Sağlık durumunun ciddiyetini koruması üzerine İstanbul’a sevk edilen Aziz Bakırcı, burada sürdürülen tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Genç yaşta hayatını kaybeden subayın vefatı, memleketi Ünye başta olmak üzere ailesi, yakınları ve sevenleri arasında büyük üzüntüye yol açtı.

Aziz Bakırcı’nın cenazesinin, 10 Nisan 2026 Cuma günü Ünye Yenikent Mahallesi’nde cuma namazının ardından kılınacak cenaze namazı sonrası toprağa verileceği öğrenildi.

Görev başında bulunduğu dönemde yaşadığı kaza sonrası verdiği uzun yaşam mücadelesiyle hafızalarda yer eden Aziz Bakırcı’nın ölümü, sevenlerinin yüreğinde derin bir iz bıraktı.

Ayahuska, kökeni Amazon bölgesine dayanan geleneksel bir bitkisel karışım olarak tanımlanıyor. Özellikle Peru, Brezilya, Kolombiya ve çevresindeki bazı yerli topluluklarda ritüel amaçlarla kullanıldığı biliniyor. Bu karışım, çoğu zaman iki farklı bitkinin birlikte hazırlanmasıyla elde ediliyor.

Uzmanlara göre ayahuska karışımını gündeme taşıyan temel neden, içerdiği psikoaktif etkiler. Bu nedenle ayahuska yalnızca kültürel ya da bitkisel bir içecek olarak değil, aynı zamanda sağlık, hukuk ve kamu güvenliği boyutlarıyla da tartışılan bir konu olarak öne çıkıyor.

Ayahuska Çayı ne içeriyor?
Ayahuska genellikle Banisteriopsis caapi adlı sarmaşık ile Psychotria viridis gibi bitkilerin bir araya getirilmesiyle hazırlanıyor. Bu karışımın etkisi, içerdiği bazı bileşenlerin sinir sistemi üzerinde güçlü değişikliklere yol açabilmesinden kaynaklanıyor.

Tam da bu nedenle, ayahuska hakkında yapılan tartışmalar yalnızca “bitkisel bir çay” tanımıyla sınırlı kalmıyor. İçeriğinde yer alan maddelerin etkisi nedeniyle birçok ülkede bu karışım farklı hukuki ve tıbbi değerlendirmelere konu oluyor.

Neden bu kadar tartışılıyor?
Ayahuska ile ilgili tartışmaların merkezinde, algı ve bilinç üzerinde etkili olabildiği belirtilen içerikler yer alıyor. Bu durum, bazı çevrelerde “ruhsal deneyim” veya “ritüel kullanım” başlığıyla savunulurken, sağlık ve güvenlik açısından ciddi riskler doğurabileceği yönünde uyarılar da yapılıyor.

Özellikle kontrolsüz kullanım, içeriğin belirsizliği, bireyin sağlık geçmişi ve birlikte kullanılan başka maddeler, risk düzeyini artırabiliyor. Bu yüzden ayahuska konusu sadece kültürel bir başlık değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından da dikkatle ele alınan alanlardan biri haline geliyor.

Ayahuska etkileri neden merak ediliyor?
Ayahuska hakkında en çok aratılan başlıklardan biri de etkileri. Çünkü bu karışımın kısa sürede yoğun psikolojik ve fiziksel etkiler oluşturabildiği öne sürülüyor. Bazı kullanıcı anlatılarında halüsinasyon, zaman algısında değişim, mide bulantısı, kusma, çarpıntı ve yoğun duygusal dalgalanmalar gibi sonuçlardan söz ediliyor.

Ancak uzmanlar, bu tür anlatımların kişiden kişiye ciddi farklılık gösterebileceğini vurguluyor. Her bitkisel ürünün masum olmadığına dikkat çeken sağlık çevreleri, özellikle sinir sistemi üzerinde etkili maddelerin hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor.

Bitkisel olması güvenli olduğu anlamına gelir mi?
Uzmanlara göre hayır. Bir ürünün bitkisel olması, onun zararsız olduğu anlamına gelmiyor. Tam tersine, bazı bitkisel karışımlar güçlü biyolojik etkiler gösterebildiği için denetimsiz kullanım daha büyük risk doğurabiliyor.

Ayahuska da tam bu nedenle yalnızca “çay” kelimesiyle masumlaştırılamayacak başlıklar arasında gösteriliyor. Tartışmanın büyümesinin nedeni de tam olarak burada yatıyor: Bitkisel görünüm ile güçlü etki arasındaki çelişki.

Neden yeniden gündemde?
Ayahuska Çayı son günlerde yaşanan adli ve toplumsal gelişmelerin ardından yeniden kamuoyunun gündemine girdi. Bu gelişmeler, daha önce sınırlı çevrelerde bilinen bir kavramın geniş kitleler tarafından araştırılmasına yol açtı.

Arama motorlarında “Ayahuska Çayı nedir”, “Ayahuska ne işe yarar”, “Ayahuska etkileri neler”, “Ayahuska yasak mı” ve “Ayahuska zararlı mı” gibi soruların öne çıkması da bunun en net göstergesi oldu.

Sonuç olarak
Ayahuska Çayı, yalnızca egzotik bir içecek ya da geleneksel bir karışım olarak görülmüyor. İçeriği, etkileri, sağlık riskleri ve hukuki boyutları nedeniyle çok yönlü şekilde tartışılıyor. Son gelişmeler de bu tartışmayı daha görünür hale getirmiş durumda.

İddialara göre süreç, Yusuf Güney’in katıldığı bir dijital platform yayınında “Ayahuska Çayı”na ilişkin kullandığı ifadeler sonrası başladı. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, yayındaki söylemleri incelemeye aldı.

Yapılan değerlendirmede, “Ayahuska Çayı” içerisinde bulunduğu belirtilen DMT maddesinin yasaklı maddeler arasında yer aldığı tespit edildi. Bunun üzerine soruşturma derinleştirildi ve Yusuf Güney hakkında gözaltı işlemi uygulandı.

Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından adliyeye sevk edilen Güney hakkında mahkeme kararını verdi. Şarkıcı Yusuf Güney, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Kamuoyunda geniş yankı uyandıran gelişme sonrası, “Yusuf Güney neden gözaltına alındı”, “Ayahuska Çayı nedir”, “DMT yasaklı mı” ve “Yusuf Güney tutuklandı mı” soruları da yeniden gündeme geldi.

Soruşturmayla ilgili resmi sürecin önümüzdeki günlerde yeni detaylarla netleşmesi bekleniyor.

Pulmoner emboli, akciğer damarını tıkayan pıhtı nedeniyle gelişen ve hızlı değerlendirme gerektiren ciddi bir tablo. Erken tanı konduğunda tedavi şansı yüksektir; gecikme ise riski büyütebilir.

Pulmoner emboli nedir, vücutta nasıl ilerler?

Pulmoner emboli, çoğu zaman bacak toplardamarlarında oluşan bir pıhtının kopup akciğere gitmesiyle ortaya çıkıyor. Yani sorun yalnızca akciğerde başlamıyor; derin ven trombozu denen süreçle bağlantılı ilerliyor ve pıhtı akciğer damarını tıkadığında oksijenlenme bozulabiliyor, kalbin sağ tarafına yük binebiliyor.

İşte burada tablo değişiyor. Pıhtı küçükse belirti silik kalabiliyor, büyükse ani göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı, bayılma ya da tansiyon düşüklüğü görülebiliyor. Bu yüzden “nefesim biraz daraldı, geçer” yaklaşımı her zaman düşünüldüğü kadar basit olmayabilir.

Erken belirtileri nelerdir, nasıl anlaşılır?

Pulmoner embolinin en sık konuşulan işaretleri ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı nefes alma ve çarpıntı. Göğüs ağrısının özellikle derin nefesle artması, öksürükle birlikte gelmesi ya da kanlı balgam eşlik etmesi şüpheyi güçlendirebiliyor.

Ama gözden kaçan tarafı da var. Bazı hastalarda ilk dikkat çeken şey baygınlık hissi, baş dönmesi, açıklanamayan huzursuzluk, hafif morarma ya da yalnızca eforla artan nefes sıkıntısı olabiliyor. Bacakta şişlik, kızarıklık ve ağrı da çoğu zaman akciğerdeki pıhtının öncesindeki sessiz haberci olabiliyor.

Kimlerde daha sık görülür, neden olur?

Risk herkeste aynı değil. Büyük ameliyat geçirenlerde, uzun süre hareketsiz kalanlarda, uzun yolculuk yapanlarda, ciddi enfeksiyon ve iltihap dönemlerinde, travma sonrası süreçte ve kanser hastalarında venöz tromboembolizm riski yükseliyor. Gebelik, lohusalık, östrojen içeren ilaçlar, obezite ve bazı kalıtsal pıhtılaşma bozuklukları da tabloyu ağırlaştırabiliyor.

En sık yapılan hata ise şu: Birçok kişi riski sadece yaşlı ve yoğun bakım hastalarına ait sanıyor. Oysa pulmoner emboli, genç erişkinlerde de uzun hareketsizlik, ameliyat sonrası dönem, doğum kontrol ilaçları ya da fark edilmemiş bacak pıhtısıyla gelişebiliyor.

Ne zaman doktora gidilmeli, hangi doktora gidilir?

Burada temel kural net. Açıklanamayan ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, hızlı kalp atımı ya da kanlı balgam varsa ilk başvuru yeri poliklinik değil, acil servis olmalı. Çünkü resmi kılavuzlar da pulmoner embolide hızlı tanı ve hızlı tedavinin belirleyici olduğunu vurguluyor.

Hangi doktora gidilir sorusunun pratik yanıtı ise şöyle: İlk değerlendirme çoğu zaman acil tıp ekibi tarafından yapılır. Sonrasında hastanın durumuna göre göğüs hastalıkları, kardiyoloji, iç hastalıkları ve gerekirse girişimsel radyoloji ya da kalp damar ekipleri devreye girer; tekrarlayan ya da nedeni açıklanamayan pıhtılarda hematoloji değerlendirmesi gerekebilir. Bu branş dağılımı, güncel kılavuzların da vurguladığı çok disiplinli yaklaşımın bir yansımasıdır.

Tanı nasıl konur?

Güncel yaklaşımda önce hastanın klinik olasılığı değerlendiriliyor. Risk düşük veya orta görünüyorsa D-dimer testi istenebiliyor; bu test normalse pulmoner emboli olasılığı ciddi ölçüde düşüyor. D-dimer yüksekse ya da hastanın klinik olasılığı baştan yüksekse görüntülemeye, en sık da BT pulmoner anjiyografiye geçiliyor.

Bu yaklaşım gereksiz görüntülemeyi azaltırken, kritik hastayı da bekletmemeyi amaçlıyor. Kısacası “nasıl anlaşılır?” sorusunun cevabı yalnızca tek bir kan testinde değil; şikayet, risk öyküsü, muayene ve doğru görüntüleme sıralamasında saklı.

Tedavisi var mı?

Evet, pulmoner embolinin tedavisi var ve ana omurgayı antikoagülanlar, yani halk arasındaki adıyla kan sulandırıcılar oluşturuyor. Bu ilaçlar mevcut pıhtının büyümesini engellemeyi, yeni pıhtı oluşumunu önlemeyi hedefliyor; vücut da zaman içinde pıhtıyı çözmeye çalışıyor. Güncel karşılaştırmalarda en az 3 aylık tedavi temel yaklaşım olarak öne çıkıyor.

2026’da yayımlanan ilk kapsamlı AHA/ACC akut pulmoner emboli kılavuzu, uygun hastalarda doğrudan ağızdan alınan antikoagülanları, yani DOAC grubunu, warfarine göre öne çıkarıyor. Düşük molekül ağırlıklı heparin de özellikle başlangıç tedavisinde önemli yerini koruyor.

FDA ve EMA belgeleri, apiksaban ve rivaroksaban gibi ilaçların pulmoner emboli tedavisinde kullanımını açık biçimde tanımlıyor. Apiksaban için FDA etiketi yetişkinlerde PE tedavi endikasyonunu içerirken, EMA belgeleri de apiksaban ve rivaroksabanın DVT ve PE tedavisi ile nüksün önlenmesinde kullanıldığını gösteriyor.

Yan etki dengesi burada önemli. Kan sulandırıcılar hayat kurtarıcı olabilir, ancak en temel risk kanamadır. Bu nedenle ilaç seçimi yaşa, böbrek fonksiyonuna, eşlik eden hastalıklara, kanser varlığına ve hastanın kanama riskine göre kişiselleştiriliyor.

Pıhtı eritici ve girişimsel yeni tedaviler ne zaman gündeme gelir?

Her hastaya pıhtı eritici verilmez. Trombolitik tedavi, daha ağır seyreden ve dolaşımı bozulan hastalarda düşünülür; çünkü pıhtıyı eritme gücü kadar ciddi kanama riski de taşır. Klasik denge hâlâ burada kuruluyor: Daha hızlı açılma ihtiyacı ile kanama tehlikesi arasında dikkatli seçim.

Son yıllardaki asıl dikkat çekici gelişme ise kateter temelli işlemler. 2024’te duyurulan ve 2025’te yayımlanan PEERLESS çalışmasında, orta-yüksek riskli pulmoner embolide 550 hasta üzerinde büyük lümenli mekanik trombektomi, kateter yoluyla verilen trombolitik tedaviyle karşılaştırıldı. Çalışmada birleşik sonlanım noktası mekanik trombektomi lehine daha iyi görünürken, ACC’nin değerlendirmesine göre fark büyük ölçüde daha az klinik kötüleşme ve daha az yoğun bakım kullanımıyla ilişkiliydi; ölüm ve majör kanama açısından belirgin üstünlük gösterilmiş değil.

Bu ne anlama geliyor? Yeni nesil girişimsel tedaviler umut verici olabilir, ancak henüz “her hastaya uygulanmalı” noktasında değil. Nitekim 2026 kılavuz dili de tedaviyi hastanın risk sınıfına, bulunduğu merkezin imkanlarına ve uzman ekip erişimine göre konumlandırıyor.

Burada bir ayrımı net koymak gerekiyor: Pulmoner embolide kanser tedavisindeki gibi immünoterapi, biyolojik ajan ya da hedefe yönelik akıllı ilaç sınıfı standart tedavinin parçası değil. Güncel ilerleme daha çok antikoagülasyon stratejileri, erken taburculuk algoritmaları ve kateter temelli girişimlerde yoğunlaşıyor.

Nasıl önlenir?

Korunma tarafı tedavi kadar önemli. Ameliyat sonrası erken hareket etmek, uzun yolculuklarda uzun süre sabit kalmamak, riskli hastalarda doktor önerisine göre koruyucu kan sulandırıcı kullanmak ve bacakta şişlik-ağrı geliştiğinde bunu “kas çekmesi” diye geçiştirmemek temel önlemler arasında.

Özellikle daha önce pıhtı öyküsü olanlar, aktif kanser hastaları, gebeler ve büyük cerrahi geçirenler için önleme stratejileri daha da kritik. Çünkü pulmoner emboli çoğu zaman bir anda ortaya çıkmış gibi görünse de, perde arkasında sessiz ilerleyen bir damar hikayesi bulunuyor.

Kısa soru-cevap

1) Pulmoner emboli nedir?
Akciğer damarını tıkayan pıhtıdır. En sık kaynağı bacak toplardamarlarında gelişen derin ven trombozudur.

2) Pulmoner emboli nasıl anlaşılır?
Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, bayılma hissi ve bazen kanlı balgam en önemli işaretlerdir. Tanıda klinik değerlendirme, D-dimer ve görüntüleme birlikte kullanılır.

3) Hangi doktora gidilir?
Şüphe varsa önce acil servise başvurulmalıdır. Sonraki süreçte göğüs hastalıkları, kardiyoloji, iç hastalıkları ve gerekirse hematoloji devreye girebilir.

4) Tedavisi var mı?
Evet. Temel tedavi kan sulandırıcılardır; ağır olgularda tromboliz veya kateter temelli girişimler gerekebilir.

5) Erken belirti hafif olabilir mi?
Evet. Bazı hastalarda yalnızca eforla artan nefes darlığı, hafif çarpıntı ya da bacakta şişlik ilk ipucu olabilir.

Pulmoner emboli her göğüs ağrısının ya da her nefes darlığının nedeni değil. Ama açıklanamayan, ani başlayan ya da giderek artan belirtiler varsa gecikmemek gerekir. Çünkü bu hastalık bazen sessiz gelir, fakat doğru anda fark edildiğinde oyunun yönü değişir.

Uzun yıllar eczanede çalışarak vatandaşlara hizmet veren Gürsel Bulut, güler yüzü ve tatlı diliyle çevresinde sevilen bir isim olarak tanınıyordu. İlçe halkının gönlünde güzel hatıralar bırakan Bulut’un vefatı, Vakfıkebir’de derin üzüntü oluşturdu.

Gürsel Bulut için bugün ikindi namazına müteakip Merkez Eski Camii’nde cenaze namazı kılındı. Kılınan cenaze namazının ardından Bulut, aile mezarlığında toprağa verildi.

Merhum Gürsel Bulut’un ardından sevenleri, onun insanlara yaklaşımını, nezaketini ve yıllar boyunca sürdürdüğü samimi hizmet anlayışını dualarla andı.

Gürsel Bulut’a Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

Edinilen bilgilere göre bir süredir ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Dr. Osman Işık için umut veren gelişme yaşandı ve nakil için uygun donör bulundu. Ancak beklenen sevindirici haber, kısa süre içinde yerini derin bir üzüntüye bıraktı. Sevilen hekimin yaşamını yitirdiği haberi, başta meslektaşları olmak üzere hastaları ve yakın çevresinde büyük üzüntü oluşturdu.

Piraziz’de görev yaptığı süre boyunca yalnızca hekimliğiyle değil, hastalarıyla kurduğu yakın ilişki, samimi tavrı ve fedakâr çalışmalarıyla da tanınan Dr. Osman Işık’ın vefatı ilçede geniş yankı uyandırdı. Bölgede birçok kişi, sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşarak duydukları üzüntüyü dile getirdi.

Dr. Osman Işık’ın vefatı, sağlık çalışanlarının verdiği zorlu yaşam mücadelesini bir kez daha gündeme taşıdı. Donör bulunduğu gün gelen ölüm haberi ise yaşanan kaybın acısını daha da derinleştirdi. Nakil umudunun yeşerdiği anda gelen bu vefat haberi, sevenlerinin yüreğinde tarifsiz bir boşluk bıraktı.

Sevilen hekimin cenazesinin, cuma namazına müteakip kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verileceği öğrenildi. Dr. Osman Işık’ın ardından yapılan paylaşımlarda, onun mesleğine bağlılığı, insan sevgisi ve hastalarına gösterdiği yakın ilgi özellikle vurgulandı.

Giresun’da görev yaptığı bölgede iz bırakan isimlerden biri olarak anılan Dr. Osman Işık’ın vefatı, uzun süre hafızalardan silinmeyecek bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Donör haberiyle yeniden filizlenen umut, aynı gün gelen ölüm haberiyle yerini derin bir sessizliğe bıraktı.

Tıp, eczacılık ve diyetisyenlik öğrencilerinin katkısıyla geliştirilen bu çok katmanlı ürün, yalnızca bir atıştırmalık olmanın ötesinde, hastalığın patofizyolojisine doğrudan etki etmeyi hedefliyor. Formülasyonda kullanılan biyoaktif bileşenlerin glisemik kontrolü desteklediği ve insülin yanıtının dengelenmesine katkı sunduğu ifade ediliyor.

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, diyabetik bireylere gerçek bir tatlı deneyimi sunarken beslenme düzenine uyumu kolaylaştırmayı amaçlaması. Böylece diyabetik beslenmenin daha sürdürülebilir, uygulanabilir ve yaşam kalitesini destekleyen bir yapıya kavuşması hedefleniyor.

Bilimsel temeli ve yenilikçi yaklaşımıyla öne çıkan proje, kısa sürede önemli başarılar da elde etti. Çalışma, 20 Şubat’ta TÜBİTAK Milli Teknolojiler Kulüpler Birliği kapsamında Kulüp Geliştirme Desteği almaya hak kazanırken, 23 Mart’ta ise Entertech/Teknopol İstanbul HealthTech Ön Kuluçka Programı’na kabul edildi.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Uluslararası Öğrenci Kulübü’nün öncülüğünde geliştirilen bu proje, hem diyabetik bireylerin yaşamını kolaylaştırmayı hem de sağlık odaklı gıda teknolojileri alanında yerli ve yenilikçi bir model ortaya koymayı amaçlıyor.

Yomi, kamuoyunda zaman zaman sanıldığı gibi tek başına ameliyat yapan tam otonom bir robot değil. FDA belgelerine göre sistem, diş implantı operasyonlarının hem ameliyat öncesi planlama hem de ameliyat sırasındaki aşamalarında cerraha yardımcı olan bilgisayarlı robotik navigasyon sistemi olarak tanımlanıyor. Başka bir deyişle, kararı yine hekim veriyor; sistem ise planlanan açı, konum ve derinliğe sadık kalınmasına destek sağlıyor.

Sistemin çalışma mantığı tamamen dijital iş akışına dayanıyor. Önce hastanın çene yapısı üç boyutlu görüntüleme ile analiz ediliyor, ardından implantın nereye, hangi açıyla ve ne kadar derinlikte yerleştirileceği dijital ortamda planlanıyor. Operasyon sırasında da sistem, cerrahi aletlerin yönlendirilmesine yardımcı olarak hekime gerçek zamanlı rehberlik sunuyor. Bu nedenle uzmanlar, Yomi benzeri platformları “robot cerrah”dan çok “robot destekli cerrahi navigasyon” sınıfında değerlendiriyor.

Bilimsel yayınlarda robot destekli implant cerrahisinin doğruluk ve tekrarlanabilirlik açısından umut verici sonuçlar verdiği belirtiliyor. Özellikle bazı derlemeler ve klinik değerlendirmeler, bu tür sistemlerin implant yerleşiminde sapmayı azaltabileceğini ve cerrahi hassasiyeti artırabileceğini ortaya koyuyor. Ancak araştırmacılar, bu avantajların her hasta ve her klinik için aynı ölçüde garanti edilemeyeceğini, uzun dönemli ve bağımsız klinik verilerin hâlâ belirleyici olduğunu da vurguluyor.

Bu nedenle Yomi için kullanılan “daha güvenli”, “daha az komplikasyon”, “geleceğin standardı” gibi ifadeler dikkatli ele alınmalı. Bunların bir bölümü şirket tanıtım dilinin parçası olurken, mevcut bilimsel veriler daha çok “potansiyel avantaj” düzeyinde konuşuyor. Yani sistemin gerçek olduğu ve ciddi bir teknolojik adımı temsil ettiği açık; ancak kusursuz sonuç vaat eden bir tablo çizmek şimdilik erken görünüyor.

Öte yandan FDA’nın olumsuz olay bildirim sisteminde Yomi ile ilgili bazı vaka kayıtları da bulunuyor. Bu kayıtlar tek başına sistemin başarısız olduğu anlamına gelmese de, robot destekli cerrahinin risksiz veya hatasız bir teknoloji gibi sunulmasının doğru olmayacağını gösteriyor. Uzmanlara göre burada esas mesele, teknolojinin hekim deneyimini destekleyen bir araç olarak doğru vakada, doğru eğitimle ve uygun klinik koşullarda kullanılması.

Sonuç olarak Yomi, diş hekimliğinde dijital dönüşümün en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak bu sistemi değerlendirirken reklam diliyle bilimsel veri arasındaki çizgiyi korumak gerekiyor. Bugün için en doğru tanım şu: Yomi, implant cerrahisinde hekime planlama ve gerçek zamanlı yönlendirme desteği sunan FDA clearance’lı robot destekli bir sistem. Etkileyici bir teknoloji olsa da, klinik üstünlüğünün tüm yönleriyle kesinleştiğini söylemek için daha fazla bağımsız veriye ihtiyaç var.

Adaylar, giriş belgelerine ais.osym.gov.tr adresinden T.C. kimlik numaraları ve aday şifreleriyle ulaşabilecek. Belgede adayın sınava gireceği bina, salon ve diğer sınav bilgileri yer alacak.

ÖSYM ayrıca sınav günüyle ilgili önemli bir uyarıda da bulundu. Buna göre, 19 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirilecek 2026-EKPSS için adaylar saat 10.00’dan sonra sınav binalarına alınmayacak. Bu nedenle sınava girecek adayların, mağduriyet yaşamamaları için sınav saatinden önce sınav merkezlerinde hazır bulunmaları gerekiyor.

Kamu kurumlarında görev almak isteyen engelli adaylar açısından büyük önem taşıyan EKPSS öncesinde, sınava giriş belgelerinin kontrol edilmesi ve belgede yer alan bilgilerin dikkatle incelenmesi istendi. ÖSYM’nin duyurusu sonrası adayların, sınav yeri ve saat bilgilerini erkenden öğrenerek hazırlıklarını buna göre yapmaları bekleniyor.

İddiaya göre olay, taraflar arasında devam eden mülkiyet davası sürecinde yaşandı. Yaklaşık 150 yıldır söz konusu arazinin kendilerine ait olduğunu öne süren Hamza Hayır, Tapu ve Kadastro ile ilgili davanın henüz sonuçlanmadığını savundu.

En dikkat çeken iddia ise mühürleme işlemi sonrası ahırda bulunan hayvanların durumu oldu. Hamza Hayır, ahır içerisinde yaklaşık 300 hayvanın kaldığını ileri sürerek, hayvanların bakımında ciddi sorunlar yaşandığını öne sürdü.

Hayır’ın açıklamasına göre, ahırın mühürlenmesinin ardından elektrik ve su da kesildi. Bu nedenle hayvanların beslenmesi ve günlük bakımının yapılamadığı iddia edildi. Ayrıca ekiplerin yalnızca ahırı değil, bahçeye açılan kapıyı da mühürlediği öne sürüldü.

Bölgede yaşanan gelişme, hayvanların yaşam koşulları açısından endişeye neden olurken, olayın sosyal medyada da gündem olduğu görüldü. Paylaşımlarda, yetkililere çağrıda bulunularak hayvanların zarar görmemesi için acil çözüm üretilmesi istendi.

Öte yandan olayla ilgili resmi kurumlardan henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı. İddiaların muhatabı kurumların konuya ilişkin değerlendirmesi ve dava sürecinin seyri merakla bekleniyor.

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Eşref Aysoy’un olay yerinde yaşamını yitirdiği belirlendi. Polis ekipleri evde ve çevrede inceleme yaptı.

Olay yeri inceleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından Aysoy’un cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için Terme Devlet Hastanesi morguna kaldırıldı.

Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Yıllarca Simav’a hizmet eden Süleyman Özkan’ın vefat haberi, kısa sürede ilçe halkı arasında geniş yankı uyandırdı. Özkan’ın görev yaptığı dönemde belediye hizmetleri ve yerel yönetimde üstlendiği sorumluluklarla Simav’da iz bırakan isimlerden biri olduğu ifade ediliyor.

Acı haberin duyulmasının ardından çok sayıda vatandaş, sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşarak üzüntüsünü dile getirdi. Simav eski belediye başkanı Süleyman Özkan’ın vefatı, özellikle ilçede kendisini yakından tanıyanlar arasında büyük bir hüzün oluşturdu.

Edinilen bilgilere göre Süleyman Özkan için bugün cenaze töreni düzenlenecek. Simav’da yapılacak son veda programıyla Özkan’ın son yolculuğuna uğurlanması bekleniyor.

Kütahya ve Simav kamuoyunda üzüntüyle karşılanan bu vefat, ilçenin yakın siyasi ve yerel yönetim hafızasında önemli bir boşluk bıraktı. Süleyman Özkan’ın ailesi, yakınları ve sevenleri taziye mesajlarıyla teselli bulmaya çalışıyor.

Edinilen bilgilere göre, Piraziz Aile Sağlığı Merkezi’nde görev yapan Dr. Osman Işık, bir süredir tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Meslek hayatı boyunca çok sayıda hastaya dokunan, bölgede tanınan ve sevilen bir hekim olan Dr. Işık’ın vefatı, mesai arkadaşları başta olmak üzere ilçe halkını derinden sarstı.

Sağlık çalışanları ve vatandaşlar, Dr. Osman Işık’ın ardından taziye mesajları paylaşarak üzüntülerini dile getirdi. Paylaşımlarda, merhum hekimin hem mesleki duruşu hem de insani yönüyle hafızalarda yer ettiği vurgulandı.

Dr. Osman Işık için yayımlanan taziye mesajında, “Piraziz Aile Sağlığı Merkezi’nde görev yapan Dr. Osman Işık, tedavi olduğu hastanede hayatını kaybetti. Mekanı cennet olsun. Ailesine ve tüm sevenlerine başsağlığı dileriz” ifadelerine yer verildi.

Dr. Osman Işık’ın vefatı, sağlık camiasında derin bir boşluk bırakırken, ailesi, yakınları ve sevenleri acı kaybın yasını tutuyor.

“İlk tedavi için gün sayıyoruz”

Rektör Özkan, merkezle birlikte Türkiye’nin ileri hücresel tedavilerde önemli bir eşiği aştığını belirterek, ilk uygulama için hazırlıkların sürdüğünü ifade etti.

“Ülkemiz için stratejik öneme sahip bu ileri tedavi altyapısını kazandırmış olmanın gururunu yaşıyoruz. İlk tedaviyi gerçekleştirmek için gün sayıyoruz,” ifadelerini kullanan Özkan, merkezin yalnızca tedavi değil aynı zamanda bilimsel üretim açısından da kritik bir rol üstleneceğini vurguladı.

Hem hastalara umut hem Türkiye’ye güç

Yeni merkezin, kanser tedavisinde özellikle dirençli vakalar için umut olmasının hedeflendiği belirtilirken, Türkiye’nin bu alandaki bilimsel ve teknolojik kapasitesine de önemli katkılar sunması bekleniyor.

Özkan, merkezin klinik başarı ile akademik üretimi bir araya getireceğini ifade ederek, “Hem hastalarımıza umut olması hem de ülkemizin sağlık alanındaki yetkinliğine güçlü katkılar sağlaması en büyük hedefimizdir” dedi.

Bakanlığa teşekkür ve destek vurgusu

Ziyaret sonrası yapılan açıklamada, Sağlık Bakanı Memişoğlu’na destekleri ve nazik kabulleri için teşekkür edilirken, CAR-T merkezinin Türkiye’nin sağlıkta bağımsızlık hedefleri açısından kritik bir adım olduğu ifade edildi.

Akdeniz Üniversitesi’nde kurulan merkezde ilk tedavilerin kısa süre içinde başlaması beklenirken, Türkiye’nin bu alanda dünyadaki sınırlı sayıdaki merkezler arasında yerini güçlendirmesi öngörülüyor.

CIA’in gizli yapay zeka aracı Ghost Murmur gerçekten var mı?

Son günlerde sosyal medyada en çok konuşulan iddialardan biri, CIA’in “Ghost Murmur” adlı gizli bir yapay zeka sistemiyle bir insanın kalp atışını onlarca mil öteden tespit edebildiği yönünde oldu. Anlatıya göre bu sistem, kalbin oluşturduğu elektromanyetik izi sentetik elmas sensörlerle yakalıyor, ardından yapay zeka yardımıyla devasa çevresel gürültü içinden tek bir kişiye ait sinyali ayıklıyor.

İddia kulağa doğrudan bilim kurgu gibi geliyor. Gökyüzünden bir insanın göğsünü “dinleyen” görünmez bir teknoloji, casus romanlarının sisinden çıkmış bir sahne hissi veriyor. Fakat dosyanın içine girildiğinde, gerçeğin daha katmanlı olduğu görülüyor.

İran’daki kurtarma operasyonu gerçek çıktı

Hikâyenin merkezindeki olay tamamen uydurma değil. Amerikan basınında yer alan güçlü haberlere göre, İran’da düşen bir Amerikan savaş uçağının mürettebatını kurtarmaya yönelik gerçek bir operasyon yapıldı. Özellikle dağlık alanda saklanan ikinci personelin bulunması için gelişmiş teknolojilerin ve istihbarat yöntemlerinin devreye sokulduğu bildirildi.

Ancak burada kritik ayrım başlıyor. Çünkü kamuoyuna yansıyan güvenilir haberlerde kurtarma operasyonu doğrulansa da, “Ghost Murmur” sisteminin tam olarak nasıl çalıştığına dair sosyal medyada anlatılan dramatik ayrıntılar açık biçimde teyit edilmiş değil. AP’nin haberinde CIA’in kullanılan teknolojiye ilişkin ayrıntıları paylaşmadığı belirtiliyor.

Kalp atışını 40 mil öteden okumak mümkün mü?

İddianın en çarpıcı bölümü, kalbin elektromanyetik izinin yaklaşık 40 mil yani 64 kilometre civarı bir mesafeden algılandığı savı. Bugün kamuya açık bilimsel literatürde, kalbin manyetik sinyallerinin çok hassas sensörlerle ölçülebildiği doğru. Özellikle sentetik elmas temelli kuantum sensörler, bu alanda dikkat çeken deneysel araçlar arasında yer alıyor.

Fakat açık bilimsel çalışmaların anlattığı dünya ile sosyal medyada dolaşan “Ghost Murmur” anlatısı arasında dev bir mesafe var. Çünkü mevcut araştırmalar, bu tür sinyallerin kontrollü laboratuvar koşullarında, çok yakın mesafelerde ve yoğun gürültü bastırma teknikleriyle elde edildiğini gösteriyor. Bazı deneylerde anlamlı sonuç için yüzlerce hatta binlerce kalp atışının ortalaması alınıyor. Bu da “tek kişiyi uzaktan anlık olarak bulma” iddiasını şimdilik doğrulanmış bir gerçek olmaktan uzaklaştırıyor.

Ghost Murmur adı neden şüphe uyandırıyor?

“Ghost Murmur” adı dikkat çekici, akılda kalıcı ve ürkütücü. Tam da bu yüzden dijital çağın en güçlü yakıtı olan viral etkiyi besliyor. Ancak şu ana kadar bu sistemin varlığını, çalışma prensibini ve operasyonel geçmişini açık kaynaklarda bağımsız biçimde doğrulayan resmi teknik belgeler ortaya çıkmış değil. Sisteme dair ayrıntılar daha çok sansasyonel başlıklarla öne çıkan ikincil kaynaklarda yer alıyor.

Bu tablo, iddianın tamamının yanlış olduğunu otomatik olarak göstermiyor. Devletlerin kamuoyuna açıkladığından daha ileri teknolojilere sahip olabileceği düşüncesi yeni değil. Ancak gazetecilik açısından ölçü nettir: Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıt gerektirir. Şimdilik eldeki açık kanıt, kurtarma operasyonunun gerçek olduğunu gösteriyor; kalp atışıyla uzaktan yer tespiti yapıldığı iddiasını ise aynı güçte doğrulamıyor.

Bilim kurgu mu, istihbarat gerçeği mi?

Bugün için Ghost Murmur anlatısı, doğrulanmış bir teknik devrimden çok, gerçek bir operasyonun etrafında büyüyen yarı karanlık bir teknoloji efsanesi gibi duruyor. Bir başka ifadeyle dosyanın çekirdeğinde gerçek, kabuğunda ise ciddi ölçüde spekülasyon var.

Yine de bu iddianın bu kadar yankı bulması tesadüf değil. Çünkü modern savaş ve istihbarat artık yalnızca gözle görüleni izlemiyor; görünmeyeni, ölçülemeyeni ve insan bedeninin en zayıf izlerini bile veri haline getirmeye çalışıyor. Eğer bir gün bu ölçekte bir sistem gerçekten doğrulanırsa, mesele yalnızca askeri üstünlük değil, mahremiyet kavramının da yeniden tanımlanması olacak.

Sonuç

Şu anki verilerle en net cümle şu: İran’daki kurtarma operasyonu gerçek, ancak “Ghost Murmur” adlı sistemin kalp atışını onlarca mil öteden algıladığı iddiası bağımsız biçimde kanıtlanmış değil. Hikâye güçlü, ürpertici ve dikkat çekici. Ama bugünün gazeteciliğinde etkileyici olması, doğru olduğu anlamına gelmiyor.

Kazanın nasıl meydana geldiği, güvenlik önlemlerinde herhangi bir ihmal olup olmadığı ve oyun aletinin teknik durumu ile ilgili inceleme başlatıldı. Yetkililerin olayla ilgili soruşturmayı sürdürdüğü bildirildi.

Edirne’de yaşanan bu trajik kaza, eğlence alanlarındaki denetim ve güvenlik tedbirlerini bir kez daha gündeme taşıdı.

Şüpheli kısa sürede yakalanarak gözaltına alındı. Olayla ilgili inceleme başlatılırken, yurtta kalan öğrenciler arasında ciddi bir tedirginlik oluştu. Özellikle olayın, kız öğrencilerin ortak kullanım alanlarından biri olan çamaşırhanede yaşanması, güvenlik önlemlerine yönelik eleştirileri daha da artırdı.

Yaşananlar yalnızca adli bir olay olarak değil, üniversite yurtlarındaki koruma sistemlerinin yeterliliği bakımından da değerlendiriliyor. Çünkü öğrencilerin ve kamuoyunun sorduğu temel soru değişmedi: Bir erkek şahıs, Ali İhsan Aldoğan Kız Yurdu’nun çamaşırhanesine kadar nasıl girebildi?

Bu soru, kampüs güvenliğinden bina içi denetime kadar uzanan geniş bir zinciri yeniden tartışmaya açtı. Giriş-çıkış kontrolleri yeterli mi, güvenlik kameraları anlık olarak takip ediliyor mu, ortak kullanım alanları düzenli denetleniyor mu, güvenlik personeli olası riskleri önceden fark edecek biçimde konumlanıyor mu? Yaşanan olay, tüm bu başlıklarda daha sıkı bir irdelemeyi zorunlu hale getirdi.

Öğrenciler için yurt yalnızca bir barınma alanı değil, aynı zamanda mahremiyetin, huzurun ve güven duygusunun korunması gereken özel bir yaşam alanı. Bu nedenle böyle bir olayın yaşanmış olması, sadece bir güvenlik açığı değil, aynı zamanda öğrencilerin kendilerini güvende hissetme duygusunda ciddi bir sarsıntı anlamına geliyor.

Uzmanlara göre benzer olayların tekrarını önlemek için yurt girişlerinde daha sıkı kimlik kontrolü, ziyaretçi hareketlerinin anlık takibi, ortak kullanım alanlarında kör nokta bırakmayan kamera sistemi, daha görünür güvenlik devriyeleri ve öğrencilerin acil durumda doğrudan ulaşabileceği hızlı alarm mekanizmaları devreye alınmalı.

Ali İhsan Aldoğan Kız Yurdu’nda yaşanan bu olay, üniversite yurtlarında güvenliğin yalnızca kapıda görevli bulundurmakla sağlanamayacağını bir kez daha gösterdi. Çünkü öğrencilerin ihtiyacı yalnızca bir çatı değil; korunmuş, denetlenen ve mahremiyeti güvence altına alınmış bir yaşam alanı. Çamaşırhanede yaşanan bu olay, güvenlik duvarındaki zafiyeti görünür hale getirdi.

İlk incelemelerde Atahan’ın hayatını kaybettiği belirlenirken, olayın kesin nedeninin yapılacak adli inceleme sonrasında netlik kazanacağı bildirildi. Evde yapılan kontrollerde herhangi bir nota rastlanmadığı öğrenildi.

Yakın çevresinin ifadesine göre Hasan Atahan’ın bilinen ciddi bir sağlık sorununun bulunmadığı, ancak son günlerde moral bozukluğu yaşadığı öne sürüldü. Bu bilgi de soruşturma dosyasına dahil edildi.

Polis ekipleri olayla ilgili geniş çaplı inceleme başlatırken, genç üsteğmenin cenazesinin detaylı otopsi işlemleri için Adli Tıp Kurumu’na gönderildiği aktarıldı. Soruşturmanın çok yönlü olarak sürdüğü belirtildi.

Yaşanan olay, hem görev yaptığı çevrede hem de sosyal medyada derin üzüntü oluşturdu. Yetkililerden gelecek resmi açıklamanın ardından olayın tüm yönleriyle netleşmesi bekleniyor.

8 Nisan 2026 tarihli resmî açıklamada, Türkiye genelinde fiili olarak maden üretimi yapılan toplam alanın ülke yüzölçümünün yalnızca binde 1,8’ine karşılık geldiği belirtildi. Açıklamada, iller bazındaki fiili kazı oranlarının da hiçbir ilde yüzde 1’i aşmadığı vurgulandı.

Karadeniz özelinde verilen rakamlara göre Artvin’de fiili kazı oranı binde 1, Giresun’da on binde 4, Trabzon’da on binde 3, Ordu ve Gümüşhane’de ise on binde 8 seviyesinde bulunuyor. Böylece bölge illerine ilişkin kamuoyunda dolaşıma sokulan “geniş alanların maden sahasına dönüştürüldüğü” iddialarına, resmî verilerle karşılık verilmiş oldu.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi açıklamasında, bazı paylaşımlarla milli ekonomiye katkı sunan madencilik sektörünün hedef alındığı savunuldu. Merkez, bu içeriklerin “algı operasyonu” niteliği taşıdığını belirtirken, madencilik çalışmalarının “önce insan, sonra çevre, sonra katma değerli madencilik” ilkesi doğrultusunda sürdürüldüğünü bildirdi.

Açıklamada ayrıca, maden faaliyetleri sona eren alanların rehabilitasyon çalışmalarıyla yeniden doğaya kazandırılmasının kanuni zorunluluk olduğunun altı çizildi. Böylece yalnızca üretim sürecinin değil, faaliyet sonrası çevresel iyileştirmenin de mevzuat kapsamında yürütüldüğü mesajı verildi.

Karadeniz’de özellikle Ordu, Trabzon ve Giresun üzerinden yürüyen tartışmalara rakamlarla müdahil olan DMM, kamuoyunun yalnızca sosyal medyada dolaşan iddialarla değil, resmî verilerle hareket etmesi gerektiğine işaret etti. Açıklamanın ardından gözler, bölgede maden faaliyetleriyle ilgili tartışmaların nasıl şekilleneceğine çevrildi.

Ötanazi, en yalın tanımıyla, kişinin açık talebi üzerine yaşamının bir hekim müdahalesiyle sonlandırılması anlamına geliyor. Fakat tartışma çoğu zaman kavramların birbirine karışmasıyla bulanıyor. Ötanazi, “tedaviyi kesmek”, “boşuna uzayan müdahaleleri sonlandırmak”, “palyatif bakım” ya da “pal yatif sedasyon” ile aynı şey değil. Hollanda hükümeti de palyatif sedasyonun normal tıbbi uygulama olduğunu, amacının ölümü sağlamak değil dayanılmaz ağrıyı hafifletmek olduğunu açıkça ayırıyor. Yani her yaşam sonu kararı ötanazi değil; mesele tam da ölümün amaç mı, yoksa yan etki mi olduğu sorusunda düğümleniyor.

Peki nerelerde yasal?

Bugün dünyada aktif ötanaziyi veya hekim tarafından uygulanan “yardımlı ölümü” belirli koşullarla kabul eden ülkeler sınırlı sayıda. Hollanda’da ötanazi ve yardımlı intihar, ancak “dayanılmaz acı”, “iyileşme umudunun bulunmaması” ve yasal özen kriterlerinin sağlanması halinde ceza sorumluluğundan muaf tutuluyor. Belçika’da 2002 tarihli yasa çerçevesinde yapılan ötanazi vakaları resmi bir federal komisyona bildiriliyor. İspanya’da 2021 tarihli yasa, ciddi ve tedavisi olmayan ya da ağır, kronik ve güçten düşürücü durumlarda “yardımla ölme hakkını” düzenliyor. Kanada’da ise “Medical Assistance in Dying” yani MAID sistemi, uygun yetişkinler için federal yasa ile mümkün hale getirilmiş durumda. Buna karşılık İsviçre’de aktif ötanazi değil, belirli koşullarda yardımlı intihar tartışılıyor; İngiltere ve Galler’de ise konu hâlâ yasa ve ceza hukuku arasında sert biçimde tartışılmayı sürdürüyor.

Türkiye’de durum net: Yasak.

Türkiye’de ötanaziye hukuki kapı açık değil. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 13. maddesi “Ötenazi yasaktır” diyerek konuyu doğrudan kapatıyor ve kişinin kendisinin ya da bir başkasının talebi olsa bile hayatına son verilemeyeceğini söylüyor. Türk tıp hukukunda ve deontolojik çerçevede de ana yaklaşım, yaşamı sonlandırmaya değil, acıyı azaltmaya odaklanmak. Başka bir ifadeyle, Türkiye’de hekimden beklenen ölüm üretmek değil, ağrıyı dindirmek ve insan onurunu korumak.

Tıp dünyası ne diyor?

Hekimlik cephesinde tablo da yekpare değil ama baskın ana damar oldukça sert. Dünya Tabipler Birliği, 2019 tarihli deklarasyonunda ötanaziye ve hekim yardımlı intihara “kesin biçimde karşı” olduğunu ilan ediyor. Gerekçesi açık: Hekimliğin temel omurgası, insan hayatına en yüksek saygıyı göstermek. Buna karşılık bazı ulusal tabip birlikleri aynı sert çizgide değil. Örneğin Britanya Tabipler Birliği, 2021’den bu yana yasal değişiklikler karşısında “nötr” pozisyonda duruyor; yani ne doğrudan destekliyor ne de toptan karşı çıkıyor. Bu da şu gerçeği ortaya koyuyor: modern tıp, yaşam sonu kararlarında teknik olarak ilerledikçe etik fay hattı daha da büyüyor.

Ötanaziyi savunanlar, dayanılmaz acı çeken ve geri dönüşsüz hastalıklarla yaşayan bireylerin “nasıl öleceğine karar verme hakkı” olduğunu söylüyor. Karşı çıkanlar ise bunun zamanla yaşlılar, engelliler, psikiyatrik hastalar ve bakım yükü taşıyan aileler üzerinde görünmez bir baskıya dönüşebileceğini savunuyor. Tartışmanın en karanlık gölgesi de burada beliriyor: özgür irade diye sunulan karar, sosyal yalnızlık, ekonomik yük veya yetersiz palyatif bakım altında gerçekten ne kadar özgür? Son yıllarda İspanya, Kanada ve Birleşik Krallık’taki tartışmalar da tam bu nedenle yalnızca “hak” ekseninde değil, “kırılgan hayatların korunması” ekseninde yürütülüyor.

Teoloji ne diyor?

Teolojik zeminde ise itiraz çok daha keskin. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, ötanaziyi caiz görmüyor; hayatın Allah’ın emaneti olduğunu, insanın kendi canı üzerinde mutlak tasarruf sahibi olmadığını vurguluyor. Katolik Kilisesi de benzer bir çizgide duruyor. Vatikan’ın resmi metinlerinde ötanazi, hayatın kutsallığına aykırı bir fiil olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte teoloji, çoğu zaman “ölümü hızlandırmayı” reddederken, faydasız ve orantısız tedavilerin zorunlu olmadığını da kabul ediyor. Yani dini yaklaşımın özeti şu: öldürmek başka şeydir, ölmekte olan kişiye boşuna eziyet etmemek başka şey.

Asıl düğüm: Merhamet ile sınır arasındaki çizgi

Bugün ötanazi tartışması sadece bir hukuk meselesi değil; modern dünyanın insanı nerede koruyup nerede yalnız bıraktığının turnusol kâğıdı. Palyatif bakım zayıfsa, ağrı tedavisi yetersizse, hasta sosyal olarak terk edilmişse, ötanazi talebi bazen gerçek bir özgür tercihten çok sessiz bir çaresizlik çığlığına dönüşebilir. Bu yüzden mesele yalnızca “ölme hakkı” başlığında ele alındığında eksik kalıyor. Esas soru şu: Toplum, insanı yaşarken ne kadar sahipleniyor?

Sonuçta ötanazi, bir kanun maddesinden ibaret değil. Bir yanda dayanılmaz ıstırabı sona erdirme çağrısı, diğer yanda hekimliğin kadim yemini, inancın hayat tasavvuru ve insan onurunu koruma sorumluluğu var. Dünyanın bazı ülkeleri bu kapıyı araladı, bazıları ise o kapının ardında geri dönüşü zor bir ahlaki sis bulunduğunu düşünüyor. Türkiye ise şimdilik o eşiğin dışında duruyor: hukuken de, dini bakımdan da, tıbbi gelenek açısından da. Bu yüzden ötanazi meselesi her tartışıldığında, aslında sadece ölüm değil, hayatın kıymeti konuşuluyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: