Yetkililer, olayın kesin ölüm nedeninin yapılacak otopsi ve adli tıp incelemesinin ardından belirleneceğini bildirdi. Bu aşamada ölüm nedenine ilişkin resmî makamlar tarafından doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş yaptığı açıklamada, “Değerli bir hocamızdı, çok üzüldük. Savcılık otopsi yapıyor. Başsağlığı diliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmanın sürdüğü, otopsi raporunun tamamlanmasının ardından olayın tüm yönleriyle netlik kazanmasının beklendiği öğrenildi.

Lucas Stassin Galatasaray’ın transfer listesinde

Yeni sezon kadrosunu güçlendirmek isteyen Galatasaray’da santrfor bölgesi için farklı oyuncular değerlendiriliyor. Bu isimlerden birinin de Lucas Stassin olduğu öne sürülüyor.

Sarı-kırmızılıların genç, gelişime açık ve ileride satış geliri oluşturabilecek bir forvet arayışı kapsamında Belçikalı futbolcuyu takip ettiği ifade ediliyor.

Lucas Stassin kimdir?

Lucas Stassin, santrfor bölgesinde görev yapan Belçikalı bir futbolcu. Fizik gücü, ceza sahası içindeki hareketliliği, bitiriciliği ve genç yaşına rağmen gösterdiği gelişimle dikkat çekiyor.

Fransa’da Saint-Étienne forması giyen Stassin, Avrupa kulüplerinin transfer listesinde yer alan genç forvetlerden biri olarak gösteriliyor.

Galatasaray teklif yaptı mı?

Lucas Stassin için Galatasaray’ın resmi teklif yaptığı henüz açıklanmadı. Transfer kulislerinde oyuncunun listede bulunduğu ve mali şartlarının araştırıldığı belirtilse de görüşmelerin hangi aşamada olduğu bilinmiyor.

Bu nedenle Lucas Stassin transferi şu an için kesinleşmiş bir anlaşmadan çok, Galatasaray’ın değerlendirdiği forvet seçeneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bonservis bedeli transferi zorlaştırabilir

Saint-Étienne’in genç golcüyü düşük bir bedelle bırakmak istemediği ve yüksek bonservis beklentisi bulunduğu iddia ediliyor. Galatasaray’ın transferde ilerleme sağlaması durumunda ödeme planı, bonuslar ve sonraki satıştan pay gibi seçeneklerin gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

Oyuncuya Avrupa’dan başka kulüplerin de ilgi göstermesi, transfer yarışındaki rekabeti artırabilir.

Lucas Stassin Galatasaray’a gelecek mi?

Lucas Stassin’in Galatasaray’a transfer olup olmayacağı henüz netlik kazanmadı. Sarı-kırmızılıların oyuncuyu takip ettiği iddiaları bulunmasına rağmen resmi teklif, anlaşma veya İstanbul’a geliş programı açıklanmış değil.

Galatasaray’ın forvet planlamasında yaşanacak gelişmeler, Lucas Stassin dosyasının ilerleyip ilerlemeyeceğini belirleyecek.

Sarı lacivertlilerin santrfor planlamasında Sørloth isminin üst sıralarda yer aldığı öne sürülürken, transfer yarışında Juventus’un da tamamen çekilmediği belirtiliyor. Resmî açıklama ise henüz gelmedi.

Fenerbahçe cephesi neden hâlâ beklemede?

Transfer kulislerinde konuşulan en önemli başlık, Fenerbahçe’nin Greenwood hamlesinin ardından forvet rotasyonunu yeniden şekillendirmesi.

Kulübe yakın çevrelerde konuşulan senaryoya göre yönetim, üst düzey bir santrfor transferi için bütçesini koruyor. Alexander Sørloth da listenin üst sıralarında yer almaya devam ediyor. Ancak Atlético Madrid’in istediği bonservis bedeli nedeniyle görüşmelerin kolay ilerlemediği ifade ediliyor.

Bonservis pazarlığı kritik nokta

İspanyol basını ve transfer muhabirlerinin aktardığı bilgilere göre Atlético Madrid, Sørloth için yaklaşık 35 milyon avro seviyesinde bir bonservis beklentisini koruyor.

Juventus’un daha düşük tekliflerle ilerlediği, Fenerbahçe’nin ise finansal şartları zorlayabilecek tek kulüplerden biri olduğu iddia ediliyor. Buna rağmen kulüpler arasında anlaşma sağlandığına dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Fenerbahçe kulislerinde konuşulan formül

Transfer çevrelerinde konuşulan senaryolardan biri;

• yüksek bonservis yerine taksitli ödeme planı,
• performans bonusları,
• oyuncuya uzun süreli sözleşme önerilmesi.

Bu formülün Atlético Madrid’i ikna edip etmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Bu bilgiler kulis niteliğinde olup kulüpler tarafından doğrulanmış değil.

Son durum

15 Temmuz itibarıyla Alexander Sørloth, Atlético Madrid oyuncusu olmayı sürdürüyor.

Fenerbahçe’nin ilgisi transfer kulislerinde güçlü şekilde konuşulsa da resmî teklifin kabul edildiği veya transferin tamamlandığı yönünde doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Önümüzdeki günlerde kulüpler arasındaki bonservis görüşmelerinin transferin seyrini belirlemesi bekleniyor.

Bir kişi hayatını kaybetti

Olayda ağır durumda sudan çıkarılan 35 yaşındaki Bahram Doudkanlouyimilan, sağlık ekiplerince yapılan ilk müdahalede kardiyak arrest tablosunda hastaneye kaldırıldı. Of Devlet Hastanesi’ne sevk edilen Doudkanlouyimilan, doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti.

İki kişinin tedavisi sürüyor

Boğulma tehlikesi geçiren diğer iki kişi, 33 yaşındaki Omid Rahmandoudkanlou ile 33 yaşındaki Zenalabedin Doudkanlouyimilan ise bilinci açık şekilde Of Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Her iki kişinin de genel durumunun orta olduğu öğrenildi.

Olayın ardından ekipler bölgede inceleme başlatırken, boğulma vakasının kesin nedenine ilişkin soruşturma sürüyor.

Aile yakınlarından edinilen bilgilere göre, sağlık sorunları nedeniyle bir süredir hastanede tedavi altında bulunan Olcay Baykal, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı. Vefat haberi, siyaset dünyasında ve Deniz Baykal’ı yakından tanıyan isimler arasında üzüntüyle karşılandı.

Cenazesi Ankara’da toprağa verilecek

Olcay Baykal’ın naaşı, defin işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla Antalya’dan Ankara’ya nakledildi. Cenaze törenine ilişkin programın aile tarafından paylaşılması bekleniyor.

Deniz Baykal 2023 yılında hayatını kaybetmişti

Cumhuriyet Halk Partisi’nin uzun yıllar genel başkanlığını yapan Deniz Baykal, 11 Şubat 2023’te Ankara’daki evinde 84 yaşında yaşamını yitirmişti. Türk siyasetinde önemli bir iz bırakan Baykal, devlet töreniyle son yolculuğuna uğurlanmış ve Ankara Devlet Mezarlığı’na defnedilmişti.

Deniz ve Olcay Baykal çiftinin Aslı Baykal ile Ataç Baykal isimlerinde iki çocukları bulunuyor.

Olcay Baykal kimdir?

Olcay Baykal, eski CHP Genel Başkanı Deniz Baykal’ın eşi olarak kamuoyu tarafından tanınıyordu. Siyasi yaşamı boyunca Deniz Baykal’a eşlik eden Olcay Baykal, kamuoyunda daha çok ailesi ve sosyal yaşamıyla ön planda yer aldı.

Olay, Kaşdibi Yaylası’nın eski mermer ocağı mevkisinde meydana geldi. Bölgede sürüsünü otlatan Giresun’un Eynesil ilçesinden çoban İbrahim Topal, otlak alanda bir düvenin telef olduğunu fark etti.

Hayvanın vücudundaki izler ve parçalanma şekli nedeniyle saldırının ayı tarafından gerçekleştirildiği değerlendirildi. Olayın ardından çevredeki çobanlar, sürülerini korumak için güvenlik önlemlerini artırdı.

“Geceleri uyuyamıyoruz”

Son günlerde yaylada ayıların sıkça görüldüğünü belirten İbrahim Topal, hem kendi sürüsü hem de diğer hayvanlar için ciddi endişe duyduklarını söyledi.

Topal, yaşadıkları korkuyu şu sözlerle anlattı:

“Burada bir düvenin ayı tarafından parçalandığını gördük. Hayvanın sahibine geçmiş olsun. Birkaç gecedir gözümüze uyku girmiyor. Ayılar çevremizde dolaşıyor ve bizi oldukça zorluyor. Köpeklerimiz havladığında ayının yaklaştığını anlıyoruz. Geçtiğimiz günlerde bizim sürümüze de yaklaşmıştı. Köpeklerin sesini duyunca hemen dışarı çıktım. Şimdiye kadar hayvanlarımızı koruduk ancak önümüzdeki günlerin daha tehlikeli olmasından endişe ediyoruz.”

Çobanlar gece boyunca nöbette

Daha önce de ayıların kendi sürülerine yaklaştığını söyleyen Topal, Kaşdibi Yaylası’nda hayvancılık yapan çobanların geceleri sürekli tetikte beklediğini ifade etti.

Bölgede yaşayan vatandaşlar, ayıların yerleşim ve otlak alanlarına daha sık yaklaşmaya başladığını belirterek, yetkililerden hem can hem de hayvan güvenliğini sağlayacak tedbirlerin artırılmasını istedi.

Yaylada yaşanan son olayın ardından sürü sahipleri, hayvanlarını toplu halde tutmaya ve özellikle gece saatlerinde ağılların çevresini kontrol etmeye başladı.

Denize giren 3 kişi, henüz belirlenemeyen nedenle dalgalara ve akıntıya kapıldı. Çevrede bulunan vatandaşların durumu fark etmesi üzerine kurtarma çalışması başlatıldı.

Ekipler bölgeye sevk edildi

İhbar üzerine olay yerine sağlık, polis ve ilgili kurtarma ekipleri yönlendirildi. Sudan çıkarılan kişilere ilk müdahalenin olay yerinde yapıldığı, ardından hastaneye sevk edildikleri öğrenildi.

Olayın ardından sahil kesiminde güvenlik önlemi alınırken, kişilerin sağlık durumlarına ilişkin resmî açıklama bekleniyor.

15 Temmuz 2016 gecesi, Türkiye yakın tarihinin en kritik dönüm noktalarından biri olarak hafızalara kazındı. Darbe girişimi sırasında tankların sokaklara indiği, savaş uçaklarının şehirlerin üzerinde alçak uçuş yaptığı ve sivillerin hedef alındığı saatlerde milyonlarca vatandaş demokrasiye ve millî iradeye sahip çıkmak için meydanlara çıktı.

O gece yaşananlar yalnızca siyasi tarihin değil, aynı zamanda binlerce insanın hayatına dokunan ortak bir hafızanın da parçası oldu.

Bu hafızayı belgeleyen önemli eserlerden biri ise Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın da yazarları arasında yer aldığı “15 Temmuz 2016 Millî İradenin Zaferi: Araştırma Raporu” oldu.

2017 yılında yayımlanan 301 sayfalık çalışma, darbe girişimini kronolojik gelişmelerin ötesinde; şehitlerin, gazilerin, ailelerin ve tanıkların anlatımlarıyla ele alarak insan odaklı bir bellek çalışması niteliği taşıyor.

Bir Telefon Konuşmasıyla Hafızalara Kazınan Veda

Raporda yer verilen en çarpıcı hikâyelerden biri, henüz 24 yaşındaki Kemal Ekşi’ye ait.

Kısa süre önce askerlik görevini tamamlayan Ekşi, darbe girişimini öğrendiğinde arkadaşlarıyla birlikte Boğaziçi Köprüsü’ne, bugünkü adıyla 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’ne gitme kararı aldı.

Yola çıkmadan önce annesini arayan genç şehit, raporda aktarıldığı üzere şu sözleri söyledi:

“Anam, hakkını helal et. Bu senin bildiğin gibi bir iş değil.”

Rapordaki tanıklıklara göre köprüde sivillere ateş açıldığı sırada geri dönmeyen Kemal Ekşi, ilerlemeye devam etti ve açılan ateş sonucu şehit düştü.

Onun hikâyesi, 15 Temmuz gecesinde demokrasi için hayatını ortaya koyan yüzlerce vatandaşın ortak fedakârlığını simgeleyen örneklerden biri olarak kayıtlara geçti.

Sağlık Camiasının Sessiz Fedakârlığı

Araştırma raporu, sağlık çalışanlarının o gece üstlendiği kritik görevi de ayrıntılarıyla ortaya koyuyor.

Raporda yer alan isimlerden Hakan Ünver, eczacı teknisyeni olarak görev yapıyordu. Darbe girişimini öğrendiğinde yanına ilkyardım malzemelerini alarak Ankara Emniyet Müdürlüğü önüne gitti. Burada yaşanan saldırılarda şehit oldu.

Bir başka isim olan Veteriner Hekim Ramazan Konuş ise eşi ve büyük kızıyla birlikte Genelkurmay Başkanlığı önüne yürüdü. Açılan ateş sonucu hayatını kaybederken eşi ve kızı yaralanarak gazi oldu.

Farklı mesleklerden, farklı şehirlerden ve farklı yaşam öykülerinden gelen bu insanlar, aynı gece aynı ortak hedefte buluştu.

Millî iradeyi koruma kararlılığında.

Hastaneler de Mücadelenin Bir Parçasıydı

Raporda yalnızca meydanlarda yaşanan direniş değil, sağlık sisteminin o gece verdiği mücadele de kapsamlı şekilde ele alınıyor.

Silah seslerinin yükseldiği saatlerde sağlık çalışanları görev yerlerine koştu. Acil servisler, ameliyathaneler ve ambulans ekipleri sabaha kadar yaralıları yaşatabilmek için aralıksız çalıştı.

Ambulansların ulaşamadığı bazı noktalarda ise vatandaşlar kendi araçlarını yaralı taşıyan acil müdahale araçlarına dönüştürdü.

Hastaneler, sağlık personeli ve gönüllü vatandaşların koordineli çabası sayesinde çok sayıda yaralı kısa sürede tedavi merkezlerine ulaştırıldı.

Bu yönüyle 15 Temmuz yalnızca meydanlarda verilen bir direniş değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmanın en güçlü örneklerinden biri olarak da tarihe geçti.

Ortak Hafızaya Dönüşen İnsan Hikâyeleri

Araştırma raporunda yer alan tanıklıklar, 15 Temmuz’un yalnızca siyasi gelişmelerden ibaret olmadığını ortaya koyuyor.

Bir annenin oğluyla yaptığı son telefon görüşmesi…

İlkyardım çantasını alarak meydanlara koşan bir sağlık çalışanı…

Ailesiyle birlikte demokrasi nöbetine katılan bir veteriner hekim…

Tanımadığı yaralıları kendi aracıyla hastaneye ulaştıran vatandaşlar…

Sabaha kadar ameliyathanelerde görev yapan doktorlar, hemşireler ve sağlık ekipleri…

Bu hikâyelerin tamamı, 15 Temmuz gecesinin ortak hafızasını oluşturan insan manzaralarının parçaları olarak raporda yer buluyor.

Gelecek Nesillere Aktarılan Bir Bellek Çalışması

Prof. Dr. Kemalettin Aydın’ın yazarları arasında bulunduğu “15 Temmuz 2016 Millî İradenin Zaferi: Araştırma Raporu”, darbe girişiminin yalnızca kronolojik gelişimini anlatan bir çalışma olmanın ötesinde; insan hikâyelerini belgeleyen önemli bir araştırma niteliği taşıyor.

Aradan yıllar geçmiş olsa da 15 Temmuz şehitlerinin fedakârlıkları, gazilerin mücadeleleri, sağlık çalışanlarının özverisi ve vatandaşların dayanışması Türkiye’nin ortak hafızasında yaşamaya devam ediyor.

15 Temmuz, millî iradenin silaha boyun eğmediği; demokrasi, birlik ve dayanışmanın toplumun her kesiminde somutlaştığı gecelerden biri olarak tarihteki yerini koruyor.

1. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü’nde, vatanımızın bağımsızlığı ve milletimizin iradesi uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnetle anıyoruz.
2. Milletimizin demokrasiye, bağımsızlığa ve millî iradeye sahip çıktığı 15 Temmuz’un yıl dönümünde, şehitlerimizi rahmet ve şükranla, gazilerimizi saygıyla yâd ediyoruz.
3. 15 Temmuz; birlik ve beraberliğimizin, vatan sevgimizin ve millet iradesinin karşısında hiçbir gücün duramayacağının en güçlü göstergesidir. Aziz şehitlerimizi rahmetle anıyoruz.
4. Millî iradeye sahip çıkmak uğruna canlarını ortaya koyan 15 Temmuz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnet ve saygıyla anıyoruz.
5. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü vesilesiyle, milletimizin yazdığı destanı unutmadığımızı ve gelecek nesillere aktarmaya devam edeceğimizi bir kez daha ifade ediyoruz.
6. Vatanımızın birliği, milletimizin huzuru ve demokrasimizin geleceği için mücadele eden tüm kahramanlarımızı saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.
7. 15 Temmuz gecesi ortaya konan cesaret, fedakârlık ve kararlılık; milletimizin bağımsızlık iradesinin tarihe kazınmış en güçlü ifadelerinden biridir.
8. Aziz milletimizin iradesine ve demokrasimize yönelen hain girişime karşı canları pahasına direnen şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi şükranla yâd ediyoruz.
9. 15 Temmuz’un yıl dönümünde, vatan sevgisini canından üstün tutan tüm şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi minnetle anıyor; birlik ve beraberliğimizin daim olmasını diliyoruz.
10. Milletimizin omuz omuza vererek yazdığı 15 Temmuz destanı, bağımsızlığımıza ve millî iradeye olan sarsılmaz bağlılığımızın simgesi olarak daima yaşayacaktır.
11. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü’nde, ülkemizin geleceği için canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle, gazilerimizi saygı ve şükranla anıyoruz.
12. Tek millet, tek bayrak, tek vatan ve tek devlet ülküsü etrafında kenetlenen aziz milletimizin 15 Temmuz’da sergilediği destansı mücadeleyi saygıyla yâd ediyoruz.
13. 15 Temmuz; milletimizin bağımsızlık karakterinin, demokrasiye bağlılığının ve vatan sevgisinin tüm dünyaya ilan edildiği tarihî bir dönüm noktasıdır.
14. Millî iradenin üzerinde hiçbir güç tanımayan aziz milletimizin 15 Temmuz’da gösterdiği kahramanlığı unutmayacak, unutturmayacağız.
15. Şehitlerimizin emaneti, gazilerimizin fedakârlığı ve milletimizin kararlılığı; ülkemizin birlik ve beraberlik içinde geleceğe yürümesinin en güçlü teminatıdır.
16. 15 Temmuz gecesi meydanları doldurarak demokrasisine ve vatanına sahip çıkan aziz milletimizi saygıyla selamlıyor; şehitlerimizi rahmetle anıyoruz.
17. Bağımsızlığımız ve millî irademiz uğruna canlarını feda eden kahramanlarımızın aziz hatırası, milletimizin gönlünde sonsuza kadar yaşayacaktır.
18. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü vesilesiyle, vatanımızın bütünlüğü ve milletimizin huzuru için mücadele eden tüm kahramanlarımızı minnetle yâd ediyoruz.
19. Milletimizin birlik ve beraberlik içinde gösterdiği kararlı duruş, 15 Temmuz’u demokrasi tarihimizin unutulmaz bir destanına dönüştürmüştür.
20. 15 Temmuz’un yıl dönümünde; aziz şehitlerimizi rahmetle, kahraman gazilerimizi minnet ve şükranla anıyor, milletimizin birlik ve beraberliğinin daim olmasını temenni ediyoruz.

Öğrenci affı komisyondan geçti mi?

Evet. Öğrenci affını da içeren Yükseköğretim Kanunu’nda değişiklik öngören teklif, TBMM Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’nda kabul edildi. Düzenleme henüz yasalaşmış değil. Bir sonraki aşamada teklif TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelecek.

Öğrenci affından kimler yararlanabilecek?

Teklifte yer alan düzenlemeye göre aftan yararlanması planlanan gruplar şunlar:

• Yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen ön lisans öğrencileri
• Lisans öğrencileri
• Lisans tamamlama programındaki öğrenciler
• Lisansüstü eğitim gören öğrenciler
• Bir yükseköğretim programını kazandığı hâlde kayıt yaptıramayan adaylar
• Hazırlık sınıfı dâhil çeşitli nedenlerle eğitimine devam edemeyen öğrenciler
• İntörnlük veya uygulamalı eğitim sürecinde eğitimini tamamlayamayan öğrenciler

Kimler kapsam dışında kalacak?

Teklifte bazı istisnalar da yer alıyor. Buna göre;

• Terör suçları nedeniyle işlem görenler,
• Terör örgütleri veya millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılarla bağlantısı nedeniyle ilişiği kesilenler,
• Sahte belge veya sahte diploma nedeniyle kaydı iptal edilenler,

öğrenci affından yararlanamayacak.

Başvurular ne zaman başlayacak?

Başvurular henüz başlamadı.

Komisyonda kabul edilen teklifin önce TBMM Genel Kurulu’nda yasalaşması, ardından Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından başvuru süreci üniversiteler tarafından ilan edilecek. Mevcut teklif metnine göre öğrencilerin, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren belirlenen süre içinde ilişiklerinin kesildiği üniversiteye başvurmaları öngörülüyor.

Son sınıf öğrencileri için ek haklar geliyor

Teklif yalnızca öğrenci affını kapsamıyor.

Azami öğrenim süresini doldurmuş ancak mezun olamayan son sınıf öğrencilerine de başarısız oldukları dersler için ek sınav ve tekrar hakkı verilmesi planlanıyor. Özellikle uygulamalı eğitim ve intörnlük sürecindeki öğrenciler için yeni düzenlemeler öngörülüyor.

Öğrenci affında son durum

Komisyondan geçen düzenleme henüz kesinleşmedi. Gözler şimdi TBMM Genel Kurulu’na çevrildi. Genel Kurulda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başvuru takvimi ile uygulama esaslarının YÖK ve üniversiteler tarafından duyurulması bekleniyor.

Sağ taraf karın ağrısı, en sık araştırılan sağlık şikâyetlerinden biri olmaya devam ediyor. Uzmanlar, ağrının tek başına bir hastalık olmadığını, altta yatan çok farklı sağlık sorunlarının işareti olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle özellikle şiddetli, giderek artan veya ateş, kusma ve bayılma gibi belirtilerle birlikte görülen ağrılarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.[1][2]

Sağ taraf karın ağrısı neden olur?

Karın sağ tarafında karaciğer, safra kesesi, apandis, sağ böbrek ve bağırsakların bir bölümü bulunur. Bu nedenle ağrının nedeni bulunduğu bölgeye göre değişebilir.[2]

En sık görülen nedenler arasında şunlar yer alıyor:

• Gaz ve şişkinlik
• Hazımsızlık (dispepsi)
• Apandisit
• Safra taşları
• Böbrek taşları
• İdrar yolu ve böbrek enfeksiyonları
• İrritabl bağırsak sendromu (IBS)
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
• Kasık fıtığı

Kadınlarda yumurtlama ağrısı, yumurtalık kisti, endometriozis ve dış gebelik; erkeklerde ise prostat iltihabı veya testis torsiyonu gibi durumlar da sağ tarafta ağrıya neden olabiliyor.[1]

Ağrının yeri önemli ipuçları verebilir

Ağrının tam olarak nerede hissedildiği olası nedeni anlamada yardımcı olabilir.

Sağ üst karın ağrısı daha çok safra kesesi, safra yolları veya karaciğer hastalıklarıyla ilişkilendirilebilir. Özellikle yağlı yemeklerden sonra başlayan ve sağ omuza yayılabilen ağrı safra taşı açısından değerlendirilmelidir.[2]

Sağ alt karın ağrısı ise apandisit açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir bulgudur. Göbek çevresinde başlayıp zamanla sağ alt karına yerleşen ağrı, iştahsızlık ve bulantıyla birlikte görülebilir.[1][2]

Yan tarafta veya bele yayılan ağrı ise böbrek taşı ya da böbrek enfeksiyonunu düşündürebilir.[2]

Hangi belirtiler acil değerlendirme gerektirir?

Uzmanlar aşağıdaki belirtilerin varlığında vakit kaybetmeden acil tıbbi değerlendirme yapılmasını öneriyor:[1][2]

• Ani başlayan ve çok şiddetli karın ağrısı
• Sürekli kötüleşen ağrı
• Yüksek ateş
• Şiddetli bulantı ve kusma
• Kanlı dışkı veya idrar
• Hamilelik sırasında gelişen karın ağrısı
• Bayılma, bilinç değişikliği veya iç kanama düşündüren belirtiler

Her sağ taraf ağrısı ameliyat anlamına gelmez

Sağ taraftaki karın ağrılarının önemli bir kısmı gaz, hazımsızlık veya geçici bağırsak sorunları gibi ciddi olmayan nedenlerden kaynaklanabilir. Ancak yalnızca ağrının yerine bakılarak kesin tanı koymak mümkün değildir. Gerekli durumlarda fizik muayene, kan testleri, idrar tahlili ve görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.[2][3]

Sık Sorulan Sorular

Sağ taraf karın ağrısı her zaman apandisit midir?

Hayır. Gaz sıkışması, safra taşı, böbrek taşı, kas sorunları ve bağırsak hastalıkları da benzer şikâyetlere yol açabilir.[1][2]

Gaz sıkışması sağ tarafta ağrı yapabilir mi?

Evet. Bağırsakta biriken gaz sağ tarafta kramp tarzında ağrı ve şişkinlik oluşturabilir.[1]

Safra taşı ağrısı nasıl hissedilir?

Genellikle sağ üst karında başlar, yağlı yemeklerden sonra ortaya çıkabilir ve sağ omuz veya sırta yayılabilir.[2]

Sağ taraf karın ağrısı ne zaman önemlidir?

Şiddetli, uzun süren veya ateş, kusma, bayılma ya da kanama gibi belirtilerle birlikte görülen ağrılar acil değerlendirilmelidir.[1][2]

Sonuç

Sağ taraf karın ağrısı çok farklı nedenlere bağlı gelişebilen yaygın bir sağlık yakınmasıdır. Basit sindirim sorunlarından cerrahi müdahale gerektirebilecek hastalıklara kadar geniş bir neden yelpazesi bulunduğu için belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi önem taşır.

Tek başına ağrının yeri kesin tanı koydurmaz. Özellikle şiddetli veya giderek artan ağrılarda zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmak, olası ciddi hastalıkların erken tanınmasına yardımcı olabilir.

Kaynaklar

[1] Health, 18 Common Causes of Pain in the Right Side of Your Stomach.

[2] Cleveland Clinic, Right Side Abdominal Pain.

[3] Mayo Clinic, Abdominal Pain - Symptoms and Causes.

Ev sahibi ile kiracı arasında yaşanan kira ödemesi anlaşmazlığı Yargıtay’a taşındı. Milyonlarca kiracıyı yakından ilgilendiren kararda, icra takibi başlatılması veya tahliye tehdidinde bulunulması nedeniyle yapılan fazla ödemelerin hukuki niteliğine dikkat çekildi.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, söz konusu uyuşmazlığın yalnızca icra tehdidi altında ödenen paranın geri alınması olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. Kararda, kira ilişkisi kapsamında hukuki dayanak bulunmadan fazladan tahsil edildiği öne sürülen bedellerin iadesinin ayrıca incelenmesi gerektiği vurgulandı.

Kiracı Her Ay Kirayı Ev Sahibinin Eşine Ödedi

Dosyaya yansıyan bilgilere göre kiracı, 3 Ağustos 2022 tarihinde kiraladığı taşınmazın kira bedelini her ayın 15’inde ev sahibinin eşine ait banka hesabına yatırdı.

Kiracı, ödemelerini düzenli yapmasına rağmen zaman zaman tahliye edilmek ve elektriğinin kesilmesiyle tehdit edildiğini öne sürdü. Ağustos 2024’te ise kira bedelinin ödenmediği iddiasıyla hakkında icra takibi başlatıldığını belirtti.

Ev sahibinin eşinin daha sonra “kiraya veren ben değilim” gerekçesiyle daha önce hesabına gönderilen ödemeleri iade etmek istediği, ancak kiracının bu iadeyi kabul etmediği ifade edildi.

Fazladan Ödediği 9 Bin 822 Lirayı Geri İstedi

İcra takibiyle karşı karşıya kalan kiracı, herhangi bir mağduriyet yaşamamak amacıyla 9 bin 822 lira daha ödeme yaptığını bildirdi.

Kiracı, kira borcu bulunmadığını ve aynı dönem için fazladan ödeme yapmak zorunda kaldığını ileri sürerek ödediği paranın kendisine iade edilmesi talebiyle dava açtı.

İlk Derece Mahkemesi Kiracının Talebini Reddetti

Davayı inceleyen İlk Derece Mahkemesi, kiracının söz konusu ödemeyi ödeme emri kendisine tebliğ edilmeden önce yaptığını belirtti.

Mahkeme, ödeme tarihinde kiracı hakkında kesinleşmiş bir icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle iade talebini reddetti. Ayrıca kiracının ev sahibine 18 bin lira vekâlet ücreti ödemesine karar verdi.

Adalet Bakanlığı Kararı Yargıtay’a Taşıdı

İlk Derece Mahkemesinin kararı kesinleştikten sonra Adalet Bakanlığı devreye girdi. Bakanlık, kararın hukuka aykırı olduğu değerlendirmesiyle kanun yararına temyiz başvurusunda bulundu.

Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığının başvurusunu haklı buldu.

Yargıtay: Fazla Kira Bedelinin İadesi İncelenmeli

Yargıtay, uyuşmazlığın kesinleşmiş bir icra takibi kapsamında ve cebri icra tehdidi altında ödenen paranın geri alınmasından ibaret olmadığını bildirdi.

Yüksek Mahkemeye göre davanın temelini, kira ilişkisi kapsamında hukuki bir sebep bulunmadan fazla tahsil edildiği ileri sürülen kira bedellerinin iadesi oluşturuyor.

Bu nedenle kiracının talebinin, fazla kira ödemesi ve sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. İlk Derece Mahkemesinin farklı bir hukuki nitelendirme yaparak davayı reddetmesi doğru bulunmadı.

18 Bin Liralık Vekâlet Ücreti de Hukuka Aykırı Bulundu

Yargıtay kararında yalnızca fazla ödenen kira bedeli değil, kiracının ödemesine karar verilen vekâlet ücreti de değerlendirildi.

Kiracı aleyhine hükmedilen 18 bin liralık vekâlet ücretinin, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne uygun olmadığına hükmedildi.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu gerekçelerle İlk Derece Mahkemesinin kararını kanun yararına bozdu.

Yargıtay’ın Kira Kararı Kiracılar İçin Ne Anlama Geliyor?

Karar, kira borcu bulunmadığı hâlde icra, tahliye veya benzeri baskılar nedeniyle fazladan ödeme yapan kiracılar açısından önem taşıyor.

Buna göre fazla ödeme iddiası yalnızca “icra tehdidi altında ödeme” başlığıyla sınırlı şekilde değerlendirilemeyecek. Ödemenin geçerli bir hukuki sebebe dayanıp dayanmadığı ve ev sahibinin aynı kira dönemi için birden fazla tahsilat yapıp yapmadığı da incelenecek.

Ancak karar, her kiracının yaptığı fazla ödemeyi otomatik olarak geri alabileceği anlamına gelmiyor. Kiracının kira ödemelerini, banka dekontlarını, yazışmaları, icra belgelerini ve fazladan yapılan ödemeyi somut delillerle ortaya koyması gerekiyor.

Kiracılar Kira Ödemelerinde Nelere Dikkat Etmeli?

Kira ödemelerinin mümkün olduğunca banka üzerinden yapılması ve dekont açıklamasına ödemenin hangi aya ait olduğunun açıkça yazılması önem taşıyor.

Ödeme ev sahibinden farklı bir kişinin hesabına yapılıyorsa bu hesabın ev sahibi tarafından bildirildiğini gösteren sözleşme, mesaj veya yazılı talep saklanmalı.

Kiracıların aynı dönem için ikinci kez ödeme yapmak zorunda kalmaları hâlinde dekont, ödeme emri, ihtarname ve yazışmalar gibi belgeleri muhafaza etmeleri gerekiyor. Uyuşmazlığın niteliğine göre hukuki destek alınması da hak kayıplarının önüne geçebilir.

Yargıtay Kararı Tüm Davaları Otomatik Olarak Bağlar mı?

Yargıtay’ın verdiği karar benzer kira uyuşmazlıklarında yol gösterici nitelik taşıyabilir. Ancak her kira davası, tarafların sözleşmesi, ödeme kayıtları, banka dekontları ve somut olayın özelliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilir.

Bu nedenle karar, fazla ödendiği ileri sürülen her kira bedelinin koşulsuz şekilde iade edileceği biçiminde yorumlanmamalıdır.

Paylaşılan CİMER başvurusunda, hastanın Nisan ve Mayıs 2026 tarihleri arasında Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Göğüs Cerrahisi Servisi’nde yatarak tedavi gördüğü belirtildi. Hastanın yakını, tedavi sürecinde görev alan hekimlerin, asistanların, hemşirelerin ve diğer sağlık çalışanlarının gösterdiği ilgi nedeniyle teşekkürlerini iletti.

Tedavi sürecindeki insani yaklaşım vurgulandı

Başvuruda, Prof. Dr. Türkan Dübüş’ün liderliğindeki sağlık ekibinin yalnızca tıbbi müdahaleleriyle değil, hasta ve yakınlarına gösterdikleri moral, destek ve insani yaklaşımla da aileyi etkilediği ifade edildi.

Hasta yakını, klinikte görev yapan sağlık çalışanlarının gece gündüz demeden özveriyle çalıştığını belirterek, teşekkür ve takdirlerinin hastane yönetimi ile Sağlık Bakanlığına resmî olarak iletilmesini talep etti.

Prof. Dr. Türkan Dübüş ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “En değerli ödül, hastalarımızın duası ve memnuniyetidir.” ifadelerini kullandı.

Sağlık çalışanlarına teşekkür CİMER’e taşındı

CİMER üzerinden yapılan başvurular arasında sağlık çalışanlarına yönelik teşekkür mesajları da yer alıyor. Vatandaşlar, aldıkları sağlık hizmetinden duydukları memnuniyeti ilgili kurumlara ileterek sağlık ekiplerinin çalışmalarının resmî kayıtlara geçmesini sağlayabiliyor.

Bu başvuru da, sağlık çalışanlarının emeğine yönelik anlamlı bir vefa örneği olarak sosyal medyada ilgi gördü.

26 yaşındaki Güney Afrikalı santrfor; fizik gücü, hava toplarındaki etkinliği ve savunma arkasına yaptığı koşularla öne çıkıyor. Dünya Kupası’nda ülkesinin formasını giyen Makgopa’nın, Erzurumspor’un aradığı güçlü ve hareketli golcü profiline uyduğu belirtiliyor.

Orlando Pirates’in oyuncuyu kolay bırakmak istememesi nedeniyle bonservis pazarlığının dosyanın en kritik başlığı olması bekleniyor. Erzurumspor’un doğrudan satın alma dışında kiralama veya satın alma opsiyonlu formülleri değerlendirebileceği konuşuluyor.

Transfer iddiasıyla ilgili henüz taraflardan resmî açıklama yapılmadı. Evidence Makgopa dosyası şu aşamada yabancı kaynaklarda ortaya çıkan erken bir transfer sinyali olarak öne çıkıyor.

Şehirlerde araç trafiği, sanayi ve enerji üretimi gibi yanma kaynaklarından ortaya çıkan ultra ince hava partiküllerinin, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,99 milyon erken ölümle ilişkili olabileceği bildirildi. Araştırmacılar, bu parçacıkların özellikle kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere bulaşıcı olmayan hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin yaklaşık yüzde 5’ine katkıda bulunabileceğini öne sürdü. [1]

Araştırma neyi inceledi?

Çalışma, Almanya’daki Max Planck Kimya Enstitüsü öncülüğünde uluslararası araştırmacılar tarafından yürütüldü ve Cardiovascular Research dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, uydu gözlemleri, yer ölçümleri, arazi kullanım verileri ve makine öğrenmesi yöntemlerini birleştirerek dünya genelinde 1 kilometre çözünürlükte uzun dönem ultra ince partikül maruziyet haritaları oluşturdu. [1]

Daha sonra Avrupa ve Kuzey Amerika’da yapılmış epidemiyolojik kohort çalışmalarının meta analizinden elde edilen ölüm riski verileri bu maruziyet haritalarıyla birleştirildi. Böylece küresel ölçekte olası sağlık yükü hesaplandı. [1]

Ultra ince partiküller neden farklı?

Ultra ince partiküller (UFP), çapı 100 nanometreden küçük parçacıklar olarak tanımlanıyor. Bu parçacıklar, klasik PM2.5 hava kirliliği ölçümlerinden çok daha küçük oldukları için akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabiliyor, kana karışabiliyor ve bazı durumlarda burun yoluyla beyne kadar ilerleyebiliyor. [1]

Araştırmacılar, bu özellikleri nedeniyle UFP’lerin yalnızca solunum sistemini değil, kalp-damar sistemi ve diğer organları da etkileyebileceğini belirtiyor. [1]

En büyük risk şehirlerde

Araştırmaya göre UFP kaynaklı erken ölümlerin yaklaşık yüzde 91’i kent ve banliyölerde, bunların da büyük bölümü yoğun nüfuslu şehir merkezlerinde meydana geliyor. Avrupa’da özellikle Güney ve Doğu Avrupa bölgelerinde maruziyet düzeylerinin daha yüksek olduğu bildirildi. [1]

Bilim insanları, trafik yoğunluğu, enerji üretimi ve sanayi faaliyetlerinin bu parçacıkların başlıca kaynakları arasında yer aldığını vurguluyor. [1]

Hava kalitesi standartları değişebilir mi?

Araştırmacılar, yıllık ortalama 5.000 parçacık/cm³ düzeyinde bir hava kalitesi hedefinin benimsenmesi halinde küresel ölçekte UFP ile ilişkili erken ölümlerin yaklaşık yüzde 45 azaltılabileceğini modelledi. Ancak bu değer şu anda uluslararası bağlayıcı bir standart değil ve çalışmanın önerisi niteliğinde bulunuyor. [1]

Bulgular kesin mi?

Hayır. Araştırmacılar, küresel ölüm yükü hesaplamalarının önemli ölçüde epidemiyolojik çalışmaların meta analizi ile atmosfer modellemelerine dayandığını belirtiyor. Avrupa ve Kuzey Amerika dışında uzun dönem ölçüm verilerinin sınırlı olması nedeniyle birçok bölge için model tahminleri kullanıldı. [1]

Bu nedenle çalışma, ultra ince partiküller ile erken ölüm arasında güçlü bir ilişki olduğunu gösterse de tek başına kesin neden-sonuç kanıtı sunmuyor. Bulguların farklı ülkelerde yapılacak yeni uzun dönem çalışmalarla doğrulanması gerekiyor. [1]

Bu sonuç günlük yaşam açısından ne ifade ediyor?

Araştırma, bireylerin günlük yaşamında tek başına yeni bir sağlık önerisi oluşturmasa da şehirlerde hava kirliliğinin yalnızca PM2.5 ile sınırlı değerlendirilmemesi gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre özellikle trafik ve yanma kaynaklı ultra ince partiküller, gelecekte hava kalitesi politikalarında daha fazla dikkate alınabilir. [1][2]

Sık Sorulan Sorular

Ultra ince partiküller ile PM2.5 aynı şey mi?

Hayır. Ultra ince partiküller PM2.5’ten çok daha küçüktür ve farklı biyolojik özelliklere sahiptir. [1]

Araştırma insanlarda mı yapıldı?

Doğrudan klinik deney değil; insanlarda yapılmış uzun dönem epidemiyolojik çalışmaların meta analizi ile küresel maruziyet modellemelerinin birlikte değerlendirildiği bir araştırmadır. [1]

Sonuçlar kesin olarak neden-sonuç ilişkisi gösteriyor mu?

Hayır. Bulgular güçlü bir ilişkiye işaret etse de araştırmacılar daha fazla gözlemsel veriye ihtiyaç olduğunu belirtiyor. [1]

Ultra ince partiküller şu anda düzenleniyor mu?

Birçok ülkede PM2.5 ve PM10 için standartlar bulunmasına rağmen ultra ince partiküller için yaygın ve bağlayıcı sınır değerler henüz mevcut değildir. [1][2]

Sonuç

Yeni çalışma, şehir havasındaki ultra ince partiküllerin küresel sağlık üzerindeki etkisinin bugüne kadar tahmin edilenden daha büyük olabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle kalp ve damar hastalıkları açısından önemli bir halk sağlığı yüküne dikkat çekiliyor. [1]

Bununla birlikte araştırmanın modelleme ve gözlemsel verilere dayandığı unutulmamalıdır. Bulgular önemli bir bilimsel uyarı niteliği taşısa da, farklı bölgelerde yapılacak yeni çalışmalarla desteklenmesi gerekiyor.

Kaynaklar

[1] Cardiovascular Research, Air quality and health implications of exposure to ultrafine particle pollution.

[2] Max Planck Institute for Chemistry, Air quality and health implications of exposure to ultrafine particle pollution.

Anma programları kapsamında gün boyunca şehitlik ziyaretleri, yürüyüşler, konferanslar ve çeşitli etkinlikler düzenlenirken, gece yarısında okunacak selalarla birlikte şehitler için dualar edilecek. Diyanet’in planlamasına göre uygulama Türkiye genelindeki tüm camilerde eş zamanlı gerçekleştirilecek.

15 Temmuz Selası Ne Zaman Okunacak?

• Tarih: 15 Temmuz’u 16 Temmuz’a bağlayan gece
• Saat: 00.13
• Yer: Türkiye genelindeki camiler
• Amaç: 15 Temmuz şehitlerini anmak ve milli birlik ruhunu yaşatmak.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 14 Temmuz 2026’da gedatolisib (Revtorpyk) adlı ilacı, HR pozitif (hormon reseptörü pozitif), HER2 negatif, PIK3CA mutasyonu bulunmayan, lokal ileri veya metastatik meme kanseri hastalarında kullanım için onayladı. İlaç, fulvestrant ile birlikte, gerektiğinde palbosiklib ile kombinasyon halinde uygulanacak. Onay, daha önce en az bir basamak endokrin tedavi görmüş ve hastalığı ilerlemiş yetişkin hastaları kapsıyor. [1]

Gedatolisib hangi hastalar için geliştirildi?

HR pozitif, HER2 negatif meme kanseri, erişkinlerde görülen meme kanserlerinin en yaygın alt tiplerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu hastalarda ilk tedavilerden sonra zaman içinde ilaç direnci gelişebiliyor ve yeni tedavi seçeneklerine ihtiyaç duyuluyor. [1][2]

FDA’nın onayı, özellikle PIK3CA mutasyonu taşımayan hastalara yönelik olması bakımından dikkat çekiyor. Bu hasta grubunda hedefe yönelik tedavi seçenekleri daha sınırlı bulunuyor. [2]

İlaç nasıl etki ediyor?

Gedatolisib, kanser hücrelerinin büyümesini ve tedaviye direnç geliştirmesini destekleyen PI3K/mTOR sinyal yolunu hedefleyen bir ilaçtır. Basit ifadeyle bu yol, bazı tümör hücrelerinin çoğalmasını sağlayan biyolojik “iletişim ağı” olarak düşünülebilir.

İlaç bu sistemi baskılayarak kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatmayı amaçlıyor. [1][2]

FDA onayı hangi çalışmaya dayanıyor?

Onayın temelini, VIKTORIA-1 (NCT05501886) adlı Faz 3, çok merkezli, açık etiketli ve randomize klinik çalışma oluşturdu. Araştırmaya ameliyat edilemeyen lokal ileri veya metastatik HR pozitif, HER2 negatif meme kanseri bulunan 392 yetişkin hasta katıldı. [1]

Katılımcılar üç gruba ayrıldı:

• Gedatolisib + fulvestrant + palbosiklib
• Gedatolisib + fulvestrant
• Sadece fulvestrant

Araştırmada temel değerlendirme ölçütü, hastalığın ilerlemesine kadar geçen süre (progresyonsuz sağkalım) oldu. [1]

Çalışmada hangi sonuçlar elde edildi?

FDA verilerine göre;

• Gedatolisib + fulvestrant + palbosiklib alan hastalarda ortanca progresyonsuz sağkalım 9,3 ay olarak ölçüldü.
• Sadece fulvestrant kullanan grupta bu süre 2 ay oldu. [1]

Gedatolisib ve fulvestrant kombinasyonu uygulanan grupta ise ortanca progresyonsuz sağkalım 7,4 ay olarak bildirildi. [1]

Araştırmada ayrıca tümör küçülme oranlarının da gedatolisib içeren gruplarda belirgin şekilde daha yüksek olduğu açıklandı. [1]

Bununla birlikte, genel sağkalım (overall survival) verilerinin henüz olgunlaşmadığı ve uzun dönem sonuçların takip edilmeye devam ettiği vurgulandı. [1]

Yan etkiler neler?

FDA, ilacın kullanım bilgilerinde özellikle şu risklere dikkat çekti:

• Ağız içinde yaralar (stomatit)
• Deri reaksiyonları
• Kan şekerinde yükselme (hiperglisemi)
• Gebelikte fetüse zarar verme riski [1]

Bu nedenle tedavi sürecinin onkoloji uzmanları tarafından yakından izlenmesi gerekiyor.

Türkiye’de kullanılıyor mu?

Gedatolisib, FDA tarafından ABD’de onaylanmış durumda. İlacın Türkiye’de rutin klinik kullanıma girip girmeyeceği konusunda henüz resmî bir ruhsat veya geri ödeme açıklaması bulunmuyor. Avrupa ve diğer ülkelerdeki düzenleyici süreçler ise devam ediyor. [1][2]

Sık Sorulan Sorular

Gedatolisib kemoterapi mi?

Hayır. Gedatolisib, belirli moleküler hedefleri baskılayan hedefe yönelik bir kanser ilacıdır.

Her meme kanseri hastası bu ilacı kullanabilecek mi?

Hayır. Onay yalnızca belirli özellikleri taşıyan HR pozitif, HER2 negatif ve PIK3CA mutasyonu olmayan ileri evre hastaları kapsıyor. [1]

Tedavi tamamen iyileşme sağlıyor mu?

Hayır. Çalışma, hastalığın ilerlemesini geciktirdiğini gösterdi. Kesin iyileşme sağladığı gösterilmiş değildir. [1]

Türkiye’de erişilebilir mi?

Şu anda Türkiye’de rutin kullanımına ilişkin resmî bir duyuru bulunmuyor.

Sonuç

FDA’nın gedatolisib onayı, özellikle tedavi seçenekleri sınırlı olan belirli ileri evre meme kanseri hastaları için yeni bir hedefe yönelik tedavi alternatifi sunuyor. Klinik çalışma sonuçları hastalığın ilerlemesini anlamlı şekilde geciktirdiğini gösterse de, uzun dönem yaşam süresi üzerindeki etkisinin netleşmesi için takip verilerine ihtiyaç bulunuyor. [1]

Bu nedenle gelişme önemli olmakla birlikte, tedavinin yalnızca uygun hasta grubunda ve uzman onkolog değerlendirmesiyle uygulanması gerekiyor.

Kaynaklar

[1] U.S. Food and Drug Administration (FDA), FDA approves gedatolisib with fulvestrant, with or without palbociclib, for HR-positive, HER2-negative locally advanced or metastatic breast cancer.

[2] The ASCO Post, Gedatolisib Combinations Approved by FDA for HR-Positive/HER2-Negative Breast Cancer.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), selpercatinib (Retevmo) adlı hedefe yönelik ilaca, RET gen füzyonu pozitif, lokal ileri veya metastatik solid tümörlerin tedavisinde geleneksel onay verdi. İlaç, hastalığı önceki sistemik tedaviye rağmen ilerleyen veya uygun başka tedavi seçeneği bulunmayan erişkinler ile 2 yaş ve üzerindeki çocuk hastalarda kullanılabilecek.

Selpercatinib hangi hastalar için onay aldı?

Yeni onay, tüm kanser türlerini değil, RET gen füzyonu adı verilen belirli bir genetik değişikliği taşıyan tümörleri kapsıyor. RET gen füzyonu; akciğer kanseri, tiroit kanseri, pankreas kanseri, safra yolu kanseri, kolorektal kanser ve bazı nadir tümörlerde görülebilen bir moleküler değişiklik olarak biliniyor. Bu nedenle ilacın kullanılabilmesi için hastalarda FDA onaylı bir genetik testle RET füzyonunun gösterilmesi gerekiyor. [1]

Hedefe yönelik tedavi nasıl çalışıyor?

Selpercatinib, RET inhibitörü olarak adlandırılan hedefe yönelik bir ilaç sınıfında yer alıyor. RET genindeki anormal sinyalleri baskılayarak kanser hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını yavaşlatmayı amaçlıyor. Klasik kemoterapiden farklı olarak yalnızca belirli genetik değişikliği taşıyan tümörlerde etkili olması bekleniyor. [1]

Tam onay ne anlama geliyor?

FDA, selpercatinibe bu kullanım alanı için 2022 yılında hızlandırılmış onay vermişti. Hızlandırılmış onay sistemi, ciddi hastalıklarda umut vadeden ilaçların daha erken erişime açılmasını sağlıyor ancak daha sonra ilacın klinik yararını doğrulayan ek çalışmaların tamamlanmasını şart koşuyor.

Son açıklamayla birlikte FDA, doğrulayıcı klinik verilerin yeterli bulunmasının ardından ilacın bu endikasyondaki statüsünü geleneksel (tam) onaya yükseltti.

Klinik çalışmalarda hangi sonuçlar elde edildi?

FDA’nın değerlendirmesi, çok merkezli açık etiketli LIBRETTO-001 çalışmasının sonuçlarına ve daha önce RET füzyonlu akciğer ile tiroit kanserlerinden elde edilen destekleyici verilere dayanıyor. Çalışmalarda ilacın farklı RET füzyonlu solid tümörlerde anlamlı tümör yanıtları sağlayabildiği gösterildi. Bu veriler, hızlandırılmış onayın kalıcı hale getirilmesinde etkili oldu.

Yan etkiler neler?

FDA’ya göre selpercatinib tedavisi sırasında görülebilen yaygın yan etkiler arasında:

• Karaciğer enzimlerinde yükselme
• Yüksek tansiyon
• İshal
• Ağız kuruluğu
• Yorgunluk
• Kabızlık
• Karın ağrısı
• Döküntü
• Ödem

yer alıyor. Tedavi süresince karaciğer fonksiyonları ve diğer klinik bulguların düzenli izlenmesi öneriliyor. [1]

Türkiye’de kullanılıyor mu?

Selpercatinib, bazı ülkelerde belirli RET değişikliklerine sahip kanserler için ruhsatlı olarak kullanılıyor. Ancak bu yeni FDA kararı ABD düzenleyici otoritesinin onayını ifade ediyor. İlacın Türkiye’deki ruhsat ve geri ödeme durumu ise ulusal düzenleyici kurumların kararlarına bağlı olarak değerlendiriliyor.

Sık Sorulan Sorular

Selpercatinib kemoterapi mi?

Hayır. Selpercatinib, belirli genetik değişikliği hedefleyen bir hedefe yönelik kanser ilacıdır.

Her kanser hastası bu ilacı kullanabilir mi?

Hayır. Yalnızca RET gen füzyonu pozitif olduğu doğrulanmış ve onay kapsamındaki hastalar için uygundur.

Tedaviye başlamadan önce genetik test gerekli mi?

Evet. İlacın kullanılabilmesi için FDA onaylı bir testle RET gen füzyonunun gösterilmesi gerekiyor. [1]

Bu karar tümörün bulunduğu organdan bağımsız mı?

Evet. Onay, belirli organlardan çok RET gen füzyonu taşıyan solid tümörlere yönelik “tümör agnostik” yaklaşımı destekleyen bir düzenleme niteliği taşıyor. [1]

Sonuç

FDA’nın selpercatinib için verdiği geleneksel onay, kanser tedavisinde genetik temelli kişiselleştirilmiş yaklaşımın önemini güçlendiren gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte ilaç her kanser hastası için uygun değil. Tedavi kararı; tümörün genetik özellikleri, hastanın genel durumu ve onkoloji ekibinin değerlendirmesi doğrultusunda verilmeli.

Kaynaklar

[1] U.S. Food and Drug Administration (FDA), FDA Grants Traditional Approval to Selpercatinib for Locally Advanced or Metastatic RET Fusion-Positive Solid Tumors.

[2] U.S. Food and Drug Administration (FDA), FDA Approves Selpercatinib for Locally Advanced or Metastatic RET Fusion-Positive Solid Tumors.

[3] LIBRETTO-001 Klinik Çalışması, FDA değerlendirme dosyasında yer alan etkinlik ve güvenlilik verileri.

Geçtiğimiz günlerde taraflar arasında anlaşma sağlandığı yönünde çok sayıda güvenilir haber yayımlanmış, işlemlerin tamamlanması için son prosedürlerin beklendiği belirtilmişti. Beklenen açıklama geldi ve Greenwood artık resmen Fenerbahçe futbolcusu oldu.

24 yaşındaki İngiliz hücum oyuncusu, geçtiğimiz sezon Marsilya formasıyla gösterdiği performansla Avrupa’nın dikkat çeken isimlerinden biri olmuştu. Hücum hattının farklı bölgelerinde görev yapabilen Greenwood’un, özellikle gol katkısı ve bire birdeki etkinliğiyle Fenerbahçe’nin hücum gücüne önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Transfer sürecinde Roma, Atletico Madrid ve Suudi Arabistan’dan kulüplerin de oyuncuyla ilgilendiği öne sürülürken, Fenerbahçe’nin yürüttüğü görüşmeler olumlu sonuçlandı ve sarı lacivertliler yarışı kazanan taraf oldu.

Greenwood’un kısa süre içinde İstanbul’da taraftarın önüne çıkması ve takımın sezon öncesi kamp çalışmalarına katılması bekleniyor. Kulübün oyuncunun sözleşme süresi ve mali detaylarına ilişkin ayrıntıları da resmi kanallardan paylaşması bekleniyor.

33 yaşındaki futbolcunun savunma önü, merkez orta saha ve stoper bölgelerinde görev yapabilmesi, onu Türk kulüpleri açısından dikkat çekici bir profil haline getiriyor. Transfer kulislerinde, olası bir ayrılık ihtimaline karşı oyuncunun mali şartlarının ve sözleşme durumunun değerlendirildiği konuşuluyor.

Henüz kulüplerden herhangi bir resmi girişim doğrulanmış değil. Avrupa’daki transfer çevrelerinde dolaşan iddialar daha çok oyuncunun geleceğine ilişkin senaryolar üzerinden şekillenirken, somut bir teklif veya anlaşmaya ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Transfer döneminin ilerleyen günlerinde Borussia Dortmund’un kadro planlaması ve Emre Can’ın vereceği kararın, bu dosyanın yönünü belirlemesi bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: