Feci kazada kamyonetin sürücüsü olduğu öğrenilen Giresun Espiyeli Temel Kurt hayatını kaybetti. Araçta bulunan Orhan Çalışkan ve Vahit Sağır ise yaralandı.

Kesilen ağaç kamyonetin kabinine düştü

Olayın sabah saatlerinde Uludağ Yolu Soğukpınar mevkisinde meydana geldiği öğrenildi. İddiaya göre, Temel Kurt’un kullandığı 16 CFF 20 plakalı kamyonet, inşaat alanına malzeme taşıdığı sırada ormanlık bölgede kesilen çam ağacının altında kaldı.

Devrilen ağacın kamyonetin kabin kısmına isabet etmesiyle araçta büyük hasar oluştu. Ağır darbe alan sürücü Temel Kurt olay yerinde yaşamını yitirirken, yanında bulunan iki kişi yaralandı.

Giresun Espiyeli genç hayatını kaybetti

Kazanın ardından bölgeye jandarma, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde 35 yaşındaki Temel Kurt’un hayatını kaybettiği belirlendi.

Yaralılar Orhan Çalışkan ve Vahit Sağır, ilk müdahalenin ardından Çekirge Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Yaralıların hayati tehlikesinin bulunmadığı öğrenildi.

Evli ve iki çocuk babası olduğu belirtilen Temel Kurt’un vefatı, memleketi Giresun’un Espiye ilçesinde büyük üzüntüye neden oldu.

Devrilen ağacın yanında motorlu testere bulundu

Olay yerinde yapılan ilk incelemelerde, devrilen ağacın yanında motorlu testere bulunduğu ve çevredeki bazı ağaçlarda kesik izleri olduğu görüldü.

Öte yandan özel şirket çalışanlarının olay sırasında ağaç kesimi yapılmadığını ileri sürdüğü öğrenildi. Jandarma ekipleri, olayın nasıl meydana geldiğini belirlemek için bölgede inceleme başlattı.

Soruşturma başlatıldı

Temel Kurt’un cansız bedeni, savcılık incelemesinin ardından Bursa Adli Tıp Kurumu’na gönderildi. Kazayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

eGFR nedir?

eGFR, “estimated glomerular filtration rate” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “tahmini glomerüler filtrasyon hızı” anlamına gelir.

Daha anlaşılır ifadeyle eGFR, böbreklerin bir dakikada ne kadar kanı süzebildiğini tahmini olarak gösterir. Böbreklerdeki küçük filtreleme birimleri olan glomerüller, kandaki atık maddelerin ve fazla sıvının vücuttan uzaklaştırılmasında görev alır. eGFR testi de bu süzme kapasitesi hakkında fikir verir.

Bu nedenle “eGFR kan tahlilinde nedir?” sorusunun en sade cevabı şudur: Böbreklerin çalışma gücünü gösteren önemli bir hesaplama değeridir.

eGFR neyi gösterir?

eGFR, böbreklerin süzme işlevinin yeterli olup olmadığına dair ipucu verir. Genellikle kanda kreatinin düzeyiyle birlikte hesaplanır. Yaş, cinsiyet ve bazı biyolojik özellikler bu hesaplamada dikkate alınabilir.

eGFR sonucunun düşük çıkması, böbreklerin kanı beklenenden daha yavaş süzdüğünü düşündürebilir. Bu durum geçici bir sıvı kaybından, kullanılan ilaçlardan, enfeksiyonlardan ya da böbrek fonksiyonunu etkileyen kronik hastalıklardan kaynaklanabilir.

Burada kritik nokta şudur: Tek bir kan değeriyle kesin hastalık tanısı konulmaz. eGFR sonucu, idrar albümin/kreatinin oranı, kreatinin, üre, elektrolitler, tansiyon, diyabet durumu ve hastanın genel tablosuyla birlikte okunmalıdır.

eGFR normal değeri nedir?

Genel olarak erişkinlerde eGFR değerinin 90 mL/dk/1.73 m² ve üzerinde olması böbrek süzme kapasitesi açısından normal ya da normale yakın kabul edilir. Ancak yaş ilerledikçe eGFR değerinde bir miktar düşüş görülebilir.

Sık kullanılan değerlendirme aralıkları şöyledir:

eGFR 90 ve üzeri: Genellikle normal ya da yüksek kabul edilir. Ancak idrarda protein kaçağı gibi başka bulgular varsa yine takip gerekebilir.

eGFR 60-89 arası: Hafif azalma anlamına gelebilir. Tek başına kronik böbrek hastalığı demek değildir; başka böbrek hasarı bulguları olup olmadığına bakılır.

eGFR 45-59 arası: Böbrek fonksiyonunda hafif-orta düzey azalma açısından dikkat gerektirir.

eGFR 30-44 arası: Orta-ileri düzey azalma olarak değerlendirilir ve daha yakın takip gerekebilir.

eGFR 15-29 arası: Böbrek fonksiyonunda ciddi azalma gösterebilir.

eGFR 15’in altı: Böbrek yetmezliği açısından ciddi bir tabloyu düşündürebilir ve acil uzman değerlendirmesi gerektirebilir. KDIGO sınıflamasında eGFR kategorileri G1’den G5’e kadar bu eşiklerle tanımlanır; kronik böbrek hastalığı değerlendirmesinde süre, neden ve albüminüri de önemlidir.

Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. Bu nedenle raporda yazan referans değerler ve hekimin yorumu esas alınmalıdır.

eGFR yüksekliği neden olur?

eGFR yüksekliği çoğu zaman tek başına hastalık göstergesi olarak değerlendirilmez. Bazı kişilerde özellikle genç yaşta, gebelikte ya da vücut yapısına bağlı olarak eGFR daha yüksek hesaplanabilir.

Bununla birlikte “eGFR yüksekliği neden olur?” sorusu özellikle diyabet gibi durumlarda önem kazanabilir. Bazı erken dönem böbrek etkilenmelerinde böbrekler başlangıçta normalden fazla süzme eğilimi gösterebilir. Buna hiperfiltrasyon denir. Ancak bu yorum yalnızca laboratuvar sonucuna bakılarak yapılamaz.

eGFR yüksek çıktıysa paniğe kapılmak yerine sonucun kreatinin, idrar testi, kan şekeri, tansiyon ve kişinin genel sağlık durumu ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.

eGFR düşüklüğü neden olur?

“eGFR düşüklüğü neden olur?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü böbreklerin süzme kapasitesini etkileyen birçok durum vardır.

En sık ilişkili nedenler arasında uzun süreli yüksek tansiyon, diyabet, böbrek damarlarını etkileyen hastalıklar, böbrek iltihapları, idrar yollarında tıkanıklık, bazı romatizmal hastalıklar, uzun süreli ağrı kesici kullanımı ve kalp-damar hastalıkları yer alabilir.

Ayrıca susuz kalma, yoğun kusma-ishal, ağır enfeksiyonlar, bazı ilaçlar ve geçici böbrek zorlanmaları da eGFR değerini düşürebilir. Bu yüzden eGFR düşüklüğü görüldüğünde sonuç hemen “kalıcı böbrek yetmezliği” anlamına gelmez. Değerin ne kadar düşük olduğu, ne kadar süredir devam ettiği ve beraberinde idrarda protein kaçağı olup olmadığı önemlidir.

eGFR yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

eGFR yüksekliği çoğu kişide belirti vermez. Zaten çoğu zaman başka bir nedenle yapılan kan tahlilinde fark edilir.

Eğer yüksek eGFR diyabet, gebelik, yüksek kan şekeri ya da böbrekte hiperfiltrasyonla ilişkili bir tablo içinde değerlendiriliyorsa, asıl belirtiler altta yatan duruma bağlı olabilir. Örneğin sık idrara çıkma, aşırı susama, kan şekeri düzensizliği ya da tansiyon değişiklikleri gibi bulgular tabloya eşlik edebilir.

Ancak yalnızca “eGFR yüksek çıktı” diye belirti aranması doğru değildir. Bu değer, tek başına hastalık adı koyan bir sonuç değildir.

eGFR düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

eGFR düşüklüğü erken dönemde hiçbir belirti vermeyebilir. Böbrek fonksiyonları azalmaya başladığında kişi kendini tamamen normal hissedebilir. Bu nedenle özellikle diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı ya da ailede böbrek hastalığı öyküsü olan kişilerde düzenli kontrol önemlidir.

Daha belirgin düşüşlerde halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık, bulantı, ayak bileklerinde şişlik, göz çevresinde şişlik, idrar miktarında değişiklik, gece sık idrara çıkma, kaşıntı, nefes darlığı ve tansiyon yüksekliği görülebilir.

Bu belirtiler yalnızca böbrek hastalıklarına özgü değildir. Başka birçok hastalıkta da benzer şikâyetler olabilir. Bu nedenle sonuçlar mutlaka şikâyetler, muayene bulguları ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

eGFR hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

“eGFR kaç olursa tehlikeli?” sorusu en çok merak edilen başlıklardan biridir. Genel yaklaşımda eGFR’nin 60’ın altında olması dikkat gerektirir. Ancak kronik böbrek hastalığından söz edebilmek için bu düşüklüğün genellikle en az 3 ay devam etmesi veya böbrek hasarını gösteren başka bulgularla birlikte olması beklenir.

eGFR 60’ın altındaysa: Sonucun tekrar edilmesi, idrar testiyle birlikte değerlendirilmesi ve altta yatan nedenlerin araştırılması gerekebilir.

eGFR 30’un altındaysa: Böbrek fonksiyonunda ciddi azalma ihtimali nedeniyle daha yakın takip gerekir.

eGFR 15’in altındaysa: Böbrek yetmezliği açısından acil ve uzman değerlendirmesi önemlidir.

Ancak her düşük değer aynı anlama gelmez. Yaşlı bir kişide, kas kütlesi düşük bir hastada, susuz kalmış bir kişide ya da bazı ilaçları kullananlarda sonuç farklı yorumlanabilir.

eGFR sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

eGFR düşüklüğü; kronik böbrek hastalığı, diyabete bağlı böbrek etkilenmesi, hipertansiyona bağlı böbrek hasarı, glomerülonefritler, polikistik böbrek hastalığı, böbrek damar hastalıkları, idrar yolu tıkanıklıkları ve bazı sistemik hastalıklarla ilişkili olabilir.

Kalp yetmezliği, ağır enfeksiyonlar, sıvı kaybı, bazı antibiyotikler, kontrast madde kullanımı ve uzun süreli kontrolsüz ağrı kesici kullanımı da böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir.

Bu noktada “eGFR düşüklüğü hangi hastalıkların belirtisi olabilir?” sorusuna verilecek en doğru yanıt şudur: eGFR düşüklüğü böbrek fonksiyonunda azalma ihtimalini gösterir; ancak hangi hastalıkla ilişkili olduğunu anlamak için ek değerlendirme gerekir.

eGFR sonucu tek başına ne ifade etmez?

eGFR sonucu tek başına “böbrek yetmezliği var” ya da “böbrekler tamamen sağlıklı” dedirtmez. Çünkü bu değer tahmini bir hesaplamadır ve bazı durumlarda yanıltıcı olabilir.

Kas kütlesi çok düşük olanlarda, ileri yaşta, yoğun spor yapanlarda, gebelikte, ciddi beslenme bozukluklarında, ani sıvı kaybında veya bazı ilaç kullanımlarında kreatinin ve eGFR ilişkisi farklı yorumlanabilir.

Ayrıca eGFR normal olsa bile idrarda protein kaçağı, kanama, böbrek görüntüleme bulguları veya tansiyon yüksekliği varsa böbrek sağlığı açısından değerlendirme gerekebilir. Bu nedenle eGFR, tek başına değil; klinik tabloyla birlikte anlam kazanır.

eGFR için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

eGFR sonucu 60’ın altında çıktıysa, özellikle bu durum tekrar eden testlerde devam ediyorsa doktora başvurulmalıdır. Değer 30’un altına inmişse, vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi önemlidir.

Ayaklarda şişlik, idrar miktarında belirgin azalma, idrarda köpürme, kanlı idrar, kontrolsüz tansiyon yüksekliği, açıklanamayan halsizlik, bulantı, nefes darlığı ya da diyabetle birlikte böbrek fonksiyonlarında bozulma varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, ailede böbrek hastalığı öyküsü, ileri yaş veya uzun süreli ilaç kullanımı olan kişilerde eGFR takibi daha büyük önem taşır.

eGFR düşüklüğü tehlikeli mi?

eGFR düşüklüğü her zaman acil ve ağır bir tablo anlamına gelmez; ancak ciddiye alınması gereken bir uyarı işaretidir. Özellikle 60’ın altındaki değerler tekrar ediyorsa, 30’un altına düşüyorsa veya idrar testinde protein kaçağı eşlik ediyorsa böbrek sağlığı açısından ayrıntılı inceleme gerekir.

Erken fark edilen böbrek fonksiyon azalması, altta yatan nedenlerin kontrol altına alınmasıyla daha yakından izlenebilir. Bu yüzden eGFR sonucunu görmezden gelmek de, tek başına sonuca bakıp paniğe kapılmak da doğru değildir.

eGFR değerini etkileyen faktörler nelerdir?

eGFR sonucu; yaş, cinsiyet, kas kütlesi, kreatinin düzeyi, sıvı durumu, beslenme, kullanılan ilaçlar ve bazı akut hastalıklardan etkilenebilir. Ağır egzersiz, susuzluk, enfeksiyon veya yakın zamanda kullanılan bazı ilaçlar da sonucu değiştirebilir.

Bu nedenle “eGFR kaç olmalı?” sorusunun cevabı kişiden kişiye değişebilir. Aynı değer genç bir kişiyle ileri yaştaki bir kişide farklı anlam taşıyabilir. En doğru yorum, kişinin genel sağlık tablosunu bilen hekim tarafından yapılır.

Sonuç: eGFR böbrek sağlığı için önemli ama tek başına yeterli değildir

eGFR, böbreklerin süzme kapasitesini gösteren değerli bir testtir. Düşük eGFR, böbrek fonksiyonlarında azalma ihtimalini gündeme getirir; yüksek eGFR ise çoğu zaman tek başına hastalık anlamına gelmez.

Ancak bu sonuç hiçbir zaman tek başına kesin tanı yerine geçmez. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. eGFR mutlaka şikâyetler, muayene bulguları, idrar testi, kreatinin, üre, elektrolitler ve diğer tetkiklerle birlikte değerlendirilmelidir.

Homosistein nedir?

Homosistein, vücutta proteinlerin yapı taşlarından biri olan metiyonin adlı amino asidin işlenmesi sırasında ortaya çıkan bir ara maddedir. Normal şartlarda vücut homosisteini hızla başka maddelere dönüştürür.

Bu dönüşümde özellikle B12 vitamini, B6 vitamini ve folat önemli rol oynar. Bu vitaminlerden biri eksik olduğunda homosistein kanda birikebilir. Bu nedenle “homosistein nedir?” sorusunun cevabı yalnızca bir kan değeri değildir; aynı zamanda vücudun vitamin metabolizması ve damar sağlığı hakkında fikir veren biyokimyasal bir göstergedir.

Homosistein neyi gösterir?

Homosistein testi, vücudun bazı B vitaminlerini ne kadar etkin kullandığını göstermeye yardımcı olabilir. Özellikle B12 eksikliği, folat eksikliği, bazı genetik yatkınlıklar, böbrek hastalıkları ve damar sağlığı açısından değerlendirmeye alınabilir.

Ancak burada kritik nokta şudur: Tek bir kan değeriyle kesin hastalık tanısı konulmaz. Homosistein yüksekliği, hekim için bir işaret fişeği olabilir; fakat hastalığın adı, nedeni ve tedavi ihtiyacı başka testlerle birlikte netleşir.

Homosistein normal değeri nedir?

Homosistein normal aralığı laboratuvara göre değişebilir. Genel olarak sağlıklı erişkinlerde homosistein düzeyi yaklaşık 5-15 µmol/L aralığında kabul edilir. 15 µmol/L üzerindeki değerler çoğu zaman yüksek homosistein olarak değerlendirilir.

Genel değerlendirme şu şekildedir:

5-15 µmol/L: Genellikle normal aralık olarak kabul edilir.

15-30 µmol/L: Hafif homosistein yüksekliği olarak değerlendirilebilir.

30-100 µmol/L: Orta düzey homosistein yüksekliği olarak yorumlanabilir ve altta yatan neden araştırılmalıdır.

100 µmol/L üzeri: Ciddi homosistein yüksekliği olarak kabul edilir ve tıbbi değerlendirme gerektirir.

Bu değerler tek başına kesin tanı anlamına gelmez. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. Sonuçlar kişinin yaşı, beslenme durumu, ilaç kullanımı, böbrek fonksiyonları ve eşlik eden hastalıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Homosistein yüksekliği neden olur?

Homosistein yüksekliği en sık B vitaminleriyle ilişkilendirilir. Özellikle B12 vitamini eksikliği, B6 vitamini eksikliği ve folat eksikliği homosisteinin kanda yükselmesine yol açabilir. Çünkü vücut bu vitaminleri homosisteini parçalamak ve dönüştürmek için kullanır.

Homosistein yüksekliğine yol açabilecek durumlar arasında şunlar yer alabilir:

• B12, B6 veya folat eksikliği
• Yetersiz ve dengesiz beslenme
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma
• Bazı tiroit hastalıkları
• Bazı ilaçların etkisi
• Sigara kullanımı
• İleri yaş
• Nadir genetik metabolizma bozuklukları
• Homosistinüri gibi kalıtsal hastalıklar

“Homosistein neden yükselir?” sorusunun cevabı kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle yüksek sonuç görüldüğünde yalnızca vitamin takviyesi düşünmek doğru değildir; önce altta yatan neden araştırılmalıdır.

Homosistein düşüklüğü neden olur?

Homosistein düşüklüğü, yüksekliği kadar sık gündeme gelen bir bulgu değildir. Çoğu durumda düşük homosistein değeri tek başına klinik açıdan büyük bir sorun anlamına gelmeyebilir.

Bazı kişilerde yeterli B vitamini alımı, dengeli beslenme, düşük metiyonin alımı veya metabolik farklılıklar nedeniyle homosistein daha düşük ölçülebilir. Bununla birlikte her düşük değer “sağlıklıdır” diye de yorumlanmamalıdır. Özellikle ciddi beslenme bozukluğu, kronik hastalık veya farklı laboratuvar bulguları varsa sonuç hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Homosistein yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

Homosistein yüksekliği çoğu zaman doğrudan belirti vermez. Kişi kan tahlili yaptırana kadar bu değerin yüksek olduğunu fark etmeyebilir. Belirtiler daha çok homosistein yüksekliğine yol açan nedene bağlı ortaya çıkar.

Örneğin B12 veya folat eksikliği varsa şu şikâyetler görülebilir:

• Halsizlik
• Çabuk yorulma
• Baş dönmesi
• Unutkanlık veya dikkat dağınıklığı
• El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
• Solukluk
• Dil yanması veya ağız içinde hassasiyet
• Çarpıntı hissi

“Homosistein yüksekliği belirtileri nelerdir?” sorusuna net bir tek listeyle yanıt vermek zordur. Çünkü yüksek homosistein bazen sessiz ilerler, bazen de altta yatan vitamin eksikliğinin küçük alarmlarıyla kendini gösterir.

Homosistein düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

Homosistein düşüklüğü genellikle belirgin bir belirtiyle ilişkilendirilmez. Çoğu kişide tesadüfen görülür ve tek başına hastalık göstergesi sayılmaz.

Ancak homosistein sonucu çok düşük çıkmışsa, beraberinde başka anormal kan değerleri varsa ya da kişide belirgin halsizlik, kilo kaybı, beslenme bozukluğu veya kronik hastalık bulguları bulunuyorsa sonuç hekime gösterilmelidir.

Homosistein hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

Homosistein değerinde özellikle 15 µmol/L üzeri sonuçlar dikkatle değerlendirilmelidir. 15-30 µmol/L arası hafif yükseklik olarak görülebilirken, 30 µmol/L üzeri değerlerde altta yatan nedenin araştırılması daha önemli hale gelir. 100 µmol/L üzerindeki değerler ise ciddi yükseklik kategorisinde kabul edilir ve tıbbi değerlendirme gerektirir.

Ancak “Homosistein kaç olursa tehlikeli?” sorusunun cevabı yalnızca rakamla verilmez. Aynı değer, genç ve sağlıklı bir kişide farklı; böbrek hastalığı, damar hastalığı, pıhtı öyküsü veya ciddi vitamin eksikliği olan bir kişide farklı anlam taşıyabilir.

Bu nedenle homosistein sonucu, kan tahlilindeki diğer değerlerle birlikte yorumlanmalıdır. Özellikle B12, folat, böbrek fonksiyonları, tiroit testleri ve kişinin klinik durumu değerlendirilmeden tek başına “tehlikeli” ya da “önemsiz” denilmesi doğru değildir.

Homosistein sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

Yüksek homosistein bazı hastalıklarla ilişkilendirilebilir. Bu, homosistein yüksekliği o hastalığın kesin nedeni ya da kesin belirtisi demek değildir. Daha doğru ifade şudur: Homosistein yüksekliği bazı klinik durumlarda daha sık görülebilir ve risk değerlendirmesinde yardımcı olabilir.

İlişkili olabilecek durumlar arasında şunlar yer alır:

• B12 vitamini eksikliği
• Folat eksikliği
• B6 vitamini eksikliği
• Böbrek hastalıkları
• Kalp damar hastalıkları açısından artmış risk
• İnme ve damar tıkanıklığı riskiyle ilişkili durumlar
• Derin ven trombozu gibi pıhtılaşma sorunları
• Homosistinüri gibi nadir kalıtsal metabolizma hastalıkları

Bazı araştırmalar yüksek homosisteinin kalp hastalığı, inme ve pıhtılaşma sorunlarıyla ilişkili olabileceğini bildirmektedir. Ancak homosisteini düşürmenin her zaman kalp damar olaylarını azalttığı konusunda tıbbi literatürde tartışmalar bulunmaktadır. Bu nedenle sonuç, “tek başına kalp hastalığı göstergesi” gibi okunmamalıdır.

Homosistein sonucu tek başına ne ifade etmez?

Homosistein sonucu tek başına kesin tanı koydurmaz. Yüksek çıkması, kişide mutlaka damar tıkanıklığı, kalp hastalığı ya da pıhtı olduğu anlamına gelmez. Düşük çıkması da her zaman özel bir hastalık göstergesi değildir.

Bu testin doğru yorumlanabilmesi için genellikle şu bilgilerle birlikte değerlendirme yapılır:

• B12 vitamini düzeyi
• Folat düzeyi
• B6 vitamini durumu
• Tam kan sayımı
• Böbrek fonksiyon testleri
• Tiroit testleri
• Kişinin yaşı ve beslenme düzeni
• İlaç kullanımı
• Aile öyküsü
• Şikâyetler ve muayene bulguları

Bu nedenle kan sonucunda yalnızca homosistein değerine bakarak takviye başlamak, ilaç kullanmak veya ciddi hastalık endişesine kapılmak doğru yaklaşım değildir.

Homosistein için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

Homosistein yüksekliği saptandıysa, özellikle değer 15 µmol/L üzerindeyse ve beraberinde halsizlik, uyuşma, unutkanlık, kansızlık bulguları, damar hastalığı öyküsü veya pıhtılaşma sorunu varsa doktora başvurulmalıdır.

Aşağıdaki durumlarda tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir:

• Homosistein değerinin 30 µmol/L üzerinde olması
• Daha önce damar tıkanıklığı, inme veya pıhtı öyküsü bulunması
• B12 veya folat eksikliği belirtilerinin eşlik etmesi
• Böbrek hastalığı bulunması
• Gebelik planı ya da gebelik döneminde anormal sonuç görülmesi
• Ailede erken yaşta damar hastalığı öyküsü olması
• Tekrarlayan düşük veya pıhtılaşma sorunları yaşanması

Hekim gerekli görürse B12, folat, böbrek fonksiyonları, tiroit testleri ve farklı metabolik incelemeler isteyebilir. Tedavi yaklaşımı ise değerin kendisine değil, altta yatan nedene göre şekillenir.

Homosistein yüksekliği nasıl değerlendirilir?

Homosistein yüksekliği görüldüğünde ilk adım, değerin neden yükseldiğini anlamaktır. Bazen basit bir vitamin eksikliği tabloyu açıklayabilir. Bazen böbrek fonksiyonları, kullanılan ilaçlar, sigara, beslenme alışkanlıkları veya genetik yatkınlık devreye girer.

Bu nedenle “Homosistein yüksekliği nasıl düşürülür?” sorusunun yanıtı kişisel değerlendirme gerektirir. Hekim önerisi olmadan yüksek doz vitamin takviyesi kullanmak doğru değildir. Çünkü eksiklik olup olmadığı, hangi vitaminin gerektiği ve dozun ne olacağı laboratuvar sonuçlarına göre belirlenmelidir.

Homosistein sonucunda panik değil, doğru takip önemli

Homosistein, vücudun küçük ama anlamlı uyarı lambalarından biridir. Yüksekliği bazen vitamin eksikliğine, bazen böbrek fonksiyonlarına, bazen de damar sağlığı açısından daha dikkatli olunması gereken bir zemine işaret edebilir.

Ancak bu değer tek başına hüküm cümlesi değildir. En doğru yaklaşım, homosistein sonucunu diğer testlerle birlikte değerlendirmek, referans aralıklarının laboratuvara göre değişebileceğini bilmek ve sonucu mutlaka hekim görüşüyle yorumlamaktır.

Bilim dünyasında kahvenin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmalara bir yenisi daha eklendi. Cancer dergisinde yayımlanan uluslararası çalışma, kahve tüketimi ile baş-boyun kanseri riski arasındaki ilişkiyi mercek altına aldı.

Araştırmada 9 bin 548 baş-boyun kanseri vakası ile 15 bin 783 kontrol grubunun verileri değerlendirildi. Toplamda 25 binden fazla kişinin incelendiği analiz, kahve tüketimi ile bazı kanser türleri arasında anlamlı bir ilişki olabileceğini gösterdi.

Günde 4 Fincandan Fazla Kahve İçenlerde Daha Düşük Risk

Çalışmanın sonuçlarına göre, günde 4 fincandan fazla kafeinli kahve tüketen kişilerde baş-boyun kanseri genelinde daha düşük risk ilişkisi saptandı.

Araştırmada özellikle ağız boşluğu ve orofarenks bölgesini etkileyen kanser türleri için kahve tüketimiyle daha düşük risk arasında bağlantı bulundu.

Bu sonuç, kahvenin yalnızca günlük enerji ve dikkat desteğiyle değil, uzun vadeli sağlık araştırmalarıyla da gündemde kalmaya devam ettiğini gösterdi.

Ağız ve Boğaz Kanseri Açısından Dikkat Çeken Bulgular

Baş-boyun kanserleri; ağız boşluğu, yutak, gırtlak ve çevre dokuları etkileyebilen geniş bir hastalık grubunu kapsıyor.

Yeni çalışmada kahve tüketimiyle özellikle ağız ve boğaz bölgesindeki bazı kanser türleri arasında daha düşük risk ilişkisi rapor edildi.

Bilim insanları, kahvenin içeriğinde bulunan doğal bileşiklerin bu tabloda rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Kahvedeki Doğal Bileşikler Gündemde

Kahve; polifenoller ve antioksidanlar bakımından zengin içeriğiyle uzun süredir bilimsel araştırmalara konu oluyor.

Araştırmacılar, kahvede yer alan bu biyolojik aktif bileşiklerin hücresel düzeyde koruyucu mekanizmalarla ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle kahve, yalnızca yaygın tüketilen bir içecek değil, aynı zamanda beslenme ve kanser riski araştırmalarında sık incelenen bir başlık olarak öne çıkıyor.

25 Binden Fazla Kişinin Verisi İncelendi

Çalışmanın güçlü yönlerinden biri, geniş katılımcı verisiyle hazırlanmış olması.

Uluslararası veriler üzerinden yapılan analizde, binlerce kanser vakası ve kontrol grubu birlikte değerlendirildi. Bu da kahve tüketimi ile baş-boyun kanseri arasındaki ilişkinin daha geniş bir örneklemde incelenmesine imkân sağladı.

Kahve Tüketimi Sağlık Araştırmalarının Merkezinde

Kahve, dünya genelinde en çok tüketilen içeceklerden biri olmasının yanında sağlık üzerindeki etkileri nedeniyle bilim insanlarının ilgisini çekmeye devam ediyor.

Daha önce kalp-damar sağlığı, metabolizma, karaciğer hastalıkları ve bazı kanser türleriyle ilişkilendirilen kahve, bu kez ağız ve boğaz kanserleri açısından gündeme geldi.

Uzmanlar Dengeli Tüketimi Öne Çıkarıyor

Araştırma, kahve tüketimiyle bazı kanser türleri arasında olumlu bir ilişki olabileceğini gösterse de kahvenin tüketim şekli ve miktarı önemini koruyor.

Şeker ilavesiz, sade ve ölçülü kahve tüketimi; genel sağlıklı beslenme yaklaşımı içinde daha uygun bir seçenek olarak değerlendiriliyor.

Sonuçlar Ne Anlama Geliyor?

Yeni çalışma, düzenli kahve tüketiminin ağız ve boğaz bölgesini etkileyen bazı kanser türleriyle daha düşük risk ilişkisi taşıyabileceğini gösterdi.

Bu bulgu, kahvenin sağlık üzerindeki etkilerine dair araştırmalara güçlü bir veri daha ekledi.

Ancak en önemli mesaj şu: Kahve, sağlıklı yaşamın tek başına belirleyicisi değil; tütün ürünlerinden uzak durmak, alkol tüketimini sınırlamak, dengeli beslenmek ve düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek baş-boyun kanserlerinden korunmada temel başlıklar arasında yer alıyor.

JAMA Neurology dergisinde 27 Nisan 2026’da çevrim içi yayımlanan çalışmada, Danimarka’daki ulusal sağlık kayıtları üzerinden 49 bin 894 yetişkin incelendi. Araştırma, ilk kez hastane kaydıyla nöbet tanısı alan ve daha önce kanser öyküsü bulunmayan kişilerde kanser tanısı alma riskini değerlendirdi.

İlk Bir Yıl Kritik Görünüyor

Araştırmanın en dikkat çeken sonucu, ilk nöbetten sonraki ilk bir yıl içinde kanser tanısı alma riskinin belirgin şekilde artmış olması.

Çalışmaya göre ilk bir yıl içinde herhangi bir kanser için mutlak risk yüzde 4,1 olarak hesaplandı. Nörolojik kanserlerde bu oran yüzde 2,4, nörolojik olmayan kanserlerde ise yüzde 1,7 olarak bildirildi.

Araştırmada nörolojik kanserler için standartlaştırılmış insidans oranının genel nüfusa kıyasla oldukça yüksek olduğu, nörolojik olmayan kanserlerde de risk artışı bulunduğu belirtildi. Bu tablo, ilk kez ortaya çıkan nöbetin bazı hastalarda henüz tanı almamış bir kanserin erken klinik işareti olabileceğini düşündürüyor.

Her Nöbet Kanser İşareti Değil

Bu noktada en önemli uyarı şu: Çalışma, “ilk kez nöbet geçiren herkes kanserdir” sonucunu vermiyor.

Araştırma bir toplum temelli kohort çalışması. Yani geniş bir hasta grubunda risk ilişkisi incelendi. Bu tür çalışmalar, hekimlere hangi hasta gruplarında daha dikkatli olunması gerektiğini gösterir; ancak tek başına kişisel tanı koydurmaz.

İlk kez nöbet geçiren bir kişide nedenler çok geniş bir yelpazeye yayılabilir. Beyin damar hastalıkları, metabolik bozukluklar, enfeksiyonlar, ilaçlar, travmalar, uyku yoksunluğu ve epilepsi gibi birçok durum nöbete yol açabilir.

Neden Önemli?

Nöbet, beyindeki elektriksel aktivitenin anormal ve ani şekilde değişmesiyle ortaya çıkan klinik bir tablodur. Bazı kanserler doğrudan beyni etkileyerek nöbetle belirti verebilir. Bazı kanserlerde ise sistemik etkiler, metabolik bozukluklar ya da dolaylı mekanizmalar nöbet riskini artırabilir.

Araştırmanın önemi de burada yatıyor: İlk kez nöbet geçiren bazı hastalarda yalnızca nörolojik değerlendirme değil, hastanın yaşı, klinik bulguları, görüntüleme sonuçları ve risk profiline göre daha geniş bir kanser araştırması da gündeme gelebilir.

Uzun Vadede Risk Daha Düşük Ama Tamamen Kaybolmuyor

Çalışmada risk yalnızca ilk bir yılla sınırlı incelenmedi. Araştırmacılar, 1 yıldan 5 yıla kadar olan dönem ile 5 yıldan 20 yıla kadar olan dönemi de değerlendirdi.

Verilere göre ilk bir yıldaki artış daha belirgin olsa da uzun vadede de genel nüfusa kıyasla hafif düzeyde artmış risk devam etti. Araştırmacılar, bu bulgunun özellikle seçilmiş klinik durumlarda daha dikkatli tanısal yaklaşım gerektirebileceğini vurguladı.

Hangi Hastalarda Daha Dikkatli Olunmalı?

Araştırma doğrudan bir tarama protokolü önermiyor. Ancak klinik açıdan şu durumlarda daha ayrıntılı değerlendirme önem kazanabilir:

İleri yaşta ilk kez nöbet geçirilmesi, açıklanamayan kilo kaybı, geçmeyen baş ağrısı, nörolojik muayenede anormallik, beyin görüntülemesinde şüpheli bulgu, kanser açısından aile öyküsü veya sistemik belirtiler hekimlerin daha geniş inceleme planlamasına neden olabilir.

Bu değerlendirme, kişinin kendi başına panikle test yaptırması şeklinde değil; nöroloji ve ilgili branşların yönlendirmesiyle yapılmalıdır.

İlk Kez Nöbet Geçiren Kişi Ne Yapmalı?

İlk kez nöbet geçiren bir kişi mutlaka tıbbi değerlendirmeden geçmelidir. Nöbet kısa sürmüş ve kişi kendine gelmiş olsa bile, altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Özellikle nöbetin tekrarlaması, bilinç kaybının uzun sürmesi, konuşma bozukluğu, kol veya bacakta güçsüzlük, şiddetli baş ağrısı, ateş, travma ya da gebelik gibi durumlarda acil sağlık yardımı alınmalıdır.

Araştırmanın Mesajı Ne?

JAMA Neurology’de yayımlanan çalışma, ilk kez nöbet geçiren yetişkinlerde kanser riskinin özellikle ilk yıl içinde dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Ancak bu bulgu, korku üretmek için değil, tanıda gözden kaçabilecek durumlara karşı hekim farkındalığını artırmak için önemli. Nöbet, bazen beynin kısa devre yapan alarm zili gibidir; her alarm yangın anlamına gelmez, ama alarmı yok saymak da doğru değildir.

Gazze ablukasını kırmak ve bölgeye insani yardım ulaştırmak için yola çıkan Küresel Sumud Filosu, Akdeniz’de yeni bir kriz başlığının merkezine yerleşti.

İsrail basınında yer alan haberlere göre İsrail donanması, Gazze’ye doğru ilerleyen filoya uluslararası sularda müdahaleye başladı. Müdahalenin, gemilerin Gazze kıyılarından yüzlerce deniz mili uzakta, Girit Adası açıklarında bulunduğu sırada gerçekleştiği belirtildi.

İsrail basını: Gemilere el konulmaya başlandı

İsrail Ordu Radyosu’nun aktardığına göre, adı açıklanmayan İsrailli bir kaynak, Gazze’ye yardım götüren filo gemilerine İsrail kıyılarından uzakta el konulmaya başlandığını ileri sürdü.

İsrail’in Kanal 12 televizyonu ise filoda yer alan gemilerden en az birinin İsrail donanması tarafından ele geçirildiğini iddia etti. İsrail ordusu ise filoya doğrudan müdahale edilip edilmediği sorusuna net yanıt vermedi; donanmanın Gazze ablukasını sürdürme konusunda kararlı olduğunu bildirdi.

11 gemiyle irtibat kesildi iddiası

Küresel Sumud Filosu’na yakın kaynaklar, uluslararası sularda bulunan bazı teknelerle irtibatın kesildiğini duyurdu. Bazı haberlerde, 11 gemiyle iletişimin sağlanamadığı bilgisi yer aldı.

Filodaki aktivistlerin sosyal medya üzerinden yaptıkları paylaşımlarda, askeri botların teknelere yaklaştığı, katılımcılara emir verildiği ve iletişim kanallarında kesinti yaşandığı öne sürüldü.

Filo 26 Nisan’da Sicilya’dan yola çıkmıştı

Küresel Sumud Filosu’nun “2026 Bahar Misyonu”, 26 Nisan’da İtalya’nın Sicilya Adası’ndan Akdeniz’e açılmıştı. Filonun amacı, Gazze’ye yönelik deniz ablukasını aşarak bölgeye insani yardım ulaştırmak olarak açıklanmıştı.

Daha önce Eylül 2025’te düzenlenen benzer girişimde de İsrail güçlerinin filoya uluslararası sularda müdahale ettiği ve gönüllüleri İsrail’e götürdüğü bildirilmişti.

Uluslararası sularda müdahale tartışması büyüyor

Müdahalenin Gazze kıyılarına yakın bir noktada değil, Girit açıklarında ve uluslararası sularda gerçekleştiğine yönelik bilgiler, olayın uluslararası hukuk boyutunu yeniden gündeme taşıdı.

Filoda farklı ülkelerden aktivistlerin ve gönüllülerin bulunduğu belirtilirken, gözaltı, alıkoyma ya da gemilerin akıbetine ilişkin resmi ve kapsamlı açıklama henüz yapılmadı.

Bölgeden gelen bilgiler, Akdeniz’deki yardım filosu krizinin önümüzdeki saatlerde diplomatik tartışmaları da büyütebileceğini gösteriyor.

Silah seslerini duyan çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde 25 yaşındaki Seray Yılmaz’ın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Hastaneye Kaldırılan Hatice Yeysikan Kurtarılamadı

Saldırıda ağır yaralanan 32 yaşındaki Hatice Yeysikan, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye kaldırıldı. Tedavi altına alınan Yeysikan, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Yeysikan’ın da yaşamını yitirmesiyle birlikte Ortaca’daki silahlı saldırıda can kaybı ikiye çıktı.

Şüphelinin Yakalanması İçin Çalışma Başlatıldı

Olayın ardından bölgeden kaçtığı belirtilen E.C.’nin yakalanması için polis ekipleri geniş çaplı çalışma başlattı. Saldırının yaşandığı çevrede güvenlik önlemleri artırılırken, olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Ortaca’da Büyük Üzüntü

Seray Yılmaz ve Hatice Yeysikan’ın ölüm haberi ilçede derin üzüntüye neden oldu. İki kadının cenazelerinin otopsi işlemleri için morga kaldırıldığı öğrenildi.

Olayın nedeni ve şüphelinin yakalanmasına ilişkin resmi açıklamaların soruşturma ilerledikçe netleşmesi bekleniyor.

Necmettin Koç, 1972 yılında Kayseri’de doğan, 1994 yılında Polis Akademisinden mezun olduktan sonra Emniyet Teşkilatı’nda göreve başlayan 1. Sınıf Emniyet Müdürüdür. Meslek hayatında Ankara Emniyet Müdürlüğü, Başbakanlık Koruma Müdürlüğü, Tunceli Emniyet Müdürlüğü, Kayseri Emniyet Müdürlüğü, Kütahya İl Emniyet Müdürlüğü ve Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü gibi farklı görev alanlarında çalıştı. 30 Nisan 2026 tarihli atama kararıyla Konya İl Emniyet Müdürlüğü görevine getirildi.

Koç’un biyografisi, kamu güvenliği alanında uzun yıllara yayılan kurum tecrübesi ve il emniyet müdürlüğü düzeyindeki görevleri üzerinden şekilleniyor. Emniyet teşkilatındaki kariyeri, yalnızca bir görev sıralaması değil; farklı şehirlerde, farklı güvenlik ihtiyaçları ve idari sorumluluklar içinde gelişen bir mesleki yolculuk niteliği taşıyor.

Necmettin Koç nasıl tanındı?

Necmettin Koç, Emniyet Teşkilatı içinde üstlendiği görevlerle tanınan bir kamu yöneticisidir. Meslek hayatında çeşitli rütbelerde görev aldıktan sonra il emniyet müdürlüğü seviyesine yükselmesi, onu emniyet bürokrasisi içinde bilinen isimler arasına taşıdı.

Kariyerinde öne çıkan dönemeçlerden biri, 19 Eylül 2019 tarihli ve 2019/320 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kütahya İl Emniyet Müdürü olarak atanması oldu. Bu görev, Koç’un il düzeyinde emniyet hizmetlerinin yönetimi, kurum içi koordinasyon ve kamu düzenine ilişkin idari süreçlerde sorumluluk üstlendiği önemli aşamalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Daha sonra yurt dışı göreviyle mesleki tecrübesini farklı bir alana taşıdı. 2022 yılında Türkiye’nin Pretorya Büyükelçiliği’nde İçişleri Müşaviri olarak görev aldı. Bu görev, güvenlik bürokrasisinin diplomatik temsil boyutunu da kapsayan bir sorumluluk alanı sundu.

Necmettin Koç nereli, kaç yaşında?

Necmettin Koç, Kayseri doğumludur. 1972 yılında dünyaya gelen Koç, 2026 yılı itibarıyla 54 yaşındadır. İlk, orta ve lise öğrenimini Kayseri’de tamamladıktan sonra polislik mesleğine yöneldi.

Kayseri’de geçen eğitim yılları, onun meslek hayatına uzanan ilk basamağını oluşturdu. Ardından Polis Akademisi eğitimiyle Emniyet Teşkilatı’na katıldı. Bu yönüyle Koç’un kariyer çizgisi, yerel eğitim hayatından ulusal güvenlik bürokrasisine uzanan klasik fakat güçlü bir kamu görevi rotası üzerinden ilerledi.

Eğitim hayatı nasıl şekillendi?

Necmettin Koç’un eğitim hayatında en belirleyici aşama Polis Akademisi oldu. 1994 yılında Polis Akademisinden mezun olarak Emniyet Teşkilatı’na katıldı ve ilk görevine Ankara Emniyet Müdürlüğünde başladı.

Polis Akademisi mezuniyeti, Koç’un mesleki kimliğinin temelini oluşturdu. Akademi eğitiminin ardından sahada başlayan görev süreci, ona farklı birimlerde deneyim kazanma imkânı verdi. Ankara’daki ilk görev dönemi, hem büyükşehir emniyet yapısını tanıması hem de teşkilatın işleyişine doğrudan dahil olması açısından kariyerinin başlangıç noktası oldu.

Kariyerinin ilk yıllarında hangi görevlerde bulundu?

Koç, meslek hayatına Ankara Emniyet Müdürlüğünde başladı. Ardından farklı rütbelerde Başbakanlık Koruma Müdürlüğü, Tunceli Emniyet Müdürlüğü ve Kayseri Emniyet Müdürlüğü bünyesinde görev yaptı. Bu görevler, onun hem koruma hizmetleri hem de il emniyet yapılanmaları içinde tecrübe kazanmasını sağladı.

Başbakanlık Koruma Müdürlüğü görevi, güvenlik hassasiyeti yüksek bir alanda çalışma disiplini gerektiren bir görev alanı olarak öne çıktı. Tunceli ve Kayseri’deki görevleri ise farklı şehir dinamikleri içinde emniyet hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin saha tecrübesini artırdı.

Bu çeşitlilik, Koç’un kariyerinde yalnızca idari görevlerin değil, farklı güvenlik ihtiyaçlarına temas eden saha deneyiminin de önemli yer tuttuğunu gösteriyor. Emniyet mensupları açısından farklı illerde görev yapmak, kurum kültürünü ve yerel ihtiyaçları birlikte okuyabilme becerisini güçlendiren bir süreç olarak değerlendiriliyor.

Kütahya İl Emniyet Müdürlüğü dönemi

Necmettin Koç’un kariyerindeki önemli görevlerden biri Kütahya İl Emniyet Müdürlüğü oldu. 2019 yılında bu göreve atanmasıyla birlikte il genelindeki emniyet hizmetlerinin yönetiminden sorumlu üst düzey kamu yöneticisi olarak görev yaptı.

İl emniyet müdürlüğü görevi, yalnızca güvenlik birimlerinin sevk ve idaresini değil; trafik, asayiş, güvenlik, toplum destekli polislik, kurumlar arası koordinasyon ve kamu düzeni gibi çok katmanlı başlıkları da kapsar. Koç’un Kütahya’daki görevi, bu geniş idari sorumluluk alanı içinde şekillendi.

Bu dönem, onun emniyet teşkilatındaki yönetici profilini daha görünür kılan aşamalardan biri oldu. Kütahya görevi sonrasında yurt dışı temsil tecrübesiyle kariyerine farklı bir boyut eklendi.

Pretorya Büyükelçiliği’nde İçişleri Müşavirliği

Necmettin Koç, 2022 yılında Pretorya Büyükelçiliği’nde İçişleri Müşaviri olarak görev aldı. Bu görev, emniyet ve iç güvenlik alanındaki mesleki birikimin diplomatik temsil düzeyinde kullanılmasını gerektiren bir sorumluluk alanıdır.

İçişleri müşavirliği, ülkeler arası güvenlik iş birlikleri, idari temaslar ve ilgili kurumlar arasında koordinasyon gibi başlıklarla yakından ilişkilidir. Koç’un bu görevi, kariyerinde uluslararası temas boyutunun da bulunduğunu göstermesi açısından önem taşır.

Bu tecrübe, onun mesleki geçmişine yalnızca yerel ve ulusal düzeyde değil, dış temsil bağlantılı bir perspektif de ekledi. Emniyet bürokrasisinde bu tür görevler, kurum deneyiminin diplomatik zeminde değerlendirilmesine imkân sağlar.

Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü görevi

Necmettin Koç, 10 Eylül 2025 tarihli ve 2025/358 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yozgat İl Emniyet Müdürü olarak atandı. 17 Eylül 2025 tarihinde Yozgat’ta görevine başladı.

Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü görevi, Koç’un il düzeyindeki yönetim tecrübesinin devamı niteliğindeydi. Bu süreçte il genelindeki emniyet hizmetlerinin koordinasyonu, güvenlik birimlerinin yönetimi ve kamu düzenine ilişkin idari süreçler görev alanı içinde yer aldı.

Yozgat dönemi, Kütahya’daki il emniyet müdürlüğü tecrübesinin ardından gelen yeni bir sorumluluk evresi oldu. Bu görev, onun farklı illerde emniyet yönetimi alanındaki birikimini sürdürdüğü aşamalardan biri olarak biyografisinde yer aldı.

Konya İl Emniyet Müdürü olarak yeni görevi

Necmettin Koç, 30 Nisan 2026’da yayımlanan atama kararıyla Konya İl Emniyet Müdürlüğü görevine getirildi. Kararla birlikte Konya İl Emniyet Müdürü Maksut Yüksek Ankara İl Emniyet Müdürü olarak atanırken, Yozgat İl Emniyet Müdürü olarak görev yapan Koç’un yeni görev yeri Konya oldu.

Konya, nüfus yoğunluğu, şehir ölçeği, ulaşım aksları, sanayi ve eğitim yapısıyla emniyet hizmetlerinin çok yönlü yürütüldüğü büyük şehirlerden biridir. Bu nedenle Konya İl Emniyet Müdürlüğü görevi; asayiş, trafik, güvenlik, önleyici hizmetler ve kurumlar arası koordinasyon açısından kapsamlı bir idari sorumluluk alanı sunar.

Koç’un Konya’ya atanması, kariyerinde Kütahya ve Yozgat’ın ardından yeni bir il emniyet müdürlüğü görevi anlamına geliyor. Bu yeni görev, onun uzun yıllara yayılan teşkilat deneyiminin büyükşehir ölçeğinde devam edeceği bir dönem olarak kayda geçti.

Mesleki geçmişinde öne çıkan yönler

Necmettin Koç’un mesleki geçmişinde farklı görev alanları dikkat çekiyor. Ankara’da başlayan kariyeri, koruma hizmetleri, il emniyet müdürlükleri, farklı şehir görevleri ve yurt dışı müşavirliğiyle genişledi.

Bu çizgi, onun Emniyet Teşkilatı içinde hem saha hem idari yönetim hem de temsil niteliği taşıyan görevlerde bulunduğunu gösteriyor. Kütahya, Yozgat ve Konya gibi il emniyet müdürlüğü görevleri, Koç’un kariyerinde üst düzey kamu güvenliği yönetimi başlığını öne çıkarıyor.

Abartılı bir mesleki anlatı yerine, kamuya açık bilgiler ışığında bakıldığında Koç’un profili; uzun süreli teşkilat deneyimi, farklı illerde görev yapma pratiği ve il emniyet müdürlüğü düzeyindeki idari sorumluluklarla tanımlanıyor.

Bugün hangi yönüyle biliniyor?

Necmettin Koç bugün, Konya İl Emniyet Müdürlüğü görevine getirilen 1. Sınıf Emniyet Müdürü olarak biliniyor. Mesleki kimliği, Emniyet Teşkilatı içinde geçen uzun görev süresi, farklı şehirlerde üstlendiği sorumluluklar ve yurt dışı müşavirliği tecrübesiyle şekilleniyor.

Kayseri’de başlayan eğitim hayatı, Polis Akademisi mezuniyetiyle mesleğe dönüşmüş; Ankara’dan Kütahya’ya, Pretorya’dan Yozgat’a ve son olarak Konya’ya uzanan görev çizgisiyle kamu güvenliği alanında devam etmiştir. Koç’un biyografisi, emniyet teşkilatında kurumsal deneyim, il yönetimi ve idari sorumluluk ekseninde okunabilecek bir meslek yolculuğu sunmaktadır.

Güncelleme taleplerinizi tibbiyebulteni@gmail.com adresimize gönderiniz

Karar, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2, 3 ve 4’üncü maddeleri gereğince alındı.

Emniyet Genel Müdürlüğü’nde görev değişimi

Atama kararına göre, Emniyet Genel Müdürü olarak görev yapan Mahmut Demirtaş, İçişleri Bakanlığı emrine alındı.

Demirtaş’ın yerine ise Nevşehir Valisi Ali Fidan, Emniyet Genel Müdürü olarak atandı. Fidan’ın yeni görevi listede “Emniyet Genel Müdürü (Vali)” olarak yer aldı.

Ankara Valiliği’ne Yakup Canbolat atandı

Kararnameyle valiliklerde de dikkat çeken değişiklikler yapıldı.

Aydın Valisi Yakup Canbolat, Ankara Valisi olarak görevlendirildi. Böylece başkent Ankara’da valilik görevine yeni bir isim atanmış oldu.

Aydın ve Adıyaman’a yeni vali

Adıyaman Valisi Osman Varol, Aydın Valisi olarak atandı.

İstanbul Güngören Kaymakamı Abdullah Küçük ise Adıyaman Valiliği görevine getirildi. Küçük, kararnameyle valilik görevine atanan isimler arasında yer aldı.

Nevşehir Valiliği’ne Hüseyin Kök getirildi

Göç İdaresi Başkanı Hüseyin Kök, Nevşehir Valisi olarak atandı.

Kök’ün bu göreve getirilmesiyle birlikte Nevşehir Valiliği’nde de görev değişimi gerçekleşti.

Bakanlık genel müdürlüklerinde de atama yapıldı

Kararname yalnızca valilikler ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile sınırlı kalmadı. İçişleri Bakanlığı bünyesindeki bazı genel müdürlüklerde de yeni görevlendirmeler yapıldı.

İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Gökhan Zengin, İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürü oldu.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Levent Kepçeli ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü olarak atandı.

Atama listesinde yer alan isimler

Karara göre yapılan atamalar şöyle:

Mahmut Demirtaş
Emniyet Genel Müdürü görevinden İçişleri Bakanlığı emrine alındı.

Yakup Canbolat
Aydın Valiliği görevinden Ankara Valiliği’ne atandı.

Osman Varol
Adıyaman Valiliği görevinden Aydın Valiliği’ne atandı.

Abdullah Küçük
İstanbul Güngören Kaymakamlığı görevinden Adıyaman Valiliği’ne atandı.

Ali Fidan
Nevşehir Valiliği görevinden Emniyet Genel Müdürlüğü’ne atandı.

Hüseyin Kök
Göç İdaresi Başkanlığı görevinden Nevşehir Valiliği’ne atandı.

Mehmet Gökhan Zengin
İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdür Yardımcılığı görevinden Personel Genel Müdürlüğü’ne atandı.

Mehmet Levent Kepçeli
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdür Yardımcılığı görevinden Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne atandı.

Karar, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2’nci maddesi gereğince alındı.

Üç İl Emniyet Müdürü Merkeze Alındı

Karara göre Ankara İl Emniyet Müdürü Engin Dinç, Mersin İl Emniyet Müdürü İdris Yılmaz ve Siirt İl Emniyet Müdürü Necmettin Öztürk, Emniyet Genel Müdürlüğü emrine alındı.

Bu değişiklikle birlikte Ankara, Mersin ve Siirt emniyet teşkilatlarında yeni dönem başlamış oldu.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne Maksut Yüksek Atandı

Atama kararının en dikkat çeken başlıklarından biri Ankara oldu. Konya İl Emniyet Müdürü olarak görev yapan Maksut Yüksek, Ankara İl Emniyet Müdürü olarak atandı.

Başkent emniyetindeki bu görev değişimi, karar listesinin öne çıkan maddeleri arasında yer aldı.

Konya, Mersin ve Manisa’da Yeni Dönem

Kararla birlikte Yozgat İl Emniyet Müdürü Necmettin Koç, Konya İl Emniyet Müdürlüğü görevine getirildi.

Manisa İl Emniyet Müdürü Fahri Aktaş ise Mersin İl Emniyet Müdürü olarak atandı.

Elazığ İl Emniyet Müdürü olarak görev yapan Adnan Karayel de Manisa İl Emniyet Müdürlüğü görevine atandı.

Elazığ, Yozgat ve Siirt’e Yeni Müdürler

Atama listesine göre Polis Başmüfettişi Aydın Karan, Elazığ İl Emniyet Müdürü oldu.

Bir diğer Polis Başmüfettişi Tuncay Pekin, Yozgat İl Emniyet Müdürlüğü görevine getirildi.

Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü Mehmet Özdemir ise Siirt İl Emniyet Müdürü olarak atandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 2026/122 sayılı karara göre, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu Başkanlığına Ankara Valisi Vasip Şahin seçildi.

Vasip Şahin TİHEK Başkanlığına Seçildi

Kararda, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu Başkanlığına yapılacak seçimin 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nun 10’uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili hükümleri kapsamında gerçekleştirildiği belirtildi.

Atama kararında, Şahin’in “yerine seçildiği üyenin kalan süresini tamamlamak üzere” görevlendirildiği ifade edildi.

Karar Resmî Gazete’de Yayımlandı

30 Nisan 2026 tarihli ve 33239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan karar, 29 Nisan 2026 tarihini taşıyor.

Cumhurbaşkanlığından yapılan atama kararında şu ifadeler yer aldı:

“Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu Başkanlığına, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununun 10 uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2, 3 ve 7 nci maddeleri gereğince yerine seçildiği üyenin kalan süresini tamamlamak üzere Ankara Valisi Vasip Şahin seçilmiştir.”

TİHEK Nedir?

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, ayrımcılıkla mücadele ve eşit muamele ilkesinin gözetilmesi alanlarında görev yapan kamu kurumları arasında yer alıyor.

Kurum, kamuoyunda özellikle insan hakları başvuruları, ayrımcılık iddiaları ve eşitlik ilkesine ilişkin kararlarıyla biliniyor.

Ankara Valisi Vasip Şahin’in Yeni Görevi

Atama kararıyla birlikte Ankara Valisi Vasip Şahin, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu Başkanlığı görevini, karar metninde belirtilen süre kapsamında yürütecek.

Karar, Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.

TOKİ sosyal konut kuralarında adı çıkan vatandaşlar için yeni dönem başladı. Kura sonucunda hak sahibi olanlar, artık başvuru aşamasından sözleşme aşamasına geçecek.

Ancak kurada ismin çıkması, konut tesliminin hemen yapılacağı anlamına gelmiyor. Hak sahiplerinin önünde sözleşme imzalama, peşinat ödeme, ödeme planının başlaması ve konut belirleme kurası gibi aşamalar bulunuyor.

TOKİ Kurası Çıkanlar Ne Yapacak?

TOKİ kurasında adı çıkan vatandaşlar öncelikle sonuçlarını e-Devlet ve TOKİ’nin resmi duyuruları üzerinden kontrol etmeli. Hak sahipliği kesinleşen vatandaşlar için sonraki süreç, TOKİ tarafından açıklanacak sözleşme takvimiyle ilerleyecek.

Bu aşamada en önemli nokta, resmi ilanların düzenli takip edilmesi. Çünkü sözleşme tarihini kaçıran ya da gerekli ödemeleri zamanında yapmayan hak sahipleri için hak kaybı gündeme gelebilir.

Sözleşme Takvimi Beklenecek

Kurada hak sahibi olan vatandaşlar, TOKİ tarafından ilan edilecek tarihlerde ilgili banka şubelerinde sözleşme imzalayacak.

Sözleşme aşamasında başvuru şartlarının sağlandığını gösteren belgeler de istenebilecek. Bu nedenle hak sahiplerinin gelir durumu, ikamet şartı, hane halkı bilgileri ve başvuru koşullarına ilişkin belgeleri hazır bulundurması önem taşıyor.

Peşinat Ne Zaman Ödenecek?

TOKİ projelerinde peşinat ödemesi genellikle sözleşme aşamasında yapılıyor. Kampanya şartlarına göre konut bedelinin belirli bir oranı peşin olarak yatırılıyor.

Sosyal konut projelerinde ödeme planı çoğunlukla uzun vadeli taksitlerle oluşturuluyor. Hak sahiplerinin peşinat tutarı, vade sayısı, aylık taksit miktarı ve artış dönemlerini sözleşme öncesinde dikkatle incelemesi gerekiyor.

TOKİ Taksitleri Ne Zaman Başlar?

TOKİ’de taksit ödemeleri, sözleşme imzalandıktan sonra belirlenen ödeme planına göre başlıyor. Genellikle ilk taksitler sözleşme tarihini takip eden dönemde ödenmeye başlanıyor.

Taksitler projeye ve kampanya şartlarına göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle hak sahiplerinin yalnızca genel bilgilerle hareket etmemesi, kendilerine verilen resmi ödeme planını esas alması gerekiyor.

Konut Belirleme Kurası Yapılacak

TOKİ kurasında hak sahibi olmak, hangi dairenin alınacağının hemen belli olduğu anlamına gelmez.

Birçok projede önce hak sahipliği kurası yapılır, daha sonra konut belirleme kurası gerçekleştirilir. Bu ikinci kura ile vatandaşların hangi blokta, hangi katta ve hangi dairede oturacağı netleşir.

Konutun büyüklüğü, fiyatı ve kesin ödeme planı da proje takvimine göre bu süreçte daha açık hale gelir.

Yedek Listedekiler İçin Süreç Nasıl İşleyecek?

TOKİ kurasında yedek listede yer alan vatandaşlar için süreç, asil hak sahiplerinin işlemlerinden sonra başlayacak.

Asil listede yer alan kişilerden sözleşme imzalamayan, şartları taşımadığı belirlenen veya hakkından vazgeçen olursa yedek listedeki vatandaşlar sıra ile çağrılabilecek.

Bu nedenle yedek listede bulunanların da TOKİ duyurularını takip etmeyi bırakmaması gerekiyor.

Hak Kaybı Yaşamamak İçin Bunlara Dikkat

TOKİ kurasında adı çıkan vatandaşların en çok dikkat etmesi gereken başlıklar şöyle:

Sözleşme tarihini kaçırmamak
TOKİ’nin ilan ettiği tarihler dışında işlem yapmak mümkün olmayabilir.

Belgeleri eksiksiz hazırlamak
Başvuru şartlarına uygunluğu gösteren belgeler sözleşme aşamasında istenebilir.

Peşinat ve taksit planını incelemek
Ödeme gücünü aşan bir plan ileride sorun oluşturabilir.

Resmi duyurular dışındaki bilgilere itibar etmemek
Sosyal medya paylaşımları veya doğrulanmamış bilgiler yerine TOKİ, e-Devlet ve yetkili banka açıklamaları esas alınmalı.

TOKİ Kurası Çıkanlar İçin En Kritik Aşama Başlıyor

TOKİ kura sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte binlerce vatandaş için ev sahibi olma yolunda önemli bir eşik geçildi. Ancak asıl süreç şimdi başlıyor.

Hak sahiplerinin sözleşme takvimini, peşinat ödeme sürecini, taksit başlangıç tarihini ve konut belirleme kurasını dikkatle takip etmesi gerekiyor. Bu aşamada yapılacak küçük bir ihmal, büyük bir hak kaybına dönüşebilir.

Edinilen bilgilere göre Başkan Güler, yaşadığı kalp rahatsızlığı nedeniyle Ordu’da özel bir sağlık kuruluşuna kaldırıldı. Hastanede yapılan ilk müdahalenin ardından Güler’in durumunun kontrol altına alındığı belirtildi.

İlk müdahale Ordu’da yapıldı

Başkan Mehmet Hilmi Güler’e Medical Park Ordu Hastanesi’nde ilk müdahalenin yapıldığı öğrenildi. Doktorların ilk değerlendirmesinin ardından tedavi sürecinin daha kapsamlı şekilde yürütülmesi için Ankara seçeneği gündeme geldi.

Başkan Güler’in kendi isteği doğrultusunda tedavisine Ankara’da devam edilmesine karar verildi.

Hava ambulansı ile sevk süreci başlatıldı

Tedavi sürecinin Ankara’da sürdürülmesi kararı sonrası Sağlık Bakanlığı ile temasa geçildiği ve hava ambulansı talep edildiği aktarıldı.

Sevk hazırlıklarının tamamlanmasının ardından Güler’in Ankara’ya sevk edildiği belirtildi. Ankara’da yapılacak ileri tetkiklerin ardından tedavi planının netleşmesi bekleniyor.

Sağlık durumunun stabil olduğu öğrenildi

Yetkililerden edinilen bilgilere göre Mehmet Hilmi Güler’in genel sağlık durumunun stabil olduğu ve hayati risk bulunmadığı ifade edildi.

Başkan Güler’in sağlık süreciyle ilgili resmi açıklamaların ilerleyen saatlerde kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Ordu’da geçmiş olsun mesajları paylaşıldı

Gelişmenin duyulmasının ardından Ordu’da çok sayıda kişi ve kurum, Başkan Mehmet Hilmi Güler için geçmiş olsun mesajı yayımladı.

Uzun yıllardır siyaset ve kamu yönetiminde görev alan Güler’in sağlık durumuna ilişkin yeni bilgiler, yapılacak resmi açıklamalarla netlik kazanacak.

KTÜ’den taziye mesajı

Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Karadeniz Teknik Üniversitesi ailesi olarak Üniversitemiz Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi, Fakülte Sekreteri Cevat Çebi’yi kaybetmiş olmanın derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Merhuma Allah’tan rahmet; ailesi, yakınları ve sevenlerine başsağlığı ve sabırlar dileriz.”

Üniversite camiasını üzdü

Cevat Çebi’nin vefatı, Karadeniz Teknik Üniversitesi camiasında ve Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi’nde büyük üzüntüye neden oldu.

Uzun yıllar üniversite bünyesinde görev yaptığı belirtilen Çebi için akademik ve idari çevrelerden taziye mesajları paylaşıldı.

Cenaze bilgileri bekleniyor

Cevat Çebi’nin cenaze programına ilişkin ayrıntıların ailesi veya ilgili kurumlar tarafından duyurulması bekleniyor.

Karadeniz Teknik Üniversitesi camiası, merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, mesai arkadaşlarına ve sevenlerine başsağlığı diledi.

Fenerbahçe’de yaz transfer dönemi öncesi dünya çapında ses getirecek bir hamlenin konuşulduğu ileri sürüldü. Sarı-lacivertlilerin, Liverpool’un yıldızı Mohamed Salah için temas kurduğu ve oyuncu cephesiyle iki görüşme yaptığı iddia edildi.

İddianın en dikkat çeken kısmı ise sürecin şu an için Fenerbahçe’deki seçim atmosferi nedeniyle askıya alınmış olması. Sporx’in aktardığı habere göre Fenerbahçe, Salah transferi için oyuncu tarafıyla görüşmeler gerçekleştirdi ancak kulüp içi seçim süreci nedeniyle dosya şimdilik beklemeye alındı.

Salah Liverpool’dan ayrılıyor mu?

Mohamed Salah cephesindeki hareketliliğin ana nedeni, yıldız futbolcunun Liverpool’daki geleceğinin belirsizliğe girmesi. İngiliz basınında yer alan son haberlerde Salah’ın sezon sonunda Liverpool’dan ayrılmaya hazırlandığı ve yeni kulübünü kısa süre içinde açıklayabileceği öne sürüldü. Goal kaynaklı haberde, Mısır Milli Takımı çevresinden bir yetkilinin Salah’ın yeni adresini “birkaç gün içinde” duyurabileceğini söylediği aktarıldı.

Liverpool cephesinde ise yıldız futbolcunun yaşadığı son sakatlığın ciddi olmadığı bildirildi. Reuters ve The Guardian, Salah’ın Crystal Palace maçında yaşadığı kas problemi sonrası sezon bitmeden sahalara dönmesinin beklendiğini yazdı.

Salah’ın maliyeti Fenerbahçe için en büyük engel

Bu transfer iddiasında en kritik başlık maaş yükü. Mohamed Salah, Avrupa futbolunun en yüksek ücret alan oyuncularından biri. Spotrac verilerine göre yıldız futbolcunun Liverpool’daki mevcut kontratında yıllık ortalama kazancı yaklaşık 20,8 milyon dolar seviyesinde görünüyor. Capology ise Salah’ın haftalık brüt ücretini yaklaşık 400 bin sterlin olarak listeliyor.

Bu tablo, Fenerbahçe açısından transferin yalnızca sportif değil, aynı zamanda büyük bir finansal mühendislik dosyası olduğunu gösteriyor. Böyle bir imza için maaş bütçesi, sponsorluk modeli, imza parası ve oyuncunun kariyer tercihi aynı anda çözülmek zorunda.

Suudi Arabistan ve MLS de devrede

Salah için tek ihtimal Türkiye değil. Son haftalarda çıkan haberlerde Suudi Arabistan kulüplerinin Mısırlı yıldız için yeniden devreye girdiği, Al-Ittihad ve Al-Nassr gibi takımların oyuncuyla ilgilendiği iddia edildi. Ayrıca MLS ihtimali de uluslararası basında gündeme gelen seçenekler arasında yer alıyor.

Bu nedenle Fenerbahçe’nin Salah ilgisi gerçek bir temas iddiasına dayansa bile, transfer yarışının oldukça kalabalık ve mali açıdan zorlu olduğu açık.

Fenerbahçe için Salah transferi ne anlama gelir?

Salah’ın Fenerbahçe’ye gelmesi, Süper Lig tarihinin en büyük transfer hamlelerinden biri olur. Sarı-lacivertliler açısından bu transfer yalnızca sağ kanada dünya yıldızı takviyesi anlamına gelmez; kulübün küresel görünürlüğünü, forma satışını, sponsorluk gücünü ve Avrupa’daki marka etkisini de yukarı taşıyacak bir vitrin hamlesi olur.

Ancak bugünkü tabloya bakıldığında transfer için üç temel şart öne çıkıyor:

Birincisi, Salah’ın Avrupa dışı yüksek maaşlı teklifleri geri çevirmesi gerekiyor.
İkincisi, Fenerbahçe’nin bu maliyeti taşıyacak güçlü bir sponsorluk modeli kurması gerekiyor.
Üçüncüsü, seçim sonrası yeni yönetim yapısının bu çapta bir operasyonu sahiplenmesi gerekiyor.

Transferde son durum: İddia güçlü, dosya zor

Fenerbahçe’nin Mohamed Salah için devreye girdiği iddiası taraftarı heyecanlandıracak cinsten. Ancak mevcut şartlarda transferin kolay olmadığı da ortada. Salah’ın Liverpool’dan ayrılma ihtimali güçlenirken, Suudi Arabistan kulüpleri ve MLS seçenekleri Fenerbahçe’nin önündeki en ciddi rakipler olarak duruyor.

Sarı-lacivertliler için bu dosya şimdilik “rüya transfer” rafında bekliyor. Seçim sürecinin ardından yönetimin tavrı, Salah cephesinin kariyer planı ve finansal şartlar bu dev transfer hikâyesinin gerçek olup olmayacağını belirleyecek.

YÖK, daha önce İran’da öğrenim gören Türk öğrencilerle ilgili yaptığı açıklamada, savaş durumu süresince mevzuatın öngördüğü şartlar çerçevesinde eğitimlerinin aksamaması için gerekli çalışmaların yapılacağını bildirmişti. Ancak öğrenciler, geçici çözümlerin kalıcı mağduriyeti ortadan kaldırmadığını savunuyor.

Öğrenciler Neden Ukrayna Modelini İstiyor?

Talebin merkezinde, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Ukrayna’da okuyan Türk öğrenciler için uygulanan yatay geçiş ve özel öğrencilik düzenlemeleri bulunuyor. 2022 yılında YÖK, Ukrayna’daki Türk öğrencilerin belirli şartlar altında Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapabilmesine imkân tanımıştı.

İran’daki öğrenciler de benzer bir güvenlik riskiyle karşı karşıya olduklarını belirterek aynı hakkın kendileri için de tanınmasını istiyor. Öğrenciler, “can güvenliği” ve “eğitimin sürdürülebilirliği” başlıklarının artık sadece bireysel değil, kamusal bir sorun haline geldiğini ifade ediyor.

“Özel Öğrencilik Sorunu Çözmüyor”

Öğrencilerin dikkat çektiği en önemli başlıklardan biri de “özel öğrencilik” uygulaması. Türkiye’de geçici olarak ders alma imkânı sağlansa bile, İran’daki üniversitelerin bu dersleri her zaman kabul etmediği belirtiliyor.

Bu nedenle öğrenciler, özel öğrenciliğin eğitim kaybını önlemeye yetmediğini, asıl çözümün yatay geçiş hakkı olduğunu savunuyor. Öğrenciler, Türkiye’de aldıkları derslerin İran’daki müfredat farklılıkları nedeniyle sayılmaması halinde aynı sınıfı yeniden okumak zorunda kalabileceklerini dile getiriyor.

En Büyük Kaygı: Eğitim Süresinin Uzaması

İran’da okuyan Türk öğrenciler için mesele yalnızca güvenlik değil. Öğrenciler, belirsizliğin uzaması halinde yıllarca emek verdikleri eğitim hayatının sekteye uğrayabileceğini belirtiyor.

Özellikle tıp, diş hekimliği, eczacılık ve mühendislik gibi uzun ve uygulamalı eğitim gerektiren bölümlerde okuyan öğrenciler için dönem kaybı ciddi bir sorun olarak öne çıkıyor. Öğrenciler, “Bugün karar alınmazsa yarın telafisi daha zor bir eğitim mağduriyeti oluşacak” görüşünde.

YÖK’ten Beklenen Düzenleme Ne?

İran’daki Türk öğrencilerin beklentisi, Ukrayna sürecinde olduğu gibi ayrı bir takvim ve başvuru çerçevesi oluşturulması. Öğrenciler, Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş için açık, şeffaf ve uygulanabilir bir yol haritası ilan edilmesini istiyor.

Bu kapsamda öğrencilerin talep ettiği başlıklar şöyle öne çıkıyor:

• İran’da kayıtlı Türk öğrenciler için özel yatay geçiş takvimi hazırlanması
• Tıp, diş hekimliği, eczacılık gibi bölümler için ayrı değerlendirme yapılması
• Özel öğrencilik yerine kalıcı yatay geçiş imkânı sağlanması
• Eğitim kaybını önleyecek müfredat ve denklik kolaylığı oluşturulması
• Başvuru şartlarının net ve erişilebilir biçimde duyurulması

“Mağduriyet Derinleşmeden Adım Atılsın”

Öğrenciler, taleplerinin ayrıcalık değil, savaş ve güvenlik riski karşısında eğitim hakkının korunması olduğunu vurguluyor. İran’daki belirsizliğin uzaması halinde çok sayıda Türk öğrencinin hem can güvenliği hem de eğitim geleceği açısından zor durumda kalabileceği ifade ediliyor.

Gözler şimdi YÖK’ün atacağı yeni adımda. Öğrenciler, Ukrayna örneğinde olduğu gibi hızlı, net ve mağduriyeti azaltan bir karar bekliyor.

Galatasaray’da gelecek sezonun kadro planlaması için transfer kulisleri erken ısınmaya başladı. Sarı-kırmızılıların, Başakşehir forması giyen milli santrfor Bertuğ Yıldırım’ı yakından takip ettiği iddia edildi.

Transfermarkt’ta yer alan habere göre Galatasaray, yerli forvet rotasyonunu güçlendirme planı kapsamında 23 yaşındaki golcüyü gündemine aldı. Haberde, Bertuğ Yıldırım’ın daha önce de sarı-kırmızılıların alternatif listesinde bulunduğu, şartların oluşması halinde dosyanın yeniden açılabileceği aktarıldı.

Galatasaray Neden Bertuğ Yıldırım’ı Takip Ediyor?

Galatasaray’ın Bertuğ Yıldırım ilgisinin arkasında yalnızca gol sayısı yok. Yerli oyuncu kontenjanı, forvet rotasyonunun genişletilmesi ve uzun vadeli kadro planlaması bu dosyayı önemli hale getiriyor.

Bertuğ Yıldırım, fizik gücü, ceza sahası içindeki varlığı ve yaşı nedeniyle yerli forvet pazarında dikkat çeken isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle yabancı sınırı ve Avrupa listeleri hesaba katıldığında, yerli santrfor profili büyük kulüpler için stratejik değer taşıyor.

Bu Sezonki Performansı Dikkat Çekti

Transfermarkt verilerine göre Bertuğ Yıldırım, Başakşehir’de bu sezon 723 dakika süre aldı ve 7 gol, 3 asistlik katkı verdi. Oyuncunun toplam kariyer performansında ise 159 maçta 27 gol ve 9 asistlik istatistik yer alıyor.

Genç futbolcunun sınırlı süreye rağmen skora doğrudan katkı vermesi, transfer iddiasını daha görünür hale getirdi. Başakşehir’de Davie Selke, Eldor Shomurodov ve Nuno Da Costa gibi isimlerle rekabet etmesine rağmen tabela katkısı üretmesi, Galatasaray cephesinde takip gerekçelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Sözleşmesi 2029’a Kadar Devam Ediyor

Bertuğ Yıldırım’ın Başakşehir ile sözleşmesi 30 Haziran 2029’a kadar devam ediyor. Bu durum, olası transferde pazarlık sürecinin kolay olmayabileceğini gösteriyor.

Oyuncunun piyasa değeri Transfermarkt’ta 4 milyon euro olarak gösteriliyor. Ayrıca sonraki satıştan Rennes’in yüzde 15 pay alacağı bilgisi de dosyanın ekonomik boyutunu artırıyor.

Rennes, Getafe, Başakşehir Hattı

Sarıyer altyapısından yetişen Bertuğ Yıldırım, Hatayspor performansıyla dikkat çekmişti. 2023 yılında 5,4 milyon euro bonservis bedeliyle Rennes’e transfer olan genç golcü, daha sonra Getafe’de kiralık olarak forma giydi.

Geçtiğimiz yaz döneminde ise 2,2 milyon euro karşılığında Başakşehir’e imza attı. Bu kariyer hattı, Bertuğ’un yalnızca Türkiye’de değil Avrupa pazarında da izlenmiş bir oyuncu olduğunu gösteriyor.

Galatasaray Transferde Harekete Geçecek mi?

Şu aşamada Bertuğ Yıldırım için resmi bir teklif ya da kulüpler arasında açıklanmış bir anlaşma bulunmuyor. Ancak iddiaya göre Galatasaray, oyuncuyu yakından izlemeyi sürdürüyor.

Sarı-kırmızılıların sezon sonundaki forvet planı, yabancı oyuncu tercihleri ve yerli rotasyon ihtiyacı bu transfer dosyasının kaderini belirleyecek. Galatasaray’ın hamle yapıp yapmayacağı ise yaz transfer döneminde daha net ortaya çıkacak.

Mahallede bulunan 5 ve 10 yaşlarındaki iki çocuğa başıboş sokak köpekleri saldırdı. Çevredeki vatandaşların müdahalesiyle köpekler bölgeden uzaklaştırılırken, ihbar üzerine olay yerine polis, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Hayatını kaybeden çocuğun kimliği belli oldu

Edinilen bilgilere göre saldırıda ağır yaralanan 5 yaşındaki Hamza Özsoy, yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. Küçük çocuğun ölümü ailesini ve mahalle sakinlerini yasa boğdu.

Saldırıda yaralanan 10 yaşındaki Ayaz Özsoy’un ise ağır yaralı olarak Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldığı öğrenildi. Yaralı çocuğun tedavisinin hastanede sürdüğü bildirildi.

Mahallede büyük panik yaşandı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemi alındı. Saldırının yaşandığı mahallede vatandaşlar büyük panik yaşarken, başıboş köpek sorunu yeniden gündeme geldi.

Yetkililerin olayla ilgili inceleme başlattığı, saldırının tüm yönleriyle araştırıldığı belirtildi.

Soruşturma başlatıldı

Van’ın Saray ilçesinde bir çocuğun yaşamını yitirmesi, bir çocuğun da ağır yaralanmasıyla sonuçlanan saldırıya ilişkin soruşturma başlatıldı.

Olayla ilgili resmi açıklamaların ve yaralı çocuğun sağlık durumuna ilişkin gelişmelerin takip edildiği öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre Karakuzu, görev yaptığı okulun pansiyonunda ölü bulundu. Genç öğretmenin uyku apnesi rahatsızlığı bulunduğu, o gün dersi olmadığı için uyandırılmadığı belirtildi.

Okul pansiyonunda hareketsiz bulundu

Olayın fark edilmesinin ardından durum sağlık ve güvenlik ekiplerine bildirildi. Pansiyona gelen ekiplerin yaptığı kontrolde Anıl Karakuzu’nun hayatını kaybettiği belirlendi.

Karakuzu’nun vefatı, görev yaptığı okulda büyük üzüntüye yol açtı. Öğrencileri ve mesai arkadaşları, genç yaşta gelen ölüm haberiyle sarsıldı.

Ölüm nedeni araştırılıyor

Anıl Karakuzu’nun kesin ölüm nedeni yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanacak. Olayla ilgili soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Yetkililerin, genç öğretmenin ölümüne ilişkin tüm ihtimalleri değerlendirdiği öğrenildi.

Eğitim camiasında büyük üzüntü

Karacabey Ulviye Matlı Fen Lisesi’nde görev yapan Anıl Karakuzu’nun vefatı, Bursa’daki eğitim camiasında derin üzüntü oluşturdu.

Genç öğretmenin ani ölümü sonrası okul çevresinde hüzün hâkim olurken, yakınları ve sevenleri acı haberle yasa boğuldu.

Akut sistit nedir?

Akut sistit, mesanenin çoğunlukla bakteriler nedeniyle iltihaplanmasıdır. Halk arasında “idrar yolu enfeksiyonu” denildiğinde en sık kastedilen tablolardan biri budur.

Enfeksiyon genellikle alt idrar yollarını etkiler. Mesane içinde tahriş ve iltihap geliştiği için kişi sık idrara çıkma, yanma, baskı ve tam boşalamama hissi yaşayabilir.

Akut sistit çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Ancak belirtiler hafife alınırsa enfeksiyon yukarı doğru ilerleyerek böbrekleri etkileyebilir. CDC, mesane enfeksiyonlarında yanma, sık idrara çıkma, boş mesaneye rağmen idrar hissi, kanlı idrar ve alt karın baskısının görülebileceğini bildiriyor.

Akut sistit neden olur?

Akut sistitin en yaygın nedeni, bağırsak florasında bulunan bakterilerin idrar yoluna ulaşmasıdır. Bu bakteriler üretradan mesaneye ilerlediğinde enfeksiyon gelişebilir.

Kadınlarda daha sık görülmesinin önemli nedenlerinden biri anatomik yapıdır. Üretranın kısa olması, bakterilerin mesaneye daha kolay ulaşmasına zemin hazırlayabilir.

Yetersiz sıvı alımı, idrarı uzun süre tutmak, cinsel ilişki sonrası idrar yapmamak, menopoz dönemi, gebelik, diyabet, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve idrar sondası kullanımı riski artırabilir.

Ancak her idrar yanması sistit anlamına gelmez. Vajinal enfeksiyonlar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, böbrek taşı, prostat sorunları veya mesane hassasiyeti benzer şikâyetlere yol açabilir.

Akut sistit nasıl anlaşılır?

Akut sistit çoğu zaman günlük hayatı bölen küçük ama ısrarcı işaretlerle başlar. Kişi tuvaletten yeni çıkmış olsa bile yeniden idrar yapma ihtiyacı hissedebilir.

İdrar yaparken yanma veya sızlama en dikkat çekici belirtidir. Buna sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi, alt karında baskı, bulanık veya kötü kokulu idrar eşlik edebilir.

Bazı kişilerde idrarda kan görülebilir. Bu durum her zaman ağır bir tablo anlamına gelmez; ancak mutlaka hekim değerlendirmesi gerektirir.

Akut sistitin erken belirtileri nelerdir?

İlk belirti çoğu zaman “tuvalete yetişemeyecekmiş gibi” ani sıkışma hissidir. Ardından idrar yaparken yanma, az miktarda idrar çıkarma ve mesanenin tam boşalmadığı hissi gelişebilir.

Bazı hastalar alt karında hafif kramp veya basınç tarif eder. Bu belirti özellikle yoğun iş temposunda, yolculukta veya sıvı tüketiminin az olduğu günlerde gözden kaçabilir.

Kötü kokulu, bulanık veya normalden farklı görünen idrar da uyarıcı olabilir. Ancak yalnızca idrar rengine bakarak tanı konulamaz.

Kimlerde daha sık görülür?

Akut sistit kadınlarda daha sık görülür. Cinsel aktif dönem, gebelik, menopoz sonrası dönem ve tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü riski artırabilir.

Diyabeti olanlarda, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde, böbrek hastalığı bulunanlarda ve idrar sondası kullananlarda enfeksiyon daha dikkatli izlenmelidir.

Erkeklerde sistit daha az görülür. Bu nedenle erkeklerde idrar yolu enfeksiyonu belirtileri olduğunda prostat hastalıkları, taş, darlık veya altta yatan başka nedenler açısından değerlendirme gerekebilir.

Çocuklarda tablo bazen erişkinlerden farklı ilerler. Ateş, huzursuzluk, karın ağrısı, idrar kaçırma veya kötü kokulu idrar aileler için uyarıcı olabilir.

Ne zaman doktora gidilmeli?

İdrar yaparken yanma birkaç saat içinde geçmiyor, sık idrara çıkma belirginleşiyor veya idrarda kan görülüyorsa doktora başvurulmalıdır. Mayo Clinic, sık, acil veya ağrılı idrar yapmanın birkaç saatten uzun sürmesi ya da idrarda kan görülmesi halinde sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmesini öneriyor.

Ateş, titreme, bel veya yan ağrısı, bulantı ve kusma varsa beklenmemelidir. Bu belirtiler enfeksiyonun böbreklere ilerlediğini düşündürebilir.

Gebeler, çocuklar, erkekler, yaşlılar, diyabet hastaları ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde belirtiler daha ciddiye alınmalıdır. Bu gruplarda “biraz bekleyeyim” yaklaşımı riskli olabilir.

Akut sistit için hangi doktora gidilir?

İlk başvuru çoğu zaman aile hekimine yapılabilir. Aile hekimi belirtileri değerlendirir, idrar testi isteyebilir ve gerekli görürse tedavi düzenleyebilir.

Tekrarlayan enfeksiyon, idrarda kan, erkek hastada sistit şüphesi, gebelik, çocuk hasta veya böbrek tutulumu belirtisi varsa üroloji değerlendirmesi gerekebilir.

Kadınlarda vajinal akıntı, kaşıntı, kasık ağrısı veya jinekolojik enfeksiyon şüphesi varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanı da sürece dahil olabilir.

Ateşli ve komplike enfeksiyonlarda enfeksiyon hastalıkları veya dahiliye değerlendirmesi gerekebilir. Erken başvuru, hem doğru tanıyı hem de gereksiz antibiyotik kullanımının önlenmesini sağlar.

Akut sistit nasıl teşhis edilir?

Tanıda ilk adım şikâyetlerin dikkatli dinlenmesidir. Yanma, sık idrara çıkma, ani sıkışma, alt karın ağrısı ve idrar görünümündeki değişiklikler birlikte değerlendirilir.

Basit idrar tahlili çoğu vakada yol göstericidir. Lökosit, nitrit, kan ve bakteri varlığı enfeksiyon lehine bulgu verebilir.

Bazı durumlarda idrar kültürü gerekir. Özellikle gebelerde, erkeklerde, çocuklarda, tekrarlayan enfeksiyonlarda, tedaviye yanıt alınamayan hastalarda ve direnç şüphesinde kültür önem kazanır.

Tanı yalnızca “yanma var” diye konulmamalıdır. Çünkü sistit belirtileri başka hastalıklarla karışabilir.

Akut sistit tedavisi var mı?

Evet, akut sistit çoğu hastada tedavi edilebilir. Tedavi planı hastanın yaşına, cinsiyetine, gebelik durumuna, ek hastalıklarına, belirtilerin şiddetine ve enfeksiyonun komplike olup olmadığına göre belirlenir.

Standart yaklaşımda hekim uygun görürse antibiyotik tedavisi verilebilir. Ancak antibiyotik seçimi rastgele yapılmamalıdır; bölgesel direnç durumu, hastanın öyküsü ve risk grubu dikkate alınmalıdır.

Bol sıvı almak, idrarı tutmamak, ağrı ve yanma yakınmasını artıran tahriş edici alışkanlıklardan kaçınmak destekleyici olabilir. Fakat bu önlemler, gerekli olduğunda tıbbi tedavinin yerine geçmez.

NICE, alt idrar yolu enfeksiyonlarında semptom yönetimi ve antibiyotiklerin dikkatli kullanımıyla antibiyotik direncinin azaltılmasını vurguluyor.

Yeni tedaviler ve güncel gelişmeler

Akut sistitte haber değeri taşıyan en önemli güncel başlıklardan biri “daha çok ilaç” değil, “daha doğru antibiyotik” yaklaşımıdır. Çünkü gereksiz antibiyotik kullanımı direnç sorununu büyütebilir.

Güncel kılavuzlarda amaç, hastanın gerçekten antibiyotiğe ihtiyacı olup olmadığını doğru belirlemek, uygun ilacı doğru süreyle kullanmak ve tekrarlayan enfeksiyonlarda altta yatan nedeni araştırmaktır.

Tekrarlayan sistitte idrar kültürüyle tanının doğrulanması, gereksiz ileri tetkiklerden kaçınılması ve kişiye özel koruma stratejilerinin seçilmesi öne çıkıyor. 2026’da yayımlanan EAU kılavuz özetinde tekrarlayan sistitte tanının idrar kültürüyle doğrulanması ve her hastaya rutin geniş inceleme yapılmaması önerileri dikkat çekiyor.

Aşı, bağışıklık düzenleyici yaklaşımlar ve antibiyotik dışı koruyucu seçenekler üzerine çalışmalar sürse de her yöntem her hasta için uygun değildir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan sistitte tedavi planı hekim tarafından kişiye göre belirlenmelidir.

Akut sistit kendiliğinden geçer mi?

Bazı hafif şikâyetler kısa sürede azalabilir. Ancak akut sistitin kendiliğinden geçmesini beklemek her hasta için güvenli değildir.

Belirtiler devam ediyorsa, idrarda kan varsa, ateş geliştiyse veya kişi risk grubundaysa doktora başvurmak gerekir. Tedavinin gecikmesi enfeksiyonun ilerlemesine yol açabilir.

Özellikle gebelerde, erkeklerde, çocuklarda ve kronik hastalığı olanlarda “evde geçer” yaklaşımı doğru değildir.

Akut sistit ölümcül müdür?

Basit akut sistit genellikle ölümcül bir hastalık değildir. Ancak enfeksiyon böbreklere ilerlerse veya kana karışırsa ciddi sonuçlar doğurabilir.

Ateş, titreme, yan ağrısı, bulantı ve genel durum bozukluğu bu nedenle önemlidir. Bu belirtiler görüldüğünde sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.

Yani akut sistit çoğu zaman kontrol edilebilir bir tablodur; fakat ihmal edildiğinde hafife alınmayacak komplikasyonlara zemin hazırlayabilir.

Akut sistitten korunmak için neler yapılabilir?

Gün içinde yeterli sıvı almak, idrarı uzun süre tutmamak ve tuvalet hijyenine dikkat etmek riski azaltabilir. Özellikle kadınlarda önden arkaya temizlik alışkanlığı önemlidir.

Cinsel ilişki sonrası idrar yapmak, tahriş edici parfümlü ürünlerden kaçınmak ve ıslak kıyafetle uzun süre kalmamak da yardımcı olabilir.

Tekrarlayan enfeksiyonu olan kişiler kendi kendine antibiyotik başlamak yerine hekimle koruyucu strateji planlamalıdır. Çünkü her tekrarın nedeni aynı olmayabilir.

En sık yapılan hata

Akut sistitte en sık yapılan hata, idrar yanmasını önemsemeyip gelişigüzel antibiyotik kullanmaktır. Bir başkasına iyi gelen ilacı almak, hem tanıyı geciktirebilir hem de antibiyotik direncini artırabilir.

Bir diğer hata da belirtiler azalınca tedaviyi yarıda bırakmaktır. Tedavi süresi ve ilaç seçimi hekimin önerisine göre tamamlanmalıdır.

Kısa soru-cevap

Akut sistit bulaşıcı mı?
Genellikle kişiden kişiye doğrudan bulaşan bir hastalık gibi değerlendirilmez. Ancak cinsel aktivite bazı kişilerde enfeksiyonu tetikleyebilir.

Evde takip etmek güvenli mi?
Hafif şikâyetlerde kısa süreli izlem mümkün olabilir; ancak yanma sürerse, kan görülürse, ateş veya bel ağrısı eklenirse doktora başvurulmalıdır.

Çocuklarda akut sistit farklı belirti verir mi?
Evet. Çocuklarda idrar yanması her zaman net anlatılamayabilir. Ateş, huzursuzluk, karın ağrısı, idrar kaçırma veya kötü kokulu idrar görülebilir.

Tedavi gecikirse ne olur?
Enfeksiyon mesaneyle sınırlı kalmayabilir. Böbreklere ilerleyen enfeksiyon daha ciddi tedavi gerektirebilir.

Akut sistit tekrarlar mı?
Evet, bazı kişilerde tekrarlayabilir. Sık tekrar eden sistitte idrar kültürü, risk faktörleri ve altta yatan nedenler değerlendirilmelidir.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: