Galatasaray’ın orta saha arayışında öne çıkan isimlerden biri Raphael Onyedika oldu. Belçika ekibi Club Brugge forması giyen Nijeryalı futbolcu için sarı-kırmızılıların girişimlerde bulunduğu, ancak Brugge cephesinin ilk teklife sıcak bakmadığı konuşuluyor.

Kulislerde Onyedika’nın Galatasaray’a ilgisinin bulunduğu, fakat transferin kulüpler arasındaki pazarlığa bağlı olduğu belirtiliyor. Sarı-kırmızılıların orta sahada fizik gücü yüksek, tempolu ve savunma yönü kuvvetli bir oyuncu aradığı biliniyor.

Galatasaray cephesinde ayrıca Tomáš Souček, Kingsley Coman, Noa Lang ve Arthur Atta gibi isimler de dönem dönem transfer gündemine giriyor.

Fenerbahçe’de Kolo Muani Yankısı

Fenerbahçe’de yabancı basına yansıyan en dikkat çekici kulislerden biri Randal Kolo Muani oldu. Fransız golcünün, sarı-lacivertlilerde başkanlık seçimi sürecindeki transfer planlarında yer aldığı öne sürülüyor.

PSG ile sözleşmesi bulunan ve Avrupa piyasasında önemli bir profil olarak görülen Kolo Muani için maliyetin yüksek olabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle dosyanın kolay ilerlemeyeceği, ancak Fenerbahçe’nin santrfor hattında güçlü bir hamle arayışında olduğu ifade ediliyor.

Sarı-lacivertlilerde Roman Yaremchuk ismi de yeniden gündeme gelirken, Marcos Senesi cephesinde oyuncunun İngiltere’de kalmaya daha yakın olduğu konuşuluyor.

Beşiktaş’ta Kaleci ve Savunma Arayışı

Beşiktaş’ta transfer kulislerinin merkezinde kaleci ve savunma hattı bulunuyor. Siyah-beyazlıların Chelsea forması giyen Filip Jorgensen’i yakından takip ettiği, oyuncunun daha önce gerçekleşmeyen transfer sürecinin ardından Beşiktaş’a ilgisinin sürdüğü aktarılıyor.

İngiliz basınında adı geçen bir diğer oyuncu ise Joe Gomez. Liverpool savunmasında görev yapan Gomez’in, Beşiktaş’ın savunma planlamasında değerlendirilen isimlerden biri olduğu konuşuluyor.

Siyah-beyazlıların listesinde Armand Laurienté, Mile Svilar, Deniz Gül ve Malang Sarr gibi farklı profillerin de yer aldığı ifade ediliyor.

Trabzonspor’da Transfer Trafiği Yoğun

Trabzonspor, son kulis akışında en hareketli kulüplerden biri olarak öne çıktı. Bordo-mavililerin MLS ekibi New England Revolution forması giyen Mamadou Fofana ile ilgilendiği belirtiliyor. Malili oyuncunun hem stoper hem de ön libero olarak görev yapabilmesi, Trabzonspor’un savunma ve orta saha dengesine yönelik arayışında dikkat çekiyor.

Bordo-mavililerde bir diğer isim Isak Vural. Pisa forması giyen Türk-İsveçli orta saha oyuncusunun profili teknik heyete sunulacak. Fatih Tekke’nin onayı sonrası resmi temasların başlayabileceği konuşuluyor.

Trabzonspor’un eski oyuncusu Ahmetcan Kaplan için de yeniden devreye girebileceği kulislerde yer aldı. Ajax forması giyen genç savunmacının olası dönüşü, özellikle savunma hattını güçlendirmek isteyen bordo-mavililer açısından önemli bir başlık olarak görülüyor.

Ayrıca Muhammed Cham-Saračević’in Kızılyıldız’a kiralanabileceği yönünde de kulisler bulunuyor.

Başakşehir’de Sınırlı Hareketlilik

Başakşehir cephesinde yabancı basına yansıyan yoğun bir transfer akışı bulunmuyor. Ancak Milot Rashica ve Adrian Benedyczak isimleri dönem dönem kulislerde yer alıyor. İstanbul ekibinin özellikle hücum hattında fırsat transferlerini takip ettiği değerlendiriliyor.

Eyüpspor’da Camará Gündemi

Eyüpspor’da Ibrahima Camará ismi yeniden gündeme geldi. İstanbul temsilcisinin orta saha takviyesi için oyuncuya ilgisini sürdürdüğü, şartların oluşması halinde temasların hızlanabileceği konuşuluyor.

Göztepe Savunmaya Bakıyor

Göztepe’de savunma hattı için Noah Sonko Sundberg ismi öne çıkıyor. İzmir ekibinin defans bölgesinde fizik gücü yüksek ve tecrübeli bir oyuncu aradığı, Sundberg dosyasının bu kapsamda takip edildiği aktarılıyor.

Samsunspor’da Kaleci ve Genç Oyuncu Kulisleri

Samsunspor cephesinde David Kusso ve Kacper Tobiasz isimleri kulislerde yer alıyor. Polonya kaynaklarında Tobiasz’ın yaz döneminde ayrılığa açık olabileceği konuşulurken, Samsunspor’un kaleci ve savunma hattı planlamasında alternatifleri değerlendirdiği belirtiliyor.

Diğer Kulüplerde Sessizlik Hâkim

Gaziantep FK, Kasımpaşa, Konyaspor, Çaykur Rizespor, Sivasspor, Alanyaspor, Antalyaspor, Fatih Karagümrük, Bodrum FK, Çorum FK, Adana Demirspor, Bandırmaspor, Amed Sportif Faaliyetler, Boluspor, Pendikspor ve İstanbulspor cephesinde şu an için yabancı basına yansıyan güçlü ve yeni bir transfer kulisi öne çıkmıyor.

Transfer dönemine yaklaşıldıkça bu kulüplerde özellikle kiralık oyuncu, bonservisi elinde olan futbolcu ve düşük maliyetli yabancı pazarına yönelik hareketliliğin artması bekleniyor.

Günün Öne Çıkan Transfer Kulisleri

Süper Lig’de günün en dikkat çeken başlıkları Galatasaray’da Raphael Onyedika, Fenerbahçe’de Randal Kolo Muani, Beşiktaş’ta Filip Jorgensen ve Joe Gomez, Trabzonspor’da ise Mamadou Fofana, Isak Vural ve Ahmetcan Kaplan oldu.

Kulüpler henüz resmi açıklama yapmadığı için bu gelişmeler transfer kulisi olarak değerlendiriliyor.

Üniversite, kamu kurumları ve alan uzmanlarının katılımıyla düzenlenen çalıştayda, afet yönetiminin farklı boyutları bilimsel perspektifle değerlendirildi.

“Dirençli Toplumlar Bilim ve Tecrübeyle İnşa Edilir”

Programın açılışında konuşan AYAY Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tetik, afet yönetiminde bilimsel çalışmaların önemine dikkat çekti.

Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ülkü Özbey ise yaptığı konuşmada afetlere karşı dirençli toplum oluşturmanın yalnızca fiziksel önlemlerle sınırlı olmadığını vurguladı.

Özbey, “Gerçek bir toplumsal direnç yalnızca binaların güçlendirilmesiyle sağlanamaz. Akademinin ürettiği bilimsel bilgi ile sahadaki operasyonel deneyimin bir araya gelmesi gerekir. Asıl dönüşüm insanların düşünce yapısında ve toplumsal hafızada başlar” ifadelerini kullandı.

Tunceli’nin Afet Riskleri Masaya Yatırıldı

Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen oturumlarda Tunceli’nin afetlere ilişkin mevcut durumu ve geleceğe yönelik hazırlıkları farklı yönleriyle ele alındı.

Programda;

• Doç. Dr. Taylan Sançar tarafından Tunceli’nin deprem tehlikesi ve aktif fay hatları,
• Doç. Dr. Berivan Yılmazer Polat tarafından kent planlaması ve yapısal riskler,
• AFAD temsilcisi Özgür Aydoğdu tarafından afet gönüllülüğü ve toplumsal dayanıklılık,
• Çocuk Gelişim Uzmanı Rüveyda Taşkaya tarafından psikososyal destek süreçleri,
• Doç. Dr. Akgün Yeşiltepe tarafından afet sonrası halk sağlığı riskleri,
• Öğr. Gör. Abdulkadir Sonalkan tarafından sosyal hizmet uygulamaları,
• Dr. Öğr. Üyesi Buse Özüm Dağdelen tarafından ise afet literatüründe dirençlilik ve kırılganlık kavramları üzerine sunumlar gerçekleştirildi.

Katılımcılar, sunumların ardından düzenlenen soru-cevap bölümünde uzmanlarla görüş alışverişinde bulundu.

Öğrencilerin Projeleri İlgi Gördü

Çalıştay kapsamında Kongre Merkezi giriş alanında AYAY Bölümü öğrencileri tarafından hazırlanan “Proje Fikirleri Poster Sergisi” de ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Afet yönetimi, erken uyarı sistemleri, toplumsal farkındalık ve kriz koordinasyonu gibi başlıklarda hazırlanan projeler katılımcılar tarafından ilgiyle incelendi.

Kurumlar Arası İş Birliği Vurgusu

Etkinliğin sonunda Munzur Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi tarafından yapılan açıklamada, çalıştayın akademi ile kamu kurumları arasındaki iş birliğini güçlendiren önemli bir platform oluşturduğu belirtildi.

Açıklamada, çalışmalara destek veren Munzur Üniversitesi Rektörü Kenan Peker başta olmak üzere katkı sunan akademisyenlere, AFAD Tunceli İl Müdürlüğü, Tunceli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü yetkililerine ve projeleriyle etkinliğe katılan öğrencilere teşekkür edildi.

Küme düşmenin ardından Antalyaspor Başkanı Rıza Perçin’in taraftarlarla yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler spor kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Perçin’in, özellikle Fenerbahçe ve Trabzonspor’u hedef alan açıklamalarında “hakkımızı helal etmiyoruz” dediği aktarıldı. Başkan Perçin’in, Gençlerbirliği’nin Trabzonspor karşısında aldığı sonuç ve Eyüpspor’un Fenerbahçe karşısındaki beraberliği üzerinden ağır ifadeler kullandığı belirtildi.

“Trabzonspor ve Fenerbahçe’ye Hakkımızı Helal Etmiyoruz”

Basına yansıyan açıklamalara göre Perçin, son hafta sonuçlarının Antalyaspor’un küme düşmesinde belirleyici olduğunu savundu. Başkan Perçin’in sözleri, özellikle sosyal medyada Fenerbahçe, Trabzonspor ve Antalyaspor taraftarları arasında tartışma yarattı.

Ancak Perçin’in dile getirdiği bu ifadeler, resmi makamlarca kanıtlanmış bir durum değil; futbol kamuoyuna yansıyan sert bir değerlendirme ve iddia niteliği taşıyor.

Antalyaspor 11 Yıl Sonra Süper Lig’e Veda Etti

Antalyaspor’un Kocaelispor karşısındaki galibiyeti ligde kalmaya yetmedi. Kırmızı-beyazlı ekip, 2025-2026 sezonunu düşme hattında tamamlayarak 11 yıl sonra Süper Lig’e veda etti.

Şirketin açıklamasına göre başvuru dosyası önümüzdeki günlerde yeniden FDA’ya sunulacak ve kurum incelemeyi öncelikli olarak değerlendirecek.

RP1 Nedir?

RP1, genetik olarak değiştirilmiş herpes simpleks virüsü temelli geliştirilen bir onkolitik immünoterapi olarak tanımlanıyor.

Tedavinin amacı:

• kanser hücrelerini doğrudan hedef almak,
• tümör dokusunda bağışıklık yanıtını artırmak,
• immünoterapilerin etkinliğini güçlendirmek.

RP1, klinik çalışmalarda Bristol Myers Squibb’in immünoterapi ilacı Opdivo (nivolumab) ile birlikte kullanıldı.

FDA Neden İki Kez Reddetti?

FDA, RP1 için yapılan önceki başvuruları iki ayrı dönemde reddetti.

Kurumun temel gerekçesi:

• çalışmanın kontrol grubu içermemesi,
• tek kollu araştırma tasarımına dayanması,
• etkinlik verilerinin yeterince güçlü bulunmamasıydı.

FDA, şirketten kontrollü klinik çalışma verileriyle ilacın etkinliğini daha net göstermesini istedi.

Şirket Verileri Ne Gösteriyor?

Replimune’un açıkladığı IGNYTE çalışmasında:

• RP1 + nivolumab kombinasyonunda yaklaşık %34 yanıt oranı elde edildi.
• Yanıt veren hastalarda medyan yanıt süresi 24,8 aya ulaştı.
• Şirket güvenlik profilinin olumlu olduğunu savundu.

Özellikle anti-PD-1 tedavilerine rağmen hastalığı ilerleyen melanom hastalarında elde edilen sonuçlar nedeniyle bazı onkologlar ilacın yeniden değerlendirilmesini destekledi.

FDA Neden Şimdi Yeniden İnceleyecek?

Son haftalarda FDA yönetiminde yaşanan değişikliklerin ardından Replimune ile kurum arasında yeni görüşmeler yapıldı.

Şirket, FDA ile “anlamlı bir ileri yol haritası” üzerinde uzlaşıldığını açıkladı. Kurumun yeni başvuruyu öncelikli değerlendirme kapsamına alması bekleniyor.

Bu gelişmenin ardından Replimune hisseleri bir günde yaklaşık %85 yükseldi.

Melanom Neden Kritik Bir Hastalık?

Melanom, cilt kanserlerinin en agresif türlerinden biri olarak kabul ediliyor.

ABD verilerine göre:

• 2026 yılında yaklaşık 112 bin yeni melanom vakası bekleniyor.
• Hastalık nedeniyle yaklaşık 8.500 kişinin yaşamını kaybedebileceği öngörülüyor.

İleri evre hastalarda mevcut immünoterapilere rağmen tedavi başarısızlığı görülebildiği için yeni seçeneklere ihtiyaç devam ediyor.

Sonuç Ne Anlama Geliyor?

RP1 henüz onaylı bir tedavi değil. Ancak FDA’nın daha önce iki kez reddettiği bir ilacı yeniden değerlendirmeye hazırlanması, kanser ilaçları alanında son dönemin en dikkat çekici düzenleyici gelişmelerinden biri olarak görülüyor.

Yeni başvurunun sonucu yalnızca RP1’in geleceğini değil, FDA’nın ileri evre kanser tedavilerine yaklaşımını da etkileyebilecek önemli bir sınav olarak değerlendiriliyor.

İş dünyasındaki faaliyetlerinin yanı sıra siyasi çalışmalarıyla da tanınan Azaklı, AK Parti Ordu İl Başkan Yardımcılığı görevini yürütüyordu. Uzun yıllardır Ordu’da çeşitli ticari faaliyetlerde bulunan Azaklı’nın vefatı, iş ve siyaset camiasında üzüntüyle karşılandı.

Cenaze Programı Belli Oldu

Bilal Azaklı’nın cenazesinin 31 Mayıs 2026 Pazar günü Altınordu ilçesindeki Şahincili Merkez Camii’nde öğle namazına müteakip kılınacak cenaze namazının ardından defnedileceği bildirildi.

Taziye Mesajları Paylaşılıyor

Vefat haberinin duyulmasının ardından çok sayıda siyasetçi, iş insanı ve vatandaş sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşarak Azaklı ailesine başsağlığı dileklerini iletti.

55 yaşında hayatını kaybeden Bilal Azaklı’nın vefatı, Ordu kamuoyunda derin üzüntü oluşturdu.

Foot Africa’da yer alan habere göre Trabzonspor, savunmasını güçlendirmek amacıyla 28 yaşındaki Malili stoperi takip ediyor. TransferFeed’de de Fofana’nın bordo-mavililerin gündemindeki isimlerden biri olduğu, oyuncunun Türkiye tecrübesi nedeniyle bu dosyanın dikkat çekici hale geldiği aktarıldı.

Mamadou Fofana’nın profili Trabzonspor açısından ilginç bir noktada duruyor. Asıl mevkisi stoper olan Malili futbolcu, gerektiğinde savunma önü rolünde de değerlendirilebiliyor. Fizik gücü, ikili mücadele sertliği ve Avrupa tecrübesiyle öne çıkan Fofana, bordo-mavililerin savunma merkezinde arayabileceği dayanıklı ve hazır oyuncu profilini temsil ediyor.

Oyuncunun Türkiye’ye tamamen yabancı olmaması da bu kulisi daha anlamlı hale getiriyor. Fofana daha önce Süper Lig’de Alanyaspor forması giymişti. Bu nedenle Türkiye futbolunun temposunu, oyun sertliğini ve lig atmosferini tanıyan bir isim olarak değerlendiriliyor. Trabzonspor açısından böyle bir oyuncu, adaptasyon sürecini kısaltabilecek bir seçenek olabilir.

Ancak dosyanın kolay olmadığı da açık. Fofana, New England Revolution’a Amiens’ten transfer olmuş ve MLS temsilcisiyle 2027 yılına kadar sözleşme imzalamıştı. Sözleşmede 2028 yılı için kulüp opsiyonunun da bulunması, oyuncunun bonservisle alınması halinde Trabzonspor’un New England Revolution ile masaya oturması gerekeceğini gösteriyor.

Bu nedenle Fofana kulisi şu aşamada “transfer bitiyor” şeklinde değil, “Trabzonspor’un savunma hattı için takip ettiği yabancı adaylardan biri” olarak okunmalı. Henüz resmi teklif, kulüpler arası anlaşma ya da imza aşamasına gelmiş bir süreç bulunmuyor.

Bordo-mavililer açısından bu dosyanın haber değeri ise oyuncunun profiliyle bağlantılı. Trabzonspor’un yeni sezonda savunmada daha dengeli, daha güçlü ve daha dirençli bir yapı kurmak istemesi bekleniyor. Fofana gibi hem stoperde hem de ihtiyaç halinde savunma önünde kullanılabilecek bir oyuncu, teknik heyetin elini genişletebilecek türden bir hamle olabilir.

Transfer piyasasında Trabzonspor’un adı son günlerde farklı yabancı oyuncularla anılmaya başladı. Mamadou Fofana kulisi de bu hareketliliğin savunma ayağındaki yeni başlıklardan biri oldu. Şimdilik ortada imza yok; fakat MLS’ten gelen bu isim, bordo-mavili transfer masasındaki dikkat çekici dosyalardan biri olarak takip edilecek.

Beşiktaş’ın kaleci arayışında dikkat çeken bir dış basın kulisi gündeme geldi. İngiliz kaynakları, Chelsea’de forma şansı bulmakta zorlanan Filip Jorgensen’in yaz transfer döneminde ayrılığa sıcak baktığını yazarken, siyah-beyazlıların adı yeniden bu dosyada öne çıktı.

İspanyol Cadena SER Mallorca’da yer alan habere göre Fenerbahçe başkan adayı Aziz Yıldırım, Vedat Muriqi ile sözlü anlaşmaya vardı. Haberde, oyuncu tarafıyla mutabakat sağlandığı, resmi kulüp görüşmelerinin başladığı ve Real Mallorca’nın transfer için 18 milyon euro bonservis beklentisi bulunduğu aktarıldı.

Muriqi İçin Bonservis Pazarlığı Başladı

Haberde dikkat çeken en önemli ayrıntılardan biri, Muriqi’nin Mallorca yönetimiyle bonservis kolaylığı için görüşmesi oldu. İspanyol basınına göre Kosovalı golcü, transferin önünü açmak adına kulübünden indirim talep ediyor.

Mallorca cephesinin ise pazarlıkta eli tamamen rahat değil. Çünkü Lazio’nun, Muriqi’nin sonraki satış kârından yüzde 45 pay hakkı bulunduğu belirtiliyor. Bu durum, İspanyol kulübünün bonservis bedelinde neden yüksekten başladığını da açıklıyor.

Galatasaray da Anılmıştı

Muriqi için yalnızca Fenerbahçe değil, Galatasaray’ın da adı dış basında geçmişti. Cadena SER’in 27 Mayıs tarihli haberinde, Mallorca’nın küme düşmesinin ardından Muriqi için Türkiye ihtimalinin güçlendiği, Galatasaray ve Fenerbahçe’nin oyuncuyla ilgilendiği yazılmıştı. Aynı haberde Galatasaray’ın Şampiyonlar Ligi avantajına, Fenerbahçe tarafında ise seçim sürecinin belirleyici olduğuna dikkat çekilmişti.

Ancak son haber akışında Fenerbahçe cephesindeki kulis daha belirgin hale geldi. Özellikle “sözlü anlaşma” ifadesi, dosyayı sıradan bir ilgi haberinden daha güçlü bir noktaya taşıdı.

Mallorca’nın Durumu Transferi Etkiliyor

Real Mallorca’nın La Liga’dan düşmesi, Muriqi’nin geleceğini doğrudan etkileyen en önemli başlıklardan biri oldu. İspanyol basınında, oyuncunun yüksek maaşının İspanya ikinci liginde kulüp için ciddi yük oluşturabileceği ve bu nedenle transfer ihtimalinin güçlendiği aktarılıyor. Cadena SER’in önceki haberinde Muriqi’nin sözleşmesinde yüksek fesih bedeli bulunmasına rağmen Mallorca’nın daha düşük teklifleri değerlendirebileceği ifade edilmişti.

Bu tablo, Fenerbahçe açısından kapıyı aralıyor. Ancak 18 milyon euroluk bonservis beklentisi, pazarlığın kolay geçmeyeceğini gösteriyor.

Fenerbahçe İçin Dönüş Senaryosu

Vedat Muriqi, Süper Lig’i yakından tanıyan bir isim. Daha önce Fenerbahçe forması giyen Kosovalı santrfor, fizik gücü, hava hâkimiyeti ve ceza sahası etkisiyle sarı-lacivertli taraftarların hafızasında yer etmişti.

Fenerbahçe’nin yeni sezon öncesi santrfor hattında güçlü, tecrübeli ve ligi bilen bir isim arayışı içinde olması, Muriqi dosyasını daha anlamlı hale getiriyor. Ancak bu transferin kaderini üç unsur belirleyecek:

Bonservis indirimi, Fenerbahçe’deki seçim sonucu ve Mallorca’nın satış tavrı.

Resmi İmza Yok, Kulis Güçlü

Bu aşamada dosyada resmi imza ya da kulüp açıklaması bulunmuyor. Bu nedenle gelişmeyi “transfer bitti” diliyle değil, “dış basında güçlü sözlü anlaşma kulisi” olarak okumak gerekiyor.

Mevcut tabloya göre Fenerbahçe-Muriqi hattı yaz transfer döneminin ilk büyük dosyalarından biri olmaya aday. İspanyol basınındaki son haber, sarı-lacivertli kulüpte seçim süreciyle transfer piyasasının nasıl iç içe geçtiğini de net biçimde gösteriyor.

Transfer kazanında şimdilik en çok buhar çıkaran kapak Muriqi dosyası. Fakat kapağın tamamen açılması için Mallorca’nın 18 milyon euroluk talebinde geri adım atıp atmayacağı beklenecek.

Kaza Adıyaman’ın Gölbaşı İlçesinde Meydana Geldi

Edinilen bilgilere göre kaza, Adıyaman’ın Gölbaşı ilçesi Çelik köyü mevkiinde iki otomobilin çarpışması sonucu meydana geldi. Kazada Aysel Coşkun ile çocukları Muhammed Burak Coşkun ve Deniz Aren Coşkun hayatını kaybetti. Dr. Veysel Coşkun ile diğer çocuğu Emir Mirza Coşkun ve iki kişi de yaralandı. Yaralıların hastanelerde tedavilerinin sürdüğü bildirildi.

Hastaneden Taziye Mesajı

Pazarcık Devlet Hastanesi’nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

“Hastanemiz hekimlerinden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Veysel Coşkun’un, elim bir trafik kazası sonucu kıymetli eşi ve üç evladını kaybettiğini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız.”

Paylaşımda hayatını kaybedenler için rahmet, Dr. Veysel Coşkun ve yakınları için sabır ve başsağlığı dilekleri de iletildi.

Sağlık Camiasında Büyük Üzüntü

Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olan ve çocuk sağlığı alanında görev yapan Dr. Veysel Coşkun’un yaşadığı acı kayıp, meslektaşları ve bölgedeki sağlık çalışanları tarafından büyük üzüntüyle karşılandı.

Kazaya ilişkin soruşturmanın ilgili birimler tarafından sürdürüldüğü öğrenildi.

Kıbrıs ekosisteminin önemli parçalarından biri olan Gufi, doğadaki kemirgen popülasyonunun dengelenmesinde rol oynuyor. Bu nedenle türün yok edilmesi, yalnızca bir yılanın öldürülmesi anlamına gelmiyor; doğanın ince ayarlı dengesine de zarar veriyor.

Uzmanlara göre Gufi, genellikle insanlardan uzak durmayı tercih ediyor. Isırma vakalarının önemli bölümü ise hayvanın fark edilmeden üzerine basılması ya da tehdit altında hissetmesi sonucu yaşanıyor. Bu nedenle özellikle yaz aylarında açık alanlarda yürürken dikkatli olunması, uzun otluk alanlarda çıplak ayakla gezilmemesi, bahçe ve depo gibi yerlerde temkinli hareket edilmesi öneriliyor.

Yetkililer ve doğa gönüllüleri, vatandaşlara “gördüğünüz yerde öldürmeyin, uzak durun ve ilgili birimlere haber verin” çağrısında bulunuyor. Çünkü korkuyla yapılan her müdahale, hem insan hem de hayvan için riski artırıyor.

Gufi’nin varlığı, doğanın bir tehdidi değil; birlikte yaşama kültürümüzün sınavıdır. Bu dünya yalnızca insanlara ait değil. Dağlar, ovalar, bahçeler, kuşlar, böcekler, yılanlar ve bütün canlılar aynı hayat sofrasının sessiz ortaklarıdır.

Kıbrıs’ta Gufi popülasyonundaki artış, öldürme refleksiyle değil; bilinç, tedbir ve doğaya saygıyla ele alınmalıdır.

Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, Dr. Erten’in bir süredir kanser tedavisi gördüğü ve tedavi sürecinin ardından vefat ettiği bildirildi. Açıklamada, sağlık çalışanının kaybının büyük bir üzüntüyle öğrenildiği ifade edildi.

Sağlık Camiasını Yasa Boğdu

Meslek hayatı boyunca birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan Uzm. Dr. Fatma Leyla Bozat Erten’in vefatı, meslektaşları ve sağlık çalışanları arasında derin üzüntüye neden oldu.

Mardin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yayımlanan taziye mesajında, merhum hekime Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve tüm sağlık camiasına başsağlığı dilekleri iletildi.

İl Sağlık Müdürlüğünden Taziye Mesajı

Yayımlanan mesajda şu ifadelere yer verildi:

“Müdürlüğümüze bağlı Artukbey Aile Sağlığı Merkezi’nde Aile Hekimi Uzmanı olarak görev yapan Uzm. Dr. Fatma Leyla Bozat Erten’in vefat haberini büyük bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Merhumeye Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve tüm sağlık camiamıza başsağlığı diliyoruz.”

Dr. Fatma Leyla Bozat Erten’in vefatı nedeniyle sağlık camiasından çok sayıda başsağlığı mesajı paylaşıldı.

Tarsus’ta bulunan bir erkek öğrenci yurdunda kalan üniversite öğrencisi, arkadaşlarının durumu fark etmesi üzerine hayatını kaybetmiş halde bulundu. Olay, Kurban Bayramı tatili sürecinde öğrencilerin büyük bölümünün memleketlerine gitmesinin ardından yurtta yaşandı.

Edinilen bilgilere göre, Tarsus Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü öğrencisi Umut Karaköse (23), kaldığı yurttaki odasında arkadaşları tarafından hareketsiz halde bulundu. Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık görevlilerinin yaptığı ilk incelemede genç öğrencinin yaşamını yitirdiği belirlendi. Olayın ardından polis ekipleri yurtta inceleme başlatırken, öğrencinin cenazesi ölüm nedeninin belirlenebilmesi amacıyla adli tıp incelemesine gönderildi.

Ölüm Nedeni Araştırılıyor

Yetkililer tarafından olayla ilgili soruşturma başlatılırken, ölümün kesin sebebinin yapılacak otopsi ve laboratuvar incelemelerinin ardından ortaya çıkacağı öğrenildi.

Öğrencinin vefat haberi ailesi, yakınları ve üniversite çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Soruşturma Sürüyor

Güvenlik birimleri, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla çalışmalarını sürdürürken, resmi makamlar tarafından yapılacak açıklamanın beklendiği bildirildi.

Araştırmada Ne Bulundu?

Araştırmacılar, toplam 21 bin 607 katılımcıyı kapsayan 44 ayrı çalışmayı bir araya getirerek meta-analiz gerçekleştirdi.

İncelenen çalışmalar;

• 34 çalışmada kaygı düzeylerini,
• 32 çalışmada depresyon belirtilerini,
• 13 çalışmada yaşam doyumunu,
• 3 çalışmada ise öznel iyi oluşu değerlendirdi.

Analiz sonuçlarına göre aşırı korumacı ebeveynlik ile:

• Kaygı düzeylerinde artış,
• Depresyon belirtilerinde yükselme,
• Yaşam doyumunda azalma

arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulundu.

Araştırmada, öznel iyi oluş açısından ise belirgin bir ilişki saptanmadığı bildirildi.

Çalışma Nasıl Yapıldı?

Araştırma ekibi, farklı ülkelerde ve farklı yaş gruplarında yapılmış çalışmaları karşılaştırarak ortak sonuçları değerlendirdi.

Ayrıca sonuçları etkileyebilecek çeşitli faktörler de incelendi:

• Yaş ve gelişim dönemi,
• Cinsiyet,
• Kültürel farklılıklar,
• Araştırma tasarımı,
• Veriyi sağlayan kişi veya gruplar.

Araştırmacılar, çalışmalar arasındaki farklılıkların önemli bölümünün kültürel faktörler, ebeveyn cinsiyeti ve çocukların gelişim dönemleriyle açıklanabileceğini belirtti.

Uzmanlar Neden Endişeli?

Aşırı korumacı ebeveynlik; çocukların karşılaşabilecekleri riskleri tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak, sürekli müdahalede bulunmak, karar alma süreçlerine aşırı şekilde dahil olmak ve çocuğun bağımsız deneyim kazanmasını sınırlandırmak olarak tanımlanıyor.

Uzmanlara göre çocukların yaşlarına uygun sorumluluklar üstlenmesi, hata yapması ve problemlerle baş etmeyi öğrenmesi psikolojik gelişimin önemli parçaları arasında yer alıyor.

Araştırma, aşırı müdahaleci ebeveynlik davranışlarının bu süreci olumsuz etkileyebileceğine işaret ediyor.

Bulgular Günlük Hayatta Ne Anlama Geliyor?

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların aşırı korumacı ebeveynliğin çocuklarda ruh sağlığı sorunlarının tek nedeni olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.

Çalışma yalnızca iki durum arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor. Kaygı ve depresyon gibi psikolojik sorunların oluşumunda genetik, çevresel, sosyal ve ekonomik birçok faktörün rol oynadığı biliniyor.

Bununla birlikte bulgular, ebeveyn eğitim programları ve çocuk ruh sağlığına yönelik koruyucu yaklaşımlarda dikkate alınabilecek önemli veriler sunuyor.

Çalışmanın Sınırları

Araştırmacılar, analizde yer alan çalışmaların çoğunun gözlemsel nitelikte olduğunu belirtiyor. Bu nedenle aşırı korumacı ebeveynliğin doğrudan ruhsal sorunlara neden olduğunu söylemek mümkün değil.

Ayrıca kültürel farklılıklar ve ebeveynlik anlayışlarının ülkeden ülkeye değişmesi sonuçların yorumlanmasında dikkatli olunmasını gerektiriyor.

Sonuç

Meta-analiz sonuçları, aşırı korumacı ebeveynlik ile özellikle kaygı ve depresyon belirtileri arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar, çocukların sağlıklı psikolojik gelişimi için koruma ile bağımsızlık arasında dengeli bir ebeveynlik yaklaşımının önemine dikkat çekiyor.

Kaynak

Çalışma Adı: Associations Between Overparenting and Offspring’s Mental Health: A Meta-Analysis of Multiple Moderators
Dergi: Behavioral Sciences
Yayın Tarihi: 11 Eylül 2025
Araştırmacılar: Na Hu, Kewan Chen, Longying Ye, Hongjin Liu, Dan Cai, Huafeng Zhang ve Yanli Zhao
Çalışma Türü: Meta-analiz

En ağır yaptırım olan devlet memurluğundan çıkarma cezası ise Yüksek Disiplin Kurulu kararı doğrultusunda sözleşmenin feshedilmesi yoluyla uygulanacak. Bu durumda ilgili kişinin memuriyetle ilişiği kesilebilecek.

Yeni düzenlemede bazı sözleşmeli yöneticiler için kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının da maaş kesintisi şeklinde uygulanacağı belirtildi. Bu kapsamda brüt ücretin 1/6’sı ile 1/4’ü arasında kesinti yapılabilecek.

Düzenleme; il sağlık müdürü, ilçe sağlık müdürü, başkan, başkan yardımcısı, başhekim, başhekim yardımcısı, müdür, müdür yardımcısı ve uzman gibi kadrolarda görev yapan sözleşmeli yöneticiler açısından yeni bir disiplin çerçevesi oluşturuyor.

Dr. Sanlı Köse’nin vefatı, ailesi, yakınları, okul arkadaşları ve sağlık camiasında büyük üzüntüye neden oldu.

Cenazesi Çetmi Köyü’nde Defnedilecek

Dr. Sanlı Köse’nin cenazesinin 30 Mayıs 2026 Cumartesi günü Adana’dan uçakla Merzifon’a getirileceği, ardından memleketi Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesine bağlı Çetmi Köyü’nde toprağa verileceği öğrenildi.

1986 Çorum Atatürk Lisesi mezunu olan Dr. Sanlı Köse’nin; Neriman ve Kadın Doğum Uzmanı Dr. Hasan Hüseyin Köse’nin oğlu, Esra Köse’nin eşi, Ekin Köse’nin babası, Selda ve Seda Köse’nin ağabeyi olduğu belirtildi.

Sağlık Camiasında Üzüntü

Uzun süredir hastalığıyla mücadele eden Dr. Sanlı Köse’nin vefatı sevenlerini derinden üzdü.

Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve sağlık camiasına başsağlığı dileriz.

ABD’de 1005 kişiyle yapılan anket verilerine dayanan araştırmaya göre narsisistik eğilimleri daha yüksek olan bireylerde COVID-19’a ilişkin yanlış bilgilere inanma ve bu içeriklerle etkileşime girme eğilimi daha yüksek bulundu.

Araştırmanın dikkat çeken yönü ise bilgi arama davranışı oldu. Bulgulara göre narsisistik özellikler taşıyan kişiler COVID-19 hakkında daha fazla bilgi arama eğilimi gösterdi. Bu yoğun bilgi arayışı da yanlış bilgi başlıklarını beğenme ve paylaşma isteğiyle bağlantılı çıktı.

Ancak araştırmacılar önemli bir ayrımın altını çiziyor: Bilgi arama davranışı, yanlış bilgiye inanmayla doğrudan ilişkili bulunmadı. Yani bazı kişiler yanlış bilgiyi mutlaka inandıkları için değil, görünür olmak, tartışmaya dahil olmak veya sosyal medya etkileşimi üretmek için de yayabiliyor.

Bu sonuç, dezenformasyonla mücadelede yalnızca “insanlara doğru bilgiyi vermenin” yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Çünkü sorun bazen bilgi eksikliğinden değil, dijital görünürlük arzusundan besleniyor.

Uzmanlara göre sosyal medya çağında yanlış bilginin yayılmasını anlamak için psikolojik motivasyonları da hesaba katmak gerekiyor. Beğeni, paylaşım ve dikkat çekme isteği, yanlış bilginin dolaşımını hızlandıran görünmez motorlardan biri olabilir.

Sağlık politikalarının mimarları, halk sağlığı uzmanları, akademisyenler, hukukçular, yerel yöneticiler ve sivil toplum temsilcilerini aynı çatı altında buluşturacak organizasyon, tütün kontrolü alanında son yılların en geniş katılımlı toplantılarından biri olmaya hazırlanıyor.

Elazığ Neden Seçildi?

Kongrenin Elazığ’da düzenlenmesi tesadüfi değil.

Türkiye’de modern tütün kontrolü hareketinin akademik temelleri 1990’lı yıllarda Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı bünyesinde atıldı. Sağlığı Geliştirme ve Sigara ile Mücadele Derneği’nin kuruluşu, Türkiye’nin ilk sigara bırakma polikliniği çalışmaları, “Bırak Kazan” kampanyaları ve sigara reklamlarına karşı yürütülen mücadeleler Elazığ’ı tütün kontrolü tarihinin önemli merkezlerinden biri haline getirdi.

Bu nedenle birçok uzman, Elazığ’ı “Türkiye’de tütünsüz gelecek fikrinin doğduğu şehirlerden biri” olarak tanımlıyor.

Açılışta Sağlık Politikalarının Önemli İsimleri Aynı Sahneye Çıkacak

Kongrenin açılışı, Türkiye’nin sağlık ve kamu yönetimi alanındaki önemli isimlerini aynı platformda buluşturacak.

Açılış programında;

* Şuayıp Birinci
* Prof. Dr. Kemalettin Aydın
* Prof. Dr. Fahrettin Göktaş
* Prof. Dr. Toker Ergüder
* Prof. Dr. Yasemin Açık
* Mehmet Dinç
* Şahin Şerifoğulları
* Numan Hatipoğlu

yer alacak.

Bu tablo, kongrenin yalnızca akademik çevrelerin değil, kamu yönetiminin ve sağlık politikalarının da yakından takip ettiği bir organizasyon olduğunu ortaya koyuyor.

4207 Sayılı Kanunun 30 Yılı Masaya Yatırılacak

Kongrenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise “Türkiye’de Tütün Kontrolünün 30 Yılı (1996-2026)” başlıklı açılış konferansı olacak.

Bu oturumda;

* Ahmet Feyzi İnceöz
* Prof. Dr. Recep Akdağ
* Prof. Dr. Cevdet Erdöl
* Şuayıp Birinci

Türkiye’nin tütünle mücadele serüvenini farklı yönleriyle değerlendirecek.

Özellikle Prof. Dr. Cevdet Erdöl’ün “4207 Sayılı Kanunda Yapılan Değişiklikler” başlıklı sunumu dikkat çekiyor. Türkiye’nin tütün kontrolü mevzuatının gelişim sürecini ele alacak sunumun, yeni dönemde atılabilecek adımlara da ışık tutması bekleniyor.

Elektronik Sigara ve Puff Alarmı

Kongrede en yoğun tartışılması beklenen konuların başında elektronik sigaralar ve yeni nesil nikotin ürünleri geliyor.

Bilimsel program incelendiğinde;

* Elektronik sigara kullanımındaki artış,
* Puff cihazları,
* Isıtılmış tütün ürünleri,
* Sosyal medya üzerinden yürütülen pazarlama faaliyetleri,
* Gençlerin hedef alınması,
* Dijital bağımlılık ve nikotin ilişkisi

gibi başlıkların birçok farklı oturumda ele alınacağı görülüyor.

Uzmanlar, geleneksel sigara kullanımında elde edilen başarıların yeni nesil ürünler nedeniyle risk altına girebileceğine dikkat çekiyor.

Tütün Endüstrisinin Yeni Stratejileri Tartışılacak

Kongrede yalnızca sağlık etkileri değil, tütün endüstrisinin değişen yöntemleri de mercek altına alınacak.

“Tütün Kontrolü, Medya ve Savunuculuk” ile “Dijital Çağda Tütün/Nikotin Endüstrisi” başlıklı oturumlarda;

* Sosyal medya stratejileri,
* Dijital reklamlar,
* Endüstri denormalizasyonu,
* Gençlerin hedeflenmesi,
* Yapay zekâ destekli mücadele yöntemleri

gibi güncel konular tartışılacak.

Tütün Artık Sadece Sağlık Sorunu Olarak Görülmüyor

Programın dikkat çeken yönlerinden biri de tütün konusunun yalnızca sigara içme davranışı üzerinden ele alınmaması.

Kongrede;

* Tütün ekonomisi,
* Tütün ve çevre,
* İklim krizi,
* Kanserler,
* Kalp damar hastalıkları,
* Diyabet,
* Obezite,
* Ruh sağlığı,
* Gençlik politikaları,
* Hukuki süreçler

gibi çok farklı alanlarda oturumlar düzenlenecek.

Bu yaklaşım, tütün kullanımının artık yalnızca bireysel bir tercih değil; ekonomik, çevresel ve toplumsal sonuçları bulunan geniş ölçekli bir halk sağlığı problemi olarak değerlendirildiğini gösteriyor.

Mustafa Necmi İlhan ve Nazmi Bilir’in Mesajları Yakından Takip Edilecek

Kongrede Prof. Dr. Mustafa Necmi İlhan’ın başkanlık edeceği “Tütün, Çevre ve İklim Krizi” oturumu da dikkat çeken bölümler arasında yer alıyor. Oturumda tütün tarımının çevresel etkileri, su tüketimi ve izmarit kirliliği gibi başlıklar ele alınacak.

Kongrenin son günü ise tamamen gençlere ayrılacak.

Prof. Dr. Nazmi Bilir, Prof. Dr. Yasemin Açık ve Prof. Dr. Toker Ergüder’in yer alacağı oturumlarda gençlerin tütün kontrolü politikalarına katılımı, eğitim süreçleri ve gelecek nesillerin korunması konuşulacak.

Elazığ Bildirgesi Beklentisi

Kongrenin sonunda yayımlanması beklenen “Elazığ Bildirgesi”nin, Türkiye’nin yeni tütün kontrolü vizyonunu ortaya koyan önemli bir belge olması bekleniyor.

Özellikle elektronik sigara ve nikotin ürünlerine yönelik düzenlemeler, gençlerin korunması, denetimlerin artırılması ve sigara bırakma hizmetlerinin yaygınlaştırılması konusunda yeni önerilerin bildirgede yer alabileceği ifade ediliyor.

Tütünsüz Türkiye İçin Yeni Bir Başlangıç

Uzmanlara göre Elazığ’da yapılacak bu buluşma yalnızca son 30 yılın muhasebesini yapmayacak.

Aynı zamanda elektronik sigaradan nikotin poşetlerine kadar uzanan yeni bağımlılık araçlarına karşı Türkiye’nin önümüzdeki 30 yıllık mücadele stratejisinin de temelini oluşturacak.

Bu nedenle gözler şimdi Elazığ’da.

Türkiye’nin tütünsüz ve nikotinsiz gelecek hedefi için yeni yol haritasının bu kongreden çıkması bekleniyor.

Haberlere göre Amedspor, sözleşme durumu nedeniyle yaz döneminde boşa çıkma ihtimali bulunan Bissouma’yı yakından izliyor. Oyuncunun Tottenham ile mevcut kontratının 30 Haziran 2026’da sona erdiği bilgisi de transfer söylentisini daha görünür hale getirdi.

Kulisin çıkış noktası ne?

Bu dosyada dikkat çeken nokta, kulisin büyük ölçüde tek merkezden, yani Schira’nın paylaşımından yayılmış olması. Ardından Türkiye’de çok sayıda spor mecrası haberi servis etti. Yani şu aşamada konuşulan şey, birden fazla bağımsız yabancı kaynağın üst üste doğruladığı güçlü bir süreçten çok, hızlı yayılan bir transfer kulisi görüntüsü veriyor.

Amedspor cephesinden resmi açıklama var mı?

Şu ana kadar Amedspor’dan, Yves Bissouma ismine dair açık ve doğrudan bir resmi doğrulama görülmedi. Bu yüzden dosyayı “bitti”, “imza an meselesi” ya da “kesin transfer” diliyle okumak için erken. Ortada dikkat çekici bir kulis var, fakat kulübün resmen masaya oturduğunu doğrulayan net açıklama henüz yok.

Neden bu kadar ses getirdi?

Çünkü Bissouma sıradan bir isim değil. Premier Lig tecrübesi, fizik gücü ve merkez orta sahadaki sert oyunu nedeniyle Avrupa futbolunda bilinen bir profil. Amedspor’un böyle bir isimle anılması bile kulübün yeni sezonda nasıl bir vitrin hedeflediğine dair güçlü bir işaret olarak okunuyor. Süper Lig’e yeni çıkan bir takım için bu ölçekte bir oyuncunun gündeme gelmesi doğal olarak büyük yankı uyandırıyor.

Dosyanın önündeki gerçek tablo

Ancak futbol romantizmi kadar ekonomik gerçekler de var. Bissouma seviyesindeki bir oyuncunun maaş yükü, imza parası ve rekabet gören pazarı düşünüldüğünde, bu tür hamleler yalnızca sportif istekle bitmiyor. Kulübün kısa süre önce transfer yasağı başlığında kamuoyunu meşgul eden dosyaları geride bırakmaya çalıştığı da biliniyor. Amedspor, o süreçte gerekli ödemenin yapıldığını ve transfer önündeki geçici engelin kaldırılacağını açıklamıştı. Bu nedenle Bissouma kulisini değerlendirirken hem sportif heyecanı hem de finansal gerçekçiligi birlikte görmek gerekiyor.

Cep telefonu kamerasıyla kaydedilen görüntülerde, ölü olduğu değerlendirilen ayının yakınında 2 kuzunun da bulunduğu görüldü. Bölgede o sırada başka kimsenin olmadığı belirtilirken, vatandaşlar yaşananları şaşkınlıkla takip etti.

Ayının ölüm nedeni henüz bilinmiyor. Olayın bir yaban hayatı saldırısı, trafik kazası, zehirlenme ya da farklı bir nedenle meydana gelip gelmediği yapılacak incelemenin ardından netlik kazanacak.

Bölgede merak konusu oldu

Görüntüler, yayla yolunu kullanan vatandaşlar arasında kısa sürede merak uyandırdı. Ayının neden öldüğü ve kuzuların olayla bağlantısının bulunup bulunmadığı konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.

Yetkililerin bölgede inceleme yapması beklenirken, vatandaşlara da yaban hayvanlarının görüldüğü alanlarda dikkatli olmaları çağrısı yapılıyor.

Birçok kişi özellikle öğle yemeğinden sonra enerji düşüklüğü yaşayabiliyor. Uzmanlar bunun tek bir nedene bağlı olmadığını, biyolojik saat, beslenme şekli ve metabolik faktörlerin birlikte rol oynadığını belirtiyor.

Özellikle karbonhidrat ve şeker ağırlıklı öğünler sonrasında kan şekeri seviyelerinde hızlı değişimler görülebiliyor. Bu durum bazı kişilerde halsizlik ve uyku hissini artırabiliyor.

Her zaman normal kabul edilmeyebilir

Ara sıra yaşanan uyku hali çoğu zaman endişe verici değildir. Ancak her öğünden sonra tekrarlayan, günlük yaşamı etkileyen veya iş performansını düşüren durumlar değerlendirilmelidir.

Uzmanlara göre sürekli tekrarlayan yemek sonrası halsizlik bazen insülin direnci, diyabet öncesi dönem veya kan şekeri kontrolüyle ilgili sorunlarla ilişkili olabilir.

Hangi belirtiler dikkat çekmeli?

Yemek sonrası uyku haline aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa doktora başvurulması gerekebilir:

• Aşırı susama
• Sık idrara çıkma
• Ani açlık hissi
• Konsantrasyon güçlüğü
• Sürekli yorgunluk
• Nedensiz kilo değişiklikleri

Bu belirtiler tek başına tanı koydurmasa da metabolik değerlendirme gerektirebilir.

Öğün içeriği önemli

Beslenme uzmanları özellikle yüksek şekerli içecekler, beyaz unlu ürünler ve aşırı büyük porsiyonların yemek sonrası enerji düşüşünü artırabileceğini belirtiyor.

Protein, lif ve sağlıklı yağların dengeli tüketildiği öğünlerde bu etkinin daha az görülebildiği ifade ediliyor.

Uykusuzluk da tabloyu ağırlaştırabiliyor

Gece yetersiz uyuyan kişilerde gün içindeki doğal biyolojik yorgunluk daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle yemek sonrası uyku hali bazen beslenmeden çok uyku kalitesiyle ilişkili olabiliyor.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Yemekten sonra oluşan uyku hali günlük yaşamı etkiliyorsa, uzun süredir devam ediyorsa veya başka belirtiler eşlik ediyorsa aile hekimi ya da iç hastalıkları uzmanına başvurulması öneriliyor.

Basit bir halsizlik gibi görünen bu durum bazen altta yatan metabolik bir sorunun ilk işareti olabiliyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: