Kadın sağlığını ilgilendiren hastalıklar arasında yer alan serviks kanseri, çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiği için dikkat çekiyor. Özellikle rutin kontrollerini aksatmayan kişilerde hastalık erken evrede tespit edilebiliyor.

Rahim ağzında gelişen bu kanser türü, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanserler arasında bulunuyor. Sağlık otoriteleri, düzenli tarama programlarının yaygınlaşmasının hastalığa bağlı ölümleri azaltabildiğini belirtiyor.

Uzmanlara göre serviks kanserinde erken teşhis hayat kurtaran en önemli faktörlerden biri. Bu nedenle olağan dışı belirtilerin fark edilmesi ve zamanında sağlık kuruluşuna başvurulması büyük önem taşıyor.

Serviks kanseri nedir?

Serviks kanseri, rahmin alt kısmında bulunan ve vajinaya açılan serviks dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu gelişen bir kanser türüdür. Hastalık genellikle uzun yıllar içinde ortaya çıkar ve çoğu vakada öncesinde kanser öncesi hücresel değişiklikler görülebilir.

Serviks kanseri neden olur?

Serviks kanserinin en önemli nedeni yüksek riskli insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonudur. HPV oldukça yaygın bir virüstür ve birçok kişi yaşamının bir döneminde bu virüsle karşılaşabilir.

Uzun süre devam eden HPV enfeksiyonu bazı kişilerde hücresel değişikliklere yol açarak kanser gelişimine zemin hazırlayabilir. Sigara kullanımı, bağışıklık sisteminin baskılanması ve düzenli tarama yaptırmamak da riski artırabilen faktörler arasında gösterilmektedir.

Serviks kanseri nasıl anlaşılır?

Erken evre serviks kanseri çoğu zaman belirti vermeyebilir. Bu nedenle tarama testleri tanıda önemli rol oynar.

Belirti görülen hastalarda şu şikâyetler ortaya çıkabilir:

• Adet dönemleri dışında kanama
• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Menopoz sonrası kanama
• Olağan dışı vajinal akıntı
• Kasık veya pelvik bölgede ağrı
• İleri evrelerde bel ve bacak ağrıları

Bu belirtiler farklı hastalıklarda da görülebileceği için uzman değerlendirmesi gerekir.

Kimlerde daha sık görülür?

Serviks kanseri özellikle yüksek riskli HPV enfeksiyonu taşıyan kişilerde daha sık görülür.

Risk faktörleri arasında:

• Uzun süreli HPV enfeksiyonu
• Sigara kullanımı
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Düzenli kadın sağlığı kontrollerinin yapılmaması
• Kanser öncesi hücresel değişikliklerin takip edilmemesi

yer alır.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Nedeni açıklanamayan vajinal kanama, ilişki sonrası kanama, menopoz sonrası kanama veya uzun süren anormal akıntı durumlarında gecikmeden doktora başvurulmalıdır.

Belirtiler hafif olsa bile değerlendirme yapılması olası sorunların erken tespit edilmesini sağlayabilir.

Serviks kanseri için hangi doktora gidilir?

Serviks kanseri şüphesi olan kişiler kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalıdır. Gerekli durumlarda süreç jinekolojik onkoloji uzmanları tarafından yürütülebilir.

Serviks kanseri nasıl teşhis edilir?

Tanı sürecinde çeşitli yöntemlerden yararlanılır.

Bunlar arasında:

• Jinekolojik muayene
• Smear testi
• HPV DNA testi
• Kolposkopi
• Biyopsi
• MR ve BT gibi görüntüleme yöntemleri

bulunur.

Kesin tanı genellikle biyopsi sonucuyla konulur.

Serviks kanseri tedavi edilebilir mi?

Tedavi planı hastalığın evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Günümüzde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

• Cerrahi tedavi
• Radyoterapi
• Kemoterapi
• Hedefe yönelik tedaviler
• İmmünoterapiler

Erken evrede teşhis edilen hastalarda tedavi başarısı genellikle daha yüksektir.

Serviks kanseri yaşamı tehdit eder mi?

Tedavi edilmediğinde serviks kanseri ilerleyerek çevre dokulara ve uzak organlara yayılabilir. Bu nedenle yaşamı tehdit edebilen ciddi bir hastalık olarak kabul edilir.

Ancak erken tanı ve uygun tedaviyle birçok hastada başarılı sonuçlar elde edilebilmektedir.

Serviks kanseri kendiliğinden düzelir mi?

Serviks kanseri kendiliğinden iyileşen bir hastalık değildir. Kanser öncesi bazı hücresel değişiklikler gerileyebilse de tanı almış kanser vakalarının tıbbi değerlendirme ve tedavi gerektirdiği kabul edilmektedir.

Serviks kanseri riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Riskin azaltılmasına yardımcı olabilecek uygulamalar şunlardır:

• HPV aşısı yaptırmak
• Düzenli smear ve HPV testlerine katılmak
• Sigara kullanmamak
• Düzenli kadın sağlığı kontrollerini sürdürmek
• HPV konusunda bilinçli olmak

Bu önlemler riski azaltabilir ancak tamamen ortadan kaldırmayabilir.

Serviks kanseri olanlar beslenmede nelere dikkat etmeli?

Tedavi sürecindeki hastalarda yeterli ve dengeli beslenme önem taşır.

Sebze, meyve, tam tahıllar ve kaliteli protein kaynaklarının yer aldığı dengeli bir beslenme düzeni önerilmektedir. Tedavi sırasında gelişebilecek iştahsızlık veya kilo kaybı gibi durumlarda diyetisyen desteği alınabilir.

Beslenme alışkanlıkları genel sağlığı destekleyebilir ancak kanser tedavisinin yerine geçmez.

Serviks kanseri için tamamlayıcı yaklaşımlar işe yarar mı?

Bazı tamamlayıcı uygulamalar yaşam kalitesini desteklemeye yardımcı olabilir.

• Düzenli fiziksel aktivite
• Uyku düzeninin korunması
• Psikolojik destek programları
• Stres yönetimi teknikleri
• Gerektiğinde rehabilitasyon uygulamaları

Bilimsel çalışmalarda değerlendirilen bu yöntemler bazı hastalarda fayda sağlayabilmektedir. Ancak standart tedavilerin yerine kullanılmaları önerilmemektedir.

Serviks kanseri tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda serviks kanseri tedavisinde dikkat çeken gelişmelerin başında immünoterapi uygulamaları geliyor. Özellikle ileri evre veya tekrarlayan serviks kanseri bulunan bazı hasta gruplarında bağışıklık sistemini hedefleyen tedaviler uluslararası rehberlerde yer almaya başladı.

FDA ve EMA tarafından belirli hasta gruplarında onaylanan immünoterapiler, standart tedavilere ek seçenekler sunuyor. Bu tedaviler her hasta için uygun olmayabiliyor ve karar uzman ekipler tarafından veriliyor.

Bunun yanında antikor-ilaç konjugatları olarak bilinen hedefe yönelik yeni nesil tedaviler üzerine çalışmalar sürüyor. Bazı klinik araştırmalarda umut verici sonuçlar bildirilmiş olsa da bu yöntemlerin hangi hasta gruplarında en fazla yarar sağlayacağına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Erken teşhis alanında ise yapay zekâ destekli görüntü analizi ve gelişmiş HPV tarama yöntemleri üzerine araştırmalar yürütülüyor. Amaç, riskli hastaları daha erken dönemde belirleyebilmek ve tedaviye daha hızlı başlanmasını sağlamak.

HPV aşılarının yaygınlaştırılması da gelecekte serviks kanseri görülme sıklığını azaltabilecek en önemli halk sağlığı stratejilerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Kısa Soru-Cevap

HPV aşısı serviks kanserini önleyebilir mi?
HPV aşısı yüksek riskli HPV tiplerine karşı koruma sağlayarak serviks kanseri riskini azaltabilir.

Serviks kanseri erkekleri etkiler mi?
Serviks kanseri kadınlarda görülür ancak HPV enfeksiyonu erkekleri de etkileyebilir.

Smear testi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Tarama aralıkları yaş ve risk durumuna göre değişebilir. Hekim önerilerine uyulmalıdır.

Serviks kanseri genç kadınlarda görülebilir mi?
Evet. Özellikle HPV enfeksiyonu bulunan kişilerde daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Kaynak Özeti

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO) serviks kanseri tarama ve önleme rehberleri
• NCCN Cervical Cancer Clinical Practice Guidelines
• Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) serviks kanseri kılavuzları
• Amerikan Kanser Derneği (ACS) güncel hasta bilgilendirme kaynakları
• ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) serviks kanseri tedavi onayları
• Avrupa İlaç Ajansı (EMA) değerlendirme raporları
• National Cancer Institute (NCI) yayınları
• The Lancet Oncology, JAMA Oncology ve New England Journal of Medicine’de yayımlanan güncel çalışmalar
• MD Anderson Cancer Center ve Memorial Sloan Kettering Cancer Center açıklamaları

Hastane yerleşkesinde gerçekleştirilen törende duygu dolu anlar yaşanırken, mesai arkadaşları Alpaslan’ın kurum içerisindeki çalışkanlığı, güler yüzü ve insan ilişkileriyle hatırlanacağını ifade etti.

Hastanedeki törenin ardından cenaze, Ataşehir’deki Mimar Sinan Camii’ne götürüldü. İkindi namazını müteakip kılınan cenaze namazının ardından Tandoğan Alpaslan’ın naaşı Şile Çavuş Mahallesi Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Görev yaptığı süre boyunca sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği için önemli sorumluluklar üstlenen Alpaslan’ın, kurum çalışanları arasında sevilen ve saygı duyulan bir yönetici olduğu belirtildi.

Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan paylaşımda, merhum müdürün kuruma sunduğu katkıların ve çalışma arkadaşlarıyla kurduğu güçlü bağların daima hatırlanacağı vurgulandı.

Tandoğan Alpaslan’ın vefatı, sağlık camiasında ve mesai arkadaşları arasında üzüntüyle karşılandı.

İngiltere’de yaşadığı da daha önce ulusal basına yansıyan Dr. Marangoz’un, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olduğu bilgisi kamuya açık mesleki profillerde de bulunuyor.

Edinilen bilgilere göre Dr. Marangoz’un cenazesi Türkiye’ye getirilecek ve İstanbul’da toprağa verilecek.

Dr. Marangoz’un vefatı, görev yaptığı bölgelerde ve sağlık camiasında üzüntüye neden oldu. Meslek hayatında kadın sağlığı alanında çalışan Marangoz’un genç yaşta yaşamını yitirmesi, sevenlerini yasa boğdu.

Polise göre zanlı M.K., görüşmek üzere apartmanın bodrum katına gelen 29 yaşındaki turist kadının başına sert bir cisimle vurdu. Darbe sonucu kadının bayıldığı, zanlının ise müştekinin omzundaki Louis Vuitton marka çantayı alarak olay yerinden ayrıldığı belirtildi.

Çantada 5 bin TL nakit para, iPhone 11 cep telefonu, Victoria’s Secret marka parfüm ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı bulunduğu kaydedildi.

Müştekinin hastaneye kaldırıldıktan sonra kendine gelerek şikâyetçi olması üzerine polis ekipleri soruşturma başlattı. Yapılan takip sırasında zanlı M.K.’nin polise giderek teslim olduğu açıklandı.

Polis, çalınan eşyaların henüz bulunamadığını, bölgede güvenlik kameralarının inceleneceğini ve soruşturmanın sürdüğünü belirterek zanlı hakkında 3 gün tutukluluk talep etti.

Mahkeme, soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi için zanlı M.K.’nin 3 gün süreyle poliste tutuklu kalmasına karar verdi.

Durumu fark eden çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. Ağır yaralanan Hüseyin Dege’ye ilk müdahale olay yerinde yapıldı. Ancak sağlık ekiplerinin tüm çabalarına rağmen talihsiz adam kurtarılamadı.

Acı haberin memleketi Trabzon’un Köprübaşı ilçesine ulaşmasının ardından ailesi, yakınları ve sevenleri büyük üzüntü yaşadı. Hüseyin Dege’nin vefatı ilçede derin bir üzüntüye neden olurken, sosyal medyada da çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

Yetkililer olayla ilgili inceleme başlatırken, uzmanlar araç altında yapılacak bakım çalışmalarında yalnızca kriko kullanılmasının ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekiyor. Araçların mutlaka güvenlik sehpası ve ek destek ekipmanlarıyla sabitlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Bir anlık dikkatsizliğin geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açtığı olay, araç bakım ve onarım işlemlerinde güvenlik tedbirlerinin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.

Uzmanlara göre bipolar bozukluk, kişinin düşüncelerini, davranışlarını ve kararlarını etkileyebilen kronik bir ruh sağlığı durumudur. Hastalık tedavi edilmediğinde eğitim, iş ve aile yaşamında önemli sorunlara yol açabilir.

Ruh halindeki belirgin değişimlerin erken fark edilmesi ve profesyonel destek alınması, hastalığın kontrol altına alınmasında önemli avantaj sağlayabilir.

Bipolar bozukluk nedir?

Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumunun aşırı yükseldiği dönemler ile çökkünlük yaşadığı dönemlerin görüldüğü bir psikiyatrik hastalıktır.

Hastalığın yükselme dönemleri “mani” veya daha hafif seyreden “hipomani” olarak adlandırılır. Çökkünlük dönemlerinde ise depresyon belirtileri ortaya çıkar. Bu dönemler arasında kişi tamamen normal duygu durumuna da dönebilir.

Bipolar bozukluk neden olur?

Bipolar bozukluğun tek bir nedeni olduğu düşünülmemektedir.

Araştırmalar; genetik yatkınlık, beyindeki bazı kimyasal iletim sistemleri, stresli yaşam olayları, uyku düzenindeki bozulmalar ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynayabileceğini göstermektedir.

Ailesinde bipolar bozukluk bulunan kişilerde riskin daha yüksek olduğu bilinmektedir.

Bipolar bozukluk nasıl anlaşılır?

Belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Mani veya hipomani döneminde görülebilen belirtiler şunlardır:

• Aşırı enerji ve hareketlilik
• Çok konuşma isteği
• Uyku ihtiyacında belirgin azalma
• Kendine aşırı güven
• Düşüncelerin hızlanması
• Riskli harcamalar veya dürtüsel davranışlar
• Dikkatin kolay dağılması

Depresif dönemde ise şu belirtiler görülebilir:

• Sürekli mutsuzluk hissi
• Enerji kaybı
• İlgi ve istek azalması
• Uyku sorunları
• Konsantrasyon güçlüğü
• Değersizlik düşünceleri
• Günlük işlerde zorlanma

Belirtilerin haftalar veya aylar boyunca sürmesi durumunda değerlendirme gerekebilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Bipolar bozukluk kadınlarda ve erkeklerde benzer sıklıkta görülebilir.

Hastalık çoğu zaman geç ergenlik veya genç erişkinlik döneminde ortaya çıkmaktadır. Ancak daha ileri yaşlarda da tanı konulabilir.

Aile öyküsü bulunan kişilerde risk daha yüksek kabul edilmektedir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Ruh halinde belirgin değişiklikler yaşanıyorsa, günlük yaşam etkileniyorsa veya kişinin davranışları çevresi tarafından fark edilir düzeye ulaştıysa profesyonel yardım alınmalıdır.

Özellikle depresif belirtiler sırasında kendine zarar verme düşünceleri veya intihar düşünceleri ortaya çıkarsa acil tıbbi destek alınması gerekir.

Bipolar bozukluk için hangi doktora gidilir?

Bipolar bozukluğun tanı ve tedavisiyle ilgilenen uzmanlık alanı psikiyatristliktir.

İlk değerlendirme aile hekimi tarafından yapılabilse de kesin tanı ve tedavi planlaması için psikiyatri uzmanına başvurulması önerilir.

Bipolar bozukluk nasıl teşhis edilir?

Tanı için tek bir kan testi veya görüntüleme yöntemi bulunmamaktadır.

Psikiyatri uzmanı kişinin belirtilerini, geçmiş sağlık öyküsünü, aile öyküsünü ve yaşadığı duygu durum değişimlerini ayrıntılı şekilde değerlendirir.

Gerekli durumlarda başka sağlık sorunlarının dışlanması için ek testler istenebilir.

Bipolar bozukluk tedavi edilebilir mi?

Bipolar bozukluk kontrol altına alınabilen bir hastalıktır.

Tedavide duygu durum düzenleyici ilaçlar, bazı durumlarda antipsikotik ilaçlar ve psikoterapi yöntemleri kullanılabilir.

Tedavi planı hastanın yaşına, belirtilerine ve hastalığın seyrine göre değişebilir. Düzenli takip tedavinin önemli bir parçasıdır.

Bipolar bozukluk yaşamı tehdit eder mi?

Hastalığın kendisi doğrudan yaşamı tehdit eden bir durum değildir.

Ancak tedavi edilmeyen vakalarda riskli davranışlar, madde kullanımı, ciddi depresyon atakları ve intihar düşünceleri gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle düzenli takip ve tedavi büyük önem taşır.

Bipolar bozukluk kendiliğinden düzelir mi?

Belirtiler zaman zaman azalabilir veya kaybolabilir.

Ancak bipolar bozukluk genellikle uzun süreli takip gerektiren bir hastalıktır. Tedavi olmadan geçirilen dönemlerde yeni atakların ortaya çıkma riski devam eder.

Bu nedenle belirtiler düzelse bile uzman kontrolünün sürdürülmesi önerilir.

Bipolar bozukluk riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Hastalığı tamamen önleyen bir yöntem bulunmamaktadır.

Bununla birlikte:

• Düzenli uyku alışkanlığı edinmek
• Alkol ve madde kullanımından kaçınmak
• Yoğun stres dönemlerinde destek almak
• Tedavi önerilerine uymak
• Düzenli psikiyatri kontrollerini sürdürmek

atakların kontrolüne yardımcı olabilir.

Bipolar bozukluk tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda bipolar bozukluğun biyolojik mekanizmalarını daha iyi anlamaya yönelik çalışmalar hız kazanmıştır.

Uluslararası klinik rehberlerde ilaç tedavisinin yanında psikoeğitim, psikoterapi ve yaşam tarzı düzenlemelerinin önemi vurgulanmaktadır.

Araştırmalar; dijital takip sistemleri, kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımları ve yeni ilaç seçenekleri üzerinde devam etmektedir. Ancak bu yöntemlerin bir bölümü halen araştırma aşamasındadır ve rutin klinik uygulamanın parçası değildir.

Uzmanlar, günümüzde en etkili yaklaşımın erken tanı, düzenli takip ve kişiye özel tedavi planı olduğunu belirtmektedir.

Kısa Soru-Cevap

Bipolar bozukluk tamamen iyileşir mi?
Hastalık uzun süreli takip gerektirebilir ancak uygun tedaviyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.

Bipolar bozukluğu olan kişiler çalışabilir mi?
Evet. Düzenli tedavi gören birçok kişi eğitimine, iş hayatına ve sosyal yaşamına devam edebilir.

Bipolar bozukluk kalıtsal mıdır?
Genetik yatkınlığın rol oynadığı bilinmektedir ancak aile öyküsü olan herkes hastalanmaz.

Bipolar bozukluk stresle ortaya çıkar mı?
Stres tek başına neden değildir ancak yatkın kişilerde belirtilerin ortaya çıkmasına veya alevlenmesine katkıda bulunabilir.

Kaynak Özeti

Kullanılan güncel klinik rehberler

• CANMAT Bipolar Bozukluk Klinik Rehberleri
• NICE Bipolar Bozukluk Kılavuzu
• Dünya Psikiyatri Birliği önerileri

Yararlanılan sağlık otoriteleri

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
• ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü (NIMH)
• NHS

Referans alınan bilimsel yayınlar

• Bipolar bozukluk tanı ve tedavisine ilişkin güncel hakemli derleme çalışmaları
• Duygu durum bozuklukları alanındaki uluslararası psikiyatri dergileri

Üniversite, hastane veya araştırma merkezi açıklamaları

• Mayo Clinic
• Cleveland Clinic
• Johns Hopkins Medicine
• Harvard Medical School kaynakları

Nadir görülen hastalıklardan biri olan appendiks kanseri de başlangıç döneminde belirgin bulgu vermeyebiliyor. Bu nedenle hastalık çoğu zaman farklı nedenlerle yapılan tetkikler sırasında veya apandisit ameliyatlarından sonra fark edilebiliyor.

Uzmanlar, uzun süren veya açıklanamayan karın şikâyetlerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Erken değerlendirme, uygun tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olabiliyor.

Appendiks kanseri nedir?

Appendiks kanseri, kalın bağırsağın başlangıç bölümüne bağlı küçük bir organ olan appendikste gelişen kötü huylu tümörleri tanımlamak için kullanılan genel bir ifadedir.

Hastalık tek tip değildir. Farklı biyolojik özelliklere sahip alt türleri bulunur ve bu durum tedavi yaklaşımını doğrudan etkileyebilir.

Appendiks kanseri neden olur?

Hastalığın kesin nedeni günümüzde tam olarak bilinmemektedir.

Araştırmalar, bazı genetik değişikliklerin tümör gelişiminde rol oynayabileceğini göstermektedir. Ancak appendiks kanseri görülen birçok kişide belirgin bir neden saptanamayabilir.

Appendiks kanseri nasıl anlaşılır?

Appendiks kanseri erken evrede belirti vermeyebilir.

Belirti geliştiğinde ise şu şikâyetler görülebilir:

• Karın ağrısı
• Karında şişkinlik veya dolgunluk hissi
• İştah kaybı
• Bulantı
• Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Karın içinde sıvı birikimi

Bu belirtiler farklı sindirim sistemi hastalıklarında da görülebileceğinden, yalnızca şikâyetlere bakılarak tanı konulamaz.

Kimlerde daha sık görülür?

Appendiks kanseri çoğunlukla erişkinlerde görülmektedir.

Bazı alt tiplerin orta ve ileri yaşlarda daha sık saptandığı bildirilse de hastalık farklı yaş gruplarında da ortaya çıkabilir. Kadın ve erkeklerde görülen alt tipler arasında bazı farklılıklar bulunabilir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Karın ağrısının uzun sürmesi, giderek artması veya günlük yaşamı etkilemeye başlaması durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Açıklanamayan kilo kaybı, karın çevresinde büyüme hissi veya bağırsak düzenindeki kalıcı değişiklikler de değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alır.

Appendiks kanseri için hangi doktora gidilir?

İlk değerlendirme genellikle gastroenteroloji veya genel cerrahi uzmanları tarafından yapılır.

Kanser şüphesi oluşması halinde süreç, medikal onkoloji ve ilgili diğer branşların katılımıyla planlanabilir.

Appendiks kanseri nasıl teşhis edilir?

Tanıda görüntüleme yöntemleri önemli rol oynar.

Bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme ve ultrason gibi yöntemlerden yararlanılabilir. Kesin tanı ise çoğu zaman ameliyat veya biyopsi sonrasında yapılan patolojik inceleme ile konulur.

Appendiks kanseri tedavi edilebilir mi?

Tedavi planı tümörün tipi, yayılım durumu ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

Cerrahi tedavi birçok hastada temel yaklaşımı oluşturur. Bazı durumlarda kemoterapi veya diğer onkolojik tedaviler de uygulanabilir. Tedavi seçenekleri her hasta için farklılık gösterebilir.

Appendiks kanseri yaşamı tehdit eder mi?

Hastalığın seyri tümörün biyolojik özelliklerine ve tanı anındaki yayılımına bağlıdır.

Bazı appendiks tümörleri yavaş ilerlerken, bazıları daha agresif davranış gösterebilir. Bu nedenle erken değerlendirme ve düzenli takip önem taşır.

Appendiks kanseri kendiliğinden düzelir mi?

Hayır.

Appendiks kanseri tıbbi takip ve gerektiğinde tedavi gerektiren bir hastalıktır. Belirtilerin azalması veya geçmesi hastalığın ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Appendiks kanseri riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Appendiks kanserini kesin olarak önlediği kanıtlanmış bir yöntem bulunmamaktadır.

Bununla birlikte sigara kullanımından kaçınmak, düzenli fiziksel aktivite yapmak, dengeli beslenmek ve genel sağlık kontrollerini ihmal etmemek genel kanser riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Appendiks kanseri tedavisinde güncel gelişmeler

Son yıllarda appendiks tümörlerinin moleküler yapısına yönelik araştırmalar hız kazanmıştır.

Güncel klinik rehberlerde, uygun hastalarda cerrahi tedavinin temel yaklaşım olmaya devam ettiği belirtilmektedir. Karın zarına yayılım gösteren bazı vakalarda sitoredüktif cerrahi ve hipertermik intraperitoneal kemoterapi (HIPEC) yöntemleri belirli hasta gruplarında değerlendirilebilmektedir.

Bunun yanında tümörün genetik özelliklerine göre kişiselleştirilmiş tedavi seçenekleri üzerine çalışmalar sürmektedir. Uzmanlar, bu alandaki araştırmaların umut verici olduğunu ancak birçok yaklaşımın halen değerlendirme aşamasında bulunduğunu vurgulamaktadır.

Kısa Soru-Cevap

Appendiks kanseri bulaşıcı mıdır?

Hayır. Appendiks kanseri enfeksiyon hastalığı değildir ve kişiden kişiye bulaşmaz.

Appendiks kanseri tekrar edebilir mi?

Bazı hastalarda tedavi sonrasında hastalığın yeniden ortaya çıkması mümkündür. Bu nedenle düzenli takip önerilir.

Beslenme appendiks kanserini etkiler mi?

Beslenme tek başına tedavi yerine geçmez. Ancak dengeli bir beslenme planı genel sağlık durumunun korunmasına katkı sağlayabilir.

Appendiks kanseri olan kişiler çalışmaya devam edebilir mi?

Bu durum hastalığın evresine ve uygulanan tedaviye göre değişebilir. Karar, hastayı takip eden sağlık ekibi tarafından verilmelidir.

Kaynak Özeti

• NCCN Gastrointestinal Kanserler Klinik Rehberleri
• ESMO Nadir Gastrointestinal Tümörler Rehberleri
• ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) kaynakları
• FDA ve EMA onkoloji değerlendirmeleri
• Appendiks tümörleri ve HIPEC uygulamalarına ilişkin hakemli bilimsel yayınlar
• Büyük üniversite hastaneleri ve kanser merkezlerinin hasta bilgilendirme dokümanları
• Peritoneal yüzey maligniteleri üzerine güncel araştırma merkezi raporları

Belirtiler Saatler Sonra Ortaya Çıkabiliyor

Alpha-Gal Sendromu’nun en dikkat çekici özelliklerinden biri, belirtilerin et tüketildikten hemen sonra değil, birkaç saat sonra ortaya çıkabilmesi. Hastalarda kurdeşen, kaşıntı, mide bulantısı, karın ağrısı, ishal, nefes darlığı ve bazı vakalarda hayati risk taşıyan anafilaksi görülebiliyor.

Uzmanlar, belirtilerin gecikmeli ortaya çıkması nedeniyle birçok kişinin uzun süre doğru tanı alamadığını vurguluyor. Bazı hastalar yaşadıkları şikayetleri gıda zehirlenmesi veya sindirim sistemi rahatsızlığı sanabiliyor.

Sadece Kırmızı Et Değil

Sendromdan etkilenen kişilerin büyük bölümü sığır, koyun ve domuz eti gibi memeli hayvan etlerinden uzak durmak zorunda kalıyor. Daha ağır vakalarda ise süt ürünleri, jelatin içeren gıdalar ve bazı tıbbi ürünler de reaksiyona neden olabiliyor. Tavuk, hindi, yumurta ve deniz ürünleri ise genellikle güvenli kabul ediliyor.

Vakalar Neden Artıyor?

Araştırmacılar, iklim değişikliği, çevresel koşullar ve kene popülasyonlarının yayılımındaki artışın vaka sayılarının yükselmesinde etkili olabileceğini belirtiyor. ABD’de yapılan değerlendirmeler, 2010 yılından bu yana on binlerce şüpheli vakanın tespit edildiğini, gerçek hasta sayısının ise yüz binlerle ifade edilebileceğini ortaya koyuyor.

Uzmanlardan Korunma Çağrısı

Sağlık otoriteleri, Alpha-Gal Sendromu’ndan korunmanın en etkili yolunun kene ısırıklarını önlemek olduğunu vurguluyor. Özellikle kırsal alanlarda, ormanlık bölgelerde ve yüksek otların bulunduğu alanlarda uzun kollu kıyafetler giyilmesi, kene kovucu ürünlerin kullanılması ve doğa gezileri sonrasında vücudun dikkatlice kontrol edilmesi öneriliyor.

Uzmanlar ayrıca, kene ısırığı sonrasında kırmızı et tüketiminin ardından açıklanamayan alerjik belirtiler yaşayan kişilerin bir alerji uzmanına başvurmasının önem taşıdığını belirtiyor. Erken tanı, ciddi reaksiyonların önlenmesinde kritik rol oynuyor.

Yapay zekâ, sağlık alanında en hızlı büyüyen başlıklardan biri. Reuters’ın aktardığı Philips Future Health Index araştırmasına göre yapay zekâ klinisyenlere zaman kazandırıyor ancak sağlık çalışanlarının büyük bölümü bu teknolojileri kullanmak için yeterli ve düzenli eğitim almadığını belirtiyor.

Giyilebilir cihazlarda da dikkat çekici bir büyüme var. Akıllı yüzükler, ekranı olmayan bileklikler ve sürekli ölçüm yapan sensörler; uyku, kalp atımı, aktivite, stres ve bazı biyometrik verileri düzenli izleyebiliyor. WSJ’ye göre Oura, Whoop ve benzeri cihazlar geniş kullanıcı kitlesine ulaşırken, bu ürünlerin tıbbi cihaz niteliğine dönüşmesinin zaman alacağı belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu dönüşüm, doktorun yerini alan bir teknoloji değil; doktorun önüne daha düzenli veri getiren yeni bir sağlık altyapısı anlamına geliyor. Ancak yanlış yorumlanan veriler, gereksiz kaygı, mahremiyet sorunları ve yapay zekâ hataları bu yeni dönemin en önemli riskleri arasında yer alıyor.

İhbar üzerine AFAD, UMKE ve sağlık ekipleri bölgeye yönlendirildi. Ulaşımın oldukça güç olduğu arazide yaklaşık 4 saat süren çalışma sonunda yaralılara ulaşıldı. İlk müdahaleleri olay yerinde yapılan vatandaşlar daha sonra hastaneye kaldırıldı.

Son olayla birlikte bölgede son yıllarda daha sık gündeme gelen insan-ayı karşılaşmaları yeniden tartışma konusu oldu. Uzmanlar, özellikle yaz aylarında mantar toplama, yaylacılık ve doğa yürüyüşlerinin artmasıyla insanların yabani hayvanların yaşam alanlarına daha fazla girdiğine dikkat çekiyor.

Yetkililer, kırsal alanlarda tek başına hareket edilmemesi, gürültü çıkarılarak ilerlenmesi ve yabani hayvanlarla karşılaşıldığında yaklaşılmaması konusunda vatandaşları uyardı.

Tunceli’deki olay, doğada bazen en büyük sürprizin mantar değil, karşılaşılan bir ayı olabileceğini bir kez daha gösterdi.

Olay, 11 Haziran sabahı Cevizli köyü Kışla Mahallesi’nde meydana geldi. Evinin yakınında hayvanlarını otlatan 60 yaşındaki Süleyman Saklar, ormanlık alandan çıkan ayının saldırısına uğradı.

Saldırı sırasında elindeki nacakla kendini savunmaya çalışan Saklar, el, kol ve bacaklarından yaralandı. Saklar’ın karşılık vermesi üzerine yaralanan ayı ormana kaçarak uzaklaştı.

Yakınlarının ihbarı üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. Yaralı Saklar, Şavşat Devlet Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Olaydan 3 gün sonra mahalle sakinleri, ormanlık alanda hareketsiz yatan bir ayı fark etti. Yapılan kontrolde ayının öldüğü belirlendi. Ayının üzerindeki yara izlerinin, saldırı sırasında Saklar’ın kendini korumak amacıyla nacakla vurduğu darbelerle oluştuğu değerlendirildi.

Saldırıda yaralanan Süleyman Saklar’ın sağlık durumunun iyiye gittiği öğrenildi.

En sıcak dosya Trabzonspor - Andre Onana hattında görünüyor. talkSPORT, bordo mavili kulübün Onana’nın mali şartlarını karşıladığını ve Başkan Ertuğrul Doğan’ın kalıcı transfer konusunda iyimser olduğunu yazdı. Haberde oyuncunun Trabzonspor’daki sezonunun ardından kulübün bonservis için bastırdığı, kişisel şartlarda ise önemli mesafenin alındığı aktarılıyor. Yabancı basındaki mevcut dil, Onana başlığını klasik söylentiden biraz daha ileri taşıyor.

Beşiktaş - Leandro Trossard dosyası ise son günlerde en çok ses getiren yeni kulislerden biri oldu. CaughtOffside, Arsenal oyuncusunun Beşiktaş ile ileri düzey görüşmeler yaptığını, hatta sözleşme şartlarında önemli ilerleme sağlandığını yazdı. Aynı yayın organı, Arsenal’in de oyuncu için gelecek tekliflere tamamen kapalı olmadığını belirtti. Kaynağın niteliği nedeniyle bu dosyada temkin payı bırakmak gerekiyor, ancak yabancı basında yeniden ve ısrarla yazılması, iddiayı dikkat çekici hale getiriyor.

Galatasaray tarafında iki yüksek profilli isim öne çıkıyor. İlki Virgil van Dijk. Football365 ve TEAMtalk, sarı kırmızılıların Liverpool kaptanı için resmi teklif hazırlığında olduğu yönünde haberler yayımladı. Bu haberlerde Galatasaray’ın transfer penceresinin açılmasıyla birlikte resmi adım atabileceği öne sürülüyor. Ancak aynı dosyada önceki haberlerde Van Dijk’ın Liverpool ile 2027’ye kadar sözleşmesinin bulunduğu da vurgulandığı için, bu başlık şimdilik “üst düzey kulis” kategorisinde duruyor.

Galatasaray’la anılan ikinci büyük isim Rafael Leao. GOAL, sarı kırmızılı kulübün Portekizli yıldıza yıllık 10 milyon euro civarında maaş önerdiğini yazdı. Haberde Leao’nun Milan’dan ayrılık ihtimalinin masada olduğu ve Galatasaray’ın finansal açıdan güçlü bir teklif sunduğu aktarıldı. Bu dosya da manşet değeri taşıyor, ancak şu aşamada ileri düzey görüşmeden çok güçlü kulis havası veriyor.

Fenerbahçe cephesinde ise iki ayrı yabancı basın hattı dikkat çekiyor. GOAL akışında Jadon Sancho için üç Türk kulübüyle görüşme yapıldığı yönünde haber yer alıyor. Haberde kulüplerin tamamı net biçimde sıralanmıyor, bu yüzden Fenerbahçe bağlantısı henüz tam açıklığa kavuşmuş değil. Yine de Sancho’nun Türkiye seçeneğini değerlendirdiğine dair yabancı basındaki akışın canlı olduğu görülüyor.

Fenerbahçe bağlantılı bir diğer başlık ise Kim Min-jae. Bavarian Football Works, Bayern Münih’in Güney Koreli savunmacı için beklentisini 20 ila 25 milyon euro bandına çekebileceğini ve Türk kulüplerinin ilgisinin sürdüğünü yazdı. Aynı yayın grubunda daha önce Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş’ın oyuncuyla ilgilendiği de aktarılmıştı. Ancak bu dosyada maaş yükü ve oyuncunun kariyer önceliği önemli engeller olarak öne çıkıyor. Bu nedenle Kim Min-jae başlığı şu an için “canlı ama zor” bir transfer kulisi olarak okunuyor.

Bugünkü yabancı basın akışına göre genel sıralama şöyle şekilleniyor: En ciddi görünen dosya Trabzonspor’un Onana girişimi. Beşiktaş’ta Trossard iddiası güçlü bir kulis dalgasına dönüşmüş durumda. Galatasaray’da Van Dijk ve Leao başlıkları yüksek profilli ama henüz teyit seviyesi daha düşük dosyalar olarak öne çıkıyor. Fenerbahçe’de Sancho ve Kim Min-jae bağlantıları ise dikkat çekici olsa da, şu aşamada daha fazla netleşmeye ihtiyaç duyuyor. Transfer piyasasında duman iyice yükselmiş durumda, ateşin en belirgin olduğu yer ise şimdilik Trabzonspor’un kaleci hamlesi gibi görünüyor.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Kazada sürücü Adem Altıparmak olay yerinde hayatını kaybetti. Ağır yaralanan eşi Fatma Altıparmak ise ambulansla Kaçkar Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Fatma Altıparmak, hastanede yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Karı kocanın ölümü Bayırcık köyünde ve Ardeşen’de üzüntüye neden oldu. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

10 Haziran 2026 Çarşamba günü saat 14.15’te gerçekleştirilen toplantıda, okulda şiddetin önlenmesi, çocukların korunması ve risk altındaki çocuklara yönelik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi konuları değerlendirildi.

Komisyon toplantısına davet edilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurdan Duman, “Okul Sosyal Hizmeti” başlıklı ayrıntılı bir sunum yaptı.

Sunumda, okul sosyal hizmetinin yalnızca okul içinde değil; aile, toplum ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde yürütülmesi gereken koruyucu, önleyici, değiştirici, geliştirici, tedavi edici ve rehabilite edici bir hizmet modeli olduğu vurgulandı.

Prof. Dr. Duman, risk altındaki çocuklar ve ailelerle erken dönemde çalışmanın önemine dikkat çekerek, okul sosyal hizmetinin Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde okullarda başlatılmasının çocuk koruma sistemindeki önemli bir boşluğu giderebileceğini ifade etti.

Toplantıda, okul sosyal hizmetinin ulusal ve uluslararası hukuka dayalı biçimde, kurumlar arası koordinasyonla uygulanması halinde okulda şiddet, ihmal, istismar, akran zorbalığı, dijital riskler ve aile kaynaklı sorunların daha erken tespit edilebileceği aktarıldı.

Komisyon toplantısında ayrıca Uluslararası Siber Güvenlik Federasyonu Başkanı Batuhan Tosun, Düzce Üniversitesi Eğitim Fakültesinden Doç. Dr. Taner Atmaca ve Bilkent Üniversitesinden Prof. Dr. Şule Alan da sunum yaptı.

Toplantı, milletvekillerinin konuşmacılara yönelttiği soruların cevaplandırılmasıyla tamamlandı.

TBMM’de gerçekleştirilen toplantının, Türkiye’de okul sosyal hizmeti uygulamalarının başlatılması ve çocukların okul, aile ve toplum ekseninde daha güçlü biçimde korunmasına katkı sunması bekleniyor.

Anayasa Mahkemesi, 4/D sürekli işçilerin yer değişikliğine imkân tanımayan düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Mahkeme kararında, makul nedenlere dayanan yer değişikliği taleplerinin işverence iş ve kadro durumu çerçevesinde değerlendirilmesine imkân tanınmamasının, devletin çalışanları koruma yükümlülüğüyle bağdaşmadığı vurgulandı. Karar, 9 Mart 2026’da kamuoyuna duyuruldu. (Anayasa Mahkemesi⁠)

Kararın ardından gözler ilgili kurumlara çevrildi. Ancak 4/D’li işçiler, aradan geçen süreye rağmen başvuru takvimi, nakil şartları, kurumlar arası geçiş usulü ve mazeret önceliklerine ilişkin net bir düzenleme yapılmamasına tepki gösteriyor.

2018 yılında taşerondan kadroya geçirilen sürekli işçiler, uzun süredir “çakılı kadro” uygulaması nedeniyle bulundukları kurum ve şehir dışına geçiş yapamıyor. Bu durum özellikle eşi farklı şehirde çalışan, çocuklarının eğitimi nedeniyle yer değişikliği isteyen, sağlık sorunu bulunan veya ailesine bakmak zorunda olan işçiler için ciddi mağduriyetlere yol açıyor.

İşçiler, tayin hakkının yalnızca idari bir konu olmadığını, aynı zamanda aile bütünlüğü ve çalışma barışı meselesi olduğunu belirtiyor. Çok sayıda kamu işçisi, yıllardır aynı gerekçeyle dilekçe verdiğini ancak yasal zemin olmadığı gerekçesiyle sonuç alamadığını ifade ediyor.

AYM kararının ardından beklenti, sürecin açık ve merkezi bir düzenlemeyle hayata geçirilmesi yönünde. İşçiler, kurumların farklı yorumlarına ve keyfi uygulamalara kapı aralanmaması için başvuru şartlarının net biçimde ilan edilmesini istiyor.

4/D’li sürekli işçilerin ortak talebi, tayin hakkının bürokrasinin keyfini beklemeden yürürlüğe girmesi. Binlerce işçi, ailelerinden ayrı kalmadan, sağlık ve sosyal gerekçeleri dikkate alınarak adil bir nakil sistemi kurulmasını bekliyor.

Uzun yıllardır akademik çalışmaların yanı sıra üniversite yönetiminde de görev alan Prof. Dr. Resul Çekin, Amasya Üniversitesi’nde Rektör Yardımcılığı görevini yürütüyordu. Eğitim alanındaki çalışmaları ve üniversitenin gelişimine sunduğu katkılarla tanınan Çekin, akademik camiada önemli bir isim olarak biliniyordu.

Acı haberin duyulmasının ardından akademisyenler, öğrenciler ve mezunlar sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşırken, Amasya Üniversitesi mensupları da merhum hocayı rahmet ve minnetle andı.

Prof. Dr. Resul Çekin’in cenaze programına ilişkin resmi bilgilendirmenin üniversite ve ailesi tarafından yapılması bekleniyor.

Amasya Üniversitesi camiasına ve merhum Prof. Dr. Resul Çekin’in ailesine başsağlığı diliyoruz.

Depresyon, yalnızca ruh halini değil; uyku düzenini, günlük enerjiyi, iş ve okul yaşamını, sosyal ilişkileri de etkileyebilen yaygın bir sağlık sorunu. Bu nedenle mevcut tedavilere destek olabilecek güvenli ve etkili yaklaşımlar bilim dünyasında yakından izleniyor.

Bu Gelişme Neden Dikkat Çekiyor?

Magnezyum, sinir sistemi başta olmak üzere vücutta birçok temel süreçte görev alan önemli minerallerden biri. Son yıllarda magnezyum düzeyi ile ruh sağlığı arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalar artıyor.

Yeni çalışma, depresyon tanısı alan ve antidepresan kullanan hastalarda magnezyumun ek destek olarak incelenmesi nedeniyle dikkat çekti.

Araştırmada Ne Bulundu?

Çalışmada depresyon tanısı bulunan 44 hasta değerlendirildi. Hastaların bir kısmı yalnızca standart antidepresan tedavi alırken, diğer gruba antidepresan tedaviye ek olarak magnezyum glisinat verildi.

Hastaların depresyon belirtileri başlangıçta, 14. günde ve 28. günde ölçüldü. Araştırmacılar, magnezyum desteği alan grupta belirti puanlarında daha belirgin azalma görüldüğünü bildirdi.

Kimleri İlgilendiriyor?

Araştırma, depresyon tedavisi gören ve antidepresan kullanan kişileri yakından ilgilendiriyor. Ancak çalışma, magnezyumun herkes için uygun olduğu veya depresyon tedavisinde tek başına kullanılabileceği anlamına gelmiyor.

Depresyon tedavisinde ilaç, psikolojik destek ve yaşam tarzı düzenlemeleri kişiye göre planlanmalıdır. Takviye kullanımı da hekim değerlendirmesiyle ele alınmalıdır.

Uzmanlar Neye Dikkat Çekiyor?

Uzmanlar, magnezyumun bu çalışmada ana tedavi olarak değil, mevcut antidepresan tedaviye ek destek olarak değerlendirildiğine dikkat çekiyor.

Ayrıca çalışmanın açık etiketli ve randomize olmayan yapısı, sonuçların dikkatli yorumlanmasını gerektiriyor. Yani araştırmada hastalar rastgele gruplara ayrılmadı ve hangi tedavinin verildiği biliniyordu.

Halk Bundan Ne Anlamalı?

Bu araştırma, magnezyum desteğinin depresyon belirtilerinin azaltılmasında destekleyici rol oynayabileceğini gösteren sınırlı bir klinik veri sunuyor.

Ancak okuyucular açısından en önemli mesaj şu: Depresyon belirtileri yaşayan kişiler kendi kendine takviye başlamamalı, mevcut ilaçlarını bırakmamalı veya doz değişikliği yapmamalıdır. Her adım hekim kontrolünde değerlendirilmelidir.

Bu Gelişme Ne Anlama Gelmiyor?

Bu çalışma, magnezyumun depresyonu kesin olarak tedavi ettiğini göstermiyor.

Antidepresanların yerine magnezyum kullanılabileceği, herkesin magnezyum desteği alması gerektiği veya takviyenin tüm hastalarda aynı etkiyi göstereceği sonucuna varılamaz.

Çalışmanın Sınırları Neler?

Araştırma sınırlı sayıda hasta ile yapıldı. Toplam 44 kişinin dahil edildiği çalışmada takip süresi 28 günle sınırlı kaldı.

Çalışmanın randomize, çift kör ve plasebo kontrollü olmaması da önemli bir sınırlılık olarak öne çıkıyor. Bu nedenle sonuçların daha büyük, daha uzun süreli ve güçlü klinik araştırmalarla doğrulanması gerekiyor.

Sonuç

Magnezyum desteğinin depresyon tedavisine eklenmesi, küçük ölçekli klinik çalışmada belirti puanlarında azalmayla ilişkilendirildi. Bulgular dikkat çekici olsa da depresyon tedavisinde yeni bir standart oluşturmak için henüz yeterli değil.

Araştırma, magnezyumun ruh sağlığı alanındaki olası destekleyici rolünün daha fazla incelenmesi gerektiğini gösteriyor. Depresyon tedavisinde ilaç, terapi ve takviye kararları mutlaka uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.

Kaynak

Çalışmanın adı: Clinical evaluation of adjunctive magnesium therapy in patients receiving antidepressants for depression: open label, non-randomized clinical trial

Yayınlandığı dergi: Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology / Springer Nature

Australia defeated Türkiye 2-0 in their opening match of the 2026 FIFA World Cup, drawing significant international attention and pushing several player names into trending search results.

Playing in Vancouver, the Socceroos secured all three points thanks to goals from rising star Nestory Irankunda and midfielder Connor Metcalfe. The result gives Australia an early advantage in Group D, while Türkiye begins its World Cup campaign without a point.

Irankunda and Metcalfe Deliver

Nestory Irankunda opened the scoring with a composed finish that rewarded Australia’s energetic start. Connor Metcalfe later doubled the lead, putting the result beyond doubt and sealing an impressive performance from the Socceroos.

Irankunda’s display attracted particular attention from fans and media, contributing to a sharp increase in online searches for the young forward.

Türkiye Struggles to Find a Breakthrough

Türkiye enjoyed periods of possession but struggled to convert opportunities into goals. Australia’s disciplined defensive structure and effective counterattacking approach limited Türkiye’s attacking threat throughout the contest.

Goalkeeper Patrick Beach also played an important role with several key interventions to preserve Australia’s clean sheet.

Why Are Jacob Italiano and Jackson Irvine Trending?

Alongside Irankunda and Metcalfe, searches for Jacob Italiano and Jackson Irvine increased following the match.

Italiano featured as part of Australia’s defensive setup, while Irvine remained a key figure in the team’s midfield organization and leadership. Their involvement in Australia’s successful opening performance contributed to the growing public interest surrounding the squad.

Group D Outlook

The victory places Australia in a favorable position in Group D as the tournament progresses. Türkiye, meanwhile, faces increased pressure in its remaining group-stage fixtures and will need positive results to strengthen its hopes of reaching the knockout rounds.

Latest Situation

Australia leaves the opening matchday with three points and momentum, while Türkiye turns its focus to upcoming group matches. Attention now shifts to team selections, tactical adjustments, and the evolving Group D standings as the World Cup continues.

Evde çıkan olayda Adilşah Gezer, annesi Habibe Demir, kardeşleri Gökhan Demir ve Keve Demir silahla vurularak hayatını kaybetti.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı incelemede 4 kişinin yaşamını yitirdiği belirlendi. Olayda ağır yaralanan Musa Gezer ise ambulansla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

Hayatını kaybeden 4 kişinin cenazeleri, olay yerindeki incelemelerin ardından otopsi işlemleri için morga götürüldü.

Polis ekipleri olayın yaşandığı bölgede geniş güvenlik önlemleri alırken, olayın nedenine ilişkin çok yönlü soruşturma başlatıldı. Şemdinli’yi sarsan olayla ilgili adli süreç devam ediyor.

Çalışmaya göre gıda boyalarına daha yüksek düzeyde maruz kalan kişilerde Tip 2 diyabet riskinde artış gözlendi. Bazı doğal renklendiriciler özelinde de dikkat çeken sonuçlar kaydedildi. Kurkumin, beta-karoten ve antosiyanin gibi katkı maddeleriyle diyabet riski arasında istatistiksel ilişki bildirildi.

Araştırmalarda gıda renklendiricilerinin genel kanser riski ve özellikle meme kanseri riskiyle de bağlantılı olabileceği belirtildi. Ancak uzmanlar, bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini, daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.

Sonuçlar, “doğal” ifadesinin her zaman “risksiz” anlamına gelmediğini bir kez daha gündeme taşıdı. Uzmanlara göre doğal kaynaklardan elde edilen renklendiriciler, endüstriyel işlemden geçerek katkı maddesi haline geldiğinde vücutta farklı etkiler oluşturabilir.

Bilim insanları asıl risk alanlarından birinin ultra işlenmiş gıdalar olduğuna dikkat çekiyor. Renklendiricilerin çoğu, ürünlerin görünümünü cazip hale getirmek için kullanılıyor. Bu nedenle uzmanlar, tüketicilere paketli ürün etiketlerini dikkatle inceleme ve mümkün olduğunca az işlenmiş gıdaları tercih etme çağrısı yapıyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: