Güneşten korunmanın en önemli yollarından biri güneş kremi kullanmak olsa da uzmanlar bunun tek başına tam koruma sağlamadığını belirtiyor. Geniş kenarlı şapka, UV korumalı güneş gözlüğü, koruyucu kıyafetler ve özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde gölgede kalmak da cilt sağlığını korumanın önemli parçaları arasında yer alıyor.

1. En yüksek SPF her zaman daha iyi anlamına gelmiyor

Uzmanlara göre günlük yaşamda geniş spektrumlu SPF 30 güneş kremleri çoğu kişi için yeterli koruma sağlayabiliyor. Uzun süre dışarıda kalınacak, denize girilecek veya yoğun güneş altında çalışılacak durumlarda ise SPF 50 ve üzeri ürünler tercih edilebiliyor. Asıl önemli olan ise ürünün doğru miktarda uygulanması ve düzenli aralıklarla yenilenmesi.

2. Güneş kremini sadece plajda kullanmak büyük hata

Ultraviyole ışınları yalnızca tatilde değil; yürüyüşte, araç kullanırken veya günlük dış mekân aktivitelerinde de cilde zarar verebiliyor. Dermatoloji uzmanları güneş koruyucunun yaz kış, bulutlu günlerde bile günlük bakım rutininin bir parçası olması gerektiğini belirtiyor.

3. Bir kez sürmek tüm gün korumuyor

Uzmanların en sık karşılaştığı yanlışlardan biri de güneş kreminin sabah sürülüp gün boyu yenilenmemesi. Terleme, yüzme ve havluyla kurulanma sonrasında koruyucu etkinlik azalıyor. Bu nedenle güneş kreminin yaklaşık iki saatte bir, ayrıca yüzme ve yoğun terleme sonrasında yeniden uygulanması öneriliyor.

4. Yeterli miktarda kullanılmıyor

Araştırmalar, insanların büyük bölümünün önerilen miktarın çok altında güneş kremi kullandığını gösteriyor. Yüz ve boyun için yaklaşık iki parmak uzunluğunda, tüm vücut için ise yaklaşık bir avuç dolusu ürün öneriliyor. Daha az uygulama, etikette belirtilen SPF korumasının önemli ölçüde azalmasına neden olabiliyor.

5. Düzenli kullanım cilt kanseri riskini azaltabiliyor

Bilimsel çalışmalar, düzenli güneş kremi kullanımının ultraviyole ışınlarının neden olduğu DNA hasarını azaltarak cilt kanseri riskini düşürmeye yardımcı olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlar, sosyal medyada zaman zaman dolaşıma giren “güneş kremi zararlıdır” veya “cilt kanserine neden olur” iddialarının bilimsel kanıtlarla desteklenmediğini vurguluyor.

Uzmanlara göre doğru ürün seçimi kadar doğru kullanım alışkanlığı da büyük önem taşıyor. Düzenli ve bilinçli güneşten korunma, hem erken cilt yaşlanmasını yavaşlatıyor hem de uzun vadede cilt kanseri riskinin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Kaynaklar:

• New Scientist
• Skin Cancer Foundation
• American Academy of Dermatology (AAD)
• World Health Organization (WHO)
• U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
• Cancer Research UK
• National Health Service (NHS)
• American Cancer Society
• Journal of the American Academy of Dermatology (JAAD)

Kas krampları ve zorlanmalar

Bacak ağrısının en yaygın nedenleri arasında kas krampları, kas zorlanmaları ve küçük lif yırtıkları bulunuyor. Yoğun egzersiz, yetersiz sıvı tüketimi, uzun süre aynı pozisyonda kalmak veya kasların aşırı kullanılması özellikle baldır bölgesinde ani ve keskin ağrıya neden olabiliyor.

Kramplar genellikle birkaç saniye veya dakika içinde geçse de sık tekrarlaması durumunda kullanılan ilaçların, sıvı-elektrolit dengesinin ve altta yatan hastalıkların değerlendirilmesi gerekebiliyor.

Siyatik ağrısı bacağa yayılabilir

Bel bölgesindeki sinirlerin baskı altında kalması, kalçadan başlayarak bacağın arka kısmına doğru yayılan ağrıya yol açabiliyor. Siyatik olarak bilinen bu durumda ağrıya yanma, karıncalanma, uyuşma veya kas güçsüzlüğü eşlik edebiliyor.

Uzun süre oturmak, ağır kaldırmak veya ani hareketler şikâyetleri artırabiliyor. İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik, iki bacakta birden güç kaybı ya da genital bölgede uyuşma gelişmesi ise acil değerlendirme gerektiriyor.

Damar daralması yürürken ağrı yapabilir

Bacak damarlarında yağlı birikintiler nedeniyle daralma gelişmesi, kaslara yeterli kan ulaşmasını engelleyebiliyor. Periferik arter hastalığı adı verilen bu durumda ağrı çoğunlukla yürürken ortaya çıkıyor ve dinlenince azalıyor.

Özellikle sigara kullanan, diyabeti, yüksek tansiyonu veya yüksek kolesterolü bulunan kişilerde risk artıyor. Ayakta soğukluk, solukluk, iyileşmeyen yaralar ve nabzın zayıflaması da dolaşım bozukluğuna işaret edebiliyor.

Tek taraflı şişlik ve ağrı pıhtı belirtisi olabilir

Bacağın derin toplardamarlarında pıhtı oluşması, derin ven trombozu olarak tanımlanıyor. Genellikle tek bacakta görülen ani şişlik, baldır ağrısı, sıcaklık artışı ve ciltte kızarıklık veya morarma önemli belirtiler arasında yer alıyor.

Uzun yolculuklar, uzun süre hareketsiz kalmak, yakın zamanda ameliyat geçirmek, gebelik, bazı kanser türleri ve pıhtılaşma eğilimini artıran hastalıklar riski yükseltebiliyor. Pıhtının akciğere ulaşması nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya kanlı öksürük gibi hayati tehlike taşıyan belirtilere neden olabiliyor.

Varis ve toplardamar yetmezliği

Toplardamar kapakçıklarının yeterince çalışmaması kanın bacaklarda göllenmesine yol açabiliyor. Bu durumda özellikle günün ilerleyen saatlerinde ağırlık hissi, zonklama, kaşıntı, şişlik ve gece krampları görülebiliyor.

Uzun süre oturmak veya ayakta durmak yakınmaları artırırken bacakları yukarı kaldırmak geçici rahatlama sağlayabiliyor. İlerlemiş vakalarda cilt renginde koyulaşma ve ayak bileği çevresinde yaralar gelişebiliyor.

Eklem ve tendon sorunları

Diz veya kalça kireçlenmesi, menisküs yaralanmaları, tendon iltihabı ve bağ hasarları da bacağın farklı bölgelerinde ağrı oluşturabiliyor. Ağrının hareketle artması, eklemde şişlik, sertlik, takılma veya hareket kısıtlılığı görülmesi ortopedik değerlendirme gerektirebiliyor.

Diz arkasında oluşan Baker kisti ise gerginlik, şişlik ve baldır bölgesine yayılan ağrıya neden olabiliyor. Kistin yırtılması durumunda belirtiler damar pıhtısıyla karışabileceğinden kesin tanı için muayene gerekiyor.

Sinir hasarı ve vitamin eksiklikleri

Diyabet başta olmak üzere bazı hastalıklar çevresel sinirlerde hasara yol açabiliyor. Periferik nöropati olarak adlandırılan bu tabloda yanma, batma, elektriklenme, uyuşma ve gece artan ağrı görülebiliyor.

B12 vitamini eksikliği, bazı ilaçlar, aşırı alkol tüketimi ve kimi metabolik hastalıklar da sinir kaynaklı yakınmalara neden olabiliyor. Belirtilerin yalnızca ağrı kesiciyle bastırılması yerine altta yatan nedenin belirlenmesi önem taşıyor.

Bacak ağrısında ne zaman doktora başvurulmalı?

Ağrının birkaç gün içinde azalmaması, giderek şiddetlenmesi, yürüme sırasında sürekli tekrarlaması veya günlük hareketleri engellemesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.

Tek bacakta aniden gelişen şişlik ve sıcaklık artışı, travma sonrası üzerine basamama, ayağın soğuması veya soluklaşması, belirgin kas güçsüzlüğü ve iyileşmeyen yaralar gecikmeden değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında bulunuyor.

Bacak ağrısıyla birlikte nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma hissi veya kanlı öksürük ortaya çıkması halinde ise acil yardım çağrılması gerekiyor.

Kaynak:

* Mayo Clinic (Periferik arter hastalığı, varis, meralgia parestetika)
* Cleveland Clinic (Siyatik)
* National Heart, Lung, and Blood Institute (Derin ven trombozu)
* American Academy of Orthopaedic Surgeons (Kas zorlanmaları, stres kırıkları, shin splints)
* Arthritis Foundation (Artrit)

Kenan Haroun’un Trabzonspor’da forma giymeye istekli olduğu ve Türkiye’ye transfer seçeneğine olumlu yaklaştığı konuşuluyor. Genç oyuncunun fizik gücü, top taşıma becerisi ve merkez orta sahadaki çok yönlü yapısı nedeniyle scout ekibinin dikkatini çektiği belirtiliyor.

Trabzonspor’un orta saha planlamasında Kenan Haroun’un yanı sıra Yunus Emre Konak ve Mithat Pala gibi yerli statüsünde değerlendirilebilecek isimleri de takip ettiği ifade ediliyor. Yönetimin yaş, maliyet ve gelişim potansiyeline göre listedeki adayları daraltması bekleniyor.

Kenan Haroun transferiyle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı. Ancak oyuncunun bordo-mavili takıma sıcak bakması, Trabzonspor’un görüşmelerdeki en önemli avantajlarından biri olarak gösteriliyor.

88 yaşındaki Fatma Yazıcı’nın geçtiğimiz pazar günü hayatını kaybetmesinin ardından, 93 yaşındaki eşi Sırrı Yazıcı da eşinin yokluğuna daha fazla dayanamadı. Pazartesi günü eşini son yolculuğuna uğurlayan Sırrı Yazıcı, cenaze töreninin ardından fenalaşarak Ordu Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Sırrı Yazıcı, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.

Ömürlerinin büyük bölümünü birlikte geçiren Yazıcı çiftinin peş peşe yaşanan vefatları, ailesi, yakınları ve onları tanıyan vatandaşlar arasında derin üzüntüye neden oldu. İlçede uzun yıllardır tanınan çiftin hikâyesi, sevgi ve hayat arkadaşlığının unutulmaz örneklerinden biri olarak hafızalarda yer etti.

Hastanede son dönemde sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik atılan adımların ardından, kamuoyunda mevcut Başhekim Op. Dr. Hasan Ergenç’in görevine devam etmesi yönünde beklentilerin bulunduğu belirtiliyor. Özellikle hastaneden hizmet alan vatandaşlar ile bazı sağlık çalışanlarının, yönetimde istikrarın korunmasının sağlık hizmetlerinin sürekliliği açısından önemli olduğu görüşünü dile getirdiği ifade ediliyor.

Kentte konuşulan değerlendirmelerde, son yıllarda hayata geçirilen hizmetler, poliklinik kapasitesindeki artış ve hastane yönetimindeki koordinasyonun devam etmesi gerektiği yönünde görüşlerin öne çıktığı aktarılıyor. Bu nedenle birçok kişinin, mevcut başhekimin görevine devam etmesini istediği ifade ediliyor.

Öte yandan, başhekimlik görevine ilişkin henüz Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanmış resmi bir atama ya da görev değişikliği kararı bulunmuyor. Sürecin önümüzdeki günlerde netlik kazanması beklenirken, nihai kararın Bakanlığın değerlendirmesi doğrultusunda şekilleneceği belirtiliyor.

Gazimağusa’da görev yapan polis memuru Mustafa Paşa’nın ani ölümü, ailesi, meslektaşları ve sevenlerini yasa boğdu.

Edinilen bilgilere göre, 41 yaşındaki Mustafa Paşa’ya uzun süre ulaşamayan eşi, telefonlarına yanıt alamaması üzerine komşularından yardım istedi. Paşa’ya ait aracın evin önünde bulunduğunun görülmesi üzerine durum yetkililere bildirildi.

Kapının açılmasının ardından eve girenler, Mustafa Paşa’yı koridorda hareketsiz halde buldu. Olay yerine çağrılan sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Paşa’nın yaşamını yitirdiği belirlendi.

Polis ekipleri evde ve çevresinde inceleme gerçekleştirirken, Mustafa Paşa’nın kesin ölüm nedeninin yapılacak otopsi ve incelemelerin ardından netleşeceği bildirildi.

Çevresinde sevilen ve saygı duyulan bir isim olarak tanınan Mustafa Paşa’nın vefatı, polis teşkilatında ve Gazimağusa’da büyük üzüntüye neden oldu.

Hücumun kanatlarında ve on numara pozisyonunda görev yapabilen 20 yaşındaki Arjantinli oyuncu için ilk temasların kurulduğu belirtiliyor. Portekiz kulübünün genç yeteneği kiralama formülüne sıcak bakmasının ardından, Trabzonspor yönetiminin oyuncunun transfer şartlarını sorduğu iddia edildi. Kulübe yakın çevrelerden sızan bilgilere göre, teknik heyetin onayının ardından oyuncunun video analiz talebiyle scout listesinde öncelikli sıralara çekildiği kulislerde konuşuluyor.

Transfer gündemindeki öncelikli isimler Salih Uçan ve Berkan Kutlu olarak öne çıkıyor. Berkan Kutlu’nun yurt dışı seçeneğini değerlendirmesi nedeniyle bu dosyanın zorlaştığı, şartların uygun hale gelmesi durumunda Salih Uçan için görüşmelerin ilerleyebileceği konuşuluyor.

Kocaelispor’un alternatif listesinde ise Süper Lig tecrübesi bulunan Soner Dikmen ile gelişime açık orta saha oyuncusu Burak İnce profillerinin yer alabileceği değerlendiriliyor. Yönetimin maaş beklentisi, bonservis şartları ve teknik heyetin raporuna göre listesini daraltması bekleniyor.

Transferlerle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı. Kocaelispor’un orta sahaya liderlik edebilecek bir yerli oyuncu kazandırmak için temaslarını sürdürdüğü ifade ediliyor.

En sık görülen belirti yeni gelişen bir meme kitlesi olsa da, memede ya da koltuk altında şişlik, ciltte portakal kabuğu görünümünü andıran kalınlaşma, meme ucunun içe doğru çekilmesi, meme ucundan kanlı veya kendiliğinden gelen akıntı, memenin şekil veya boyutunda belirgin değişiklikler ile açıklanamayan kalıcı ağrı da değerlendirilmesi gereken önemli uyarılar arasında yer alıyor.

Uzmanlar özellikle şu daha az bilinen belirtilere dikkat çekiyor:

• Meme derisinde kızarıklık veya kalınlaşma
• Portakal kabuğu görünümünde cilt değişiklikleri
• Meme ucunun içe dönmesi veya şeklinin değişmesi
• Meme ucunda pullanma, kabuklanma ya da yara
• Kendiliğinden gelişen kanlı veya berrak akıntı
• Koltuk altında açıklanamayan şişlik
• Tek memede belirgin boyut veya şekil değişikliği

Bununla birlikte, bu belirtilerin görülmesi her zaman meme kanseri anlamına gelmiyor. Kistler, enfeksiyonlar, hormonal değişiklikler ve iyi huylu meme hastalıkları da benzer yakınmalara neden olabiliyor. Kesin tanı için fizik muayene, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde biyopsi yapılması gerekiyor.

Uzmanlar, erken evrede meme kanserinin çoğu zaman hiçbir belirti vermeyebileceğini de vurguluyor. Bu nedenle yaş ve risk durumuna uygun mamografi taramalarının aksatılmaması, kişilerin kendi meme yapısını tanıması ve yeni gelişen değişiklikleri gecikmeden sağlık kuruluşuna bildirmesi erken tanı şansını artırıyor.

Savunma hattında yerli çözüm arayışı güç kazanırken Ahmetcan Kaplan, Cenk Özkaçar ve Adil Demirbağ isimlerinin değerlendirilen profiller arasında bulunduğu konuşuluyor. Yabancı seçenekler içinde ise fizik gücü ve atletizmiyle öne çıkan Oumar Solet dikkat çekiyor.

Trabzonspor’un özellikle sol ayağını kullanabilen, geriden oyun kurabilen ve savunmanın farklı bölgelerinde görev yapabilecek bir oyuncu istediği ifade ediliyor. Yönetimin mali şartlar, yabancı kontenjanı ve teknik heyetin son raporuna göre listedeki isimleri daraltması bekleniyor.

Transfer süreciyle ilgili henüz resmi açıklama yapılmadı. Bordo-mavililerin Batagov’un dönüş takvimini gördükten sonra stoper operasyonunu hızlandırabileceği belirtiliyor.

Eve giren ekipler, Aytaç Erdoğan ile 8,5 aylık hamile olduğu belirtilen eşi Gül Erdoğan’ı silahla vurulmuş halde buldu. Sağlık görevlilerinin yaptığı incelemede çiftin olay yerinde yaşamını yitirdiği belirlendi. Anne karnındaki bebeğin de kurtarılamadığı açıklandı.

Soruşturma çok yönlü sürüyor

Los Angeles Polis Departmanı (LAPD), olayın kesin nedeninin henüz netleşmediğini bildirdi. İlk değerlendirmelerde olayın cinayet ve failin ölümü ihtimali dahil çeşitli senaryolar üzerinde durulduğu belirtilirken, yetkililer nihai sonucun adli tıp raporları ile kriminal incelemelerin tamamlanmasının ardından ortaya çıkacağını vurguladı.

Olay yerinde uzun süre delil toplama çalışması yapan ekipler, silahın incelenmesi, dijital kayıtlar ve çiftin son dönemdeki iletişim trafiği dahil birçok başlıkta araştırmalarını sürdürüyor.

Mahallede büyük üzüntü

Komşuların ifadelerine göre çift, kısa süre önce dünyaya gelmesi beklenen bebekleri için bir kutlama organizasyonu düzenlemişti. Yaşanan trajedi, mahallede ve ABD’deki Türk toplumu arasında büyük üzüntüye neden oldu.

Başkonsolosluk süreci takip ediyor

Olayın ardından Türkiye’nin Los Angeles Başkonsolosluğu’nun da gelişmeleri yakından izlediği öğrenildi. Yetkililer, soruşturmaya katkı sağlayabilecek bilgiye sahip kişilerin emniyet birimleriyle iletişime geçmesini istedi.

Soruşturma devam ederken polis, olayın kesin nedeni ve sorumluluğuna ilişkin resmi açıklamanın delil incelemeleri tamamlandıktan sonra yapılacağını bildirdi.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi, multipl miyelom tedavisinde kullanılan Sarclisa’nın deri altına uygulanan yeni formuna onay verdi. Sarclisa Escena adıyla kullanıma sunulacak tedavi, hastanın vücuduna takılan otomatik bir enjektör aracılığıyla uygulanabilecek.

Karar, kanser tedavisinin giyilebilir bir enjektör sistemiyle uygulanmasına yönelik FDA tarafından verilen ilk onay olması nedeniyle dikkat çekiyor. Yeni sistemin uzun süren damar içi uygulamalara alternatif oluşturarak hastaların hastanede geçirdiği süreyi azaltması bekleniyor.

Sarclisa Escena nedir?

Sarclisa Escena’nın etken maddesi isatuximab-irfc olarak açıklandı. İlaç, multipl miyelom hücrelerinin yüzeyinde bulunan CD38 adlı proteini hedefleyen bir monoklonal antikor olarak kullanılıyor.

Isatuximab, kanser hücrelerine bağlanarak bağışıklık sisteminin bu hücreleri tanımasına ve ortadan kaldırmasına yardımcı oluyor. Tedavi tek başına değil, hastalığın evresine ve önceki tedavilere göre farklı standart ilaç kombinasyonlarıyla birlikte uygulanıyor.

Giyilebilir kanser ilacı enjektörü nasıl çalışıyor?

Sarclisa Escena, CirCLIQ adı verilen giyilebilir enjeksiyon sistemiyle hastanın derisine yerleştiriliyor. Sistem, 1.400 miligramlık sabit ilaç dozunu otomatik olarak deri altına veriyor.

Cihazda geri çekilebilir ince bir iğne bulunuyor. Uygulamanın başlamasının ardından ilaç sağlık personelinin sürekli olarak enjektöre baskı uygulamasına gerek kalmadan hastaya aktarılıyor.

Tedavi gerektiğinde sağlık çalışanı tarafından manuel deri altı enjeksiyon sistemiyle de uygulanabilecek.

Tedavi süresi üç saatten 13 dakikaya düşüyor

Sarclisa’nın mevcut damar içi formunun uygulanması bazı hastalarda üç saate kadar sürebiliyor. Giyilebilir sistemle yapılan deri altı uygulamanın ortanca süresi ise yaklaşık 13 dakika olarak bildirildi.

Bu fark, düzenli aralıklarla tedavi alan multipl miyelom hastalarının hastanede geçirdiği zamanı önemli ölçüde azaltabilir.

Yeni yöntemin infüzyon koltuklarının kullanımını azaltması, onkoloji merkezlerindeki hasta akışını hızlandırması ve sağlık personelinin iş yükünü hafifletmesi de bekleniyor.

Giyilebilir Sarclisa hangi hastalar için onaylandı?

FDA onayı, Sarclisa’nın damar içi formu için geçerli olan üç multipl miyelom kullanım alanını kapsıyor.

Tedavi;

pomalidomid ve deksametazonla birlikte, daha önce lenalidomid ve proteazom inhibitörü içeren en az bir tedavi alan erişkinlerde,

karfilzomib ve deksametazonla birlikte, daha önce bir ila üç tedavi basamağı uygulanan nüks etmiş veya tedaviye dirençli hastalarda,

bortezomib, lenalidomid ve deksametazonla birlikte, yeni tanı alan ancak otolog kök hücre nakline uygun olmayan erişkin hastalarda kullanılabilecek.

Her hasta giyilebilir enjektörlü tedavi için uygun olmayabilir. Tedavi kararı hastalığın evresi, önceki tedaviler, hastanın genel durumu ve eşlik eden sağlık sorunları dikkate alınarak hematoloji uzmanı tarafından verilecek.

FDA onayı hangi klinik çalışmaya dayanıyor?

Onayın temelini 531 multipl miyelom hastasının katıldığı IRAKLIA adlı Faz III çalışma oluşturdu.

Araştırmada hastalar iki gruba ayrıldı. Bir gruba Sarclisa giyilebilir sistemle deri altından, diğer gruba ise damar yoluyla uygulandı. Her iki grupta da ilaç pomalidomid ve deksametazonla birlikte kullanıldı.

Giyilebilir enjektör grubunda objektif yanıt oranı yüzde 71,1 olarak ölçüldü. Damar içi tedavi grubunda ise bu oran yüzde 70,5 oldu.

Sonuçlar, deri altı uygulamanın etkinlik bakımından damar içi tedaviden daha düşük olmadığını gösterdi.

Uygulamaya bağlı reaksiyonlar azaldı

IRAKLIA çalışmasında damar içi Sarclisa alan hastaların yüzde 25’inde sistemik uygulama reaksiyonları görüldü.

Deri altı Sarclisa alan grupta ise bu oran yüzde 1,5 olarak bildirildi. Giyilebilir enjektörle yapılan 5 bin 145 uygulamanın yüzde 0,4’ünde enjeksiyon bölgesi reaksiyonu görüldü.

Enjeksiyon bölgesindeki reaksiyonların neredeyse tamamı hafif düzeyde gerçekleşti. Çalışmada daha önce bilinmeyen yeni bir güvenlilik sorunu belirlenmedi.

Sarclisa’nın yan etkileri nelerdir?

FDA tarafından açıklanan ürün bilgilerinde en sık görülen yan etkiler arasında üst solunum yolu enfeksiyonu, yorgunluk, zatürre, kas-iskelet sistemi ağrısı ve ishal yer aldı.

Tedavi sırasında beyaz kan hücreleri, nötrofil, lenfosit, trombosit ve hemoglobin düzeylerinde azalma görülebiliyor.

Ürün bilgilerinde ayrıca ciddi alerjik reaksiyonlar, enfeksiyonlar, ikincil kanserler, bazı laboratuvar testlerinde etkileşim ve anne karnındaki bebeğe zarar verme riskiyle ilgili uyarılar bulunuyor.

Hastaların tedavi öncesinde ve tedavi süresince kan değerleri ile enfeksiyon belirtileri açısından takip edilmesi gerekiyor.

Multipl miyelom nedir?

Multipl miyelom, kemik iliğinde bulunan plazma hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir kan kanseri olarak biliniyor.

Hastalık kemik ağrısı, kansızlık, böbrek fonksiyonlarında bozulma, yüksek kalsiyum düzeyi ve enfeksiyonlara yatkınlık gibi sorunlara neden olabiliyor.

Tedavide ilaç kombinasyonları, hedefe yönelik antikorlar, immünoterapiler ve uygun hastalarda kök hücre nakli kullanılabiliyor. Hastalığın tekrarlayabilmesi nedeniyle bazı hastaların uzun süreli ve tekrarlanan tedavi alması gerekiyor.

Yeni sistem hastanelerde neyi değiştirebilir?

Giyilebilir enjektör, ilacın etkin maddesini değiştirmiyor. Yenilik, tedavinin hastaya nasıl uygulandığı konusunda ortaya çıkıyor.

Damar içi tedaviler hastanın damar yolu açılması, infüzyon koltuğunda beklemesi ve sağlık personeli tarafından uzun süre takip edilmesini gerektirebiliyor.

Yaklaşık 13 dakikalık otomatik deri altı uygulama sayesinde hastane içindeki tedavi süresi kısalabilir. Hemşireler de manuel enjeksiyon sırasında enjektöre dakikalarca baskı uygulamak zorunda kalmayabilir.

Bununla birlikte sistemin hastane dışındaki ortamlarda veya hastanın evinde kullanılabileceğine ilişkin bir FDA onayı bulunmuyor. Uygulama şekli ve takip koşulları ruhsat bilgilerine göre yürütülecek.

Sarclisa Escena Türkiye’de kullanılacak mı?

FDA onayı yalnızca ABD için geçerli. Sarclisa Escena’nın Türkiye’de kullanılabilmesi için üretici şirketin TİTCK’ye başvurması ve Türkiye ruhsat sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Ürünün Avrupa Birliği’nde de onaylanmış olması, Türkiye ruhsat başvurusu ihtimalini güçlendirebilir. Ancak Türkiye’ye geliş tarihi, fiyatı ve SGK geri ödeme durumu konusunda henüz kesin bir açıklama bulunmuyor.

Tedavinin Türkiye’de ruhsat alması hâlinde öncelikle üniversite hastaneleri, şehir hastaneleri ve deneyimli hematoloji-onkoloji merkezlerinde uygulanması beklenebilir.

SGK geri ödemesi nasıl değerlendirilebilir?

Giyilebilir sistem hastanede geçirilen süreyi ve sağlık çalışanı iş yükünü azaltabilir. Buna karşılık cihaz, ilaç ve uygulama maliyetlerinin mevcut damar içi tedaviyle karşılaştırılması gerekecek.

SGK değerlendirmesinde yalnızca ilacın fiyatı değil, infüzyon koltuğu kullanımı, personel zamanı, damar yolu işlemleri ve uygulama reaksiyonları nedeniyle oluşabilecek ek maliyetler de dikkate alınabilir.

Bu nedenle yeni sistem, ilaç maliyeti yüksek olsa bile hastane işleyişi açısından farklı bir sağlık ekonomisi modeli oluşturabilir.

Onay neden önemli?

Sarclisa Escena kararı, kanser tedavilerinde yeniliğin yalnızca yeni molekül geliştirmekle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Mevcut bir etkili tedavinin daha kısa sürede ve daha az personel yüküyle uygulanabilmesi; hastaların tedavi deneyimini, onkoloji merkezlerinin kapasitesini ve sağlık sisteminin maliyetlerini etkileyebilir.

Yeni sistemin gerçek dünyadaki katkısı, tedaviye erişim, hasta memnuniyeti, uygulama güvenliği ve hastane kaynaklarının kullanımıyla ilgili veriler ortaya çıktıkça daha net anlaşılacak.

Kaynak:

ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Sarclisa Escena Onay Bildirimi, 9 Temmuz 2026. (U.S. Food and Drug Administration)

Sanofi, Sarclisa Escena ABD Onay Açıklaması, 10 Temmuz 2026. (Sanofi)

IRAKLIA Faz III Klinik Araştırması, NCT05405166.

Reuters Sağlık ve İlaç Haberleri, 10 Temmuz 2026. (Reuters)

Kâmile Şevki Mutlu: Mikroskobun Başında Türkiye’nin İlk Kadın Tıp Profesörü
Henüz öğrenciyken patoloji laboratuvarına giren, geliştirdiği “Şevki Metodu” ile uluslararası tıp literatürüne adını yazdıran Kâmile Şevki Mutlu; Türkiye’nin ilk kadın patoloji uzmanı ve ilk kadın tıp profesörü oldu. Ankara Tıp Fakültesinin kuruluşundan elektron mikroskopisinin gelişmesine kadar uzanan hayatı, Cumhuriyet’in bilimle yükselme idealinin en güçlü hikâyelerinden biriydi.
Bir Açılış Dersinden Daha Fazlası
19 Ekim 1945 sabahı Ankara’da yalnızca yeni bir fakültenin kapıları açılmıyordu. Cumhuriyet döneminde kurulan ilk tıp fakültesi, başkentte eğitim hayatına başlıyordu.
Cebeci Hastanesi Gülhane Büyük Dershanesinde düzenlenen törende Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel, devlet yöneticileri, öğretim üyeleri ve öğrenciler bulunuyordu.
Törenin ardından kürsüye bir kadın profesör çıktı.
Dersinin başlığı “Morfoloji Bilgilerinin Tıp Bilgisinde Önemi” idi. Hücrelerin ve dokuların hekimlik açısından taşıdığı anlamı anlatacaktı. Ancak kürsüdeki varlığı, verdiği bilimsel dersten çok daha büyük bir mesaj taşıyordu.
Çünkü Ankara Tıp Fakültesinin ilk dersini veren kişi, Türkiye’nin ilk kadın tıp profesörü Kâmile Şevki Mutlu’ydu.
Kadınların tıp fakültesine öğrenci olarak kabul edilmesinin üzerinden henüz yirmi üç yıl geçmişti. Bir zamanlar tıbbiyenin sıralarında bulunmaları tartışılan kadınlardan biri, artık yeni bir tıp fakültesinin kurucu profesörü olarak ders veriyordu.
Mikroskoba Yaklaşan Genç Öğrenci
Kâmile Şevki, 1906 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. İstanbul Kız Lisesini bitirdikten sonra 1924’te İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesine girdi.
Kadınların tıp eğitimine kabulü henüz çok yeniydi. Kendinden önce gelen kadın öğrenciler kapıyı aralamıştı; ancak sınıflarda, laboratuvarlarda ve hastanelerde kadınların varlığı hâlâ olağan karşılanmıyordu.
Kâmile’nin ilgisini daha öğrencilik yıllarında patoloji çekti. Hastalıkların yalnızca belirtilerini değil, hücrelerde ve dokularda bıraktığı izleri de anlamak istiyordu. Üçüncü sınıftan itibaren patoloji laboratuvarında çalışmaya başladı.
Mikroskop altında incelediği doku kesitleri onun için yalnızca renkli şekiller değildi. Her hücre, hastalığın nasıl başladığını ve insan bedenini nasıl değiştirdiğini anlatan küçük bir belgeydi.
Henüz 22 yaşındayken lenfogranülomatoz üzerine ilk bilimsel makalesini yayımladı. Daha sonra hocası Hamdi Suat Aknar ile geliştirdiği çalışması, Fransızca olarak uluslararası bir tıp dergisinde de yer aldı.
Kâmile Şevki, diplomasını almadan önce bilimsel araştırmacı kimliğini kazanmaya başlamıştı.
Hastalığın Sessiz İzlerini Okumak
1930 yılında tıp fakültesinden mezun olduğunda hangi alanda ilerleyeceğine çoktan karar vermişti. Dönemin önemli patologlarından Hamdi Suat Aknar’ın yanında asistanlığa başladı.
Patoloji, hastalığın bedende bıraktığı değişiklikleri inceler. Cerrahın ameliyatta çıkardığı bir tümör, biyopsiyle alınan küçük bir doku veya ölüm sonrasında incelenen bir organ, patolog için cevaplanması gereken sorular taşır.
Hastalık nerede başlamıştır? Hücrelerin yapısı nasıl değişmiştir? Tümör iyi huylu mudur, kötü huylu mudur? Hastanın tedavisini hangi bulgular yönlendirecektir?
Kâmile Şevki bu soruların cevaplarını ararken titizliğiyle tanındı. Onun için mikroskop altında küçük bir ayrıntının gözden kaçırılması yalnızca akademik bir hata değil, bir hastanın tanısının yanlış yönlendirilmesi anlamına gelebilirdi.
1933 yılında bilgisini geliştirmesi amacıyla Almanya’ya gönderildi. Berlin Üniversitesi Patoloji Enstitüsünde yaklaşık iki yıl çalıştı. Avrupa’daki yeni laboratuvar yöntemlerini, doku hazırlama tekniklerini ve hücrelerin kimyasal özelliklerini görünür hâle getiren boyama uygulamalarını öğrendi.
Ancak yalnızca öğrendiklerini Türkiye’ye taşıyan bir hekim olmadı. Kendi yöntemini geliştirerek adını uluslararası tıp literatürüne yazdırdı.
Tıp Literatürüne Giren “Şevki Metodu”
Böbreküstü bezleri, böbreklerin üzerinde bulunan küçük fakat hayati organlardır. Bu bezlerin iç bölümündeki kromaffin hücreler, adrenalin ve benzeri hormonların üretiminde rol oynar.
Bu hücrelerin ve hücre içindeki özel granüllerin mikroskop altında görünür hâle getirilmesi, bazı hastalıkların ve tümörlerin değerlendirilmesi açısından önem taşıyordu.
Kâmile Şevki, Berlin’de çalışırken kromaffin hücrelerin granüllerini diğer dokulardan ayırmayı sağlayan yeni bir histokimyasal teknik geliştirdi. Çalışmasını ayrıntılı gözlemler ve çizimlerle kayıt altına aldı.
1934 yılında yayımlanan bu teknik, sonraki yıllarda tıp literatüründe “Şevki Metodu” adıyla anıldı. Yöntem, özellikle böbreküstü bezinden kaynaklanan bazı tümörlerin histolojik değerlendirilmesinde kullanıldı.
Bir Türk kadın hekimin adının uluslararası bir laboratuvar yöntemiyle anılması yalnızca kişisel bir başarı değildi. Cumhuriyet’in ilk yıllarında yetişen bir bilim insanının Avrupa’ya sadece bilgi almaya değil, bilgi üretmeye de gittiğini gösteriyordu.
Türkiye’nin İlk Kadın Patoloji Uzmanı
1935’te Almanya’daki çalışmalarını tamamlayarak İstanbul’a döndü ve patoloji uzmanı unvanını aldı. Böylece Türkiye’nin ilk kadın patoloji uzmanı oldu.
Ardından Ankara Numune Hastanesine atandı. Burada patoloji laboratuvarının geliştirilmesi için çalıştı; ameliyat ve biyopsi materyallerini inceledi, tanılar koydu ve klinisyenlerle birlikte hastalıkların bilimsel değerlendirilmesine katkı sundu.
Ancak Ankara’da onu daha büyük bir görev bekliyordu.
Cumhuriyet yönetimi, başkentte yeni bir tıp fakültesi kurmak istiyordu. Ülkenin hekim sayısı yetersizdi ve modern tıp eğitiminin yalnızca İstanbul’la sınırlı kalmaması gerekiyordu.
1945’te Ankara Tıp Fakültesinin kuruluş hazırlıkları tamamlandığında, Kâmile Şevki Mutlu’dan Histoloji ve Embriyoloji Kürsüsünü kurması istendi.
O güne kadar ağırlıklı olarak patoloji alanında çalışan Kâmile Şevki, önemli bir sorumluluk üstlendi. Ders programları hazırlanacak, laboratuvarlar kurulacak, mikroskoplar ve doku örnekleri sağlanacak, öğrenciler için eğitim materyalleri oluşturulacaktı.
Hazır bir kürsünün başına geçmiyordu. Bilimsel ve akademik düzeni baştan kuruyordu.
Histoloji ve Embriyoloji Kürsüsünün kurucu başkanı olarak görevlendirilen Kâmile Şevki Mutlu, bu görevini 1976’daki emekliliğine kadar sürdürdü.
Bir Kadının Profesörlük Kürsüsündeki Anlamı
Kâmile Şevki Mutlu’nun 1945’te profesör unvanı ve yetkisiyle Histoloji ve Embriyoloji Kürsüsünün kurucu başkanlığına atanması, onu Türkiye’nin ilk kadın tıp profesörü yaptı.
Fakat bu unvanın anlamı, biyografilerde yer alan bir “ilk” olmaktan daha büyüktü.
Çünkü profesörlük yalnızca ders vermek değildi. Bilimsel bir alanı yönetmek, araştırmaların yönünü belirlemek, genç hekimler yetiştirmek ve üniversite yönetiminde söz sahibi olmak anlamına geliyordu.
Kâmile Şevki Mutlu, kadınların bilim dünyasında çoğu zaman yardımcı ya da ikinci planda görüldüğü bir dönemde kendi kürsüsünü kuran ve yöneten bir bilim insanıydı.
1951 yılında Ankara Üniversitesi Senatosuna seçildi. Üniversite yönetiminde görev alan öncü kadın akademisyenlerden biri oldu. Çoğunluğu erkeklerden oluşan akademik yönetimde yer alması, yalnızca kendi kariyeri açısından değil, ardından gelecek kadın öğretim üyeleri bakımından da önemliydi.
Onun üniversite yönetimindeki varlığı, kadınların sadece tıp okuyabileceğini değil; bilimsel kurumları yönetebileceğini ve akademik kararların alınmasında söz sahibi olabileceğini de gösteriyordu.
Türkiye’de Elektron Mikroskobuna Açılan Kapı
Kâmile Şevki Mutlu, bilimin yalnızca mevcut bilgilerle sürdürülemeyeceğinin farkındaydı. Tıp eğitiminin gelişebilmesi için yeni teknolojilerin ülkeye getirilmesi ve bu teknolojileri kullanabilecek bilim insanlarının yetiştirilmesi gerekiyordu.
Işık mikroskopları hücrelerin genel yapısını gösteriyordu. Ancak hücre içindeki çok daha küçük oluşumları ayrıntılı biçimde inceleyebilmek için elektron mikroskobuna ihtiyaç vardı.
Türkiye’nin ilk elektron mikroskobu laboratuvarı, Kâmile Şevki Mutlu’nun yönettiği Ankara Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Kürsüsü bünyesinde hizmete girdi.
Genç çalışma arkadaşlarını bu yöntemi öğrenmeleri için Avrupa’daki ve Amerika’daki merkezlere gönderdi. Kendisi de Pennsylvania Üniversitesinde çalışarak elektron mikroskopisi alanındaki gelişmeleri yakından takip etti.
Bu teknoloji sayesinde hücrelerin ve çok sayıda dokunun daha önce görülemeyen ince yapıları araştırılmaya başlandı.
Kâmile Şevki Mutlu’nun kurduğu kürsü, yalnızca öğrencilere ders verilen bir bölüm değil, yeni teknolojilerin kullanıldığı bir araştırma merkezi hâline geldi.
Bilgiyi Kitaba Dönüştürmek
O yıllarda Türkçe tıp kaynakları sınırlıydı. Öğrenciler çoğu zaman yabancı dildeki kitaplardan veya hocaların çoğaltılmış ders notlarından yararlanmak zorunda kalıyordu.
Kâmile Şevki Mutlu, mikroskop başında öğrettiği bilgileri kalıcı bir kaynağa dönüştürmek istedi.
1955 yılında Histoloji (Genel Bölüm) adlı kitabını yayımladı. Kitaptaki mikrografların tümü insan materyaline dayanıyor, konu açıklamalarının büyük bölümü bu özgün görüntüler üzerinden ilerliyordu.
Böylece öğrenciler hücre ve dokuların yapısını yalnızca ezberlemek yerine gerçek insan dokuları üzerinden inceleyebiliyordu.
Kitap, Türkiye’de histoloji eğitiminin gelişmesine katkı sağladı ve uzun yıllar tıp öğrencilerinin temel kaynaklarından biri olarak kullanıldı.
Atatürk’ün Naaşının Anıtkabir’e Nakli
1953 yılında Kâmile Şevki Mutlu’ya bilimsel sorumluluğunun yanında tarihî bir görev de verildi.
Atatürk’ün naaşı, 1938’den beri geçici olarak bulunduğu Ankara Etnografya Müzesinden Anıtkabir’e nakledilecekti. Tabutun açılması, naaşın durumunun değerlendirilmesi ve defin öncesi hazırlıkların bilimsel biçimde yürütülmesi gerekiyordu.
Kâmile Şevki Mutlu, bu işlem için oluşturulan bilimsel heyette görevlendirildi.
9 Kasım 1953’te gerçekleştirilen işlemler sırasında tabutun açılması, daha önce uygulanan tahnit işleminin değerlendirilmesi ve naaşın Anıtkabir’deki defin için hazırlanması sürecinde tıbbi sorumluluk üstlendi.
Atatürk’ün 1938’deki ilk tahnit işlemini Prof. Dr. Lütfi Aksu gerçekleştirmişti. Kâmile Şevki Mutlu’nun görevi ise 1953’teki nakil öncesi bilimsel inceleme ve hazırlık sürecine katkı sağlamaktı.
Bu tarihî görevin kendisine verilmesi, dönemin bilim dünyasında duyulan güvenin önemli bir göstergesiydi.
Titiz ve Disiplinli Bir Hoca
Öğrencileri Kâmile Şevki Mutlu’yu ciddi, titiz ve bilimsel kurallardan taviz vermeyen bir öğretim üyesi olarak hatırladı.
Mikroskobun doğru kullanılmasından preparatların korunmasına, bilimsel kavramların doğru ifade edilmesinden hekimin mesleki davranışlarına kadar her ayrıntıya önem verirdi.
Onun gözünde tıp eğitimi yalnızca bilgiyi aktarmaktan veya sınavla ölçmekten ibaret değildi. Hekimlik; dikkat, sorumluluk, disiplin ve yaşam boyu öğrenme gerektiriyordu.
Öğrencilerine, bir doktorun diplomasını aldığı gün tamamlanmış sayılmayacağını; meslek hayatı boyunca kendisini geliştirmesi ve bilgilerini yenilemesi gerektiğini anlatıyordu.
Bu yaklaşımın arkasında, bilimsel bir hatanın sonuçlarını hastaların ödeyebileceğini bilen deneyimli bir patolog vardı.
Bir Kürsüden Bilim Geleneğine
Kâmile Şevki Mutlu’nun en büyük başarılarından biri, yalnızca kendi araştırmalarını yürütmesi değil, ardından gelecek bilim insanlarını yetiştirmesiydi.
Öğrencilerini ve genç çalışma arkadaşlarını Avrupa ve Amerika’daki merkezlere gönderdi. Yeni araştırma yöntemlerini öğrenmelerini ve Türkiye’ye döndüklerinde bu bilgileri geliştirmelerini teşvik etti.
Onun kurduğu kürsüden yetişen akademisyenler, Türkiye’nin farklı üniversitelerinde histoloji ve embriyoloji alanlarının gelişmesine katkıda bulundu.
Başlangıçta birkaç mikroskop, sınırlı sayıda preparat ve büyük bir çalışma azmiyle kurulan bölüm; zamanla elektron mikroskopisi, histokimya, hücre biyolojisi ve gelişim bilimleri alanlarında araştırmalar yapan güçlü bir bilim merkezine dönüştü.
Bir bilim insanının gerçek mirası, yalnızca yayımladığı makalelerden veya taşıdığı unvanlardan oluşmaz. Gerçek miras, yetiştirdiği insanların sürdürdüğü bilimsel gelenektir.
Kâmile Şevki Mutlu’nun kurduğu akademik çizgi, ölümünden yıllar sonra da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesinde yaşamaya devam etti.
Mikroskobun Başında Tamamlanan Bir Hayat
Kâmile Şevki Mutlu, 1976 yılında emekli oldu. Ancak fakültesiyle, öğrencileriyle ve bilim dünyasıyla bağını koparmadı.
Hayatının son dönemlerinde de bilimsel toplantılara ve fakülte etkinliklerine katılmayı sürdürdü.
Öğrencilerinden aktarılan bir anıya göre Kâmile Şevki Mutlu, 2 Ekim 1987’de Ankara Tıp Fakültesinin mezuniyet törenine katılarak genç hekimlerin diplomalarını almasını izledi. Ertesi gün, 3 Ekim 1987’de Ankara’da hayatını kaybetti.
Son günlerinden birini, yıllar önce kuruluşuna emek verdiği fakültenin yeni mezunları arasında geçirmişti.
Arkasında Türkiye’nin ilk kadın patoloji uzmanı ve ilk kadın tıp profesörü unvanlarını bıraktı. Ancak onu yalnızca “ilkler” üzerinden anlatmak eksik kalır.
O, öğrenciyken bilimsel makale yayımlayan genç bir araştırmacıydı. Berlin’de kendi laboratuvar yöntemini geliştiren bir patologdu. Ankara Tıp Fakültesinin ilk dersini veren kurucu profesördü.
Yeni bir kürsü kurdu, Türkçe ders kitabı yazdı, elektron mikroskopisinin gelişmesine öncülük etti ve çok sayıda hekimin ve bilim insanının yetişmesine katkı sağladı.
Kâmile Şevki Mutlu, mikroskobun altında hücrelerin görünmeyen dünyasını incelerken Türkiye’de kadınların bilimdeki yerini de görünür hâle getirdi.
Bir zamanlar tıp fakültesine öğrenci olarak girebilmek kadınlar için mücadele gerektiriyordu.
O ise o kapıdan girmekle yetinmedi.
Kürsüsünü kurdu, ilk dersini verdi, bilimsel yöntem geliştirdi ve ardından gelecek kadın hekimlere kalıcı bir yol bıraktı.

Kocaelispor transfer gündeminde deneyimli ve yerli bir orta saha oyuncusu arayışı öne çıkarken, teknik heyetin hem 8 hem de 10 numara özellikleri gösterebilecek bir isim istediği belirtiliyor.

Kocaelispor’un İlk Tercihi Berkan Kutlu

Transfer kulislerinde yer alan bilgilere göre Kocaelispor’un orta saha listesindeki öncelikli isim Berkan Kutlu. Ancak tecrübeli futbolcunun kariyerine yurt dışında devam etmeyi değerlendirdiği öne sürülüyor.

Yeşil-siyahlı yönetimin oyuncu cephesiyle ilk şartları görüştüğü, ancak Berkan Kutlu’nun gelecek planının dosyanın seyrini belirleyeceği ifade ediliyor.

Berkan Kutlu’nun dinamizmi, savunma katkısı ve farklı orta saha rollerinde oynayabilmesi, teknik heyetin oyuncuya olumlu yaklaşmasının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Salih Uçan İçin Maliyet Hesabı Yapılıyor

Berkan Kutlu dosyasındaki belirsizlik nedeniyle Salih Uçan seçeneğinin güç kazandığı iddia ediliyor. Bonservisinin elinde bulunan deneyimli orta sahanın Kocaelispor’un teklifine sıcak yaklaşabileceği konuşuluyor.

Ancak Salih Uçan’ın maaş beklentisi ile Kocaelispor’un belirlediği bütçe arasında fark bulunduğu, yönetimin mali sınırlarını aşmadan anlaşma zemini aradığı belirtiliyor.

Kocaelispor’un iki oyuncuyu birden kadrosuna katmasından çok, Salih Uçan veya Berkan Kutlu arasında tercih yapması bekleniyor. Son kararın teknik direktörün raporu ve oyuncuların mali şartlarına göre verileceği ifade ediliyor.

Kocaelispor cephesinden iki transfer dosyasıyla ilgili resmi açıklama yapılmadı. Buna karşın orta saha operasyonunun kısa süre içinde yeşil-siyahlı kulübün en hareketli transfer başlığına dönüşebileceği belirtiliyor.

Samsunspor transfer gündeminde son saatlerin en hareketli başlığı Kevin Carlos oldu. Nice forması giyen İspanyol santrfor için satın alma opsiyonlu kiralama formülünün değerlendirildiği öne sürülüyor.

Samsunspor Kevin Carlos İçin Formülü Belirledi

Fizik gücü, ceza sahasındaki etkinliği ve hava toplarındaki başarısıyla dikkat çeken Kevin Carlos’un teknik heyetin istediği santrfor profiline uyduğu belirtiliyor.

Kırmızı-beyazlı yönetimin yüksek bonservis maliyetine girmeden transferi sonuçlandırmak amacıyla kiralama seçeneği üzerinde durduğu konuşuluyor. Oyuncunun maaş şartları ve satın alma opsiyonunun miktarı, görüşmelerin temel başlıkları arasında gösteriliyor.

Kevin Carlos transferinin gerçekleşmesi halinde Samsunspor’un hücum hattındaki rekabetin artması ve mevcut forvetlerden biriyle ilgili ayrılık dosyasının açılması beklenebilir.

Christian Makoun Dosyasında Bekleme Sürüyor

Samsunspor’un savunma transferinde takip ettiği isimlerden Christian Makoun için ise kulübünün vereceği kararın beklendiği öne sürülüyor.

Sol ayaklı stoperin hem savunmanın merkezinde hem de solunda görev yapabilmesi, teknik heyetin ilgisini çeken özelliklerden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak oyuncunun kulübünün, yerine yeni bir savunmacı almadan ayrılığa onay vermek istemediği konuşuluyor.

Samsunspor cephesinden Kevin Carlos ve Christian Makoun iddialarıyla ilgili resmi açıklama yapılmadı. Buna rağmen iki dosyanın da kırmızı-beyazlıların transfer planlamasında farklı aşamalarda takip edildiği ifade ediliyor.

Transfer kulislerinde yer alan bilgilere göre genç savunmacı, temsilcileri aracılığıyla Trabzonspor’a önerildi. Bordo-mavili yönetimin oyuncunun sözleşme şartlarını, kulübündeki durumunu ve olası transfer maliyetini incelemeye aldığı öne sürülüyor.

Trabzonspor Savunmada Yerli Formülünü Masaya Aldı

Trabzonspor’un yabancı oyuncu kontenjanını hücum ve orta saha transferlerinde kullanmak istediği, bu nedenle stoper bölgesinde yerli alternatiflere ağırlık verebileceği belirtiliyor.

Sol ayağını kullanan Cenk Özkaçar’ın hem stoper hem de savunmanın solunda görev yapabilmesi, teknik heyet açısından dikkat çekici bir avantaj olarak değerlendiriliyor. Oyuncunun Avrupa tecrübesi ve milli takım geçmişi de dosyayı öne çıkaran başlıklar arasında gösteriliyor.

Bordo-mavililerin yalnızca Cenk Özkaçar üzerinde durmadığı, savunma listesinde farklı yerli ve yabancı oyuncuların da bulunduğu ifade ediliyor. Ancak Cenk Özkaçar isminin menajer önerisinin ardından transfer masasına giren yeni adaylardan biri olduğu konuşuluyor.

Cenk Özkaçar İçin İlk Kararı Teknik Heyet Verecek

Trabzonspor’un şu aşamada oyuncu için resmi teklif hazırlamadığı, öncelikle teknik heyetin değerlendirmesinin beklendiği öne sürülüyor. Kadrodaki olası ayrılıklar ve yabancı kontenjanındaki son durumun da transfer kararında etkili olacağı belirtiliyor.

Cenk Özkaçar transfer iddiasıyla ilgili taraflardan resmi açıklama gelmedi. Buna karşın oyuncunun ismi, Trabzonspor transfer gündeminde savunma hattı için ortaya çıkan en dikkat çekici yeni dosyalardan biri haline geldi.

Eskişehir’in Mihalıççık ilçesine bağlı Narlı Mahallesi’nde meydana gelen silahlı olayda Uzman Jandarma VIII. Kademe Çavuş Mehmet Demirbaş şehit oldu.

Edinilen bilgilere göre, İbrahim Günsel isimli kişinin tüfekle çevreye ateş açtığı yönündeki ihbar üzerine bölgeye jandarma ekipleri sevk edildi. Ekiplerin olay yerine ulaşmasının ardından şüpheli ile güvenlik güçleri arasında silahlı çatışma çıktı.

Mehmet Demirbaş hastanede şehit oldu

Çatışma sırasında Uzman Jandarma VIII. Kademe Çavuş Mehmet Demirbaş, bir başka jandarma personeli ve Narlı Mahallesi Muhtarı Mutlu Şahin yaralandı.

Ağır yaralanan Mehmet Demirbaş, sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından Mihalıççık Devlet Hastanesine kaldırıldı. Demirbaş, hastanede doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamayarak şehit oldu.

Diğer yaralı jandarma personeli ile mahalle muhtarının hastanedeki tedavilerinin sürdüğü bildirildi.

Saldırgan olay yerinde hayatını kaybetti

Jandarma ekiplerine ateş açtığı öne sürülen İbrahim Günsel’in de çıkan çatışma sırasında olay yerinde hayatını kaybettiği belirtildi.

Olayın ardından Narlı Mahallesi ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde olayın bütün yönleriyle aydınlatılması amacıyla kapsamlı soruşturma başlatıldı.

Evli ve iki çocuk babasıydı

Şehit Mehmet Demirbaş’ın evli ve iki kız çocuğu babası olduğu öğrenildi. Demirbaş’ın 2017 yılından bu yana Eskişehir’de görev yaptığı belirtildi.

Şehit jandarma personelinin cenazesinin Samsun’un Terme ilçesinde düzenlenecek törenin ardından son yolculuğuna uğurlanacağı bildirildi.

İçişleri Bakanlığından başsağlığı mesajı

İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Eskişehir İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevli Mehmet Demirbaş’ın yaşanan bir olaya müdahale ettiği sırada yaralandığı ve kaldırıldığı hastanede şehit olduğu bildirildi.

Açıklamada, şehit Mehmet Demirbaş’a Allah’tan rahmet, ailesine, Jandarma Teşkilatına ve millete başsağlığı dilekleri iletildi.

Transfer kulislerinde yer alan iddialara göre Beşiktaş yönetimi, hücum organizasyonlarını yönlendirebilecek tecrübeli bir orta saha arayışını sürdürüyor. Bu kapsamda Lorenzo Pellegrini’nin isminin teknik heyetin değerlendirdiği alternatifler arasında yer aldığı belirtiliyor.

Beşiktaş Transfer Planında Orta Saha Önceliği

Siyah beyazlıların özellikle oyun kurulumuna katkı verecek, duran toplarda etkili ve lider özellikleri taşıyan bir futbolcu istediği biliniyor. İtalyan yıldızın kariyeri boyunca sergilediği performansın bu profile uyduğu değerlendirilirken, mali şartların transfer sürecindeki en önemli başlıklardan biri olduğu konuşuluyor.

İtalya’da çıkan haberlerde Beşiktaş’ın oyuncuyla ilgilendiği ve teklif sunduğu öne sürülse de, Pellegrini’nin önceliğinin Roma ile yeni sözleşme olduğu yönünde bilgiler de paylaşıldı. Henüz taraflardan resmi doğrulama gelmedi.

Gözler Beşiktaş’ın Orta Saha Hamlesinde

Beşiktaş’ın transfer döneminde birden fazla orta saha dosyasını aynı anda yürüttüğü belirtilirken, Lorenzo Pellegrini isminin de gündemde tutulduğu ifade ediliyor. Siyah beyazlı yönetimin oluşacak fırsatları değerlendirmek için temaslarını sürdürdüğü, ancak şu aşamada resmi bir anlaşmanın bulunmadığı aktarılıyor.

Transfer döneminin ilerleyen günlerinde Beşiktaş’ın orta saha planlamasında yeni gelişmeler yaşanması beklenirken, Lorenzo Pellegrini dosyası da yakından takip edilen başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.

Beşiktaş Orta Sahada Güç Arıyor

Orel Mangala, ön libero ve merkez orta saha bölgelerinde görev yapabilen çok yönlü yapısıyla öne çıkıyor. Baskı altında top kullanabilmesi, ikili mücadelelerdeki direnci ve savunma ile hücum arasındaki bağlantıyı kurabilmesi, Beşiktaş’ın aradığı orta saha profiliyle örtüşüyor.

Siyah-beyazlı teknik heyetin, orta sahada yalnızca pas kalitesi değil, fiziksel direnç ve geçiş savunmasına da önem verdiği belirtiliyor. Mangala’nın Avrupa’nın önemli liglerinde edindiği tecrübenin bu nedenle transfer dosyasını daha cazip hale getirdiği ifade ediliyor.

Orel Mangala İçin Sağlık Raporu Detayı

Beşiktaş’ın transfer değerlendirmesinde oyuncunun yaşadığı sakatlık sürecinin ardından gösterdiği performansı ve güncel sağlık durumunu ayrıntılı şekilde inceleyeceği belirtiliyor. Siyah-beyazlıların mali şartlar kadar sağlık raporunu da karar sürecinin merkezine yerleştirdiği öne sürülüyor.

Orel Mangala transferiyle ilgili henüz Beşiktaş veya Lyon cephesinden resmi bir açıklama yapılmadı. Taraflardan doğrulama gelmezken, satın alma opsiyonlu kiralama seçeneğinin şartların uygun hale gelmesi durumunda masaya taşınabileceği konuşuluyor.

Beşiktaş transfer gündemini hareketlendiren Orel Mangala dosyası, orta saha planlamasının en dikkat çekici başlıklarından biri haline geldi.

Dr. Ersin Sekreter’in vefatı, hastane tarafından yayımlanan taziye mesajıyla duyuruldu. Açıklamada, çocuk hastaların sağlığı için yıllarca özveriyle çalışan hekimin meslek hayatı boyunca sayısız çocuğun tedavisine katkı sunduğu ve güler yüzüyle hafızalarda yer edindiği ifade edildi.

Taziye mesajında, “Meslek hayatı boyunca sayısız çocuğa şifa dağıtan değerli hekimimiz Uzm. Dr. Ersin Sekreter’in vefat haberini derin bir teessürle öğrenmiş bulunuyoruz. Çocukların sağlığı için verdiği emekler ve güler yüzü asla unutulmayacak.” ifadelerine yer verildi.

Çocuk Sağlığı Alanında Uzun Yıllar Hizmet Verdi

Dr. Ersin Sekreter, Adana’da çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında görev yaparak çok sayıda hastanın tanı ve tedavi sürecinde hizmet verdi. Seyhan Devlet Hastanesi bünyesindeki çocuk sağlığı hizmetleri, Marsa Ek Hizmet Binası’nda acil ve poliklinik hizmetleriyle bölgenin önemli sağlık merkezlerinden biri olarak faaliyet gösteriyor.

Sağlık Camiasından Başsağlığı Mesajları

Dr. Ersin Sekreter’in vefatının ardından sağlık çalışanları, meslektaşları ve hastaları sosyal medya üzerinden başsağlığı mesajları paylaştı. Meslek yaşamını çocukların sağlığına adayan hekim için yayımlanan mesajlarda, özverili çalışmaları ve insani yönü ön plana çıkarıldı.

Merhum Dr. Ersin Sekreter’in cenaze programına ilişkin resmi bir açıklama ise henüz paylaşılmadı.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: