American Chemical Society bünyesinde yayımlanan ve ACS Nano dergisinde yer alan çalışmaya göre geliştirilen bu yama, klasik tedavilerden tamamen farklı bir mekanizma ile çalışıyor.

Yama, cilt üzerine yerleştirildikten sonra:
• Dışarıdan verilen hafif ısı ile aktive oluyor
• İçindeki özel yapı sayesinde kontrollü şekilde bakır iyonları salıyor
• Bu iyonlar doğrudan kanser hücrelerine ulaşıyor
• Hücrelerin DNA’sına zarar vererek onları etkisiz hale getiriyor

👉 En kritik nokta: Sağlıklı hücrelere zarar verme riski oldukça düşük.

⸻

🧪 Deney sonuçları dikkat çekici

Henüz insanlarda denenmemiş olsa da, laboratuvar ve hayvan deneyleri oldukça çarpıcı sonuçlar ortaya koydu:
• Kanser hücrelerinde güçlü yok edici etki
• Tümör boyutunda ciddi küçülme
• Vücutta kalıcı toksik etki gözlenmemesi
• Bağışıklık sistemini destekleyici yan etki

Bu bulgular, tedavinin sadece tümörü hedef almakla kalmayıp, vücudun savunma sistemini de harekete geçirebileceğini gösteriyor.

⸻

⚠️ Herkes için hazır mı? Uzmanlar uyarıyor

Bu gelişme heyecan verici olsa da uzmanlar temkinli:
• Henüz klinik kullanımda değil
• İnsan deneyleri tamamlanmış değil
• Standart tedavilerin yerine geçmesi için erken

Yani bu teknoloji, şu an için “geleceğin tedavisi” kategorisinde.

⸻

🧠 Neden bu kadar önemli?

Kanser tedavisinde en büyük sorunlardan biri:
• Sağlıklı dokuların zarar görmesi
• Sistemik yan etkiler
• Cerrahi ve ağır tedavi süreçleri

Bu yeni yaklaşım ise:

✔ Lokal
✔ Hedef odaklı
✔ Minimal yan etkili

bir tedavi modeli sunmayı hedefliyor.

⸻

❓ Bu ne anlama geliyor?

Gelecekte kanser tedavisi şu hale gelebilir:

🩹 “Yapıştır, aktive et, tedavi et”

Yani ameliyat, yoğun kemoterapi veya ağır ilaçlar yerine, daha basit ve kontrollü yöntemler gündeme gelebilir.

⸻

🔍 SONUÇ

Bilim insanlarının geliştirdiği bu ısı ile aktive olan akıllı yama, kanser tedavisinde devrim yaratabilecek bir adım olabilir. Ancak bugünden yarına kullanılacak bir yöntem değil.

Yine de açık olan şu:
📌 Tıp, artık sadece ilaçlarla değil, akıllı materyallerle savaşmaya hazırlanıyor.

Kısa Süreli Panik Yaşandı

Sabah saatlerinde meydana gelen sarsıntı nedeniyle vatandaşlar kendilerini dışarı attı. İlk belirlemelere göre herhangi bir can kaybı ya da ciddi hasar bilgisi paylaşılmadı. Yetkililer, saha tarama çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Çevre İllerde de Hissedildi

Deprem yalnızca Van ile sınırlı kalmadı. Van merkez başta olmak üzere çevre illerde de hissedilen sarsıntı, bölgede tedirginliğe neden oldu.

Yetkililer, vatandaşları resmi açıklamalar dışında bilgi kirliliğine itibar etmemeleri konusunda uyardı.

“Alışkanlık” mı, “Risk” mi?

Bölgede bazı vatandaşlar, silah bulundurmanın ve zaman zaman ateş edilmesinin uzun yıllardır süregelen bir alışkanlık olduğunu dile getiriyor. Özellikle kırsal yaşamın hâkim olduğu yerlerde bu durumun “olağan” görüldüğünü ifade edenler bulunuyor.

Ancak güvenlik uzmanları ise aynı görüşte değil. Uzmanlara göre meskûn mahalde silah kullanımı ve kontrolsüz mühimmat bulundurulması, ciddi güvenlik riskleri barındırıyor.

Uzmanlar Uyarıyor: “Çizgi Aşıldığında Müdahale Kaçınılmaz”

Yetkililer, ruhsatlı ya da ruhsatsız fark etmeksizin silahların usulsüz kullanımının ve patlayıcı maddelerin izinsiz bulundurulmasının hukuki yaptırımları olduğunu hatırlatıyor.

Bu tür operasyonların amacının bireyleri hedef almak değil, kamu düzenini ve genel güvenliği korumak olduğu vurgulanıyor.

Soruşturma Sürüyor

Operasyon kapsamında gözaltına alınan kişilerle ilgili adli sürecin devam ettiği öğrenilirken, ele geçirilen materyallerin teknik incelemesi de sürüyor.

Yetkililer, benzer durumların önüne geçmek amacıyla denetimlerin devam edeceğini belirtirken, olay Tonya’da “gelenek ile güvenlik arasındaki denge” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

⸻

🟢 STAGE 1: MILD BUT COMMON EFFECTS

This stage includes the most frequently experienced symptoms, often considered “normal” by users:
• Nausea
• Vomiting
• Constipation or diarrhea
• Bloating and gas
• Dry mouth
• Fatigue

These effects are mainly caused by the drugs slowing down stomach emptying and suppressing digestive activity.

However, there is a critical detail:
Dry mouth is often not just a minor side effect, but an early sign of dehydration.

⸻

🟡 STAGE 2: MODERATE RISK – HIDDEN EFFECTS

This stage is often overlooked but represents a key turning point:
• Muscle loss
• Back and neck pain
• Bad breath
• Dehydration
• Electrolyte imbalance
• Dizziness

As appetite decreases, many users fail to consume enough protein and fluids.
This leads to muscle loss and disruption of the body’s balance.

At the same time, delayed gastric emptying increases gas formation.
This gas can move upward, causing burping and bad breath.

For this reason, the increasingly reported complaint of “bad breath”
can be explained by the combination of dry mouth and gastric gas.

⸻

🔴 STAGE 3: CRITICAL RISKS (RARE BUT SERIOUS)

Although less common, more serious side effects are documented in the literature:

Pancreatitis (inflammation of the pancreas)

Characterized by severe abdominal pain that may radiate to the back.
This is a medical emergency.

⸻

Gallbladder diseases

Rapid weight loss can trigger gallstone formation.
The risk of gallbladder inflammation may increase.

⸻

Kidney dysfunction

Severe dehydration and fluid loss can place stress on the kidneys.

⸻

Thyroid tumor risk (controversial)

Observed in animal studies.
While not conclusively proven in humans, caution is advised, especially for individuals with a family history.

⸻

🧠 THE BIG PICTURE: SIDE EFFECTS COME AS A CHAIN

Side effects of weight loss injections rarely occur in isolation.

The process typically follows this pattern:

Reduced appetite → decreased fluid intake → muscle loss → metabolic imbalance

As a result, many users experience the same combination:

Dry mouth, bad breath, and back pain

⸻

🎯 CONCLUSION: “LOSING WEIGHT IS EASY, MAINTAINING BALANCE IS NOT”

Weight loss injections can be effective.
But this effect comes by altering the body’s natural balance.

Experts emphasize:
• Adequate hydration is essential
• Protein intake must be maintained
• Side effects should not be ignored

Because these drugs do more than promote weight loss.
They reshape the entire metabolism.

⸻

🟢 1. AŞAMA: HAFİF AMA YAYGIN ETKİLER

Bu aşama, kullanıcıların en sık karşılaştığı ve genellikle “normal” kabul ettiği belirtileri içeriyor.
• Bulantı
• Kusma
• Kabızlık veya ishal
• Şişkinlik ve gaz
• Ağız kuruluğu
• Halsizlik

Bu etkilerin temel nedeni, ilaçların mide boşalmasını yavaşlatması ve sindirim sistemini baskılamasıdır.

Ancak burada kritik bir detay var:
Ağız kuruluğu çoğu zaman basit bir yan etki değil, susuzluğun erken sinyalidir.

⸻

🟡 2. AŞAMA: ORTA RİSK – GÖRÜNMEYEN ETKİLER

Bu aşama genellikle fark edilmez ama en önemli kırılma noktasıdır.
• Kas kaybı
• Sırt ve boyun ağrıları
• Ağız kokusu
• Dehidrasyon
• Elektrolit dengesizliği
• Baş dönmesi

İlaçlar iştahı azaltırken çoğu kullanıcı yeterli protein ve sıvı almaz.
Bu durum kas kaybına ve vücut dengesinin bozulmasına yol açar.

Aynı zamanda mide boşalmasının yavaşlaması, gaz oluşumunu artırır.
Bu gazlar zaman zaman yukarı yönlü hareket ederek geğirme ve ağız kokusu şeklinde hissedilebilir.

Bu nedenle son dönemde kullanıcılar arasında sıkça dile getirilen “nefes kokusu” şikâyeti,
ağız kuruluğu ve mide gazı mekanizmasının birleşimiyle açıklanıyor.

⸻

🔴 3. AŞAMA: KRİTİK RİSKLER (NADİR AMA CİDDİ)

Literatürde daha az görülen ancak dikkat edilmesi gereken ciddi yan etkiler de bulunuyor.

Pankreatit (pankreas iltihabı)

Şiddetli karın ağrısı ve sırta vuran ağrı ile kendini gösterir.
Acil müdahale gerektiren bir durumdur.

⸻

Safra kesesi hastalıkları

Hızlı kilo kaybı safra taşı oluşumunu tetikleyebilir.
Safra kesesi iltihabı riski artabilir.

⸻

Böbrek fonksiyon bozulması

Şiddetli susuzluk ve sıvı kaybı, böbrekler üzerinde yük oluşturabilir.

⸻

Tiroid tümörü riski (tartışmalı)

Hayvan çalışmalarında bazı bulgular elde edilmiştir.
İnsanlarda kesin kanıt bulunmamakla birlikte, özellikle aile öyküsü olan bireylerde dikkat önerilmektedir.

⸻

🧠 SİSTEMİN ÖZETİ: YAN ETKİLER ZİNCİR HALİNDE GELİR

Zayıflama iğnelerinde yan etkiler çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz.

Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

İştah azalır → sıvı alımı düşer → kas kaybı başlar → metabolik denge bozulur

Ve sonuçta birçok kullanıcıda aynı tablo görülür:

Ağız kuruluğu, ağız kokusu ve sırt ağrısı

⸻

🎯 SONUÇ: “KİLO VERMEK KOLAY, DENGEYİ KORUMAK ZOR”

Zayıflama iğneleri etkili olabilir.
Ancak bu etki, vücudun doğal dengesine müdahale ederek sağlanır.

Bu nedenle uzmanlar şu uyarıyı yapıyor:
• Yeterli su tüketimi sağlanmalı
• Protein alımı korunmalı
• Yan etkiler hafife alınmamalı

Çünkü bu ilaçlar yalnızca kilo verdirmez.
Tüm metabolizmayı yeniden düzenler.

Kazada sürücü Beytullah Güller ile birlikte babası Şükrü Güller (72) ve annesi Menevşe Güller (63) olay yerinde hayatını kaybetti. İhbar üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

Bir tedavi umuduyla çıkılan yolculuğun faciayla sonuçlanması, bölgede derin üzüntüye neden oldu. Kazaya ilişkin inceleme başlatıldı.

⸻

🧠 Что такое TR-YÖS и что он оценивает?

Экзамен проводится ÖSYM и является централизованным тестом для иностранных студентов, желающих поступить на программы бакалавриата и ассоциированных степеней в Турции.

Тест включает:
• Математику
• Геометрию
• Логическое мышление

TR-YÖS ориентирован не на заучивание, а на оценку аналитических способностей и навыков решения задач.

⸻

⚠️ Важно: экзамен не распределяет по университетам

Ключевая деталь, которую часто упускают абитуриенты:

👉 TR-YÖS не осуществляет зачисление напрямую

Полученные баллы используются для подачи заявок в университеты, но:
• Каждый вуз устанавливает собственные требования
• Конкурс проходит отдельно в каждом университете

Таким образом, одного высокого балла недостаточно.

⸻

🌍 Кто может сдавать экзамен?

К участию допускаются:
• Иностранные граждане
• Обладатели «голубой карты» (бывшие граждане Турции)
• Выпускники школ, полностью окончившие обучение за пределами Турции

При этом университеты могут вводить дополнительные условия.

⸻

📊 Почему был введён TR-YÖS?

До 2023 года каждый университет проводил собственный экзамен YÖS. Это приводило к:
• Отсутствию единого стандарта
• Сложностям для абитуриентов
• Вопросам к прозрачности процесса

Для решения этих проблем ÖSYM внедрил централизованный экзамен TR-YÖS.

Однако система остаётся гибкой: некоторые университеты продолжают проводить собственные экзамены.

⸻

🌐 На каких языках проходит экзамен?

TR-YÖS проводится на нескольких языках:
• Турецкий
• Английский

Это расширяет доступ для студентов из разных стран.

⸻

🧭 Эксперты предупреждают: важна стратегия

По словам специалистов, главная ошибка абитуриентов — считать, что достаточно просто сдать экзамен.

На практике решающими являются:
• Выбор университета
• Выбор специальности
• Соблюдение сроков подачи

Из-за ограниченных квот конкуренция остаётся высокой.

⸻

🌍 Образовательная стратегия Турции

TR-YÖS рассматривается не только как экзамен, но и как часть международной образовательной политики Турции.

Эксперты отмечают, что система:
• Повышает привлекательность турецкого образования
• Увеличивает поток иностранных студентов
• Усиливает позиции страны в глобальной образовательной конкуренции

⸻

🔎 Итог: больше, чем экзамен

TR-YÖS — это не просто тест, а многоуровневый процесс.

Высокий балл даёт преимущество, но успех зависит от правильной стратегии подачи заявок.

ÖSYM tarafından düzenlenen TR-YÖS, Türkiye’de ön lisans ve lisans eğitimi almak isteyen uluslararası öğrencilerin girdiği merkezi bir sınav olarak uygulanıyor.

Sınavda adaylara:
• Matematik
• Geometri
• Mantıksal akıl yürütme

alanlarında sorular yöneltiliyor.

Bu yönüyle TR-YÖS, klasik bilgi ölçen sınavlardan farklı olarak analitik düşünme ve problem çözme becerisini ön plana çıkarıyor.

⸻

⚠️ En çok karıştırılan konu: Yerleştirme yapmıyor

TR-YÖS ile ilgili en kritik detay ise çoğu adayın gözünden kaçıyor.

Bu sınav:
👉 Doğrudan üniversiteye yerleştirme yapmıyor

Adaylar, elde ettikleri puanla üniversitelere ayrıca başvuru yapmak zorunda.

Her üniversite:
• Kendi kontenjanını belirliyor
• Kendi kabul kriterlerini uyguluyor

Bu nedenle yalnızca yüksek puan almak, tek başına yeterli olmuyor.

⸻

🌍 Kimler başvurabiliyor?

TR-YÖS’e başvurabilecek adaylar şöyle sıralanıyor:
• Yabancı uyruklu öğrenciler
• Mavi kart sahipleri
• Lise eğitimini tamamen yurt dışında tamamlayanlar

Ancak üniversiteler başvuru şartlarında ek kriterler koyabiliyor.

⸻

📊 Neden bu sistem getirildi?

2023 yılına kadar her üniversite kendi YÖS sınavını yapıyordu. Bu durum:
• Standart farklılıkları
• Güven sorunları
• Karmaşık başvuru süreçleri

gibi problemleri beraberinde getiriyordu.

Bu nedenle ÖSYM tarafından merkezi TR-YÖS sistemi hayata geçirildi.

Ancak sistem tamamen merkezi değil. Bazı üniversiteler hâlâ kendi sınavlarını uygulayabiliyor.

⸻

🌐 Hangi dillerde yapılıyor?

TR-YÖS, uluslararası öğrenci kitlesine hitap edecek şekilde farklı dillerde uygulanıyor:
• Türkçe
• İngilizce

Bu da Türkiye’nin küresel eğitim hedefleriyle doğrudan ilişkili görülüyor.

⸻

🧭 Uzmanlar uyarıyor: Asıl belirleyici strateji

Eğitim uzmanlarına göre TR-YÖS sürecinde en büyük hata, sınavı tek başına yeterli görmek.

Çünkü başarıyı belirleyen unsurlar:
• Doğru üniversite seçimi
• Bölüm tercih stratejisi
• Başvuru takvimi

Özellikle kontenjanların sınırlı olması nedeniyle adayların süreci yakından takip etmesi gerekiyor.

⸻

🌍 Türkiye’nin uluslararası öğrenci hamlesi

TR-YÖS yalnızca bir sınav değil, aynı zamanda Türkiye’nin eğitim politikalarının önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre bu sistem:
• Türkiye’nin akademik cazibesini artırıyor
• Uluslararası öğrenci sayısını yükseltiyor
• Küresel eğitim rekabetinde Türkiye’yi öne çıkarıyor

⸻

🔎 SONUÇ: Sınavdan fazlası

TR-YÖS, yüzeyde bir sınav gibi görünse de aslında çok katmanlı bir süreç.

Yüksek puan avantaj sağlasa da, doğru strateji kurulmadığında tek başına yeterli olmuyor.

Bu nedenle adayların yalnızca sınava değil, tüm başvuru sürecine odaklanması gerekiyor.

Hastane;
• 365 poliklinik
• 34 ameliyathane
• 250 yataklı yoğun bakım
• 60 yataklı palyatif servis
• 45 yataklı diyaliz merkezi

ile geniş bir hizmet yelpazesiyle çalışıyor.

Bu ölçek, Aydın’ı sağlık hizmetlerinde çevre iller için de önemli bir merkez konumuna taşıyor.

⸻

🎓 Afiliasyon süreci: Büyük dönüşümün eşiğinde

Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile yürütülen afiliasyon süreci, hastanede hizmet kalitesini doğrudan etkileyecek en kritik adım olarak öne çıkıyor.

Afiliasyon öncesinde hastaların doçent ve profesör düzeyindeki hekimlerden doğrudan hizmet alma oranı yalnızca %3–4 seviyesindeydi. Bu durum, ileri uzmanlık bilgisinin sahaya sınırlı yansıdığı bir yapıya işaret ediyordu.

Ancak afiliasyon modelinin devreye girmesiyle birlikte bu tablonun hızla değişmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre, süreç tamamlandığında hastaların yaklaşık %45’inin akademik unvana sahip hekimlerden doğrudan hizmet alabilmesi mümkün hale gelecek.

Bu değişim yalnızca sayısal değil;
• Tanı doğruluğunu artıran
• Tedavi başarısını yükselten
• Özellikle kompleks vakalarda kaliteyi yukarı taşıyan

yapısal bir dönüşüm anlamına geliyor.

⸻

👩‍⚕️ Eğitimde yeni model: Sahada öğrenen hekimler

Afiliasyonun en önemli etkilerinden biri de tıp eğitimi alanında görülecek.

Yeni modelle birlikte asistan hekimler;
• Teorik bilginin ötesine geçerek
• Aktif görev yapan profesör ve doçentlerin birebir rehberliğinde
• Daha fazla vaka ile yetişme imkânı bulacak

Bu yapı;
• Daha güçlü klinik refleks
• Daha donanımlı uzman hekimler
• Daha sürdürülebilir bir sağlık sistemi

anlamına geliyor.

⸻

🏙️ İmza aşamasına gelindi

Edinilen bilgilere göre, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile hastane arasındaki afiliasyon protokolünün yakın zamanda resmen imzalanması bekleniyor.

Bu adımla birlikte;
• Akademik kadronun sahadaki etkinliği artacak
• Eğitim ve araştırma faaliyetleri kurumsallaşacak
• Hastalara sunulan sağlık hizmetinde standartlar yükselecek

⸻

⚡ Sonuç: Aydın sağlıkta yeni bir eşiğe geliyor

Aydın Şehir Hastanesi ile birlikte şehirde sağlık hizmetleri yeni bir evreye giriyor.

Afiliasyon sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Aydın;
• Daha güçlü akademik kadro
• Daha yüksek hizmet kalitesi
• Daha geniş bölgesel etki

ile yalnızca bir il merkezi değil, gerçek bir sağlık üssü haline gelmeye hazırlanıyor.

Trigeminal nevralji nedir diye merak edenler için bu hastalık, yüz duyusunu taşıyan trigeminal sinirin etkilenmesiyle ortaya çıkar. Ağrı kısa sürer ama etkisi uzun kalır.
Ama asıl kritik nokta burada başlıyor…

⸻

⚡ Yüzdeki ağrı neden farklı? İşte gözden kaçan detay

Bu ağrı sıradan değildir. Elektrik çarpması gibi gelir, saniyeler içinde kaybolur ama tekrar eder. Çiğneme, konuşma hatta hafif temas bile tetikleyebilir.
Masum gibi görünse de her zaman düşündüğünüz gibi olmayabilir…
Asıl risk çoğu kişinin fark etmediği yerde…

⸻

⚡ Trigeminal nevralji belirtileri nelerdir?

Trigeminal nevralji nasıl anlaşılır sorusu son dönemde daha sık soruluyor. Çünkü hastalar bunu çoğu zaman diş ağrısı zannediyor.

Ağrı ani başlar.
Kısa sürer.
Ama tekrar eder.

İşte burada tablo değişiyor…

⸻

⚡ Kimlerde daha sık görülür?

Herkeste görülebilir ama özellikle ileri yaşta olanlarda daha yaygındır. Kadınlarda daha sık görülür. Hipertansiyon ve damar hastalığı olanlarda risk artar.

Eğer sizde de varsa, bunu hafife almak düşündüğünüzden daha büyük sonuçlar doğurabilir…
Peki bu durum ne zaman tehlikeli hale geliyor?

⸻

⚡ Trigeminal nevralji neden olur?

Trigeminal nevralji neden olur diye araştıranlar için en yaygın sebep sinire baskı yapan damarlardır.

Ancak tablo her zaman bu kadar basit değildir.
Multipl skleroz, tümörler veya sinir hasarı da bu ağrıya yol açabilir.

Modern yaşamda stres ve uyku düzensizliği de atakları tetikleyebilir.
Ama asıl kritik nokta burada başlıyor…

⸻

⚠️ Ne zaman tehlikeli hale gelir?

Ağrı atakları sıklaşmaya başladığında tablo değişir.
Yemek yemek, konuşmak hatta yüzünüzü yıkamak bile zorlaşır.

👉 İşte çoğu kişinin gözden kaçırdığı nokta tam olarak burası

Çünkü bu aşamada hastalık artık yaşam kalitesini doğrudan etkiler.
Peki bu durumda ne yapılmalı?

⸻

🏥 Ne zaman doktora gidilmeli?

Ağrı tekrar ediyorsa, şiddeti artıyorsa veya günlük yaşamı etkiliyorsa beklemek risklidir.

Erken müdahale, hastalığın kontrolünü büyük ölçüde değiştirir.
Ama asıl risk çoğu kişinin ertelemesinde saklı…

⸻

👨‍⚕️ Hangi doktora gidilmeli?

Şikayetleriniz varsa ilk olarak nöroloji uzmanına başvurmanız önerilir.
Gerekli görülürse beyin cerrahisi değerlendirmesi yapılabilir.

Erken başvuru süreci büyük ölçüde etkiler.
Peki tedavide neler değişti?

⸻

💊 Trigeminal nevralji tedavisi var mı?

Klasik tedavide sinir iletimini baskılayan ilaçlar kullanılır.
Ancak her hasta bu tedavilere yanıt vermez.

İşte burada tablo değişiyor…

⸻

🚀 Yeni nesil tedaviler: Sessiz devrim

Son yıllarda tedavide kırılma yaratan gelişmeler dikkat çekiyor.

• Mikrovasküler dekompresyon ile sinir üzerindeki baskı kaldırılabiliyor
• Radyocerrahi yöntemleri hedefe yönelik çözüm sunuyor

FDA tarafından onaylanan girişimsel teknikler özellikle dirençli hastalarda umut veriyor.

Bağışıklık sistemini aktive eden klasik immünoterapiler bu hastalıkta standart değil, ancak sinir modülasyonu üzerine yeni çalışmalar sürüyor.
Ama asıl kritik nokta burada başlıyor…

⸻

📊 Klinik veriler ne söylüyor?

Yapılan çalışmalarda cerrahi tedavi uygulanan hastaların yaklaşık %70–80’inde uzun süreli ağrı kontrolü sağlanıyor.

Bazı hastalarda yıllarca süren ağrısız dönem mümkün olabiliyor.
Peki herkes için geçerli mi?

⸻

⚠️ Yan etkiler var mı?

İlaç tedavisinde baş dönmesi ve uyku hali görülebilir.
Cerrahi yöntemlerde nadiren yüz hissinde değişiklik olabilir.

Doğru hasta seçimi bu riskleri azaltır.

⸻

🛡️ Nasıl önlenir?

Yüzü soğuktan korumak
Stresi azaltmak
Düzenli uyumak
Kronik hastalıkları kontrol etmek

Ama unutulmaması gereken şey şu:
Bu hastalık tamamen önlenebilir olmayabilir…

⸻

❗ En sık yapılan hata

Bu ağrıyı diş problemi sanmak.

Aylarca yanlış tedavi almak, hastalığın ilerlemesine neden olabilir.
İşte burada tablo değişiyor…

⸻

❓ Sık sorulan sorular

Bu ağrı kendiliğinden geçer mi?
Genellikle tekrar eder.

Hayati risk taşır mı?
Doğrudan ölümcül değildir ama yaşam kalitesini ciddi etkiler.

Gençlerde görülür mü?
Evet ama daha nadirdir.

Kalıcı hasar bırakır mı?
Geç kalınırsa risk artabilir.

⸻

⚠️ Son söz

Yüzde birkaç saniye süren bir ağrı, basit bir hassasiyet olmayabilir.

Bazen bu kısa ağrılar, uzun sürecek bir hastalığın ilk sinyali olur.
Ve çoğu kişi bunu fark ettiğinde artık geç kalmış olur…

Kaza, 30 Mart’ta Başakşehir’de meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, görevli polisleri taşıyan servis aracı kontrolden çıkarak kaza yaptı. Olayda 1 polis memuru olay yerinde şehit olurken, 3’ü ağır olmak üzere çok sayıda polis yaralandı.

Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan polis memuru Seçkin Yalçın’ın tedavisi yoğun bakımda devam ediyordu. Ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı ve şehit oldu.

Seçkin Yalçın’ın Elazığ’ın Keban ilçesi nüfusuna kayıtlı olduğu öğrenildi. Acı haber, memleketinde büyük üzüntüye neden oldu.

Şehit polis memurunun cenazesinin düzenlenecek törenin ardından Elazığ’a getirilerek defnedilmesi bekleniyor.

Rektörlük tarafından paylaşılan taziye mesajında şu ifadelere yer verildi:
“Üniversitemiz Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü 3. sınıf öğrencimiz Sudenaz Ömür’ün vefat haberini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Merhumeye Yüce Allah’tan rahmet, kederli ailesine, yakınlarına ve üniversite camiamıza başsağlığı ve sabırlar dileriz.”

Genç yaşta gelen bu kayıp, hem arkadaşlarını hem de akademik çevreyi derinden etkiledi. Sosyal medyada çok sayıda öğrenci ve mezun, Sudenaz Ömür için taziye mesajları paylaşarak acıyı paylaştı.

Üniversite çevresinde “erken kayıp” olarak nitelendirilen bu vefat, bir kez daha genç yaşta yaşanan kayıpların bıraktığı derin izleri gözler önüne serdi.

Günlük hayatın en masum alışkanlıklarından biri.
Bir bardak sıcak çay.

Ancak bilim dünyasından gelen çarpıcı bir araştırma, bu alışkanlığın görünmeyen bir yönünü ortaya çıkardı. Plastik içerikli poşet çayların, demlenme sırasında milyarlarca mikroplastik parçacığı suya saldığı belirlendi.

⸻

🔬 Araştırma ne diyor?

Çalışmada plastik çay poşetleri yaklaşık 95°C sıcaklıkta demlendi.
Ortaya çıkan tablo dikkat çekici:
• 11.6 milyar mikroplastik
• 3.1 milyar nanoplastik

Tek bir fincan çaya karışıyor.

Üstelik bu parçacıkların kaynağı çayın kendisi değil, doğrudan poşetin yapısı.

⸻

⚠️ Sorun poşetin kendisinde

Modern çay poşetlerinin bir kısmı artık kağıt değil.
Yerine kullanılan malzemeler:
• Naylon
• Polietilen tereftalat (PET)

Bu materyaller sıcak suyla temas ettiğinde çözünmüyor.
Ama mikroskobik parçacıklara ayrılıyor.

Gözle görünmüyor.
Ama tamamen yok da olmuyor.

⸻

🧬 Vücutta ne yapıyor?

Araştırmanın en kritik bulgularından biri de bu.

İlk toksisite analizleri, bu parçacıkların canlı organizmalarda:
• Davranış değişiklikleri
• Gelişimsel etkiler

oluşturabildiğini gösteriyor.

İnsan üzerindeki uzun vadeli etkiler henüz netleşmiş değil.
Ancak bilim dünyası bu maruziyeti “potansiyel risk” olarak değerlendiriyor.

⸻

❗ Günlük alışkanlık, sürekli maruziyet

Bu durum tek seferlik değil.
Her gün içilen birkaç bardak çay, farkında olmadan sürekli mikroplastik alımı anlamına gelebilir.

Mesele bir bardak değil.
Bir alışkanlık.

⸻

🧠 Uzmanlar ne öneriyor?

Riski azaltmak mümkün:
• Açık çay tercih edin
• Kağıt filtreli ürünler kullanın
• Plastik görünümlü şeffaf poşetlerden uzak durun
• Cam veya metal demleme ekipmanlarını tercih edin

⸻

🔬 Çalışmanın kaynağı

Bu haber, American Chemical Society bünyesinde yayımlanan ve bilim dünyasında geniş yankı uyandıran bir araştırmaya dayanmaktadır:
• “Plastic Teabags Release Billions of Microparticles and Nanoparticles into Tea”
• Yayın: Environmental Science & Technology
• Yazarlar: Laura M. Hernandez ve ekibi
• Kurum: McGill University

Çalışmada, plastik çay poşetlerinden salınan parçacıklar FTIR ve XPS analizleriyle doğrulandı ve bu alandaki ilk doğrudan ölçümlerden biri olarak kayda geçti.

⸻

📌 Son söz

Çay hâlâ çay.
Ama artık mesele sadece demleme süresi değil.

Ne ile demlendiği de sağlığın bir parçası.

“RESMİ KİMLİK” VURGUSU YENİDEN HATIRLATILDI

Basın Kartı Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine atıf yapılan yazıda, basın kartının yalnızca bir meslek kartı değil, aynı zamanda tüm kamu ve özel kurumlar nezdinde geçerli resmi kimlik belgesi olduğu hatırlatıldı.

Bu ifade, özellikle sahada görev yapan gazetecilerin karşılaştığı “ek kimlik gösterme” taleplerine karşı güçlü bir hukuki dayanak oluşturuyor.

KOLLUK KUVVETLERİNE AÇIK TALİMAT

Yeni düzenlemeyle birlikte kolluk birimlerine açık bir talimat verildi:

Usulüne uygun şekilde düzenlenmiş basın kartını ibraz eden gazetecilerden artık ayrıca nüfus cüzdanı, ehliyet veya başka bir kimlik belgesi istenmeyecek.

Bu karar; arama noktalarında, yol kontrollerinde ve resmi işlemler sırasında yaşanan pratik sorunların ortadan kaldırılmasını amaçlıyor.

TARTIŞMALI UYGULAMA SONA ERİYOR

Son dönemde sahada farklı uygulamalar nedeniyle gündeme gelen “basın kartı yeterli mi?” tartışması da bu yazıyla birlikte kapanmış oldu.

Yeni talimat, hem gazetecilerin mesleki faaliyetlerini daha hızlı ve kesintisiz yürütmesini sağlayacak hem de kamu görevlileri açısından uygulama birliği oluşturacak.

Karar, basın mensupları için sahada hareket alanını genişleten ve mesleki tanınırlığı güçlendiren önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

⸻

Türkiye’den Birleşmiş Milletler’e uzanan bir hayat

Dr. Üner Kırdar, yalnızca bir diplomat değil; aynı zamanda küresel kalkınma anlayışına yön veren isimlerden biri olarak biliniyordu.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nda önemli görevler üstlenen Kırdar, özellikle Birleşmiş Milletler bünyesindeki çalışmalarıyla uluslararası alanda iz bıraktı.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) çatısı altında uzun yıllar görev yapan Kırdar; yönetim, dış ilişkiler ve strateji alanlarında üst düzey sorumluluklar üstlendi.

1981’de kurulan UNDP Gelişim Çalışmaları Programı’nın “baş mimarlarından biri” olarak kabul edilmesi, onun küresel ölçekteki etkisini ortaya koydu.

⸻

Köklü bir mirasın temsilcisiydi

Dr. Üner Kırdar, Türkiye’nin önemli devlet adamlarından, eski İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Dr. Lütfi Kırdar’ın oğlu olarak dünyaya geldi.

Ancak kariyerini yalnızca bu mirasla sınırlamadı. Eğitimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamladı, ardından London School of Economics ve Cambridge Üniversitesi gibi dünyanın en saygın kurumlarında akademik çalışmalar yaptı.

⸻

Akademi ve düşünce dünyasına katkıları

Dr. Kırdar, diplomasi sahnesinin ötesinde güçlü bir entelektüel kimliğe sahipti.

Uluslararası iş birliği, insan odaklı kalkınma ve küresel sistem üzerine kaleme aldığı 17’den fazla kitap ve çok sayıda makale ile düşünce dünyasında da kalıcı izler bıraktı.

Ayrıca Global İlişkiler Forumu’nun kurucu üyeleri arasında yer alarak Türkiye’de stratejik düşünce üretimine katkı sağladı.

⸻

Sessiz ama derin bir etki

Dr. Üner Kırdar, ekranlarda sık görülen bir isim değildi.
Ancak dünya siyasetinin mutfağında, kararların şekillendiği masalarda yer alan bir akıldı.

Onun katkıları, “insani gelişme” kavramının küresel ölçekte kabul görmesinde önemli rol oynadı.

⸻

Ardında ne bıraktı?

Bir ömür…
Diplomasi, akademi ve küresel vizyonla örülmüş uzun bir yolculuk.

Dr. Üner Kırdar, Türkiye’nin yetiştirdiği en önemli uluslararası isimlerden biri olarak hafızalarda yerini aldı.

Son dönemin en çok konuşulan ilaçlarından biri Lurbinectedin oldu. Özellikle atezolizumab ile birlikte bakım tedavisi olarak kullanıldığında, hastalığın ilerlemesini geciktirdiği görüldü. IMforte çalışmasında sağkalım süresinin 10,6 aydan 13,2 aya çıktığı bildirildi. Bu fark küçük görünse de hastalığın doğası düşünüldüğünde kritik kabul ediliyor. Peki daha ileri bir adım var mı?

İşte burada yeni nesil tedaviler devreye giriyor. Tarlatamab adlı ilaç, tümör hücrelerinde bulunan DLL3 hedefini işaretleyip T hücrelerini doğrudan devreye sokuyor. Yani bağışıklık sistemi adeta hedefe kilitleniyor. Faz 3 DeLLphi-304 çalışmasında bu tedavi ile yaşam süresi 8,3 aydan 13,6 aya çıktı. Asıl risk çoğu kişinin fark etmediği yerde saklı: Bu hastalıkta aylar bile kritik fark yaratıyor.

Ancak tablo tamamen sorunsuz değil. Tarlatamab için ciddi yan etkiler, özellikle sitokin salınım sendromu ve nörolojik riskler nedeniyle yakın takip gerekiyor. Lurbinectedin ise kemik iliği baskılanması gibi etkilerle dikkat çekiyor. Yani yeni tedaviler umut veriyor ama kontrolsüz değil.

Sadece ileri evrede değil, erken yakalanan hastalarda da gelişmeler var. Durvalumab, kemoradyoterapi sonrası verilen hastalarda yaşam süresini 33,4 aydan 55,9 aya çıkararak dikkat çekti. Bu, erken müdahalenin etkisini net şekilde ortaya koyuyor.

Avrupa’da da benzer bir hareketlilik söz konusu. Avrupa İlaç Ajansı, tarlatamab için onay sürecini başlatmış durumda. Aynı şekilde lurbinectedin de Avrupa’da daha geniş kullanım için değerlendiriliyor. Yani tedavi seçenekleri sadece Amerika ile sınırlı değil.

Bununla birlikte araştırmalar devam ediyor. DLL3 hedefli yeni ilaçlar ve kombinasyon tedavileri halen klinik aşamada inceleniyor. Henüz rutin kullanımda değiller ancak gelecek dönemin en güçlü adayları arasında gösteriliyor.

Özetle tablo netleşiyor: Küçük hücreli akciğer kanseri hâlâ agresif bir hastalık. Ancak artık tek seçenek kemoterapi değil. İmmünoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve yeni nesil tedaviler, süreci yavaşlatma ve kontrol altına alma konusunda yeni bir kapı aralıyor.

Olayın merkezinde 1 milyon 600 bin liralık araç satışı olduğu öne sürülüyor. Taraflar arasında uzun süredir devam eden ödeme anlaşmazlığı, günlerdir konuşulan cinayetin zeminini oluşturdu.

“Korktum, ateş ettim” savunması

Mahkeme salonunda söz alan sanık, olayın planlı olmadığını ileri sürdü. Kendisine yönelik tehdit algısı oluştuğunu söyleyen Kalyon, “Beni öldüreceklerini düşündüm. Korktum ve ateş ettim” dedi.

Savunmasında dikkat çeken bir diğer ifade ise dolandırıcılık iddiası oldu. Yaşanan sürecin yalnızca para meselesi olmadığını savunan sanık, “Dolandırıldım. Keşke bu noktaya gelmeseydi” diyerek pişmanlık vurgusu yaptı.

10 ay süren gerilim kanlı bitti

İddialara göre taraflar arasındaki anlaşmazlık yaklaşık 10 ay boyunca sürdü. Defalarca karşı karşıya gelen taraflar, son olarak Karamürsel’de tartıştı. Tartışmanın büyümesi üzerine sanık silahını çekerek baba ve oğula ateş açtı.

Olay yerinde hayatını kaybeden iki kişinin ölümü, bölgede büyük yankı uyandırdı.

Davada kritik soru: Meşru müdafaa mı?

Yargılamanın en önemli başlıklarından biri, olayın meşru müdafaa kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği olacak. Mahkeme heyeti, sanığın “tehdit altında olduğu” yönündeki savunmasını detaylı şekilde inceleyecek.

Önümüzdeki duruşmalarda tanık ifadeleri ve adli raporların davanın seyrini belirlemesi bekleniyor. Kamuoyu ise uzun süredir devam eden bu gerilimin nasıl cinayetle sonuçlandığının tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasını bekliyor.

Genç yaşta gelen bu kayıp, sadece ailesini değil, birlikte eğitim gördüğü arkadaşlarını ve akademik çevresini de yasa boğdu. Söyler’in çevresi tarafından sevilen, çalışkan ve saygılı bir öğrenci olduğu ifade edildi.

Üniversite yönetimi tarafından yapılan açıklamada, merhuma Allah’tan rahmet dilenirken, “Ailesine, yakınlarına ve üniversitemiz camiasına sabır ve başsağlığı diliyoruz” denildi.

Ömer Faruk Söyler’in vefat nedeni hakkında resmi bir açıklama yapılmazken, cenaze bilgilerine ilişkin detayların ilerleyen saatlerde paylaşılması bekleniyor.

Bu başarı, yalnızca sayısal bir eşik değil; aynı zamanda Türkiye’de genomik araştırmaların geldiği noktayı göstermesi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

⸻

Genom Araştırmalarında Stratejik Güç

Yeni Nesil Dizileme teknolojileri, hastalıkların genetik temellerini anlamada ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinde kritik rol oynuyor. SBÜ bünyesindeki merkez, kanserden nadir hastalıklara kadar geniş bir yelpazede yürütülen projelere altyapı sağlıyor.

NovaSeq 6000 gibi yüksek verimli platformlar sayesinde milyonlarca DNA parçası aynı anda analiz edilebiliyor. Bu da araştırma süreçlerini hızlandırırken, elde edilen verinin derinliğini ve doğruluğunu artırıyor.

⸻

100. Run: Bir Dönüm Noktası

Merkezde görev yapan uzman ekip tarafından gerçekleştirilen 100. run, sistemin sürdürülebilir ve etkin kullanımının bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Bu süreçte yüzlerce örnek analiz edilerek hem akademik yayınlara hem de klinik çalışmalara katkı sağlandı.

Elde edilen veriler; özellikle kanser genomu, nadir genetik hastalıklar ve enfeksiyon hastalıklarının moleküler düzeyde anlaşılması açısından kritik bilgiler sunuyor.

⸻

Rektör Prof. Dr. Kemalettin Aydın’dan Açıklama

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede, üniversitenin bilimsel altyapısına dikkat çekti:

“Deneysel Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezimiz bünyesinde görev yapan Yeni Nesil Dizileme ekibimizin NovaSeq 6000 platformunda 100. çalışmayı başarıyla tamamlaması, üniversitemizin araştırma kapasitesinin geldiği noktayı açıkça göstermektedir. Genomik bilimler, modern tıbbın en stratejik alanlarından biridir ve biz bu alanda güçlü bir altyapı kurmuş durumdayız.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi olarak sahip olduğumuz bu ileri teknoloji altyapıyı yalnızca kendi çalışmalarımız için değil; ülkemizdeki tüm üniversiteler, araştırma merkezleri ve sağlık kurumlarının kullanımına açmaya hazırız. Bilim, paylaşıldıkça büyür. Bu anlayışla, iş birliklerine açık olduğumuzu özellikle vurgulamak isterim.”

⸻

Bilimsel Üretime Katkı Artıyor

SBÜ Deneysel Tıp Uygulama ve Araştırma Merkezi, sadece analiz yapan bir laboratuvar olmanın ötesinde; aynı zamanda bilimsel üretimi besleyen bir merkez haline gelmiş durumda. Yeni Nesil Dizileme ekibinin ulaştığı bu başarı, ulusal ve uluslararası projelerde üniversitenin görünürlüğünü artırıyor.

Araştırmacılar, elde edilen yüksek hacimli veriler sayesinde daha güçlü bilimsel çıktılar üretirken, sağlık alanında yenilikçi çözümlerin geliştirilmesine de katkı sunuyor.

⸻

Türkiye’de Genomik Araştırmalara Katkı

Gerçekleştirilen 100. run, Türkiye’nin genomik kapasitesinin geliştiğini gösteren somut bir örnek olarak dikkat çekiyor. Bu tür altyapı yatırımları ve uzman ekiplerin çalışmaları, gelecekte daha hızlı tanı, daha etkili tedavi ve daha güçlü sağlık politikalarının önünü açıyor.

SBÜ’nün bu alandaki atılımı, “bilim üreten üniversite” vizyonunun sahadaki güçlü bir yansıması olarak öne çıkıyor.

Malatya’da meydana gelen trafik kazası, üç gencin hayatını kaybetmesiyle sonuçlandı. Tır ile otomobilin kafa kafaya çarpıştığı kazada bölge adeta yasa büründü.

Kaza, Malatya–Adıyaman karayolu Erkenek Mahallesi mevkiinde yaşandı. İddiaya göre karşı yönlerden gelen araçlar henüz bilinmeyen bir nedenle çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle otomobil adeta hurdaya döndü.

Aynı araçtaki üç genç kurtarılamadı

Kazanın ardından olay yerine sağlık, jandarma ve AFAD ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yoğun çabasına rağmen otomobilde bulunan Hacı Eren Turşucu, Kerem Cem Şahin ve Furkan Karaboğa olay yerinde hayatını kaybetti.

Araçta sıkışan gençlerin cansız bedenleri, uzun süren çalışmalar sonucu çıkarılabildi. Kazanın şiddeti, araç üzerindeki ağır hasarla gözler önüne serildi.

Tır sürücüsü yaralı

Kazada tır sürücüsünün yaralandığı ve sağlık ekipleri tarafından hastaneye kaldırıldığı öğrenildi. Yaralının hayati durumuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

İlçede büyük üzüntü

Hayatını kaybeden üç gencin Adıyaman’ın Gölbaşı ilçesi nüfusuna kayıtlı olduğu belirtildi. Acı haber kısa sürede ailelerine ve yakınlarına ulaştı.

Genç yaşta gelen bu kayıp, sadece aileleri değil, tüm ilçeyi derin bir sessizliğe bürüdü. Üç genç, geride yarım kalmış hayatlar ve tarifsiz bir acı bıraktı.

Soruşturma başlatıldı

Kazayla ilgili inceleme başlatılırken, çarpışmanın kesin nedeni yapılacak teknik değerlendirmelerin ardından netlik kazanacak.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: