Zehrâvî, yaklaşık 936 yılında Endülüs Emevî Devleti'nin başkenti Kurtuba'nın yakınlarında bulunan Medînetü’z-Zehrâ şehrinde doğmuştur. O dönemde Endülüs, İslam dünyasının en önemli bilim ve kültür merkezlerinden biriydi. Kurtuba; kütüphaneleri, hastaneleri, tercüme faaliyetleri ve eğitim kurumlarıyla Avrupa'nın en gelişmiş şehirleri arasında yer alıyordu. Bu entelektüel atmosfer, Zehrâvî'nin yetişmesinde önemli rol oynamıştır.

Ailesi hakkında güvenilir tarihî kaynaklarda oldukça az bilgi bulunmaktadır. Anne ve babasının kimliği, meslekleri veya sosyal statüleri kesin olarak bilinmemektedir. Bu nedenle onun aristokrat ya da zengin bir aileden geldiğini söylemek mümkün değildir. Bununla birlikte, dönemin seçkin bilim çevrelerine erişebilmiş olması iyi bir eğitim aldığına işaret etmektedir.

Eğitim hayatına ilişkin bilgiler de sınırlıdır. Hangi medreselerde öğrenim gördüğü veya kimlerden ders aldığı tarihî belgelerde açık biçimde kayıtlı değildir. Araştırmacılar, Kurtuba ve çevresindeki eğitim kurumlarında yetiştiğini ve dönemin usta-çırak geleneği içerisinde deneyimli hekimlerin yanında klinik uygulamalar öğrendiğini düşünmektedir. Özellikle hastanelerde ve uygulamalı eğitim ortamlarında uzun yıllar çalışması, onun cerrahi alandaki üstün becerisinin temelini oluşturmuştur.

Zehrâvî eserlerini Arapça kaleme almıştır. Bilim dili olarak Arapçayı kullanmış, Hipokrat ve Galen'in Arapçaya çevrilmiş eserlerinden yoğun biçimde yararlanmıştır. Yunanca bildiğine dair kesin bir tarihî kanıt bulunmamaktadır. Bununla birlikte Helenistik tıp geleneğini son derece iyi özümsediği ve dönemin İslam dünyasında dolaşımda olan çeviri literatürünü etkin şekilde kullandığı anlaşılmaktadır.

Bilimsel yaklaşımı bakımından Zehrâvî özellikle Hipokrat'ın klinik gözlem anlayışından ve Galen'in anatomiye verdiği önemden etkilenmiştir. Ancak yalnızca klasik otoriteleri tekrar etmekle yetinmemiş, kendi meslek hayatında edindiği deneyimleri eserlerine yansıtmıştır. Hastaların dikkatle izlenmesi, ameliyat sonuçlarının değerlendirilmesi ve klinik tecrübelerin kayıt altına alınması gerektiğini savunmuştur. Bu nedenle günümüzde birçok tıp tarihçisi onu deneyim temelli ve ampirik tıp anlayışının önemli temsilcilerinden biri olarak değerlendirmektedir.

Hayatının büyük kısmını Kurtuba çevresinde hekimlik yaparak geçiren Zehrâvî özellikle cerrahi alanında ün kazanmıştır. Yaklaşık elli yıllık meslek hayatının sonunda kaleme aldığı et-Tasrîf limen Aceze ani’t-Te’lîf, otuz ciltten oluşan kapsamlı bir tıp ansiklopedisidir. Eser; dahiliye, farmakoloji, ortopedi, kadın hastalıkları, göz hastalıkları, diş hekimliği ve cerrahi gibi pek çok alanı kapsamaktadır. Son cilt ise tamamen cerrahiye ayrılmıştır ve yaklaşık iki yüzden fazla cerrahi aletin çizimleri ile kullanım açıklamalarını içermektedir. Bu özelliği nedeniyle tıp tarihinin ilk sistematik cerrahi atlaslarından biri olarak kabul edilmektedir.

Zehrâvî'nin en büyük katkılarından biri cerrahiyi bağımsız ve yüksek uzmanlık gerektiren bir disiplin olarak ele almasıdır. Cerrahın yalnızca el becerisine değil, aynı zamanda ayrıntılı anatomi bilgisine sahip olması gerektiğini vurgulamış, deneyimsiz kişilerin ameliyat yapmasının ciddi sonuçlar doğuracağını ifade etmiştir. Kanamaların kontrolü, kırık ve çıkıkların tedavisi, mesane taşı ameliyatları, kadın hastalıkları cerrahisi ve diş hekimliği uygulamalarında geliştirdiği yöntemler yüzyıllar boyunca kullanılmaya devam etmiştir.

Özellikle koterizasyon (dağlama) yöntemlerini sistematik biçimde tanımlaması ve cerrahi kanama kontrolünde kullanması onun en önemli katkıları arasında sayılır. Ayrıca cerrahi sırasında kullanılan çeşitli pensler, bistüriler, kancalar, spekulumlar ve obstetrik aletler tasarlamış veya geliştirmiştir. Yaklaşık 200'den fazla cerrahi aleti ayrıntılı biçimde tanımlaması, cerrahi eğitimin standartlaşmasına büyük katkı sağlamıştır.

Katgüt sütürler konusunda da önemli bir yere sahiptir. Zehrâvî'nin bu materyali ilk kullanan kişi olduğu kesin olarak söylenemese de, katgüt dikiş materyalinin cerrahide kullanımını ayrıntılı biçimde tanımlayan en erken hekimlerden biri olduğu kabul edilmektedir. Kendiliğinden emilebilmesi nedeniyle bu yöntem modern cerrahide kullanılan emilebilir sütürlerin tarihsel öncüsü olarak değerlendirilmektedir.

Diş hekimliği alanındaki çalışmaları da dikkat çekicidir. Diş taşlarının temizlenmesi, gevşek dişlerin sabitlenmesi, çene kırıklarının tedavisi ve ağız cerrahisine ilişkin ayrıntılı tarifler vermiştir. Kadın hastalıkları ve doğum alanında ise zor doğumlarda uygulanabilecek girişimler ile çeşitli obstetrik aletleri açıklamış, bu alandaki cerrahi uygulamaları sistematik hâle getirmiştir.

Zehrâvî'nin etkisi Endülüs sınırlarını aşarak Avrupa'ya ulaşmıştır. On ikinci yüzyıldan itibaren et-Tasrîf, Gerard of Cremona başta olmak üzere çeşitli çevirmenler tarafından Latinceye çevrilmiştir. Ardından Salerno, Bologna ve Montpellier gibi Avrupa'nın önde gelen tıp merkezlerinde yüzyıllar boyunca başlıca başvuru eserlerinden biri olarak kullanılmıştır. Özellikle Fransız cerrah Guy de Chauliac, eserlerinde Zehrâvî'ye sıkça atıfta bulunmuş ve onu kendi cerrahi anlayışının temel kaynaklarından biri olarak göstermiştir.

Bununla birlikte Zehrâvî de yaşadığı çağın bilgi sınırlarından bağımsız değildi. Hastalıkların oluşumunu açıklarken büyük ölçüde Galen'in humoral teorisinden etkilenmiştir. Mikrobiyoloji, bakteriler ve enfeksiyon mekanizmaları henüz bilinmediği için bazı fizyolojik açıklamaları günümüz bilimiyle uyumlu değildir. Ancak bu durum, onun klinik gözlem gücünü ve cerrahi uygulamalardaki başarısını gölgelememektedir.

Bugün et-Tasrîf'ın çok sayıda Arapça ve Latince yazma nüshası dünyanın farklı kütüphanelerinde korunmaktadır. Özellikle Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Escorial Kütüphanesi, British Library ve Bibliothèque nationale de France gibi kurumlarda önemli nüshalar bulunmaktadır. Eserin farklı bölümleri modern dönemde eleştirel baskılar hâlinde yayımlanmış ve İngilizce dâhil birçok dile çevrilmiştir.

Modern tıp açısından değerlendirildiğinde Zehrâvî'nin önemi yalnızca geliştirdiği cerrahi aletlerden kaynaklanmaz. Hastaya zarar vermeme ilkesi, dikkatli klinik gözlem, ameliyat öncesi hazırlık, operasyon sonrası bakım ve cerrahi eğitime verdiği önem bugün de geçerliliğini koruyan temel prensiplerdir. Bu nedenle birçok tarihçi onu yalnızca İslam medeniyetinin değil, dünya cerrahi tarihinin de en büyük isimlerinden biri olarak kabul etmektedir.

Seçme Kaynakça

- Albucasis (Ebü’l-Kasım ez-Zehrâvî). Al-Tasrīf liman ʿajaza ʿan al-taʾlīf.
- Donald Campbell. Arabian Medicine and Its Influence on the Middle Ages.
- Peter E. Pormann & Emilie Savage-Smith. Medieval Islamic Medicine.
- Encyclopaedia of Islam, “al-Zahrāwī” maddesi.
- Sami K. Hamarneh, İslam tıp tarihi üzerine çalışmaları.
- Emilie Savage-Smith, İslam tıp tarihi ve yazmaları üzerine akademik yayınları.

Hangi Borçlar Kapsama Giriyor?

Düzenleme kapsamında gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi (KDV), harçlar, trafik idari para cezaları, öğrenim kredisi borçları ve çeşitli kamu alacaklarının yapılandırılabilmesi öngörülüyor. Buna karşılık bazı vergi türleri ve özel kalemlerin kapsam dışında tutulması planlanıyor.

Taksit Süresi 72 Aya Kadar Uzayabilecek

Yeni sistemde standart taksitlendirme süresi 36 ay olarak belirlenirken, mali durumu zayıf olan borçlular için ödeme süresinin 48 aya, belirli şartları taşıyan mükellefler için ise 72 aya kadar çıkarılabilmesi öngörülüyor. Böylece kamu borçlarının ödenmesinde daha esnek bir model uygulanabilecek.

Teminat Şartında Dikkat Çeken Değişiklik

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de teminat uygulaması oldu. Daha önce düşük tutarlı borçlarda uygulanan teminatsız yapılandırma sınırının önemli ölçüde yükseltilmesi planlanıyor. Buna göre 10 milyon liraya kadar olan borçlarda teminat aranmayacak, bu tutarın üzerindeki borçlarda ise yalnızca aşan kısmın belirli bir bölümü için teminat gösterilmesi yeterli olacak.

Başvurular Ne Zaman Yapılacak?

Taslak düzenlemeye göre yapılandırmadan yararlanmak isteyenlerin başvurularını 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tamamlaması öngörülüyor. İlk taksit ödemelerinin ise Eylül 2026 döneminde başlaması planlanıyor. Başvuruların vergi daireleri üzerinden, elektronik ortamda veya posta yoluyla yapılabilmesi bekleniyor.

Esnaf ve İşletmeler İçin Nefes Aldırabilir

Ekonomik dalgalanmalar nedeniyle ödeme güçlüğü yaşayan esnaf ve işletmeler açısından düzenlemenin önemli bir rahatlama sağlaması bekleniyor. Uzun vadeli ödeme planları sayesinde kamuya olan borç yükünün daha yönetilebilir hale gelmesi hedeflenirken, yapılandırma sürecinin özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından yoğun ilgi görmesi bekleniyor.

Meta’ya ait Facebook, Instagram ve Messenger için 12 Haziran 2026 Cuma günü kullanıcı bildirimlerinde artış yaşandı. Bazı kullanıcılar Facebook’a girişte hata mesajları aldığını, sayfa yenileme ve içerik görüntüleme sorunları yaşadığını bildirdi.

Kesinti iddiaları özellikle Facebook ve Messenger tarafında yoğunlaştı. Instagram için de bazı kullanıcı şikâyetleri gündeme geldi ancak erişim sorununun tüm kullanıcıları etkileyen genel bir çökme olup olmadığına dair kesinleşmiş resmi açıklama bulunmuyor.

Kullanıcılar hangi sorunları bildirdi?

Arıza takip servislerine yansıyan bildirimlerde Facebook’ta giriş yapılamaması, sayfanın yüklenmemesi, “query error” benzeri hata mesajları ve Messenger erişim sorunları öne çıktı.

Bazı haber kaynakları, sabah saatlerinde Facebook ve Instagram için erişim problemleri bildirildiğini aktardı. Bildirimlerin bölgesel mi yoksa daha geniş kapsamlı mı olduğu konusunda ise net bir resmi veri paylaşılmadı.

Meta’dan resmi açıklama var mı?

Haberin hazırlandığı sırada Meta’nın genel kullanıcıları kapsayan Facebook ve Instagram kesintisine ilişkin kamuya açık resmi bir açıklaması bulunmuyor. Meta’nın iş ürünleri durum sayfasında ise bazı servisler için “bilinen sorun yok” bilgisi yer aldı.

Bu nedenle “Instagram ve Facebook tamamen çöktü” ifadesi yerine, “bazı kullanıcılar erişim sorunu bildirdi” ifadesi daha doğru görünüyor.

Türkiye’de durum ne?

Türkiye’de de “Instagram çöktü mü?”, “Facebook çöktü mü?” ve “Meta çöktü mü?” aramaları gündeme girdi. Downdetector’ın Türkiye sayfalarında kullanıcı bildirimleri takip ediliyor. Ancak tekil kullanıcı şikâyetleri, platformların ülke genelinde tamamen kapalı olduğu anlamına gelmiyor.

Kullanıcıların yaşadığı sorunlar; uygulama, internet bağlantısı, bölgesel ağ problemi veya Meta servislerindeki geçici aksaklıklardan kaynaklanabilir.

Son durum

Instagram ve Facebook için erişim sorunu iddiaları gündemde. Şu an için resmi açıklamayla doğrulanmış, tüm kullanıcıları kapsayan kalıcı bir kesinti bilgisi bulunmuyor. Meta’dan açıklama yapılması veya arıza takip servislerindeki bildirimlerin artması halinde durum netleşecek.

Modern tıp tarihi araştırmaları açısından Peseshet yalnızca bir kişi değil; kadınların bilim tarihindeki görünürlüğü, sağlık mesleklerinin profesyonelleşmesi ve Antik Mısır tıbbının gelişmiş yapısını anlamak için önemli bir pencere niteliğindedir.

Tıp tarihi çoğu zaman Hipokrat, Galen, İbn Sina veya William Harvey gibi büyük erkek figürler üzerinden anlatılır. Ancak sağlık hizmetlerinin tarihi yalnızca bu isimlerden ibaret değildir. Özellikle son yüzyılda yapılan arkeolojik ve tarihsel çalışmalar, kadınların da tıbbın gelişiminde sanılandan çok daha erken dönemlerden itibaren önemli roller üstlendiğini ortaya koymuştur.

Bu bağlamda Peseshet, insanlık tarihinin en eski kadın hekimlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. MÖ 2500’lü yıllarda yaşadığı düşünülen Peseshet’in adı, Antik Mısır’da bulunan mezar yazıtlarında geçmektedir. Bu yazıtlar onun yalnızca bir sağlık çalışanı değil, aynı zamanda kadın hekimlerin yöneticisi ve eğiticisi konumunda olduğunu göstermektedir.

Peseshet’in önemi yalnızca kadın olması değildir. Onun varlığı, Eski Mısır’da tıp eğitiminin belirli kurallara göre yürütüldüğünü, uzmanlaşmanın bulunduğunu ve sağlık hizmetlerinin kurumsal bir yapı kazandığını göstermektedir.

Bugün tarihçiler arasında Peseshet’in tam olarak hangi görevleri yürüttüğü konusunda bazı tartışmalar bulunsa da, onun adı bilim tarihi açısından benzersiz bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.

⸻

YAŞADIĞI DÖNEM VE TARİHSEL ARKA PLAN

Eski Krallık Dönemi Mısır’ı

Peseshet’in yaşadığı dönem, Antik Mısır’ın Eski Krallık (Old Kingdom) olarak adlandırılan ve yaklaşık MÖ 2686-2181 yılları arasını kapsayan dönemine denk gelir.

Bu dönem, Mısır medeniyetinin ilk büyük altın çağlarından biridir.

Gize Piramitleri’nin inşa edildiği,
merkezi devlet yapısının güçlendiği,
bürokrasinin geliştiği,
bilim ve mühendisliğin ilerlediği bir dönemdir.

Firavunlar yalnızca siyasi lider değil, aynı zamanda dini otorite olarak görülüyordu.

⸻

Bilimsel Ortam

Antik Mısır’da bilgi büyük ölçüde tapınaklar ve saray bürokrasisi aracılığıyla aktarılıyordu.

Astronomi,
matematik,
tarım,
mimarlık
ve tıp alanlarında önemli bir bilgi birikimi oluşmuştu.

Tıp uygulamaları deneyime dayalı gözlemlerle dini inanışların birleşiminden oluşuyordu.

Bu nedenle hekimler hem bilimsel hem de dini bir otorite olarak kabul edilmekteydi.

⸻

Sağlık Hizmetlerinin Durumu

Mısır, tarihin ilk organize sağlık sistemlerinden birine sahipti.

Hekimler;

göz hastalıkları,
diş hastalıkları,
kadın hastalıkları,
sindirim sistemi hastalıkları

gibi alanlarda uzmanlaşabiliyordu.

Bu uzmanlaşma düzeyi birçok uygarlığın yüzyıllar sonra ulaşabildiği bir seviyeyi temsil etmektedir.

⸻

Toplum Yapısı

Antik Mısır toplumunda kadınlar, dönemin birçok uygarlığına kıyasla daha geniş haklara sahipti.

Mülk edinebiliyor,
miras bırakabiliyor,
ticaret yapabiliyor,
mahkemelerde temsil edilebiliyorlardı.

Bu sosyal yapı, kadınların eğitim ve sağlık alanlarında da görev alabilmelerini mümkün kılmış olabilir.

⸻

Eğitim Sistemi

Eğitim çoğunlukla yazman okulları ve tapınak merkezlerinde yürütülüyordu.

Tıp eğitiminin verildiği kurumlara daha sonra Yunan kaynaklarında “Yaşam Evleri” (House of Life) adı verilmiştir.

Bu kurumlar dönemin araştırma merkezi, arşivi ve eğitim kurumu işlevlerini birlikte yürütüyordu.

⸻

ÇOCUKLUK VE EĞİTİM YILLARI

Peseshet hakkında doğrudan biyografik bilgiler bulunmamaktadır.

Doğum yeri,
ebeveynleri,
çocukluğu,
eğitim aldığı öğretmenler

bilinmemektedir.

Bununla birlikte tarihçiler onun yüksek statülü bir aileden geldiğini düşünmektedir.

Çünkü Antik Mısır’da tıp eğitimi uzun ve seçkin bir süreçti.

Okuma yazma bilen nüfusun oldukça sınırlı olduğu düşünülürse, Peseshet’in ileri düzey eğitim almış olması muhtemeldir.

Bu eğitim içerisinde;

hiyeroglif yazımı,
anatomi bilgisi,
ilaç hazırlama yöntemleri,
yaralanma tedavileri,
kadın sağlığı uygulamaları

yer almış olabilir.

⸻

BİLİMSEL YOLCULUĞU

Peseshet’in kariyerine ilişkin bilgiler mezar yazıtlarından elde edilmektedir.

Onun adının geçtiği yazıtlarda yer alan en önemli unvan:

“imy-r swnwt”

olarak okunmaktadır.

Bu ifade genellikle:

“Kadın hekimlerin gözetmeni”
veya
“Kadın doktorların yöneticisi”

şeklinde çevrilmektedir.

Bu unvan, Peseshet’in yalnızca klinik uygulamalar yapan bir hekim değil, aynı zamanda eğitim ve organizasyon faaliyetlerinden sorumlu üst düzey bir sağlık yöneticisi olduğunu düşündürmektedir.

⸻

TIP TARİHİNE KATKILARI

Kadın Hekimlerin Kurumsallaşması

Peseshet’in en önemli katkısı, kadın hekimlerin kurumsal olarak varlığını kanıtlamasıdır.

Bu durum tıp tarihinde devrim niteliğindedir.

Çünkü birçok toplumda kadınların sağlık alanında görünür hale gelmesi için binlerce yıl beklemek gerekmiştir.

⸻

Sağlık Mesleklerinde Uzmanlaşma

Peseshet’in unvanı, Antik Mısır’da sağlık hizmetlerinin belirli hiyerarşilere sahip olduğunu göstermektedir.

Bu durum modern tıp organizasyonlarının erken bir örneği olarak değerlendirilmektedir.

⸻

Kadın Sağlığı Hizmetleri

Araştırmacılar, kadın hekimlerin özellikle;

gebelik,
doğum,
lohusalık,
jinekolojik hastalıklar

alanlarında görev yapmış olabileceğini düşünmektedir.

Bu nedenle Peseshet’in kadın sağlığı alanındaki örgütlenmede önemli rol oynadığı öne sürülmektedir.

⸻

ANATOMİYE KATKILARI

Peseshet’in doğrudan anatomi alanında yazdığı bir eser bulunmamaktadır.

Ancak yaşadığı dönemde Mısırlılar;

kemikleri,
kasları,
iç organları

tanıyabilecek düzeyde bilgiye sahipti.

Mumyalama uygulamaları sayesinde insan anatomisine ilişkin gözlemler yapılabiliyordu.

Bu bilgi birikiminin aktarımında Peseshet gibi eğitimci hekimlerin rol oynadığı düşünülmektedir.

⸻

FİZYOLOJİYE KATKILARI

Doğrudan bir fizyolojik teori geliştirdiğine dair kanıt yoktur.

Ancak Antik Mısır tıbbında damar sisteminin vücut işleyişindeki rolüne ilişkin önemli görüşler bulunuyordu.

Bu gelenek içerisinde yetişmiş olması muhtemeldir.

⸻

CERRAHİYE KATKILARI

Peseshet’in cerrahi uygulamalar yaptığına dair doğrudan kanıt yoktur.

Ancak döneminde;

yaraların dikilmesi,
kırıkların sabitlenmesi,
apse drenajı

gibi işlemler uygulanıyordu.

Bu nedenle temel cerrahi uygulamalar konusunda eğitim aldığı düşünülmektedir.

⸻

FARMAKOLOJİYE KATKILARI

Antik Mısır ilaçları;

bal,
reçine,
bitkisel özler,
hayvansal ürünler,
mineraller

içermekteydi.

Peseshet’in bu geleneksel farmakolojik bilgi sisteminin eğitiminde rol oynadığı düşünülmektedir.

⸻

HALK SAĞLIĞINA KATKILARI

Mısır’da temizlik ve hijyen uygulamaları dönemin birçok toplumundan ilerideydi.

Düzenli yıkanma,
yaraların temizlenmesi,
su kullanımı,
doğum uygulamaları

halk sağlığı açısından önemliydi.

Peseshet’in yönetsel rolü nedeniyle bu uygulamaların yaygınlaştırılmasına katkı sunduğu değerlendirilmektedir.

⸻

TIBBİ ETİĞE KATKILARI

Peseshet’in etik görüşlerine ilişkin doğrudan kayıt bulunmamaktadır.

Ancak Mısır tıbbında hekimin topluma hizmet eden bir görevli olarak görülmesi dikkat çekicidir.

Bu anlayış, sonraki yüzyıllarda gelişen tıbbi etik düşüncesinin erken örneklerinden biri sayılabilir.

⸻

EĞİTİME KATKILARI

Peseshet’in tarihsel öneminin merkezinde eğitim bulunmaktadır.

Kadın hekimlerin yöneticisi unvanı, onun yalnızca sağlık hizmeti vermediğini; aynı zamanda bilgi aktarımında görev yaptığını göstermektedir.

Bu nedenle birçok araştırmacı onu tarihin ilk kadın tıp eğiticilerinden biri olarak değerlendirmektedir.

⸻

EN ÖNEMLİ ESERLERİ

Peseshet’e ait günümüze ulaşmış herhangi bir tıbbi eser bulunmamaktadır.

Bu durum onun önemini azaltmaz.

Çünkü Eski Krallık döneminden günümüze ulaşan yazılı tıp metinleri son derece sınırlıdır.

Ebers Papirüsü,
Edwin Smith Papirüsü,
Kahun Jinekoloji Papirüsü

gibi belgeler daha sonraki dönemlere aittir.

Ancak bu metinlerde görülen bilgi birikiminin köklerinin Peseshet’in yaşadığı döneme kadar uzandığı düşünülmektedir.

⸻

DÜŞÜNCE SİSTEMİ VE FELSEFESİ

Peseshet’in kişisel düşüncelerini doğrudan öğrenmek mümkün değildir.

Ancak içinde bulunduğu Mısır tıp geleneği;

gözlem,
deneyim,
uygulama,
dini ritüeller

arasında bir denge kuruyordu.

Hastalıkların bazıları doğal nedenlerle açıklanırken bazıları doğaüstü güçlerle ilişkilendiriliyordu.

Bu durum Antik Dünya’nın genel karakteristiğidir.

⸻

DİĞER BİLİM İNSANLARIYLA İLİŞKİSİ

Peseshet, Hipokrat’tan yaklaşık iki bin yıl önce yaşamıştır.

Bu nedenle doğrudan ilişki söz konusu değildir.

Ancak tarihsel zincir içinde değerlendirildiğinde:

* Peseshet ve Mısır hekimleri
* Hipokrat
* Galen
* Razi
* Ali bin Abbas el-Mecusi
* İbn Sina
* İbn Nefis
* Sabuncuoğlu Şerafeddin
* Vesalius
* Harvey

aynı büyük tıp geleneğinin farklı halkalarını oluştururlar.

Antik Mısır’daki bilgi birikimi önce Yunan dünyasına, ardından Roma’ya ve İslam medeniyetine aktarılmıştır.

⸻

MODERN TIP AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Modern tıp açısından Peseshet’in bireysel teorilerini değerlendirmek mümkün değildir.

Çünkü elimizde böyle teoriler bulunmamaktadır.

Ancak onun temsil ettiği üç temel unsur günümüzde de geçerliliğini korumaktadır:

Sağlık Eğitimi

Bilginin kurumsal olarak aktarılması.

Uzmanlaşma

Sağlık hizmetlerinde görev dağılımı.

Kadınların Sağlık Mesleklerindeki Rolü

Bugün dünya genelinde milyonlarca kadın hekim görev yapmaktadır.

Bu tarihsel çizginin en eski sembollerinden biri Peseshet’tir.

⸻

ELEŞTİRİLER VE TARTIŞMALAR

Peseshet hakkındaki en büyük tartışma onun gerçekten hekim olup olmadığıdır.

Bazı araştırmacılar unvanın yanlış yorumlanmış olabileceğini ileri sürmektedir.

Bir diğer tartışma ise onun gerçekten “ilk kadın doktor” sayılıp sayılamayacağıdır.

Çünkü tarih öncesi dönemlerde yaşamış ancak adı kaydedilmemiş kadın şifacılar bulunmuş olabilir.

Bununla birlikte mevcut yazılı ve arkeolojik kanıtlar açısından bakıldığında, adı bilinen en eski kadın hekim olarak Peseshet en güçlü adaydır.

⸻

MİRASI

Peseshet’in mirası yalnızca Antik Mısır’la sınırlı değildir.

Bugün kadınların tıp eğitimindeki yeri,
kadın akademisyenlerin yükselişi,
kadın cerrahların ve araştırmacıların başarıları,

insanlık tarihindeki uzun bir dönüşümün sonucudur.

Bu dönüşümün bilinen en eski tanıklarından biri Peseshet’tir.

Modern tıp fakültelerinde onun adı, kadınların bilim tarihindeki görünürlüğünü artıran önemli bir sembol olarak anılmaktadır.

Tıp tarihçileri için ise Peseshet, Antik Mısır sağlık sisteminin karmaşıklığını ve gelişmişliğini ortaya koyan kritik bir figürdür.

⸻

SONUÇ

Peseshet, hakkında çok az şey bildiğimiz ancak etkisi son derece büyük olan tarihsel figürlerden biridir. Onun yaşamına ilişkin ayrıntılar zaman içinde kaybolmuş olsa da adı, insanlık tarihinin en eski sağlık profesyonellerinden biri olarak yaşamaya devam etmektedir.

Bugün Peseshet’in önemi yalnızca “ilk kadın doktor” unvanında yatmamaktadır. O, sağlık hizmetlerinin profesyonelleşmesinin, tıp eğitiminin kurumsallaşmasının ve kadınların bilimsel üretimdeki yerinin çok eski çağlara uzandığını gösteren güçlü bir tarihsel kanıttır.

Antik Mısır’ın taşlara kazınmış birkaç satırı sayesinde Peseshet, dört buçuk bin yıl sonra bile tıp tarihinin en dikkat çekici isimlerinden biri olmayı sürdürmektedir.

⸻

YARARLANILAN KAYNAKLAR

1. Encyclopaedia Britannica, Ancient Egyptian Medicine
2. National Library of Medicine, History of Medicine Division Publications
3. Journal of the History of Medicine and Allied Sciences
4. Bulletin of the History of Medicine
5. Oxford Reference, Ancient Egyptian Medicine
6. Cambridge History of Medicine
7. James H. Breasted, The Edwin Smith Surgical Papyrus
8. Rosalie David, Medicine in Ancient Egypt
9. John F. Nunn, Ancient Egyptian Medicine
10. Helen King, The One-Sex Body on Trial
11. Jakub M. Kwieciński, The Controversy of Merit-Ptah and Peseshet
12. Journal of Medical Biography
13. World Health Organization Historical Perspectives on Medicine
14. University of Chicago Oriental Institute Publications
15. British Museum Research Papers on Ancient Egypt
16. UCLA Encyclopedia of Egyptology
17. American Research Center in Egypt Publications
18. Oxford History of the Classical World
19. Cambridge Ancient History
20. History of Science Society Publications

Üniversitenin sosyal medya hesaplarından yayımlanan taziye mesajında, Prof. Dr. Mitat Uysal’ın eski rektörlük görevinin yanı sıra Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi bünyesindeki Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini de yürüttüğü hatırlatıldı.

Açıklamada, “Uzun yıllar boyunca büyük emeği geçmiş üniversitemiz eski rektörü ve Yazılım Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mitat Uysal’ı kaybetmiş olmanın derin üzüntüsü içerisindeyiz” ifadelerine yer verildi.

Akademik çevrelerde saygınlığıyla tanınan Prof. Dr. Mitat Uysal’ın vefatı, öğrencileri, meslektaşları ve üniversite camiasında üzüntü yarattı. Doğuş Üniversitesi, merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve tüm akademi dünyasına başsağlığı dileklerini iletti.

CAR-T tedavisi, hastanın bağışıklık sistemindeki T hücrelerinin laboratuvar ortamında genetik olarak yeniden programlanmasına dayanıyor. Bu hücreler, kanser hücreleri üzerindeki belirli hedefleri tanıyacak şekilde düzenleniyor ve daha sonra hastaya geri veriliyor. NCI’ye göre bu tedavi özellikle bazı lösemi, lenfoma ve multipl miyelom türlerinde önemli sonuçlar sağladı; ancak ciddi yan etkiler ve sağlıklı dokuların etkilenme riski araştırmaların temel gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor.

CCR’nin duyurusunda, CAR-T hücrelerine ek reseptörler kazandırılmasının, tedavinin tümör hücrelerini daha seçici biçimde tanımasına yardımcı olabileceği belirtildi. Bu yaklaşımın amacı, kanser hücrelerine yönelik saldırıyı güçlendirirken sağlıklı dokular üzerindeki olası hasarı sınırlamak.

Uzmanlara göre CAR-T tedavisinde güvenlik başlığı özellikle sitokin salınım sendromu ve nörolojik yan etkiler nedeniyle önem taşıyor. NCI, bu yan etkilerin bazı hastalarda ağır seyredebileceğini ve yakın takip gerektirdiğini bildiriyor. (Kanser.gov⁠) Mayo Clinic de CAR-T tedavisinin uzman merkezlerde uygulandığını, bazı yan etkilerin yaşamı tehdit edebileceğini ve hastaların tedavi sonrası dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguluyor. (Mayo Clinic⁠)

Araştırmacılar için bir diğer önemli hedef ise CAR-T tedavisinin solid tümörlerde daha etkili ve güvenli kullanılabilmesi. Kan kanserlerinde elde edilen başarıya rağmen, solid tümörlerde hedef antijenlerin sağlıklı dokularda da bulunabilmesi ve tümör mikroçevresinin bağışıklık hücrelerini baskılaması tedavinin önündeki başlıca engeller arasında gösteriliyor.

Yeni nesil CAR-T çalışmalarında amaç, tedaviyi yalnızca daha güçlü değil, aynı zamanda daha kontrollü hale getirmek. Bu nedenle “akıllı hedefleme”, çift reseptörlü sistemler, güvenlik anahtarları ve tümör seçiciliğini artıran hücresel mühendislik yaklaşımları bilim dünyasında yakından izleniyor.

Uzmanlar, bu çalışmaların henüz klinik uygulamaya doğrudan yansımadan önce daha fazla araştırma ve güvenlik verisine ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Ancak CCR’nin gündeme taşıdığı yeni yaklaşım, CAR-T tedavilerinde “sadece kanseri yok etmek” değil, bunu sağlıklı dokuları koruyarak yapmanın da yeni dönemin ana hedefi olduğunu gösteriyor.

Üniversite yönetimi yayımladığı mesajda, genç öğrenciye Allah’tan rahmet, ailesi ve yakınlarına başsağlığı dileklerini iletti.

Aynı kazada yaralanan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Acil ve İlk Yardım Programı 1. sınıf öğrencisi Yunus Emre Çelik için de geçmiş olsun mesajı paylaşan üniversite, öğrencinin en kısa sürede sağlığına kavuşmasını temenni etti.

Kazanın nasıl meydana geldiğine ilişkin resmi makamların incelemelerinin sürdüğü öğrenilirken, olay üniversite öğrencileri ve eğitim camiasında derin üzüntü yarattı.

Furkan Barış Aksoy İçin Taziye Mesajları

Sosyal medya üzerinden çok sayıda öğrenci ve mezun, Furkan Barış Aksoy’un vefatı nedeniyle taziye mesajları paylaşırken, yaralı öğrenci Yunus Emre Çelik için de geçmiş olsun dileklerinde bulundu.

Yetkililerin kazayla ilgili soruşturmayı sürdürdüğü bildirildi.

Sağlık Bakanlığı, kene tutunan kişilerin 10 gün boyunca halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğini bildiriyor. Bu belirtiler ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Kene görüldüğünde yapılması gereken ilk şey panik yapmadan doğru müdahaledir. Kene, mümkünse sağlık kuruluşunda çıkarılmalı; imkân yoksa çıplak elle tutulmadan, ince uçlu cımbız veya uygun aparatla deriye en yakın yerden kavranarak ezmeden ve döndürmeden çıkarılmalıdır. Ardından bölge sabunlu su ya da uygun antiseptikle temizlenmelidir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre KKKA’da kuluçka süresi kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün olabilmektedir.

En kritik uyarı ise yanlış müdahalelere karşı yapılıyor. Kenenin üzerine kolonya, alkol, gaz yağı, yağ, deterjan dökmek; sigara basmak ya da yakmaya çalışmak kenenin vücuda daha fazla salgı bırakmasına yol açabilir. Bu nedenle kene ezilmemeli, patlatılmamalı ve çıplak elle temas edilmemelidir.

Dünya Sağlık Örgütü de kene kaynaklı hastalıklardan korunmak için açık renkli, uzun kollu kıyafet giyilmesini, pantolon paçalarının kapatılmasını, cilt ve kıyafetlerin düzenli kontrol edilmesini ve uygun kovucu ürünlerin kullanılmasını öneriyor.

Kene Isırığında Ne Yapılmalı?

Kene fark edilirse en kısa sürede çıkarılmalı veya sağlık kuruluşuna gidilmeli. Kene çıkarıldıktan sonra kişi 10 gün boyunca ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal ve kanama bulguları açısından izlenmeli. Belirti varsa “geçer” denilmemeli, acil tıbbi destek alınmalı.

Ne Yapılmamalı?

Kene elle koparılmamalı, ezilmemeli, yakılmamalı. Üzerine kolonya, alkol, yağ, deterjan veya kimyasal madde dökülmemeli. Kene çıkarıldıktan sonra da ısırık bölgesi kaşınmamalı ve yara kurcalanmamalı.

DSÖ uzmanlarına göre salgın, özellikle sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde fark edilmeden yayılmaya devam ediyor. Kurum, mevcut verilerin salgının tamamını yansıtmayabileceği uyarısında bulunurken, saha gözetiminin güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

Vaka Sayısı 676’ya Ulaştı

Kongo Sağlık Bakanlığı’nın son verilerine göre ülkede doğrulanmış Ebola vaka sayısı 676’ya yükseldi. Salgın nedeniyle şu ana kadar 136 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Son günlerde virüsün üç yeni sağlık bölgesine yayılması, kontrol çalışmalarını daha da zorlaştırdı.

Salgının komşu Uganda’ya da sıçradığı ve sınır ötesi bulaşın doğrulandığı belirtiliyor. DSÖ, bölge ülkelerinde sınır kontrolleri ve erken uyarı sistemlerinin artırılmasını öneriyor.

En Büyük Sorun: Aşı ve Tedavi Yok

Mevcut salgın, Ebola virüsünün Bundibugyo türünden kaynaklanıyor. Uzmanlar, bu varyant için onaylanmış bir aşı veya spesifik tedavinin bulunmamasının mücadeleyi zorlaştırdığını vurguluyor.

DSÖ yetkilileri ayrıca hastanelerde ciddi yatak sıkıntısı yaşandığını, üç etkilenen eyalette toplam yaklaşık 250 yatak kapasitesinin bulunduğunu ve bunun hızla artan vaka yükünü karşılamakta yetersiz kaldığını belirtiyor.

Salgın Haftalarca Fark Edilmeden Yayılmış Olabilir

Uluslararası sağlık kuruluşlarının değerlendirmelerine göre Ebola virüsü bölgede haftalar hatta aylar boyunca tespit edilmeden dolaşmış olabilir. Geç tespit edilen vakalar nedeniyle temaslı takibi zorlaşırken, salgının gerçek büyüklüğünün resmi kayıtlardan daha yüksek olabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar, çatışmaların sürdüğü bölgelerde sağlık ekiplerinin erişim sorunları yaşadığını ve bunun da salgınla mücadeleyi sekteye uğrattığını belirtiyor.

DSÖ’den Acil Müdahale Çağrısı

DSÖ ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), salgının kontrol altına alınabilmesi için yüz milyonlarca dolarlık acil müdahale planı yürütüyor. Kuruluşlar, erken teşhis, temaslı takibi, laboratuvar kapasitesinin artırılması ve toplum bilgilendirmesinin kritik önem taşıdığı görüşünde.

Salgının mevcut seyri nedeniyle uzmanlar, Kongo ve çevre ülkelerdeki gelişmelerin önümüzdeki haftalarda küresel sağlık otoriteleri tarafından yakından izlenmeye devam edeceğini belirtiyor.

Festival hazırlıkları sürecinde görüşlerini ilgili makamlara ilettiklerini belirten Başkan Genç, her konuda merkezi yönetimle aynı düşünmek zorunda olmadıklarını söyledi.

Genç, “Kültür Yolu Festivali ile ilgili bizim de bazı çekincelerimiz oldu ve bunları açık yüreklilikle dile getirdim. Her konuda Bakanlığımızla aynı düşünmek zorunda değiliz” ifadelerini kullandı.

Festival kapsamında Trabzon’un önemli bir kültürel hareketlilik yaşadığına dikkat çeken Genç, belediye olarak yıl boyunca birçok kültür ve sanat etkinliğine ev sahipliği yaptıklarını belirtti. Kültür Yolu Festivali’nin de bu açıdan şehrin sosyal ve kültürel hayatına katkı sunduğunu dile getirdi.

Meclis toplantısında ulaşım ve araç desteği konusundaki eleştirilere de değinen Başkan Genç, destek vermek isteyen tüm kurum ve kuruluşlara kapılarının açık olduğunu söyledi.

“Ulaşım ve araç desteği konusunda katkı sağlamak isteyenler varsa buyursunlar, destek versinler. Bu konuda herhangi bir sıkıntı yok” diyen Genç, özellikle Ortahisar Belediyesi tarafından dile getirilen eleştirilere de dolaylı yanıt vermiş oldu.

Başkanın Çekinceleri Nedir?

Başkan Ahmet Metin Genç’in açıklamalarında dikkat çeken bölüm ise “çekinceler” vurgusu oldu. Ancak meclis oturumunda bu çekincelerin hangi başlıklardan oluştuğuna ilişkin ayrıntılı bir bilgi paylaşılmadı.

Bu nedenle kamuoyunda merak edilen en önemli konu, Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin festivalin hangi yönlerine ilişkin farklı görüşler taşıdığı oldu. Ulaşım planlaması, etkinlik alanlarının seçimi, şehir içi trafik yoğunluğu, organizasyon koordinasyonu veya yerel paydaşların sürece katılımı gibi başlıkların bu çekinceler arasında yer alıp almadığı ise netlik kazanmadı.

Önümüzdeki günlerde Büyükşehir Belediyesi’nin veya ilgili kurumların yapacağı açıklamalarla söz konusu çekincelerin ayrıntılarının kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Aynı kararname kapsamında HSK Genel Sekreter Yardımcısı Ömer Örücü ile Ankara Cumhuriyet Savcısı Ahmet Akdeniz de Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekilliği görevlerine atandı.

Atamalar, HSK’nın internet sitesinde yayımlanan kararnameyle kamuoyuna duyuruldu.

Bu gelişme, yeni sezon öncesinde kadro planlaması ve teknik yapılanma çalışmalarını sürdüren Amedspor’da dikkat çekici bir değişiklik olarak yorumlandı.

Amedspor’da Yeni İsim Arayışı Başladı

Serkan Reçber’in ayrılığının ardından gözler kulübün sportif direktörlük pozisyonuna getireceği yeni isme çevrildi. Yönetimin kısa süre içerisinde bu konuda karar vermesi bekleniyor.

Kulise yansıyan iddialara göre, Amedspor’un futbol yapılanmasında daha güçlü bir organizasyon oluşturmak istediği ve Türk futbolunda tanınan bazı isimlerle temas kurabileceği konuşuluyor.

Sergen Yalçın İddiası Sosyal Medyada Gündem Oldu

Ayrılık haberinin ardından sosyal medyada en çok konuşulan isimlerden biri teknik direktör Sergen Yalçın oldu. Bazı taraftar hesapları ve futbol kulislerinde, Amedspor’un yeni dönemde Sergen Yalçın ile çalışabileceğine yönelik iddialar ortaya atıldı.

Ancak şu ana kadar Amedspor yönetimi veya Sergen Yalçın cephesinden bu yönde resmi bir açıklama yapılmadı. Mevcut durumda söz konusu iddialar kulis bilgisi seviyesinde bulunuyor ve doğrulanmış bir gelişme niteliği taşımıyor.

Yeni Sezonda Hedef Yüksek

Geçtiğimiz sezon play-off yarışında iddialı bir görüntü sergileyen Amedspor’un, 2026-2027 sezonunda üst sıraları hedefleyen güçlü bir kadro kurmak istediği belirtiliyor. Sportif direktörlük ve teknik ekip konusunda alınacak kararların, transfer stratejisinde belirleyici rol oynaması bekleniyor.

Kulübün önümüzdeki günlerde hem sportif direktörlük hem de teknik yapılanmaya ilişkin yeni açıklamalar yapabileceği ifade ediliyor.

HDV, yalnızca Hepatit B taşıyan kişilerde görülen ve siroz, karaciğer yetmezliği ile karaciğer kanseri riskini belirgin şekilde artıran ciddi bir enfeksiyon olarak biliniyor. Uzmanlara göre bu onay, yıllardır tedavi seçeneği bekleyen hastalar için önemli bir dönüm noktası niteliğinde.

Klinik çalışmalarda dikkat çeken sonuçlar

FDA’nın değerlendirmesine temel oluşturan ileri faz klinik çalışmada, Hepcludex kullanan hastaların yaklaşık yarısında virüs yükünde anlamlı düşüş ve karaciğer fonksiyonlarında iyileşme görüldü. Tedavi almayan veya gecikmeli tedavi grubundaki hastalarda ise bu oran oldukça düşük kaldı.

İlaç, virüsün karaciğer hücrelerine girişini engelleyerek etki gösteriyor. Bu mekanizma sayesinde hastalığın ilerlemesini yavaşlatması ve karaciğer hasarını azaltması hedefleniyor.

Avrupa’da kullanımdaydı

Aynı etken madde, Avrupa’da daha önce onay almış ve kullanılmaya başlanmıştı. FDA onayıyla birlikte tedavi artık ABD’de de resmi olarak erişilebilir hale geldi.

Murat Saygı neden gündem oldu?

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen uyuşturucu soruşturması kapsamında çok sayıda kişi hakkında gözaltı işlemi uygulandı. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, gözaltına alınan isimler arasında televizyon ve yapımcılık sektöründe tanınan Murat Saygı da yer aldı.

Soruşturma kapsamında şüphelilerin emniyet ve adli işlemleri takip edilirken, bazı isimlerden Adli Tıp Kurumu’nda kan ve saç örneği alındığı aktarıldı.

Soruşturma hangi kapsamda yürütülüyor?

Haberlere göre soruşturma, uyuşturucu madde kullanımına ilişkin iddialar çerçevesinde yürütülüyor. Sürece ilişkin ayrıntılar adli makamların işlemleriyle netleşirken, dosyada yer alan kişiler hakkında kesin hüküm bulunmuyor.

Bu nedenle haber dili açısından sürecin “soruşturma” kapsamında sürdüğünü vurgulamak gerekiyor.

Murat Saygı kimdir?

Murat Saygı, Türkiye’de televizyon ve medya sektöründe uzun yıllardır görev yapan bir isim olarak biliniyor. Kariyerine bankacılık alanında başladığı, daha sonra televizyon sektörüne geçtiği ve Show TV ile Kanal D gibi kanallarda yöneticilik yaptığı belirtiliyor.

Saygı’nın daha sonra Medyapım’da üst düzey görev aldığı, çeşitli televizyon projelerinin yapım ve yönetim süreçlerinde yer aldığı ifade ediliyor.

Adli süreçte son durum ne?

Gözaltı işlemlerinin ardından bazı şüpheliler savcılığa sevk edildi. Güncel haberlere göre Murat Saygı’nın da aralarında bulunduğu bazı isimler hakkında tutuklama talep edildi. Sonrasında mahkeme kararına ilişkin bazı kaynaklarda Saygı’nın tutuklanan isimler arasında yer aldığı aktarıldı.

Sürece dair resmi karar metni ve yeni açıklamalar takip ediliyor. Dosya kapsamında yer alan iddialar, yargı süreci tamamlanmadan kesinleşmiş kabul edilmiyor.

Son durum

Murat Saygı, İstanbul’da ünlülere yönelik yürütülen uyuşturucu soruşturması nedeniyle gündeme geldi. Adli süreç devam ederken, soruşturmanın kapsamı, delil durumu ve mahkeme kararlarına ilişkin gelişmeler kamuoyuna yansıyan resmi bilgilerle netleşecek.

Haziran ayının ortalarına yaklaşılmasıyla birlikte “Babalar Günü ne zaman?” ve “Babalar Günü 2026 hangi güne denk geliyor?” soruları arama motorlarında öne çıktı. Türkiye’de ve birçok ülkede Babalar Günü, her yıl Haziran ayının üçüncü pazar günü kutlanıyor.

Bu takvime göre 2026 yılında Babalar Günü, 21 Haziran Pazar gününe denk geliyor.

2026 Babalar Günü hangi gün?

2026 Babalar Günü, 21 Haziran Pazar günü kutlanacak. Tarih her yıl değişse de kutlama günü sabit bir kurala bağlı olarak belirleniyor.

Babalar Günü, Haziran ayının üçüncü pazar günü kutlandığı için 2026’da ayın üçüncü pazarı olan 21 Haziran tarihi öne çıkıyor.

Resmi tatil mi?

Babalar Günü, Türkiye’de resmi tatil kapsamında yer almıyor. Bu nedenle kamu kurumları, okullar ve özel sektör çalışma düzeninde Babalar Günü’ne bağlı özel bir tatil uygulaması bulunmuyor.

Ancak günün pazar gününe denk gelmesi nedeniyle birçok kişi kutlama ve aile ziyaretlerini hafta sonu planlıyor.

Babalar Günü nasıl ortaya çıktı?

Babalar Günü, babaların ve baba figürlerinin aile içindeki rolünü onurlandırmak amacıyla kutlanan özel günler arasında yer alıyor. Dünyanın pek çok ülkesinde aynı takvim kuralı uygulanırken, bazı ülkelerde farklı tarihlerde kutlama yapılabiliyor.

Türkiye’de yaygın uygulama Haziran ayının üçüncü pazar günü esasına dayanıyor.

Son durum

2026 yılı için Babalar Günü tarihi 21 Haziran Pazar olarak netleşti. Konuya ilişkin yeni bir resmi tatil düzenlemesi ya da farklı takvim açıklaması bulunmuyor.

Kulislerde öne çıkan formüle göre belediye şirket işçilerinin 4D sürekli işçi kadrosuna alınması, işten çıkarma süreçlerini de yeniden şekillendirebilir. Bu kapsamda düzenlemenin belirli bir tarihten itibaren geriye dönük işletilmesi seçeneği de masada. Böylece özellikle yönetim değişikliği sonrası işten çıkarılan ya da çıkarılma riski bulunan işçiler için yeni bir koruma mekanizması oluşturulması hedefleniyor.

Ankara’da konuşulan başlıklardan biri de muhalefet belediyelerinde yaşandığı öne sürülen yoğun işçi çıkışları. İktidar kanadında, belediye şirket işçilerinin mevcut yapıda yeterli iş güvencesine sahip olmadığı ve bu nedenle merkezi bir düzenlemeye ihtiyaç bulunduğu değerlendiriliyor.

Mevcut durumda belediye şirketlerinde çalışan işçiler, kamu hizmeti yürütmelerine rağmen doğrudan 4D sürekli işçi statüsünde sayılmıyor. Bu durum; ilave tediye, tayin, ücret dengesi, toplu sözleşme, iş güvencesi ve görev tanımı gibi alanlarda uzun süredir tartışma konusu.

Düzenlemenin hayata geçmesi halinde belediye şirket işçileri için “gerçek kadro” olarak tanımlanan 4D statüsünün önü açılabilir. Ancak kapsam, tarih ve geriye dönük uygulamanın sınırları henüz netleşmiş değil.

Meclis’te taşeron işçilerin ve belediye çalışanlarının sürekli işçi kadrosuna alınmasına yönelik tekliflerin komisyon aşamasında bulunması, konunun yasama zemininde de gündemde olduğunu gösteriyor. Ankara kulislerinde beklenti, teknik çalışmanın tamamlanmasının ardından dosyanın torba yasa ya da müstakil bir düzenleme olarak Meclis’e taşınması yönünde.

Belediye işçilerinin gözü şimdi Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan gelecek açıklamada ve Meclis takviminde.

LGS 2026 tarihi değişti

MEB’in açıklamasına göre LGS kapsamındaki merkezî sınavın daha önce 14 Haziran 2026 Pazar günü yapılması planlanıyordu. Ancak sınav tarihi, yapılan değerlendirme sonrası 13 Haziran 2026 Cumartesi gününe alındı.

Bakanlık, kararın öğrencilerin sınav sürecinden etkilenmemesi ve uygulamanın sağlıklı yürütülmesi amacıyla alındığını bildirdi.

12 Haziran’da okullar tatil mi?

12 Haziran 2026 Cuma günü örgün eğitim kurumlarında eğitim öğretime 1 gün ara verilecek. Bu nedenle ilkokul, ortaokul ve liselerde ders yapılmayacak.

Aynı tarihte öğretmenler de 1 gün süreyle idari izinli sayılacak. Kararın, sınav yapılacak okul ve kurumlarda fiziki hazırlıkların tamamlanması amacıyla alındığı belirtildi.

LGS oturum saatleri değişmedi

MEB, sınav oturum saatlerinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını açıkladı. Buna göre birinci oturum olan Sözel Bölüm saat 09.30’da, ikinci oturum olan Sayısal Bölüm ise saat 11.30’da başlayacak.

Öğrencilerin sınav giriş belgeleri ve sınav merkezi bilgileriyle ilgili duyuruları MEB ve e-Okul üzerinden takip etmesi gerekiyor.

12 Haziran yaz tatili başlangıcı değil

12 Haziran’daki 1 günlük ara, yaz tatilinin başlangıcı anlamına gelmiyor. MEB’in 2025-2026 eğitim öğretim yılı takvimine göre ikinci dönem 26 Haziran 2026 Cuma günü tamamlanacak.

Bu tarihte öğrenciler karnelerini alarak yaz tatiline girecek.

Son durum

LGS 2026, 13 Haziran Cumartesi günü yapılacak. 12 Haziran Cuma günü ise LGS hazırlıkları nedeniyle örgün eğitim kurumlarında eğitime 1 gün ara verilecek. Eğitim öğretim yılı 26 Haziran 2026’da sona erecek.

Olay yerine ilk ulaşan ekiplerin AFAD personeli olduğu öğrenildi. Ekiplerin müdahalesine rağmen Halil Erdoğan kurtarılamadı. Erdoğan’ın kalp krizi sonucu hayatını kaybettiği belirtildi.

Acı haber, Dumankaya Köyü’nde büyük üzüntüye neden oldu. Erdoğan’ın vefatı ailesi, yakınları ve köy sakinlerini yasa boğdu.

Halil Erdoğan’ın cenazesinin bugün ikindi namazının ardından Dumankaya Köyü’nde aile kabristanlığında toprağa verileceği bildirildi.

İşverenin Yönetim Hakkı Sınırsız Değil

İş hukukunda işverenin işçiyi farklı bir görev veya iş yerine yönlendirme yetkisi bulunsa da bu yetkinin belirli sınırlar içerisinde kullanılması gerekiyor. Özellikle işçinin çalışma koşullarını önemli ölçüde değiştiren uygulamalarda işçinin açık rızasının aranması gerektiği belirtiliyor.

Yargıtay’ın değerlendirmesine göre, işçinin kabul etmediği bir görevlendirme nedeniyle işe gelmediği gerekçesiyle devamsızlık tutanağı tutulması ve iş akdinin bu nedenle feshedilmesi her somut olayda hukuka uygun kabul edilmiyor.

Kararın Çalışanlar Açısından Önemi

Uzmanlar, kararın özellikle farklı şehir, farklı iş yeri veya çalışma şartlarında önemli değişiklik içeren görevlendirmelerde çalışanların haklarını koruyan önemli bir emsal niteliği taşıdığına dikkat çekiyor.

Buna göre işverenlerin, çalışma koşullarında esaslı değişiklik oluşturabilecek uygulamalarda yasal prosedürlere uygun hareket etmesi ve çalışan onayını alması gerekiyor.

Emsal Kararın Künyesi

Karara konu dosya, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından incelendi. Kararın esas ve karar numaraları şu şekilde yer aldı:

• Esas No: 2017/13342
• Karar No: 2019/16167

İş hukukunda sıkça tartışılan görevlendirme, iş yeri değişikliği ve devamsızlık konularında emsal gösterilen karar, çalışan ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda yol gösterici nitelik taşıyor.

Henüz resmi bir aşamaya ulaşmayan ancak transfer kulislerinde konuşulan bazı dosyalar, özellikle Trabzonspor, Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş çevresinde dikkat çekiyor.

Trabzonspor cephesinde Ukraynalı kanat oyuncusu Nazar Voloshyn ile Norveçli santrfor Daniel Karlsbakk isimleri yeniden gündeme geldi. Yabancı kaynaklarda bordo-mavili ekibin sağ kanat ve forvet hattını güçlendirmek istediği, her iki oyuncunun da teknik heyetin takip ettiği isimler arasında bulunduğu öne sürülüyor. Karadeniz temsilcisinin ayrıca Doğu Avrupa pazarında farklı alternatifler üzerinde çalıştığı da iddialar arasında yer alıyor.

Fenerbahçe tarafında ise kamuoyuna yansımayan bir santrfor operasyonu yürütüldüğü yönündeki söylentiler dikkat çekiyor. İngiliz menajer çevrelerinde sarı-lacivertli kulübün üst düzey bir golcü için temaslarını sürdürdüğü konuşulurken, teknik direktör Jose Mourinho’nun fizik gücü yüksek ve üst düzey lig deneyimine sahip oyuncular üzerinde durduğu öne sürülüyor.

Galatasaray’da ise Can Uzun dosyası gündemdeki yerini koruyor. Alman futbol çevrelerinde genç milli oyuncunun adı sarı-kırmızılı kulüple anılmaya devam ederken, yönetimin aynı zamanda Bundesliga pazarında bir stoper ve merkez orta saha transferi için çalışmalar yürüttüğü iddia ediliyor.

Beşiktaş cephesinde ise genç ve gelişime açık bir santrfor arayışı öne çıkıyor. Siyah-beyazlı kulübün Fransa ve Belçika liglerinde forma giyen bazı hücum oyuncularını yakından takip ettiği, scout ekibinin raporlarının yönetim tarafından değerlendirildiği belirtiliyor.

Çaykur Rizespor’da Joyskim Dawa ismi yabancı basındaki transfer söylentilerinde yer almaya devam ederken, Karadeniz ekibinin kaleci transferi için İngiltere Championship piyasasında araştırmalar yaptığı öne sürülüyor.

Amed Sportif Faaliyetler için ise yabancı bir 10 numara ve kanat oyuncusuyla ilgili temas iddiaları dikkat çekiyor. Daha önce de gündeme gelen Allahyar Sayyadmanesh ismi bazı menajer ağlarında yeniden konuşulmaya başlanmış durumda.

Transfer döneminin resmen başlamasına kısa süre kala kulüplerden bu iddialara ilişkin resmi açıklama gelmezken, yabancı basın ve menajer kaynaklı kulislerin önümüzdeki günlerde daha da yoğunlaşması bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: