalıkla yıllardır yaşayan insanın hayatını iyileştirmek her zaman aynı şey değildi.
Tıbbın karşısında yalnızca bir beyin, bir hastalık veya bir ilaç yoktu.
Bir insan vardı.
Kaynaklar
[1] Sacks OW, Messeloff CR, Schwartz WF. Long-Term Effects of Levodopa in the Severely Disabled Patient. JAMA. 1970;213(13):2270. DOI: 10.1001/jama.1970.03170390060017.
[2] Sacks OW, Kohl M, Schwartz W, Messeloff C. Side-Effects of L-Dopa in Postencephalitic Parkinsonism. The Lancet. 1970;295(7654):1006. DOI: 10.1016/S0140-6736(70)91137-2.
[3] LeWitt PA. A Half-century of Awakenings. Neurology. 2023;101(13):582-584. DOI: 10.1212/WNL.0000000000207461.

]]> 📚 Tıp Tarihi https://tibbiyebulteni.com/yillarca-sessiz-kalan-hastalari-uyandiran-norolog-oliver-sacks Mon, 17 Aug 2026 18:27:00 +0300 <![CDATA[Drame en France : Fatih Yıldırım, 31 ans, meurt dans un accident de la route]]> https://tibbiyebulteni.com/drame-en-france-fatih-yildirim-31-ans-meurt-dans-un-accident-de-la-route Un accident de la route coûte la vie à Fatih Yıldırım

Un tragique accident de la circulation survenu en France a coûté la vie à Fatih Yıldırım, un ressortissant turc âgé de 31 ans et originaire de la province de Çorum.

Installé en France, Fatih Yıldırım était père d’un enfant. L’annonce de son décès a profondément bouleversé sa famille, ses proches ainsi que les habitants d’Uğurludağ, district de Çorum dont il était originaire.

Les circonstances précises dans lesquelles l’accident s’est produit n’ont pas été communiquées dans les informations disponibles.

Le corps sera rapatrié en Turquie

Après l’achèvement des démarches administratives en France, le corps de Fatih Yıldırım doit être rapatrié en Turquie afin qu’il puisse être inhumé dans sa ville d’origine.

Selon les informations communiquées, les obsèques sont prévues le mardi 18 août, après la prière de midi, à la mosquée Yeni d’Uğurludağ.

Fatih Yıldırım sera ensuite inhumé au cimetière du district d’Uğurludağ.

La disparition du jeune père à seulement 31 ans a suscité une profonde tristesse au sein de sa famille et de son entourage, mais également parmi ses compatriotes dans sa ville natale.

]]> 🚨 Asayiş https://tibbiyebulteni.com/drame-en-france-fatih-yildirim-31-ans-meurt-dans-un-accident-de-la-route Mon, 17 Aug 2026 18:27:00 +0300 <![CDATA[31 Yaşındaki Fatih Yıldırım Fransa’da Trafik Kazasında Yaşamını Yitirdi]]> https://tibbiyebulteni.com/31-yasindaki-fatih-yildirim-fransada-trafik-kazasinda-yasamini-yitirdi Fransa’daki trafik kazası genç yaşta hayattan kopardı

Fransa’da yaşayan Çorumlu gurbetçi Fatih Yıldırım, geçirdiği trafik kazasının ardından 31 yaşında hayatını kaybetti.

Bir çocuk babası olduğu öğrenilen Yıldırım’ın ölüm haberi, başta ailesi ve yakınları olmak üzere memleketi Çorum’un Uğurludağ ilçesinde büyük üzüntüyle karşılandı.

Cenazesi Türkiye’ye getirilecek

Fransa’daki resmi işlemlerin tamamlanmasının ardından Fatih Yıldırım’ın cenazesinin Türkiye’ye getirileceği belirtildi.

Yıldırım için 18 Ağustos Salı günü öğle namazının ardından Uğurludağ Yeni Cami’de cenaze namazı kılınması planlanıyor. Cenazenin daha sonra Uğurludağ ilçe mezarlığında toprağa verileceği bildirildi.

Genç yaşta yaşamını yitiren Fatih Yıldırım’ın vefatı, ailesinin yanı sıra yakınları ve Uğurludağ’daki hemşehrileri arasında derin üzüntüye yol açtı.

Kazanın meydana geliş şekline ilişkin ayrıntılar ise henüz paylaşılmadı.

]]> 🚨 Asayiş https://tibbiyebulteni.com/31-yasindaki-fatih-yildirim-fransada-trafik-kazasinda-yasamini-yitirdi Mon, 17 Aug 2026 18:25:00 +0300 <![CDATA[Röntgen Keşfinden İki Yıl Sonra Osmanlı Hastanesinde Kullanıldı]]> https://tibbiyebulteni.com/rontgen-kesfinden-iki-yil-sonra-osmanli-hastanesinde-kullanildi İstanbul, 1897. Cepheden getirilen yaralı askerlerden bazılarının vücudunda kurşun veya şarapnel parçaları vardı. Cerrahların önündeki en büyük sorunlardan biri, bu metal parçalarının vücudun tam olarak neresinde bulunduğunu bilmeden ameliyata girmekti. Ancak Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’deki tıbbiyeliler ve hekimler, insan bedeninin içine ameliyat yapmadan bakmayı sağlayan yepyeni bir teknoloji üzerinde çalışıyordu: X ışınları, yani röntgen. Tarihsel kayıtlara göre 1 Mayıs 1897’de Salih Bey, Esad Feyzi ve Rıfat Osman, üç yaralı askerin vücudundaki kurşun ve şarapnel parçalarının yerini röntgen görüntüleriyle belirledi. Bu görüntüler daha sonra Cemil Paşa’nın gerçekleştirdiği ameliyatlarda yol gösterici oldu. [1] [3]
Röntgen henüz dünyanın yeni tanıştığı bir teknolojiydi
Alman fizikçi Wilhelm Conrad Röntgen, X ışınlarını 1895’in sonlarında keşfetmişti. Bu görünmez ışınlar yumuşak dokulardan geçebiliyor, kemik ve metal gibi daha yoğun yapılarda ise daha fazla tutuluyordu. Böylece vücudun içindeki kemikler veya metal yabancı cisimler fotoğraf plağı üzerinde görülebiliyordu. Bu yönteme daha sonra radyografi, yani X ışınları kullanılarak vücudun içinin görüntülenmesi adı verildi. [1]
Keşif dünyanın farklı ülkelerinde büyük bir hızla yayıldı. Röntgen’in duyurusunun üzerinden henüz aylar geçmişken hekimler kırıkları, iğneleri ve kurşunları ameliyattan önce görebilmenin mümkün olup olmadığını araştırmaya başladı. Askerî tıp da bu yeni teknolojinin en erken kullanım alanlarından biri oldu. [4]
İstanbul’da genç tıbbiyeliler yeni ışınların peşine düştü
Osmanlı topraklarında X ışınlarına yönelik ilk deneyler 1896’da başladı. X ışınlarının tıbbi amaçla kullanılmasına yönelik öncü çalışmalar ise kısa süre sonra Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane’ye taşındı. [1] [2]
Bu çalışmaların merkezindeki isimlerden Esad Feyzi Bey henüz tıp öğrencisiydi. 1897’de Esad Feyzi beşinci, Rıfat Osman ise dördüncü sınıf öğrencisiydi. İki genç tıbbiyeli, okulda bulunan elektrik ve fizik araçlarından yararlanarak röntgen düzeneği üzerinde çalıştı. [2] [3]
O dönemde bugünkü gibi saniyeler içinde görüntü veren dijital cihazlar yoktu. Görüntü elde etmek için elektrik üreten düzenekler, özel cam tüpler ve fotoğraf plakları kullanılıyordu. İşlem hem zahmetliydi hem de teknik bilgi gerektiriyordu. [1]
Bu çalışmalar kısa süre sonra laboratuvar merakının ötesine geçecekti.
1897 savaşı röntgeni Osmanlı cerrahisinin hizmetine soktu
Osmanlı-Yunan Savaşı Nisan 1897’de başladığında cepheden İstanbul’a çok sayıda yaralı asker getirildi. Kurşun veya şarapnel vücuda girdikten sonra dışarıdan görülen yara, metal parçanın içerideki gerçek konumunu her zaman göstermiyordu.
Bu durum cerrahlar için ciddi bir sorundu. Kurşunun yerini bulabilmek için yaranın daha geniş açılması gerekebiliyor, bu da kanama, doku hasarı ve enfeksiyon riskini artırabiliyordu. Röntgen ise cerraha ameliyattan önce metal parçanın yerini gösterebilecek yeni bir araç sunuyordu. Askerî radyoloji tarihine ilişkin incelemeler, yabancı cisimlerin radyografiyle yerinin belirlenmesinin bu teknolojinin en önemli erken kullanım alanlarından biri olduğunu gösteriyor. [4]
Esad Feyzi ve Rıfat Osman, yeni yöntemin savaş yaralılarında kullanılmasını önerdi. Tarihsel incelemelere göre çalışmalar Yıldız’daki geçici askerî hastanede yürütüldü ve röntgenin cerrahi amaçla kullanılabilmesi için gerekli izinler alındı. [1] [2]
1 Mayıs 1897: Üç yaralı asker röntgenle görüntülendi
Tarihsel kayıtlara göre 1 Mayıs 1897’de Salih Bey, Esad Feyzi ve Rıfat Osman üç yaralı askerde kurşun ve şarapnel parçalarının yerini X ışınlarıyla belirledi. Elde edilen görüntüler, Cemil Paşa’nın gerçekleştirdiği ameliyatlarda cerrahi rehber olarak kullanıldı. [3]
Bu olayın önemi yalnızca yeni bir teknolojinin denenmiş olması değildi. Röntgen görüntüsü doğrudan cerrahi kararın bir parçasına dönüşüyordu. Hekim artık yalnızca yaraya bakmıyor veya elle muayene etmiyor, ameliyattan önce vücudun içindeki yabancı cismin görüntüsünden de yararlanabiliyordu.
Bugün bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans ve gelişmiş ameliyathane görüntüleme sistemlerinin sıradanlaştığı düşünülürse bu değişimin büyüklüğünü anlamak zor olabilir. Oysa 1897’de insan bedeninin içine zarar vermeden bakabilmek, tıbbın henüz yeni kazandığı bir yetenekti.
Boyabatlı Mehmed’in görüntüsü tarihe kaldı
Bu döneme ilişkin kayıtlarda adı geçen yaralı askerlerden biri Boyabatlı Mehmed’di. Sağ el bileğinde kurşun parçaları bulunan askerin radyografisi çekildi ve yabancı cisimlerin yeri görüntü üzerinde belirlendi. [2] [3]
Bu görüntünün tarihsel önemi hastane duvarlarıyla sınırlı kalmadı. Boyabatlı Mehmed’in röntgeni, Servet-i Fünun dergisinin 10 Haziran 1897 tarihli 326. sayısında yayımlandı. Böylece yeni görüntüleme tekniği yalnızca hekimlere değil, dönemin kamuoyuna da tanıtılmış oldu. [3]
Bugün sıradan görünen bir el röntgeninin dönemin insanları açısından anlamı çok farklıydı. Derinin altında kalan kemiklerin ve metal parçalarının ameliyat yapılmadan görülebilmesi, bilimin insan bedenine bakışını değiştiren gelişmelerden biriydi.
“Dünyada ilk” demek doğru değil
Osmanlı tıbbiyelilerinin 1897’deki başarısı önemli olmakla birlikte, bu olay için “röntgen savaşta dünyada ilk kez Osmanlılar tarafından kullanıldı” demek tarihsel açıdan doğru değil.
Askerî radyoloji tarihi üzerine yapılan araştırmalar, X ışınlarının 1896’daki Habeşistan Savaşı’ndan dönen yaralı İtalyan askerlerde de kullanıldığını gösteriyor. Askerlerin vücudundaki kurşunların röntgenle görüntülendiğine ilişkin kayıtlar 1897’den daha eski tarihlere uzanıyor. [4]
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nın önemi başka bir noktada yatıyor. Tarih araştırmaları, savaş sırasında röntgen teknolojisinin yaralı askerlerin değerlendirilmesinde kullanıldığını ve bunun askerî cerrahide radyografinin erken ve sistemli uygulamalarının önemli örneklerinden birini oluşturduğunu ortaya koyuyor. [1] [3]
Bir tıp öğrencisinin merakı yeni bir tıp alanına dönüştü
Esad Feyzi’nin öyküsü savaşla sona ermedi. Mezuniyetinin ardından Mekteb-i Tıbbiye’de X ışınlarının tıbbi kullanımını geliştirmeye devam etti ve Türkiye’de radyoloji eğitiminin öncü isimlerinden biri oldu. X ışınlarının tıbbi ve cerrahi kullanımını anlatan çalışmalar kaleme aldı. [2]
Ancak yaşamı çok kısa sürdü. Esad Feyzi 1902’de henüz 28 yaşındayken, yüzünde gelişen erizipel adı verilen ciddi bir deri enfeksiyonunun menenjite, yani beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihabına ilerlemesinin ardından hayatını kaybetti. [2]
Birkaç yıllık meslek yaşamına rağmen bıraktığı iz, Türkiye’de radyolojinin başlangıç tarihinin önemli bölümlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Röntgenin tıbbı değiştiren asıl gücü burada ortaya çıktı
1897’de İstanbul’daki hastane odalarında yaşanan değişimin özü yalnızca yeni bir cihazın kullanılması değildi. Gelişmekte olan görüntüleme teknolojisi, cerrahın çıplak gözle göremediği bir bölge hakkında ameliyattan önce bilgi sağlamaya başlamıştı.
Aradan yaklaşık 130 yıl geçti. Röntgen cihazları çok daha hızlı ve güvenli hâle geldi; bilgisayarlı tomografi ve başka görüntüleme yöntemleri insan bedeninin çok daha ayrıntılı incelenmesini mümkün kıldı. Ancak temel düşünce değişmedi: Hastaya mümkün olduğunca az zarar vererek bedenin içinde ne olduğunu önceden görebilmek.
Esad Feyzi, Rıfat Osman, Salih Bey ve dönemin cerrahlarının 1897’de yaptığı çalışma da bu dönüşümün Osmanlı tıbbındaki dikkat çekici örneklerinden biriydi. Cepheden gelen yaralıların bedenindeki kurşun ve şarapnelleri göstermek için kullanılan yeni ışınlar, kısa süre içinde modern tıbbi görüntülemenin vazgeçilmez araçlarından birine dönüşecekti.
Kaynaklar
[1] Ulman YI, Livadas G, Yildirim N. The Pioneering Steps of Radiology in Turkey (1896–1923). European Journal of Radiology. 2005;55(3):306-310. DOI: 10.1016/j.ejrad.2004.06.003.
[2] Koçer Tulgar Y, Dogan M. Esad Feyzi (1874-1902): Turkey's Pioneering Radiologist. Cureus. 2024;16(12):e75784. DOI: 10.7759/cureus.75784.
[3] Tunaci A, Yildirim N, Ulman YI, Yekeler E, Genchellac H, Tunaci M, Acunas G. Origin of Military Radiology: First Use of X-rays in Ottoman Empire. European Congress of Radiology. 2004;C-898. DOI: 10.1594/ECR04/C-898.
[4] Thomas AMK. The First 50 Years of Military Radiology 1895–1945. European Journal of Radiology. 2007;63(2):214-219. DOI: 10.1016/j.ejrad.2007.05.024.

]]> 📚 Tıp Tarihi https://tibbiyebulteni.com/rontgen-kesfinden-iki-yil-sonra-osmanli-hastanesinde-kullanildi Mon, 17 Aug 2026 17:38:00 +0300 <![CDATA[Espanyol’un Felix Uduokhai ilgisi İspanyol basınında]]> https://tibbiyebulteni.com/espanyolun-felix-uduokhai-ilgisi-ispanyol-basininda Beşiktaş’ın savunma oyuncusu Felix Uduokhai’nin geleceğine ilişkin İspanya’dan transfer iddiası geldi.

İspanyol spor gazetesi AS’ın 11 Ağustos tarihli haberine göre Espanyol, savunma hattına yapmayı planladığı takviye kapsamında Uduokhai’yi seçenekleri arasına aldı.

Katalan ekibinin özellikle sol ayaklı bir stoper aradığı ve Alman futbolcunun profilinin bu arayışta değerlendirildiği belirtildi.

Espanyol’un stoper alternatifleri arasında

AS’ın haberinde Uduokhai’nin Espanyol Sportif Direktörü Monchi’nin değerlendirdiği savunma oyuncularından biri olduğu aktarıldı.

İspanyol ekibinin transfer döneminde stoperin yanı sıra sağ bek ve kanat bölgelerinde de kadrosunu güçlendirmek istediği belirtiliyor.

Uduokhai’nin sol ayaklı olması ve Bundesliga’daki uzun süreli deneyimi, Espanyol’un ilgisinin arkasındaki sportif özellikler arasında gösterildi.

Beşiktaş teklifleri değerlendirebilir

28 yaşındaki futbolcu, Augsburg’dan Beşiktaş’a önce kiralık olarak katılmış, daha sonra siyah-beyazlı kulüp oyuncunun satın alma opsiyonunu kullanmıştı.

İspanyol basınındaki haberde Beşiktaş’ın Uduokhai konusunda gelecek teklifleri değerlendirmeye açık olduğu ileri sürüldü.

Alman stoperin Espanyol dışında Bundesliga ekiplerinin de gündeminde bulunduğu belirtildi.

Espanyol savunmaya takviye arıyor

Espanyol’un kadro planlamasında sol ayaklı stoper transferinin öncelikli başlıklardan biri olduğu İspanyol basınındaki diğer haberlerde de yer aldı.

Uduokhai’nin 1,93 metrelik boyu, Bundesliga tecrübesi ve savunmanın merkezindeki farklı rollerde görev yapabilmesi oyuncunun değerlendirilen profiller arasında bulunmasını sağlayan faktörler olarak öne çıkıyor.

Ancak Espanyol’un Beşiktaş’a yaptığı olası teklifin mali şartlarına ilişkin doğrulanmış bir rakam bulunmuyor.

Transfer konusunda resmî açıklama yok

Espanyol veya Beşiktaş tarafından Uduokhai konusunda anlaşmaya varıldığına ilişkin resmî açıklama yapılmadı.

İspanyol basınındaki bilgiler, Espanyol’un oyuncuya ilgi gösterdiğini ortaya koyarken transferin hangi aşamada olduğu konusunda kesinlik bulunmuyor.

Bu nedenle Uduokhai-Espanyol dosyasının kulüplerden gelecek yeni açıklamalar ve transfer gelişmeleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekiyor.

Kaynaklar

  1. AS
  2. Matteo Moretto

]]> 🔄 Transfer Gündemi https://tibbiyebulteni.com/espanyolun-felix-uduokhai-ilgisi-ispanyol-basininda Mon, 17 Aug 2026 17:09:00 +0300 <![CDATA[Norwich City, Fenerbahçe’den Anthony Musaba için devrede]]> https://tibbiyebulteni.com/norwich-city-fenerbahceden-anthony-musaba-icin-devrede Fenerbahçe’de yaz transfer döneminin son bölümüne girilirken Anthony Musaba’nın geleceğiyle ilgili İngiltere’den yeni bir gelişme geldi.

Championship ekibi Norwich City’nin, 25 yaşındaki kanat oyuncusunu kadrosuna katmak için harekete geçtiği bildirildi.

İngiliz futbolunda transfer haberleriyle tanınan gazeteci Pete O’Rourke’a dayandırılan son bilgilere göre Norwich City, Musaba’nın kiralık transferi konusunda anlaşmaya yaklaştı.

Norwich City hücum hattını güçlendirmek istiyor

İngiliz basınında 17 Ağustos’ta yayımlanan haberlerde Norwich City’nin transfer dönemi sona ermeden hücum seçeneklerini artırmayı planladığı ve Musaba’nın bu doğrultuda gündeme geldiği belirtildi.

Musaba, İngiliz futboluna yabancı bir isim değil. Hollandalı futbolcu daha önce Sheffield Wednesday formasıyla Championship’te mücadele etti.

Kanatların yanı sıra hücum hattının farklı bölgelerinde görev yapabilmesi, Norwich City’nin oyuncuya yönelik ilgisinin sportif nedenleri arasında gösteriliyor.

Fenerbahçe’ye Ocak ayında transfer olmuştu

Musaba, 2025-2026 sezonunun ilk bölümünü Samsunspor’da geçirdikten sonra Ocak 2026’da Fenerbahçe’ye transfer oldu.

Sarı-lacivertli kulüp, oyuncuyla 4,5 yıllık sözleşme imzalandığını resmen açıklamıştı.

Musaba, Fenerbahçe kariyerinin ilk döneminde kanat rotasyonunda görev alırken geleceği yaz transfer döneminin dikkat çeken başlıklarından biri haline geldi.

Kiralama formülü gündemde

İngiltere’den gelen son haberlerde Norwich City’nin Musaba’yı bonservisiyle değil, kiralık olarak kadrosuna katmaya çalıştığı belirtiliyor.

Pete O’Rourke kaynaklı haberde tarafların kiralık transfer konusunda anlaşmaya yaklaştığı öne sürüldü.

Bununla birlikte anlaşmanın satın alma opsiyonu içerip içermediği veya Fenerbahçe’nin kiralama karşılığında talep ettiği mali şartlar konusunda doğrulanmış ayrıntı bulunmuyor.

Resmî açıklama bekleniyor

Fenerbahçe veya Norwich City tarafından Musaba’nın transferi konusunda henüz resmî açıklama yapılmadı.

Bu nedenle transferin tamamlandığını söylemek için kulüplerden gelecek açıklamanın beklenmesi gerekiyor.

İngiltere’den gelen son bilgiler ise Norwich City’nin ilgisinin ilk temas aşamasının ötesine geçtiğine ve kiralama görüşmelerinde ilerleme sağlandığına işaret ediyor.

Kaynaklar

  1. Pete O’Rourke
  2. The72

]]> 🔄 Transfer Gündemi https://tibbiyebulteni.com/norwich-city-fenerbahceden-anthony-musaba-icin-devrede Mon, 17 Aug 2026 17:08:00 +0300 <![CDATA[Trabzonspor’da Tim Iroegbunam gündeme geldi]]> https://tibbiyebulteni.com/trabzonsporda-tim-iroegbunam-gundeme-geldi Trabzonspor’da orta saha transferi için yeni bir isim gündeme geldi. Premier League ekiplerinden Everton’da forma giyen Tim Iroegbunam’ın bordo-mavililerin transfer hedefleri arasına girdiği bildirildi.

AfricaSoccer, 17 Ağustos’ta yayımladığı haberinde İngiliz-Nijeryalı orta saha oyuncusuna Trabzonspor’un ilgi gösterdiğini aktardı.

İngiltere’de Everton’ı takip eden Goodison News ise transfer girişimine ilişkin daha ayrıntılı bilgiler yayımladı. Haberde, Trabzonspor adına yürütülen temaslarda Everton’a Iroegbunam için kiralama teklifi iletildiği öne sürüldü.

Everton ilk formüle sıcak bakmadı

İngiliz kaynağın, Trabzon basınından Hasan Tüncel’in bilgilerine dayandırdığı habere göre Everton, Trabzonspor’un satın alma maddesi içermeyen ilk kiralama teklifini kabul etmedi.

Ancak bu gelişmenin görüşmelerin tamamen sona erdiği anlamına gelmediği belirtiliyor. Everton’ın 23 yaşındaki futbolcunun ayrılığına kapıyı kapatmadığı, kiralama seçeneğinin satın alma opsiyonu içermesi halinde değerlendirilebileceği aktarılıyor.

Trabzonspor’un kadrosundaki olası ayrılıklara bağlı olarak oyuncu için yeniden girişimde bulunabileceği de iddialar arasında.

Hull City transferi gerçekleşmedi

Iroegbunam’ın geleceği İngiltere’de de son günlerin transfer gündemlerinden biri.

Premier League’e yükselen Hull City, oyuncunun transferi için Everton ile görüşmeler yürüttü. Hull City cephesinin transferde önemli mesafe aldığı ve anlaşmanın yakın olduğu belirtilmesine rağmen süreç sonuçlanmadı.

İngiliz basınında 14 Ağustos’ta yayımlanan haberlerde Hull City’nin Iroegbunam transferinden çekildiği bildirildi.

Bu gelişmenin ardından 23 yaşındaki orta saha için Trabzonspor seçeneği gündeme geldi.

Everton ayrılığa açık

Iroegbunam’ın Everton ile mevcut sözleşmesi 2027 yazında sona eriyor. İngiliz kulübünün oyuncunun sözleşmesinin son yılına girmesi nedeniyle gelecek teklifleri değerlendirmeye açık olduğu yönünde haberler bulunuyor.

Everton’ın yaz transfer döneminde orta saha rotasyonunu da güçlendirmesi, Iroegbunam’ın geleceğine ilişkin belirsizliği artıran faktörlerden biri olarak gösteriliyor.

Ancak oyuncunun bonservis bedeli veya Everton’ın satın alma opsiyonu için talep ettiği rakama ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

23 yaşında, merkez ve ön liberoda oynuyor

30 Haziran 2003 doğumlu Tim Iroegbunam, ağırlıklı olarak merkez orta saha ve ön libero pozisyonlarında görev yapıyor.

West Bromwich Albion altyapısında yetişen futbolcu daha sonra Aston Villa’ya geçti. Queens Park Rangers’ta kiralık olarak forma giyen Iroegbunam, Haziran 2024’te Everton’a transfer oldu.

Iroegbunam, 2025-2026 Premier League sezonunda 23 karşılaşmada forma giydi ve iki asist yaptı.

İngiltere’nin alt yaş milli takımlarında da görev alan oyuncunun orta sahadaki savunma özellikleriyle öne çıktığı belirtiliyor.

Trabzonspor’un orta saha arayışı sürüyor

Trabzonspor’un transfer dönemindeki önceliklerinden biri orta saha rotasyonunu güçlendirmek. Iroegbunam’ın hem merkezde hem de savunmanın önünde görev yapabilmesi, bordo-mavililerin aradığı oyuncu profiliyle örtüşen yönleri arasında bulunuyor.

Bununla birlikte Trabzonspor’un oyuncuyu kadrosuna katmak için Everton ile anlaşmaya vardığına ilişkin herhangi bir doğrulama bulunmuyor.

Mevcut bilgiler, Trabzonspor’un Iroegbunam için girişimde bulunduğuna ancak ilk kiralama formülünün Everton tarafından kabul edilmediğine işaret ediyor.

Trabzonspor veya Everton tarafından transfer görüşmelerine ilişkin henüz resmî açıklama yapılmadı. Sürecin yeni bir teklif hazırlanıp hazırlanmayacağına göre netlik kazanması bekleniyor.

Kaynaklar

  1. AfricaSoccer
  2. Goodison News
  3. Hasan Tüncel
  4. Premier League

]]> 🔄 Transfer Gündemi https://tibbiyebulteni.com/trabzonsporda-tim-iroegbunam-gundeme-geldi Mon, 17 Aug 2026 17:04:00 +0300 <![CDATA[Gözde Uçuşan Cisimlere Dikkat: Bu 3 Belirti Varsa Beklemeyin]]> https://tibbiyebulteni.com/gozde-ucusan-cisimlere-dikkat-bu-3-belirti-varsa-beklemeyin Gökyüzüne, beyaz bir duvara ya da bilgisayar ekranına bakarken gözünüzün önünden küçük siyah noktalar, iplikler veya örümcek ağına benzeyen şekiller geçtiğini fark etmiş olabilirsiniz. Onlara doğrudan bakmaya çalıştığınızda ise sanki kaçıp başka bir yere süzülürler.

Halk arasında “gözde sinek uçuşması” olarak da bilinen bu durumun tıbbi karşılığı vitreus uçuşmalarıdır. Oldukça yaygındır ve özellikle yaş ilerledikçe daha sık görülür.

Peki bu cisimlerden gerçekten kurtulmak mümkün mü? Vitaminler, beslenme değişiklikleri veya internette önerilen doğal yöntemler işe yarıyor mu? Lazer ya da ameliyat ne zaman düşünülebilir?

En önemli nokta şu: Gözde uçuşan cisimlerin büyük bölümü ciddi bir hastalık anlamına gelmese de yeni ve aniden ortaya çıkan uçuşmalar bazen retina yırtığı veya retina dekolmanının ilk belirtisi olabilir.

Gözde uçuşan cisimler aslında nedir?

Göz küresinin iç kısmının büyük bölümü vitreus adı verilen saydam, jel kıvamındaki bir maddeyle doludur.

Genç yaşlarda bu yapı daha homojen ve saydamdır. Yaş ilerledikçe vitreusun yapısında değişiklikler meydana gelir. İçindeki ince lifler birbirine yaklaşabilir, kümelenebilir veya jel yapı daha sıvı hale gelebilir.

Bu küçük yoğunlaşmalar gözün içine giren ışığın retina üzerine gölge düşürmesine neden olur.

İnsan aslında gözünün içinde dolaşan fiziksel bir “sinek” veya siyah nokta görmez. Görülen şey çoğunlukla vitreustaki yapıların retina üzerine düşürdüğü gölgedir.

Bu nedenle uçuşmalar:

  • Küçük siyah noktalar
  • İnce iplikler
  • Örümcek ağı
  • Halkalar
  • Virgül benzeri şekiller
  • Saç teli
  • Küçük bulutlar veya gölgeler

şeklinde algılanabilir.

Özellikle gökyüzü, beyaz duvar, açık renkli bilgisayar ekranı veya kar manzarası gibi parlak ve düz yüzeylere bakıldığında daha belirgin hale gelebilir.

Neden göz hareket ettikçe onlar da hareket ediyor?

Uçuşan cisimlerin karakteristik özelliklerinden biri göz hareketleriyle birlikte yer değiştirmeleridir.

Gözünüzü sağa veya sola çevirdiğinizde vitreus da hareket eder. Vitreusun içindeki küçük yoğunlaşmalar bir süre daha hareket etmeyi sürdürebilir.

Bu nedenle doğrudan uçuşan cismin üzerine bakmaya çalıştığınızda şekil görüş alanınızdan uzaklaşıyormuş gibi hissedilebilir.

Bu özellik, “uçuşan cisim” tanımının nereden geldiğini de açıklıyor.

Yaş ilerledikçe neden daha sık görülüyor?

En önemli nedenlerden biri gözün doğal yaşlanma sürecidir.

Yaşla birlikte vitreus jelinin yapısı değişmeye ve kısmen sıvılaşmaya başlar. Vitreus zaman içerisinde retinadan ayrılabilir. Buna arka vitreus dekolmanı denir.

Buradaki “dekolman” sözcüğü korkutucu gelebilir ancak arka vitreus dekolmanı ile retina dekolmanı aynı durum değildir.

Arka vitreus dekolmanı özellikle ileri yaşlarda oldukça sık görülür ve çoğu kişide ciddi bir görme kaybına yol açmaz.

Bununla birlikte vitreus retinadan ayrılırken bazı bölgelerde retinayı çekebilir. Bu çekilme bazen retina yırtığına yol açabilir. Retina yırtığı ise tedavi edilmezse retina dekolmanına ilerleyebilir.

Bu nedenle özellikle ilk kez ortaya çıkan veya aniden artan uçuşmaların değerlendirilmesi önemlidir.

Kimlerde daha sık görülebilir?

Uçuşan cisimler hemen herkeste görülebilir. Ancak bazı kişilerde ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir.

Özellikle:

  • İleri yaşlarda olanlarda
  • Miyopisi yüksek kişilerde
  • Daha önce göz travması yaşayanlarda
  • Katarakt ameliyatı veya başka göz cerrahileri geçirenlerde
  • Göz içinde iltihap bulunanlarda
  • Göz içi kanaması gelişenlerde
  • Arka vitreus dekolmanı yaşayanlarda

daha sık görülebilir.

Diyabet gibi göz içinde kanamaya yol açabilen hastalıklar da bazı kişilerde uçuşan gölgelerin nedeni olabilir.

Bu nedenle her uçuşan cismin yalnızca yaşlanmaya bağlanması doğru değildir.

Gözde uçuşan cisimler kendiliğinden geçer mi?

Birçok kişide zaman içerisinde şikâyet azalabilir.

Bunun iki nedeni vardır.

Birincisi, vitreus içindeki bazı opasitelerin zamanla görüş merkezinden uzaklaşabilmesidir.

İkincisi ise beynin bu görüntülere uyum sağlamaya başlamasıdır. Uçuşan cisim fiziksel olarak tamamen ortadan kalkmasa bile kişi zamanla onu daha az fark edebilir.

Özellikle arka vitreus dekolmanı sonrasında ortaya çıkan belirtiler birçok kişide haftalar veya aylar içerisinde daha az rahatsız edici hale gelir.

Bu nedenle retina açısından tehlikeli bir durum dışlandıktan sonra hafif uçuşmalarda en sık tercih edilen yaklaşım gözlem olabilir.

Gözde uçuşan cisimleri vitaminler veya besinler yok edebilir mi?

İnternette gözdeki uçuşan cisimleri ortadan kaldırdığı öne sürülen çok sayıda vitamin, takviye, bitkisel ürün, beslenme programı ve doğal yöntem bulunuyor.

Ancak burada bilimsel kanıt ile kişisel deneyimlerin birbirinden ayrılması gerekiyor.

Mevcut bilimsel veriler, belirli bir vitaminin, mineralin, gıdanın veya takviyenin yaşa bağlı sıradan vitreus uçuşmalarını güvenilir biçimde ortadan kaldırdığını gösterecek güçte değildir.

Sağlıklı ve dengeli beslenme genel göz sağlığı açısından önemlidir. Ancak bu durum, belirli bir besinin vitreus içindeki mevcut opasiteleri “eritip temizlediği” anlamına gelmez.

Bu nedenle “uçuşan cisimleri birkaç günde yok eder”, “vitreusu temizler” veya benzeri kesin sonuç vaat eden ürün ve yöntemlere temkinli yaklaşılması gerekir.

Bol su içmek uçuşan cisimleri geçirir mi?

Yeterli sıvı tüketimi genel sağlık açısından önemlidir ancak daha fazla su içmenin vitreustaki mevcut uçuşan cisimleri ortadan kaldırdığını gösteren güçlü klinik kanıt bulunmuyor.

Aynı şekilde göz egzersizlerinin veya belirli yönlere bakmanın vitreus içindeki yapısal değişiklikleri kalıcı biçimde ortadan kaldırdığı da kanıtlanmış değildir.

Göz hareketleri bazı uçuşmaların kısa süreli olarak görüş merkezinden uzaklaşmasına neden olabilir. Ancak bu, uçuşan cismin tedavi edildiği anlamına gelmez.

Tedavi her zaman gerekli mi?

Hayır.

Göz muayenesinde retina yırtığı, retina dekolmanı, göz içi kanaması veya iltihap gibi başka bir hastalık bulunmadığı ve uçuşmalar günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemediği sürece çoğu kişide girişimsel tedavi gerekmez.

Ancak bazı insanlarda uçuşmalar oldukça yoğun olabilir.

Okuma, bilgisayar kullanma, araç kullanma veya ayrıntılı görsel işler sırasında sürekli görüş alanına giren büyük opasiteler yaşam kalitesini etkileyebilir.

Bu durumda göz hastalıkları uzmanı olası tedavi seçeneklerini değerlendirebilir.

YAG lazer uçuşan cisimleri yok edebilir mi?

Bazı seçilmiş hastalarda Nd:YAG lazer vitreolizis adı verilen yöntem uygulanabilir.

Bu yöntemde lazer enerjisi belirli vitreus opasitelerine yönlendirilerek onların parçalanması veya daha az fark edilir hale getirilmesi amaçlanır.

JAMA Ophthalmology’de yayımlanan küçük, randomize ve kontrollü bir çalışmada, arka vitreus dekolmanına bağlı belirli bir uçuşma tipi olan Weiss halkasına sahip 52 kişi değerlendirildi.

Altı aylık takipte YAG lazer uygulanan grupta belirtilerdeki öznel iyileşme kontrol grubundan daha fazla bulundu.

Ancak araştırmanın yalnızca 52 kişiyi içermesi, belirli tipte uçuşmaları değerlendirmesi ve takip süresinin kısa olması sonuçların tüm uçuşan cisim vakalarına genellenmesini engelliyor.

Daha geniş bilimsel değerlendirmeler de YAG lazer konusunda kanıtların halen sınırlı olduğunu gösteriyor.

Dolayısıyla lazer tedavisi “gözde uçuşan her cismi ortadan kaldıran basit ve risksiz bir işlem” olarak görülmemeli.

Vitrektomi nedir?

Uçuşmaların günlük yaşamı ciddi biçimde etkilediği seçilmiş hastalarda değerlendirilebilecek diğer yöntem vitrektomi ameliyatıdır.

Bu ameliyatta gözün içindeki vitreus jelinin bir bölümü veya büyük kısmı cerrahi olarak çıkarılır.

Uçuşmalara neden olan opasiteler de vitreusla birlikte uzaklaştırıldığı için yöntem oldukça etkili olabilir.

2022 yılında yayımlanan bir sistematik derleme ve meta-analizde 18 çalışmadaki toplam 2 bin 77 göz değerlendirildi. Çalışmalarda hastaların en az yüzde 90’ında memnuniyet veya belirtilerde rahatlama bildirildi.

Ancak vitrektomi bir göz ameliyatıdır ve yalnızca başarı oranına bakılarak değerlendirilmemelidir.

Aynı analizde ameliyat sonrasında katarakt, retina yırtığı, retina dekolmanı, göz içi kanaması, makula ödemi, glokom ve nadiren ciddi göz içi enfeksiyonu gibi komplikasyonlar bildirildi.

Bu nedenle tedavinin sağlayacağı olası yarar ile cerrahi riskler kişiye göre birlikte değerlendirilir.

Uçuşan cisimlerde asıl kritik nokta: Ani değişiklik

Yıllardır bulunan ve önemli ölçüde değişmeyen birkaç uçuşan cisim ile bir sabah aniden başlayan çok sayıda siyah nokta aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Özellikle uçuşmaların birdenbire çoğalması, vitreusun retinadan ayrılması sırasında ortaya çıkabilir.

Vitreus retinayı çekerken retina üzerinde yırtık oluşması mümkündür.

Bu nedenle yeni başlayan uçuşmaların “nasıl olsa yaşlanmadandır” düşüncesiyle göz ardı edilmesi doğru değildir.

Bu belirtiler varsa beklemeyin

Bazı belirtiler retina yırtığı veya retina dekolmanı açısından özellikle önem taşır.

Şunlardan biri ortaya çıkarsa gecikmeden göz hastalıkları değerlendirmesi gerekir:

  • Aniden başlayan çok sayıda yeni uçuşan cisim
  • Görüş alanında adeta karabiber taneleri gibi çok sayıda siyah nokta
  • Yeni başlayan ışık çakmaları veya şimşek benzeri parlamalar
  • Görüş alanının bir bölümünde karanlık gölge
  • Kenardan ortaya çıkan perde veya örtü hissi
  • Ani görme azalması
  • Uçuşmalarla birlikte belirgin bulanık görme

Özellikle uçuşmalar + ışık çakması + perde veya gölge hissi birlikteliği retina dekolmanı açısından acil değerlendirme gerektirebilir.

Retina dekolmanı tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabileceğinden zaman önemlidir.

Tanı nasıl konulur?

Uçuşan cisimlerin değerlendirilmesinde en önemli yöntemlerden biri göz bebeğinin damlayla genişletilerek gözün arka bölümünün incelenmesidir.

Bu muayenede göz hekimi vitreusu ve retinayı değerlendirerek retina yırtığı, retina dekolmanı, kanama veya başka bir göz hastalığı bulunup bulunmadığını araştırır.

Gerekli görülen kişilerde optik koherens tomografi adı verilen görüntüleme yöntemi veya göz ultrasonu gibi ek incelemeler kullanılabilir.

Önemli olan yalnızca uçuşan cismin varlığını doğrulamak değil, neden ortaya çıktığını belirlemektir.

Gözde uçuşan cisimlerden tamamen kurtulmak mümkün mü?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yok.

Hafif ve zararsız uçuşmalarda zaman içerisinde belirtilerin daha az fark edilmesi mümkündür ve çoğu kişide herhangi bir girişime ihtiyaç duyulmaz.

Yoğun ve yaşam kalitesini etkileyen seçilmiş vakalarda YAG lazer veya vitrektomi gibi yöntemler değerlendirilebilir. Ancak lazerin etkinliği konusunda bilimsel kanıtlar halen sınırlıdır; vitrektomi ise daha etkili olabilmesine rağmen cerrahi riskler taşır.

Vitaminlerin, takviyelerin, özel diyetlerin veya internette önerilen çeşitli doğal yöntemlerin uçuşan cisimleri güvenilir biçimde ortadan kaldırdığına ilişkin yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Bu nedenle gözünüzün önünde dolaşan noktalarla ilgili ilk soru yalnızca “Bunları nasıl yok ederim?” olmamalıdır.

Daha önemli soru şudur:

“Bu uçuşmalar neden ortaya çıktı ve retinam sağlıklı mı?”

Özellikle yeni başlayan veya aniden artan uçuşmalarda bu ayrım, görmenin korunması açısından kritik olabilir.

KAYNAKLAR

  1. National Eye Institute – Floaters – Güncelleme: 2024
  2. National Eye Institute – Vitreous Detachment – Güncelleme: 2024
  3. National Eye Institute – Retinal Detachment – Güncelleme: 2025
  4. American Society of Retina Specialists – Posterior Vitreous Detachment – Hasta Bilgilendirme Rehberi
  5. Current Opinion in Ophthalmology – Management of vitreous floaters: a review – Aleman AI, Kiryakoza L, Sridhar J, Sengillo J – 2024 – DOI: 10.1097/ICU.0000000000001075
  6. JAMA Ophthalmology – YAG Laser Vitreolysis vs Sham YAG Vitreolysis for Symptomatic Vitreous Floaters: A Randomized Clinical Trial – Shah CP, Heier JS – 2017 – DOI: 10.1001/jamaophthalmol.2017.2388
  7. Cochrane Database of Systematic Reviews – Nd:YAG laser vitreolysis versus pars plana vitrectomy for vitreous floaters – Kokavec J, Wu Z, Sherwin JC, Ang AJS, Ang GS – 2017 – DOI: 10.1002/14651858.CD011676.pub2
  8. Ophthalmology and Therapy – Efficacy and Safety of Pars Plana Vitrectomy for Primary Symptomatic Floaters: A Systematic Review with Meta-Analyses – Dysager DD, Koren SF, Grauslund J, Wied J, Subhi Y – 2022 – DOI: 10.1007/s40123-022-00578-9

]]> 📖 Sağlık Rehberi https://tibbiyebulteni.com/gozde-ucusan-cisimlere-dikkat-bu-3-belirti-varsa-beklemeyin Mon, 17 Aug 2026 16:47:00 +0300 <![CDATA[AK Parti’nin Acı Günü: Azize Sibel Gönül Hayatını Kaybetti]]> https://tibbiyebulteni.com/ak-partinin-aci-gunu-azize-sibel-gonul-hayatini-kaybetti Eski AK Parti Milletvekili Azize Sibel Gönül Hayatını Kaybetti

AK Parti’nin geçmiş dönem Kocaeli milletvekillerinden ve eski Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı Azize Sibel Gönül, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Bir süredir kanser tedavisi gören Gönül’ün İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği bildirildi. Gönül’ün vefatı, ailesi ve yakınlarının yanı sıra AK Parti teşkilatı ile Kocaeli siyasetinde üzüntüyle karşılandı.

İki Dönem Kocaeli Milletvekilliği Yaptı

Azize Sibel Gönül, siyasi yaşamında AK Parti çatısı altında önemli görevler üstlendi. 23. ve 24. Dönem Kocaeli Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yapan Gönül, AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanlığı görevini de yürüttü.

Gönül, TBMM’de kadın-erkek fırsat eşitliği alanındaki çalışmalarda da aktif rol aldı ve Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Başkanlığı yaptı.

İzmit Belediye Başkanlığına Aday Olmuştu

Uzun yıllar Kocaeli siyasetinin tanınan isimleri arasında yer alan Gönül, 2019 yerel seçimlerinde AK Parti’nin İzmit Belediye Başkan adayı olarak seçim yarışına katılmıştı.

Milletvekilliği, parti yönetimi ve yerel siyaset alanlarında üstlendiği görevlerle tanınan Gönül’ün vefatının ardından siyaset dünyasından taziye mesajları yayımlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Gönül için yayımladığı mesajında kendisini “kıymetli dava ve yol arkadaşım” sözleriyle anarak ailesine, yakınlarına ve AK Parti teşkilatına başsağlığı dileklerini iletti.

Cenazesi İzmit’te Toprağa Verilecek

Azize Sibel Gönül için cenaze töreni 17 Ağustos 2026 Pazartesi günü İzmit Fevziye Camii’nde düzenlenecek.

Gönül’ün cenazesi, ikindi namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası İzmit Kent Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

]]> 🕊️ Vefatlar https://tibbiyebulteni.com/ak-partinin-aci-gunu-azize-sibel-gonul-hayatini-kaybetti Mon, 17 Aug 2026 14:42:00 +0300 <![CDATA[Akciğer Kanserinde Tedavi Algoritmasını Değiştirebilecek Faz III Başarısı]]> https://tibbiyebulteni.com/akciger-kanserinde-tedavi-algoritmasini-degistirebilecek-faz-iii-basarisi Akciğer Kanserinde Kemoterapisiz İkili Tedavi Faz III’te Yaşam Süresini Uzattı

Akciğer kanserinde hedefe yönelik tedaviye direnç geliştiren belirli bir hasta grubu için araştırılan iki ilaçlı, kemoterapisiz tedaviden dikkat çekici Faz III sonuçları geldi.

HUTCHMED, 17 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada savolitinib ile osimertinib kombinasyonunun küresel SAFFRON Faz III çalışmasında platin bazlı kemoterapiye karşı araştırmanın temel hedeflerine ulaştığını duyurdu.

Çalışmaya, EGFR mutasyonu bulunan ileri veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastaları dahil edildi. Hastaların kanseri daha önce kullanılan osimertinib tedavisine rağmen ilerlemiş ve tümörlerinde MET yolunun devreye girdiğini gösteren biyolojik özellikler belirlenmişti.

Hem hastalığın ilerlemesini geciktirdi hem yaşam süresini uzattı

Açıklanan üst düzey sonuçlara göre savolitinib-osimertinib kombinasyonu, platin ve pemetrekset içeren kemoterapiyle karşılaştırıldığında hastalığın ilerlemeden kontrol altında tutulduğu süreyi anlamlı biçimde uzattı.

Kombinasyonun genel sağkalım açısından da istatistiksel olarak anlamlı üstünlük sağladığı bildirildi.

Genel sağkalım, bir tedavinin hastaların yaşam süresi üzerindeki etkisini değerlendiren kanser araştırmalarındaki en önemli klinik ölçütlerden biri.

Bununla birlikte medyan yaşam süresi, hastalığın ilerlemesine kadar geçen medyan süre ve risk azalmasının ayrıntılı sayısal sonuçları ilk açıklamada paylaşılmadı. Ayrıntılı verilerin bilimsel bir toplantıda sunulması planlanıyor.

Çalışmada 345 hasta yer aldı

SAFFRON, çok merkezli, randomize ve açık etiketli bir Faz III klinik araştırma olarak yürütüldü.

Klinik araştırma kaydına göre çalışmaya 345 hasta dahil edildi.

Katılımcılar iki tedavi grubuna ayrıldı. Bir gruba ağızdan savolitinib ile osimertinib verilirken diğer gruba pemetrekset ile cisplatin veya karboplatinden oluşan platin bazlı kemoterapi uygulandı.

Araştırmada, osimertinib tedavisine rağmen hastalığı ilerleyen ve tümörlerinde MET aşırı ekspresyonu veya MET gen artışı bulunan hastalarda iki yaklaşım doğrudan karşılaştırıldı.

Tedavinin arkasında direnç mekanizması var

Osimertinib, belirli EGFR mutasyonlarını taşıyan ileri akciğer kanserlerinde kullanılan hedefe yönelik tedavilerden biri.

Ancak tümör hücreleri zaman içinde tedaviye karşı direnç geliştirebiliyor. Bu direncin mekanizmalarından biri de MET adı verilen başka bir büyüme yolunun devreye girmesi.

Basit ifadeyle, EGFR yolu osimertinib tarafından baskılandığında bazı tümörler büyümeyi sürdürmek için MET yolunu alternatif bir mekanizma olarak kullanabiliyor.

Savolitinib ise MET’i hedefleyen bir ilaç.

Bu nedenle kombinasyon tedavisinde osimertinib EGFR’yi baskılamaya devam ederken savolitinibin MET üzerinden gelişen direnç mekanizmasını hedeflemesi amaçlanıyor.

Kemoterapiye geçmeden direnci hedefleme yaklaşımı

SAFFRON sonuçlarının dikkat çeken yönlerinden biri de bu yaklaşım.

Osimertinibe direnç geliştiğinde doğrudan klasik kemoterapiye geçmek yerine, uygun hastalarda tümörün geliştirdiği direnç mekanizmasının belirlenmesi ve bu mekanizmanın ikinci bir hedefe yönelik ilaçla baskılanması mümkün olabilir.

Bu yaklaşım, kişiselleştirilmiş kanser tedavisinin önemli örneklerinden birini oluşturuyor.

Ancak bunun uygulanabilmesi için hastalığın ilerlemesinden sonra tümörün moleküler özelliklerinin yeniden değerlendirilmesi önem taşıyor. Çünkü kombinasyon bütün EGFR mutasyonlu hastalar için değil, MET ile ilişkili direnç özellikleri bulunan belirli bir hasta grubu için araştırılıyor.

Çin’deki Faz III çalışmadan da olumlu sonuçlar gelmişti

Savolitinib ile osimertinib kombinasyonu daha önce Çin’de yürütülen SACHI Faz III çalışmasında da değerlendirilmişti.

The Lancet’ta yayımlanan çalışmada, kombinasyon tedavisi alan hastalarda hastalığın ilerlemeden kontrol altında tutulduğu medyan süre 8,2 ay olarak bildirilirken kemoterapi grubunda bu süre 4,5 ay olmuştu.

Araştırmada hastalığın ilerlemesi veya ölüm riskinin kombinasyon grubunda belirgin biçimde daha düşük olduğu bildirildi.

Tümörün tedaviye yanıt verme oranı da kombinasyon grubunda yüzde 58, kemoterapi grubunda yüzde 34 olarak kaydedildi.

SAFFRON çalışması ise yaklaşımın daha geniş ve uluslararası bir hasta grubundaki etkisini değerlendirmesi açısından önem taşıyor.

Yeni bir güvenlilik sorunu bildirilmedi

HUTCHMED’in açıkladığı ilk sonuçlara göre savolitinib-osimertinib kombinasyonunda daha önce bilinmeyen yeni bir güvenlilik sinyali ortaya çıkmadı.

Tedavinin güvenlilik profilinin iki ilaca ilişkin daha önceki verilerle genel olarak uyumlu olduğu bildirildi.

Ancak ayrıntılı yan etki oranları henüz açıklanmadı.

Bu nedenle tedavinin yarar-risk dengesinin tam olarak değerlendirilebilmesi için ayrıntılı Faz III sonuçlarının görülmesi gerekiyor.

Sonuçlar henüz yeni bir FDA veya EMA onayı anlamına gelmiyor

SAFFRON çalışmasının olumlu sonuçları, kombinasyonun bu hasta grubu için ABD veya Avrupa’da yeni bir kullanım onayı aldığı anlamına gelmiyor.

HUTCHMED, sonuçları dünya genelindeki düzenleyici kurumlarla görüşmeyi ve verileri olası ruhsat başvurularını desteklemek amacıyla kullanmayı planlıyor.

Hem hastalığın ilerlemeden kontrol altında tutulduğu süre hem de genel sağkalım açısından araştırmanın hedeflerine ulaşması, düzenleyici değerlendirme açısından önem taşıyor.

Bununla birlikte olası ruhsat kararları, düzenleyici kurumların ayrıntılı klinik verileri değerlendirmesinin ardından verilecek.

Hastalar açısından ne ifade ediyor?

Sonuçlar özellikle osimertinib tedavisinden sonra hastalığı ilerleyen belirli EGFR mutasyonlu akciğer kanseri hastaları açısından önem taşıyor.

Bulgular ayrıntılı verilerle doğrulanır ve ileride tedavi kılavuzlarına yansırsa, hastalık ilerlediğinde yalnızca kanserin büyüdüğünün belirlenmesi değil, neden direnç geliştirdiğinin araştırılması da tedavi seçimi açısından daha önemli hale gelebilir.

MET amplifikasyonu veya MET proteininin aşırı üretimi gibi değişikliklerin belirlenmesi, uygun hastalarda sonraki tedavinin seçiminde rol oynayabilir.

Bu durum moleküler tanı ve tümör profillemesinin akciğer kanseri tedavisindeki önemini daha da artırabilir.

Kişiselleştirilmiş kanser tedavisinin yeni örneklerinden biri

SAFFRON çalışmasının ortaya koyduğu yaklaşım yalnızca iki kanser ilacının birlikte kullanılmasına dayanmıyor.

Araştırmanın temelinde, kanser hücrelerinin mevcut tedaviden kaçmak için geliştirdiği biyolojik mekanizmanın belirlenmesi ve bu mekanizmanın doğrudan hedef alınması bulunuyor.

Ayrıntılı sonuçların ilk açıklamaları doğrulaması halinde, belirli EGFR mutasyonlu ve MET pozitif hastalarda osimertinib sonrasında doğrudan kemoterapiye geçmek yerine iki farklı kanser yolunu aynı anda hedefleyen ağızdan ilaç kombinasyonu yeni bir tedavi seçeneği haline gelebilir.

Ancak mevcut sonuçların şirket tarafından açıklanan Faz III üst düzey verilere dayandığı unutulmamalı. Medyan sağkalım süreleri, ayrıntılı yan etki verileri ve farklı hasta gruplarındaki sonuçların bilimsel toplantıda sunulması ve ayrıntılı bilimsel değerlendirmeden geçmesi bekleniyor.

KAYNAKLAR

  1. HUTCHMED
  2. AstraZeneca
  3. SAFFRON Faz III klinik araştırması
  4. The Lancet
  5. SACHI Faz III klinik araştırması

]]> 🔬 Bilim https://tibbiyebulteni.com/akciger-kanserinde-tedavi-algoritmasini-degistirebilecek-faz-iii-basarisi Mon, 17 Aug 2026 12:40:00 +0300 <![CDATA[Shanghai Ranking 2026’da Türkiye’nin üniversite tablosu değişti: İlk 1000’de 14 üniversite]]> https://tibbiyebulteni.com/shanghai-ranking-2026da-turkiyenin-universite-tablosu-degisti-ilk-1000de-14-universite Dünyanın en çok takip edilen yükseköğretim sıralamalarından Academic Ranking of World Universities'ın (ARWU) 2026 sonuçları açıklandı. ShanghaiRanking Consultancy tarafından yayımlanan sonuçlar, Türkiye’nin ilk 1000’deki üniversite sayısında artış yaşandığını ancak üniversiteler bazında farklı yönlerde değişimler bulunduğunu gösterdi.

2025 yılında Türkiye’den 11 üniversite dünyanın ilk 1000 üniversitesi arasında yer alırken, 2026’da bu sayı 14’e çıktı.

Yeni sıralamada Türkiye’den üç üniversite 601-700, iki üniversite 701-800, altı üniversite 801-900 ve üç üniversite 901-1000 bandında yer aldı.

601-700 bandında üç Türk üniversitesi

ARWU 2026 sonuçlarına göre Türkiye'nin en üst sıralama bandında üç üniversite bulunuyor:

601-700

  • Hacettepe Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi
  • Sağlık Bilimleri Üniversitesi

Burada önemli bir metodolojik ayrıntı bulunuyor. ARWU, bu seviyedeki üniversitelere tek tek kesin dünya sırası vermiyor, kurumları sıralama bantları içerisinde açıklıyor.

Dolayısıyla 601-700 bandındaki Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesini kendi aralarında Türkiye 1'incisi, 2'ncisi veya 3'üncüsü şeklinde sıralamak doğru değil. Üç üniversite de ARWU 2026'da aynı dünya sıralama bandında bulunuyor.

İstanbul Üniversitesi bir bant geriledi

2025 ile 2026 sonuçları karşılaştırıldığında dikkat çeken değişikliklerden biri İstanbul Üniversitesinde yaşandı.

İstanbul Üniversitesi 2025 ARWU sıralamasında 501-600 bandında bulunurken 2026 sonuçlarında 601-700 bandına geriledi.

Böylece İstanbul Üniversitesi 2026’da Hacettepe Üniversitesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile aynı sıralama bandında yer aldı.

Hacettepe bir üst banda çıktı

Hacettepe Üniversitesi açısından ise tablo ters yönde gelişti.

2025 yılında 701-800 bandında bulunan Hacettepe Üniversitesi, 2026 sıralamasında 601-700 bandına yükseldi.

Böylece Hacettepe bir yıllık dönemde bir üst ARWU bandına çıkmış oldu.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi yerini korudu

Sağlık Bilimleri Üniversitesi ise iki yıl üst üste aynı sıralama bandında yer aldı.

2025 ARWU sonuçlarında 601-700 bandında bulunan Sağlık Bilimleri Üniversitesi, 2026 sonuçlarında da 601-700 bandındaki konumunu korudu.

Üniversitenin 2026 göstergelerinde bilimsel yayın performansını ölçen PUB puanı 37,4, kişi başına akademik performansı gösteren PCP puanı ise 15,6 olarak açıklandı.

Türkiye’nin 2026 ARWU tablosu

601-700 bandı

  • Hacettepe Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi
  • Sağlık Bilimleri Üniversitesi

701-800 bandı

  • Ankara Üniversitesi
  • Koç Üniversitesi

801-900 bandı

  • Atatürk Üniversitesi
  • Ege Üniversitesi
  • Gazi Üniversitesi
  • İstanbul Teknik Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  • Marmara Üniversitesi

901-1000 bandı

  • Erciyes Üniversitesi
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  • Yıldız Teknik Üniversitesi

Böylece Türkiye, ARWU 2026'nın ilk 1000 listesinde toplam 14 üniversiteyle temsil edildi.

2025’te 11 üniversite ilk 1000’deydi

2025 sonuçlarında Türkiye'nin tablosu şöyleydi:

501-600

  • İstanbul Üniversitesi

601-700

  • Sağlık Bilimleri Üniversitesi

701-800

  • Ankara Üniversitesi
  • Hacettepe Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
  • Koç Üniversitesi

801-900

  • Ege Üniversitesi
  • İstanbul Teknik Üniversitesi

901-1000

  • Atatürk Üniversitesi
  • Gazi Üniversitesi
  • Marmara Üniversitesi

Böylece 2025’te 11 olan ilk 1000’deki Türk üniversitesi sayısı 2026’da 14’e yükseldi.

Üç üniversite ilk 1000’e dahil oldu

2026 sonuçlarında Türkiye açısından öne çıkan gelişmelerden biri de ilk 1000’de temsil edilen üniversite sayısındaki artış oldu.

Erciyes Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi 2026’da 901-1000 bandında yer aldı.

Bu değişimle Türkiye’nin ARWU ilk 1000’deki üniversite sayısı 11’den 14’e çıkarak yaklaşık yüzde 27 arttı.

Ancak üniversite sayısındaki artış ile üniversitelerin bireysel sıralama performansını birbirinden ayırmak gerekiyor. Türkiye 2026’da ilk 1000’de daha fazla kurumla temsil edilirken bazı üniversiteler üst banda yükseldi, bazıları yerini korudu, bazıları ise daha alt banda geçti.

2025’ten 2026’ya kim yükseldi, kim geriledi?

Üniversite 2025 2026 Değişim
İstanbul Üniversitesi 501-600 601-700 Geriledi
Sağlık Bilimleri Üniversitesi 601-700 601-700 Korudu
Hacettepe Üniversitesi 701-800 601-700 Yükseldi
Ankara Üniversitesi 701-800 701-800 Korudu
Koç Üniversitesi 701-800 701-800 Korudu
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa 701-800 801-900 Geriledi
Ege Üniversitesi 801-900 801-900 Korudu
İstanbul Teknik Üniversitesi 801-900 801-900 Korudu
Atatürk Üniversitesi 901-1000 801-900 Yükseldi
Gazi Üniversitesi 901-1000 801-900 Yükseldi
Marmara Üniversitesi 901-1000 801-900 Yükseldi
Erciyes Üniversitesi İlk 1000 dışında 901-1000 İlk 1000’e girdi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi İlk 1000 dışında 901-1000 İlk 1000’e girdi
Yıldız Teknik Üniversitesi İlk 1000 dışında 901-1000 İlk 1000’e girdi

ARWU hangi kriterlere bakıyor?

Academic Ranking of World Universities, üniversiteleri ağırlıklı olarak araştırma performansı üzerinden değerlendiriyor.

Sıralamada Nobel Ödülü ve Fields Madalyası kazanan mezun ve akademisyenler, yüksek atıf alan araştırmacılar, Nature ve Science dergilerinde yayımlanan çalışmalar, bilimsel yayın performansı ve kişi başına akademik performans gibi göstergeler kullanılıyor.

ARWU her yıl 2 bin 500’den fazla üniversiteyi değerlendiriyor ve en iyi 1000 üniversiteyi yayımlıyor.

2026 sonuçlarının Türkiye açısından ortaya koyduğu genel tablo, ilk 1000’deki üniversite sayısının artması oldu. Bunun yanında Hacettepe Üniversitesi bir üst banda yükselirken Sağlık Bilimleri Üniversitesi 601-700 bandındaki yerini korudu, İstanbul Üniversitesi ise bir bant geriledi.

]]> Eğitim https://tibbiyebulteni.com/shanghai-ranking-2026da-turkiyenin-universite-tablosu-degisti-ilk-1000de-14-universite Mon, 17 Aug 2026 11:41:00 +0300 <![CDATA[Trabzon Ortahisar’da Otomobil Çarptı: Genç Kız Entübe Edildi]]> https://tibbiyebulteni.com/video/trabzon-ortahisarda-otomobil-carpti-genc-kiz-entube-edildi Trabzon’un Ortahisar ilçesine bağlı Bahçecik Mahallesi’nde meydana gelen trafik kazasında bir genç kız ağır yaralandı. Olay, dün öğle saatlerinde mahalle içindeki cadde üzerinde yaşandı.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

]]> Genel https://tibbiyebulteni.com/video/trabzon-ortahisarda-otomobil-carpti-genc-kiz-entube-edildi Tue, 10 Mar 2026 00:33:00 +0300 <![CDATA[14 Mart Tıp Bayramı’nın Bilinmeyen Hikâyesi]]> https://tibbiyebulteni.com/video/14-mart-tip-bayraminin-bilinmeyen-hikayesi
]]> Sağlık https://tibbiyebulteni.com/video/14-mart-tip-bayraminin-bilinmeyen-hikayesi Fri, 06 Mar 2026 09:25:00 +0300 <![CDATA[SMA Hastalığı Nedir? İlk Belirtiler ve Güncel Tedavi]]> https://tibbiyebulteni.com/video/sma-hastaligi-nedir-ilk-belirtiler-ve-guncel-tedavi Bir bebek başını tutamıyorsa, emmede zorlanıyorsa ya da yaşıtlarına göre daha hareketsizse… Bu durum basit bir gelişim geriliği değil, SMA hastalığı olabilir.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

  • Kaslarda güçsüzlük

  • Hareket kısıtlılığı

  • Zamanla kas erimesi

  • İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

  • Baş kontrolünde gecikme

  • Emme ve yutma güçlüğü

  • Yaşıtlarına göre daha az hareket

  • Kol ve bacaklarda gevşeklik

  • Sık solunum yolu enfeksiyonu

  • Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

  • Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

  • Akraba evliliği bulunan aileler

  • Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

  • Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

  • Genetik testlere erişimin artması

  • Toplumsal farkındalığın yükselmesi

  • Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

  • Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

  • 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

  • 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

  • Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

  • Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

  • Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

  • Gebelik öncesi genetik danışmanlık

  • Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

  • Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

]]> Sağlık https://tibbiyebulteni.com/video/sma-hastaligi-nedir-ilk-belirtiler-ve-guncel-tedavi Mon, 02 Mar 2026 23:27:00 +0300 <![CDATA[Epilepsi Nedir? Prof. Dr. İhsan Kafadar’dan Kritik Uyarılar]]> https://tibbiyebulteni.com/video/epilepsi-nedir-prof-dr-ihsan-kafadardan-kritik-uyarilar Beyin bazen kendi içinde bir fırtına çıkarır. Sessiz, görünmez ama etkisi sarsıcı bir elektrik dalgası… İşte epilepsi, bu dalganın kontrolsüzce yayılmasıyla ortaya çıkan nörolojik bir hastalık.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

  • Ani bilinç kaybı

  • Kasılmalar

  • Sabit bir noktaya dalıp kalma

  • Ağızda köpürme

  • Kısa süreli hafıza kaybı

  • Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

  • Doğum sırasında beyin hasarı

  • Genetik yatkınlık

  • Beyin enfeksiyonları

  • Kafa travmaları

  • Beyin tümörleri

  • Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

  • Beyin MR görüntülemesi

  • Ayrıntılı nörolojik muayene

  • Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

  • Ketojenik diyet

  • Vagus sinir stimülasyonu

  • Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

]]> Sağlık https://tibbiyebulteni.com/video/epilepsi-nedir-prof-dr-ihsan-kafadardan-kritik-uyarilar Sun, 22 Feb 2026 16:03:00 +0300 <![CDATA[Salmonella Nedir? Salmonella Belirtileri Nelerdir?]]> https://tibbiyebulteni.com/video/salmonella-nedir-salmonella-belirtileri-nelerdir Bir lokma… Ve saatler içinde başlayan ateş, kramp, halsizlik.
Adı sık duyuluyor ama ciddiyeti çoğu zaman hafife alınıyor: Salmonella.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

  • Yüksek ateş

  • Sulu veya kanlı ishal

  • Karın ağrısı ve kramp

  • Bulantı ve kusma

  • Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

  • Bebekler

  • 65 yaş üstü bireyler

  • Hamileler

  • Kronik hastalığı olanlar

  • Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

  • Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

  • Tavuk ve et iyice pişirilmeli

  • Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

  • Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

]]> Sağlık https://tibbiyebulteni.com/video/salmonella-nedir-salmonella-belirtileri-nelerdir Sun, 22 Feb 2026 15:54:00 +0300 <![CDATA[Kanserden korunmanın 12 altın kuralı: Mucize formül değil, bilim öneriyor]]> https://tibbiyebulteni.com/foto-galeri/kanserden-korunmanin-12-altin-kurali-mucize-formul-degil-bilim-oneriyor Kanser, dünyada ve Türkiye’de en önemli sağlık sorunlarının başında geliyor. Sosyal medyada “alkali diyetle kanser yok olur” ya da “tek bitkiyle tümör erir” gibi iddialar yayılırken, bilimsel araştırmalar kansere karşı en güçlü korumanın günlük yaşam alışkanlıklarında saklı olduğunu gösteriyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural:

]]> GALERİ https://tibbiyebulteni.com/foto-galeri/kanserden-korunmanin-12-altin-kurali-mucize-formul-degil-bilim-oneriyor Sat, 03 Jan 2026 16:33:00 +0300