Galatasaray transfer haberleri içinde en dikkat çeken başlıklardan biri Fabian Ruiz oldu. PSG forması giyen İspanyol orta saha için sarı-kırmızılıların yeniden devreye girdiği iddia edildi. Fransız ekibinin sözleşmesi 2027’de sona erecek oyuncu için bonservis geliri elde etmeye sıcak bakabileceği öne sürülürken, dosyanın 30 milyon euro bandında şekillenebileceği aktarıldı. Henüz resmi temas açıklanmasa da Galatasaray’ın orta saha planlaması açısından bu dosya izlenmeye değer görülüyor.

Sarı-kırmızılılarda bir diğer iddia ise Virgil van Dijk üzerinden gündeme geldi. Yabancı kuralında olası değişiklik halinde Galatasaray’ın yıldız stoper için şartları yoklayabileceği öne sürüldü. Ancak bu başlık şimdilik güçlü bir bonservis pazarlığı ya da somut temas bilgisi içermediği için temkinli izlenmesi gereken ilk fısıltılar arasında değerlendiriliyor.

Fenerbahçe transfer gelişmeleri tarafında PSG hattı yeniden öne çıktı. Sarı-lacivertlilerin Lucas Beraldo için Fransız kulübüne şart sorduğu, PSG’nin ise kapıyı 25 milyon eurodan açtığı iddia edildi. Oyuncunun maaş beklentisinin 6 milyon euro seviyesinde olduğu öne sürülürken, bu rakamlar transferin maliyet açısından zorlu bir dosya olduğunu gösteriyor. Skriniar ve Asensio sonrası PSG bağlantılı yeni bir ismin gündeme gelmesi, Fenerbahçe cephesinde dikkat çekici bulundu.

Fenerbahçe’de ayrılık ihtimali üzerinden de önemli bir dosya gündemde. İngiliz ekibi Nottingham Forest’ın Archie Brown için 16 milyon euro teklif ettiği, Fenerbahçe’nin ise 23 milyon euro beklenti içinde olduğu iddia edildi. Oyuncunun maaş konusunda İngiliz kulübüyle anlaşmaya yakın olduğu öne sürülürken, bu gelişme sarı-lacivertlilerde sol bek planlamasını yeniden şekillendirebilir.

Beşiktaş transfer gündemi ise Dusan Vlahovic iddiasıyla hareketlendi. İtalyan basınında yer alan haberlere göre siyah-beyazlıların Juventus forması giyen Sırp golcüye yüksek maaşlı bir teklif sunduğu öne sürüldü. İddiaya göre Beşiktaş, oyuncuya 10 milyon euro yıllık ücret ve 5 milyon euro imza parası önerdi. Vlahovic’in ise önceliğini Avrupa’nın üst liglerine verdiği aktarıldı. Atletico Madrid, Barcelona ve Bayern Münih gibi kulüplerin de oyuncuyla anılması, transferin zorluk derecesini artırıyor.

Trabzonspor transfer kulisleri içinde günün en dikkat çekici dosyalarından biri Ruben Vargas oldu. İspanyol basınında yer alan iddiaya göre bordo-mavililer, Sevilla forması giyen İsviçreli kanat oyuncusunu gündemine aldı. Sevilla’nın ekonomik gerekçelerle oyuncunun satışına sıcak bakabileceği, ancak 12 milyon euronun altındaki teklifleri değerlendirmeyeceği ileri sürüldü. Avrupa kupalarında oynama hedefi ve oyuncunun hücum hattındaki çok yönlülüğü, bu dosyayı haberleşebilir hale getiriyor.

Trabzonspor’da kaleci arayışı kapsamında Jose Sa ismi de gündeme geldi. Wolverhampton forması giyen Portekizli kalecinin, Andre Onana dosyasına alternatif olarak değerlendirildiği iddia edildi. Ancak bu başlık şu an için somut temas ya da sağlık kontrolü iddiası aşamasına ulaşmadı. Bordo-mavililerde Artem Dovbyk için de kiralık transfer formülü konuşulurken, Roma cephesindeki mali şartların bu dosyada belirleyici olacağı ifade ediliyor.

Başakşehir cephesinde ise transferde somut gelişme yaşandı. İstanbul ekibi, Michal Karbownik ile 3 yıllık anlaşma sağladığını duyurdu. Hertha BSC’den gelen oyuncunun sağlık kontrolünden geçtiği ve resmi sürecin tamamlandığı açıklandı. Sol bek ve orta saha rotasyonunda görev yapabilen Karbownik, günün en net transfer hamlelerinden biri olarak öne çıktı.

Konyaspor’da Adil Demirbağ’ın geleceği belirsizliğini koruyor. Yerel kaynaklara göre deneyimli stoper için Trabzonspor, Beşiktaş, Başakşehir ve Fenerbahçe’nin takipte olduğu öne sürüldü. Aynı oyuncunun birden fazla Süper Lig kulübüyle anılması, dosyayı dikkat çekici kılıyor. Ancak şu an için resmi teklif ya da ileri aşama bilgisi bulunmuyor.

Göztepe’de forvet hattı için Sinclair Armstrong ismi öne çıktı. Bristol City forması giyen oyuncu için prensip anlaşmasına varıldığı yönündeki iddialar, İzmir ekibinin hücum hattında önemli bir hamle hazırlığında olduğunu gösteriyor. Göztepe’nin transfer dönemine hızlı girmesi, bu dosyanın yakından takip edilmesine neden oluyor.

1. Lig transfer gündemi açısından günün en güçlü çıkışlarından biri ise Amedspor’dan geldi. İskoç basınına göre Amedspor, Hammarby forması giyen sağ bek Hampus Skoglund için yaklaşık 2 milyon sterlinlik resmi teklif yaptı. Rangers’ın da oyuncuyu izlediği, ayrıca Almanya, İtalya ve Fransa’dan kulüplerin ilgisinin bulunduğu öne sürüldü. Yabancı basında Türk kulüpleri başlığı altında en dikkat çeken dosyalardan biri olan Skoglund transferi, Amedspor’un iddialı kadro planlamasını da ortaya koyuyor.

Genel tabloya bakıldığında transferde son durum, kulüplerin hem yüksek profilli yıldızlara hem de fırsat transferi niteliğindeki isimlere yöneldiğini gösteriyor. Kiralık transfer formülü, bonservis pazarlığı, kamp kadrosu transfer sinyali ve yabancı kontenjanı hesapları önümüzdeki günlerde kulüplerin hamlelerini doğrudan etkileyecek.

Bugünün En Güçlü Transfer Sinyalleri

Günün en güçlü dosyaları arasında Başakşehir’in resmileştirdiği Michal Karbownik transferi, Amedspor’un Hampus Skoglund için yaptığı iddia edilen teklif, Trabzonspor’un Ruben Vargas ilgisi, Beşiktaş’ın Dusan Vlahovic hamlesi ve Fenerbahçe’nin Lucas Beraldo için şart sorduğu iddiası öne çıkıyor.

Patlama İhtimali Olan Sessiz Dosyalar

Archie Brown’ın Nottingham Forest’a transfer ihtimali, Adil Demirbağ için çoklu Süper Lig ilgisi, Jose Sa’nın Trabzonspor listesine girmesi, Sinclair Armstrong’un Göztepe dosyası ve Artem Dovbyk için kiralık transfer formülü sessiz ilerleyen ancak kısa sürede büyüyebilecek başlıklar olarak takip ediliyor.

Zayıf Ama İzlenmesi Gereken Fısıltılar

Galatasaray’ın Van Dijk senaryosu, Trabzonspor’un Jose Sa ve Dovbyk alternatifleri, Samsunspor’un büyük kulüplerden kiralık oyuncu arayışı ve Gençlerbirliği’nin genç oyuncu trafiği şu an için düşük güven notuyla izlenmesi gereken transfer iddiaları arasında yer alıyor.

Amedspor’dan İsveç Operasyonu: Skoglund İçin 2 Milyon Sterlinlik Teklif İddiası

Trabzonspor’da Ruben Vargas Dosyası: Sevilla’nın Beklentisi Ortaya Çıktı

Beşiktaş’ta Vlahovic Hamlesi: İtalyan Basını Maaş Teklifini Yazdı

Fenerbahçe’de PSG Hattı Yeniden Açıldı: Lucas Beraldo İçin Şartlar Soruldu

Başakşehir Transferi Resmen Duyurdu: Karbownik Sağlık Kontrolünden Geçti

Veteriner hekimlik eğitiminin son yılında bulunan Şans’ın vefatı sonrası çok sayıda öğrenci ve akademisyen taziye mesajları paylaştı. Genç yaşta gelen kayıp, eğitim hayatına birlikte devam ettiği arkadaşları arasında da büyük üzüntüye neden oldu.

MAKÜ’den Taziye Mesajı

Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayımlanan taziye mesajında, Ruken Şans’ın vefatından duyulan derin üzüntü ifade edildi. Mesajda merhumeye Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı ve sabır dilekleri iletildi.

Üniversite yönetimi, genç öğrencinin hatırasının her zaman yaşatılacağını belirterek ailesinin acısını paylaştıklarını ifade etti.

Üniversite Camiasında Derin Üzüntü

Veteriner Fakültesi öğrencileri ve öğretim üyeleri, eğitim hayatının son aşamasında olan genç bir meslektaş adayını kaybetmenin üzüntüsünü yaşadıklarını dile getirdi. Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarda Ruken Şans için çok sayıda taziye mesajı yayımlandı.

Genç yaşta hayatını kaybeden Ruken Şans’ın vefatı, Burdur’da ve üniversite çevrelerinde büyük üzüntüyle karşılandı.

Torununun vefatının ardından sağlık sorunlarıyla mücadele eden Travacı’ya ilerleyen süreçte akciğer kanseri teşhisi konuldu. Tedavisi süren Mehmet Travacı’dan bugün acı haber geldi.

Taşocağı Mahallesi’nde sevilen isimler arasında yer alan Mehmet Travacı’nın cenazesinin, bugün öğle namazının ardından mahallede kılınacak cenaze namazı sonrası aynı yerde toprağa verileceği öğrenildi.

En güçlü etki ise kuvvet antrenmanı ile aerobik egzersizin birlikte yapıldığı grupta görüldü. Düzenli yürüyüş, koşu, bisiklet veya yüzme gibi aerobik aktivitelerle birlikte haftada 1-2 saat kuvvet egzersizi yapanlarda erken ölüm riskinin yüzde 45’e kadar azaldığı ifade edildi.

Uzmanlara göre kas dokusu yalnızca hareketi sağlamıyor; kan şekeri kontrolü, metabolizma, damar sağlığı ve beyin fonksiyonları üzerinde de etkili rol oynuyor. Bu nedenle haftada iki gün kuvvet antrenmanı ve düzenli aerobik egzersiz, uzun ve sağlıklı yaşam için ulaşılabilir bir hedef olarak öne çıkıyor.

Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel nitelikte olduğunu ve egzersiz bilgilerinin katılımcı beyanına dayandığını belirtiyor. Bu nedenle sonuçlar doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmasa da, düzenli egzersizin sağlıklı yaşam üzerindeki güçlü etkisini destekliyor.

Kum sineklerinin, halk arasında “tatarcık” olarak da bilinen, yaklaşık 2-3 milimetre boyutunda küçük canlılar olduğunu ifade eden Doç. Dr. Ekinci, bu sineklerin sessiz uçuşları ve çoğu zaman fark edilmeyen ısırıkları nedeniyle gözden kaçabildiğini söyledi.

Isırıklar sıradan sanılabiliyor

Doç. Dr. Semiha Çelik Ekinci, kum sineği ısırıklarının çoğu zaman basit bir sinek ısırığı sanılarak önemsenmediğine dikkat çekerek, bazı türlerin “Şark çıbanı” ve “Kala-azar” olarak bilinen ciddi hastalıklara yol açabileceğini vurguladı.

Kum sineklerinin özellikle nemli, loş ve organik atıkların bulunduğu alanlarda yaşayabildiğini belirten Ekinci, kaya çatlakları, mağaralar, hayvan barınakları, gübre birikintileri ve çevre temizliğinin yetersiz olduğu alanların risk oluşturduğunu kaydetti.

Şark çıbanı kalıcı iz bırakabilir

Kum sinekleri aracılığıyla bulaşan en yaygın hastalıklardan birinin kutanöz leishmaniasis, halk arasındaki adıyla Şark çıbanı olduğunu belirten Doç. Dr. Ekinci, hastalığın genellikle ısırılan bölgede haftalar ya da aylar sonra ortaya çıktığını söyledi.

Başlangıçta küçük bir kızarıklık şeklinde görülebilen lezyonların zamanla büyüyerek kenarları belirgin, ortası çökük ve yara halini almış kronik cilt lezyonlarına dönüşebildiğini aktaran Ekinci, “Bu yaralar çoğu zaman ağrısızdır ancak uzun süre iyileşmeyebilir ve iyileştiğinde kalıcı iz bırakabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Kala-azar hayati risk oluşturabilir

Kum sinekleriyle bulaşabilen daha ağır tablolardan birinin de visseral leishmaniasis, bilinen adıyla Kala-azar olduğunu belirten Doç. Dr. Ekinci, bu formun iç organları etkilediğini ifade etti.

Hastalığın dalak, karaciğer ve kemik iliği gibi hayati organları tutabildiğini belirten Ekinci, haftalarca süren açıklanamayan ateş, kilo kaybı, halsizlik ve karında şişkinlik gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Erken tanı ve uygun tedavi uygulanmadığında hastalığın ciddi sonuçlara yol açabileceğini söyledi.

Tatarcık hummasına da neden olabilir

Doç. Dr. Ekinci, kum sineklerinin yalnızca parazit değil, bazı virüsleri de taşıyabildiğini belirterek tatarcık hummasına dikkat çekti. Bu hastalığın ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, göz arkasında ağrı, kas ve eklem ağrılarıyla seyredebileceğini aktardı.

Çoğu vakanın birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşebildiğini belirten Ekinci, nadir durumlarda sinir sistemini etkileyen komplikasyonların görülebileceğini ifade etti.

Türkiye’de bölgesel risk devam ediyor

Türkiye’nin coğrafi konumu ve iklim özellikleri nedeniyle kum sineklerinin doğal yayılım alanları içinde bulunduğunu belirten Doç. Dr. Semiha Çelik Ekinci, özellikle Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde Şark çıbanı vakalarının daha sık görülebildiğini söyledi.

İklim değişikliği, plansız kentleşme, göç hareketleri ve çevresel koşulların bu hastalıkların yayılım alanını etkileyebildiğini dile getiren Ekinci, kum sineği kaynaklı hastalıkların Türkiye için güncelliğini koruyan halk sağlığı başlıkları arasında yer aldığını belirtti.

Üç haftadan uzun süren yaralar ihmal edilmemeli

Ciltte oluşan ve 3 haftadan uzun süren, büyüme eğilimi gösteren yaraların mutlaka uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Ekinci, Şark çıbanının başlangıçta basit çıbanlar veya bazı deri hastalıklarıyla karıştırılabileceğini söyledi.

Doğru tanı için dermatoloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanlarına başvurulması gerektiğini belirten Ekinci, gerekli durumlarda yara kenarından alınan örneklerin laboratuvar incelemesiyle tanının netleştirilebildiğini ifade etti.

Korunmada çevre temizliği ve kişisel önlem önemli

Kum sineklerinin sivrisineklerden çok daha küçük olduğunu belirten Doç. Dr. Semiha Çelik Ekinci, standart sinekliklerin her zaman yeterli olmayabileceğini söyledi. Özellikle riskli bölgelerde ince gözenekli sineklikler, koruyucu cibinlikler ve uygun böcek kovucuların kullanılmasını önerdi.

Akşamüstü ve gece saatlerinde açık renkli, uzun kollu kıyafetler giyilmesi gerektiğini belirten Ekinci, ev çevresindeki organik atıkların, gübre birikintilerinin ve nemli çöp alanlarının düzenli temizlenmesinin de bulaş zincirini kırmada önemli olduğunu kaydetti.

Doç. Dr. Semiha Çelik Ekinci, “Doğada tehlikenin büyüklüğü her zaman canlının boyutuyla ölçülmez. Bazen milimetrik bir ihmal, aylarca sürebilecek bir sağlık sorununa dönüşebilir” uyarısında bulundu.

Bankaların kampanyalarında temel promosyon tutarı genellikle emekli maaşı aralığına göre belirlenirken, bazı özel bankalar otomatik fatura talimatı, kredi kartı harcaması, kredili mevduat hesabı kullanımı veya sigorta poliçesi gibi ek koşullarla toplam ödeme tutarını artırıyor.

Haziran 2026 kampanyalarında kamu bankalarında promosyon tutarı 12 bin TL’ye kadar çıkarken, özel bankalarda ek ödüllerle birlikte 20 bin TL, 25 bin TL, 27 bin TL ve 32 bin TL’ye ulaşan seçenekler dikkat çekiyor.

Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank’ta maaş aralığına göre 5 bin TL’den başlayan promosyonlar, 20 bin TL ve üzeri maaş alan emekliler için 12 bin TL’ye kadar yükseliyor. Bu ödemeler, 3 yıllık maaş alma taahhüdü karşılığında yapılıyor.

Özel bankalar tarafında ise kampanya tutarları daha yüksek seviyelere çıkıyor. QNB’de maaşını taşıyan emeklilere 20 bin TL’ye varan promosyon sunulurken, Garanti BBVA’da nakit promosyon ve ek bonuslarla toplam tutar 25 bin TL’ye kadar ulaşabiliyor.

DenizBank kampanyasında standart promosyonun yanında kredili mevduat hesabı, otomatik fatura talimatı ve kredi kartı kullanımına bağlı ek ödüllerle toplam ödeme 27 bin TL’ye kadar çıkıyor. Türkiye Finans’ta ise maaş aralığı ve ek ödül koşullarına göre toplam destek 32 bin TL’ye kadar yükseliyor.

Uzmanlar, emeklilerin banka tercihi yaparken yalnızca en yüksek promosyon rakamına değil, kampanyanın ek koşullarına da dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor. Bazı kampanyalarda ilan edilen en yüksek tutara ulaşmak için belirli ürünlerin kullanılması, harcama yapılması veya ek müşteri yönlendirilmesi gerekebiliyor.

Promosyon almak isteyen emeklilerin, mevcut bankalarındaki taahhüt süresini kontrol etmeleri ve banka değişikliği yapmadan önce olası cayma bedeli ya da önceki promosyon iadesi şartlarını incelemeleri önem taşıyor.

Bankaların kampanya koşulları dönemsel olarak değişebildiği için başvuru öncesinde güncel tutarların ve ek şartların ilgili bankadan teyit edilmesi gerekiyor.

Bilimsel kılavuzlarda çocukluk çağı obezitesi yalnızca kilo artışı olarak değil; metabolik, hormonal, psikolojik ve kardiyovasküler sonuçları olan kronik bir sağlık sorunu olarak ele alınıyor. Amerikan Pediatri Akademisi, obezitesi bulunan çocuklarda aile merkezli yaşam tarzı tedavisini temel yaklaşım olarak önerirken, ilaç tedavisinin uygun koşullarda genellikle 12 yaş ve üzerindeki ergenlerde gündeme alınabileceğini bildiriyor. (AAP Publications⁠)

Zayıflama ilaçlarının ergenlerdeki etkisine ilişkin en dikkat çekici çalışmalardan biri, 12 yaş ve üzerindeki obeziteli gençlerde yapılan 68 haftalık klinik araştırma oldu. Çalışmada ilaç tedavisi ve yaşam tarzı müdahalesi uygulanan grupta vücut kitle indeksinde belirgin azalma saptandı; ancak bu bulgular 12 yaş altı çocuklar için doğrudan güvenlilik kanıtı anlamına gelmiyor. (New England Journal of Medicine⁠)

FDA kayıtlarında da obezite tedavisinde kullanılan bazı GLP-1 grubu ilaçların çocuklarda kullanım sınırı 12 yaş ve üzeri olarak yer alıyor. Aynı belgelerde çocuk hastalarda safra kesesi sorunları, mide-bağırsak yan etkileri, tansiyon düşüklüğü ve bazı alerjik reaksiyonlar gibi risklerin izlenmesi gerektiği belirtiliyor. (FDA Access Data⁠)

Uzmanlara göre 12 yaş altındaki çocuklarda temel soru, ilacın kilo kaybı sağlayıp sağlamamasından daha geniş bir alanı kapsıyor. Büyüme hızı, kemik gelişimi, ergenlik süreci, yeterli protein ve mikrobesin alımı, psikolojik etkiler ve tedavi bırakıldığında kilonun geri dönüp dönmeyeceği gibi başlıklar yakından izlenmesi gereken konular arasında bulunuyor.

Çocuk endokrinolojisi ve pediatri uzmanları, zayıflama ilaçlarının hiçbir yaş grubunda tek başına çözüm olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Tedavi sürecinin beslenme düzeni, fiziksel aktivite, uyku, ekran süresi, aile alışkanlıkları ve psikolojik destekle birlikte planlanması gerekiyor.

Bilimsel literatürde 12 yaş altı çocuklarda GLP-1 grubu zayıflama ilaçlarının obezite tedavisi için onaylı olmadığı, bu yaş grubundaki kullanımın sınırlı veri nedeniyle dikkatle değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu nedenle uzmanlar, ailelerin kontrolsüz ilaç kullanımından kaçınması ve çocuklarda kilo sorunu için mutlaka çocuk sağlığı, çocuk endokrinolojisi veya obezite alanında deneyimli merkezlere başvurması gerektiğini ifade ediyor. (mdpi)

Vücudun doğal filtre sistemi olarak çalışan böbrekler, kanın süzülmesi, atık maddelerin uzaklaştırılması, tansiyonun dengelenmesi ve sıvı-mineral dengesinin korunmasında kritik rol üstleniyor. Ancak bazı alışkanlıklar, bu hassas sistemi fark edilmeden yıpratabiliyor.

Aşırı Tuz Tüketimi Tansiyonu Yükseltebilir

Hazır gıdalar, paketli ürünler, işlenmiş etler, cipsler ve fast food ürünleri yüksek miktarda tuz içerebiliyor. Fazla tuz tüketimi tansiyonun yükselmesine yol açarak böbrek damarları üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu durum uzun vadede böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor.

Yetersiz Su İçmek Böbrek Taşı Riskini Artırabilir

Böbreklerin atık maddeleri vücuttan uzaklaştırabilmesi için yeterli sıvı alımı büyük önem taşıyor. Gün içinde az su içmek, idrarın yoğunlaşmasına neden olarak böbrek taşı riskini artırabiliyor. Özellikle sıcak havalarda, yoğun egzersiz dönemlerinde ve sıvı kaybının arttığı durumlarda su tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor.

Kola ve Şekerli Gazlı İçecekler Uyarısı

Uzmanlar, düzenli ve fazla miktarda tüketilen kola ile şekerli gazlı içeceklerin böbrek sağlığı açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Bu içeceklerdeki yüksek şeker içeriği kilo artışı, insülin direnci ve diyabet riskini artırabiliyor. Diyabet ise kronik böbrek hastalığının en önemli nedenleri arasında gösteriliyor.

Bazı kolalı içeceklerde bulunan fosforik asit de böbrek taşı riskiyle ilişkilendiriliyor. Bu nedenle uzmanlar, günlük sıvı ihtiyacının gazlı içecekler yerine ağırlıklı olarak suyla karşılanmasını öneriyor.

Ağrı Kesiciler Bilinçsiz Kullanılmamalı

Baş ağrısı, kas ağrısı veya eklem şikayetleri nedeniyle sık kullanılan bazı ağrı kesiciler, uzun süreli ve kontrolsüz kullanıldığında böbrekleri zorlayabiliyor. Özellikle kronik hastalığı bulunan, ileri yaşta olan veya böbrek fonksiyonları sınırda seyreden kişilerin ağrı kesici kullanımında daha dikkatli olması gerekiyor.

Sigara Böbrek Damarlarını Etkileyebilir

Sigara yalnızca akciğer ve kalp sağlığını değil, böbrekleri besleyen damarları da olumsuz etkileyebiliyor. Damar yapısının bozulması, böbreklere giden kan akışını azaltabiliyor. Bu da zamanla böbrek fonksiyonlarında gerilemeye yol açabiliyor.

Alkol Sıvı Dengesini Bozabilir

Aşırı alkol tüketimi vücudun sıvı dengesini bozabiliyor ve böbreklerin çalışma yükünü artırabiliyor. Alkolün tansiyon üzerindeki etkisi de böbrek sağlığı açısından ek risk oluşturabiliyor. Uzmanlar, alkol tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini belirtiyor.

Fazla Et ve Protein Ağırlıklı Beslenmeye Dikkat

Protein vücut için gerekli olsa da aşırı et ve yüksek protein ağırlıklı beslenme, böbreklerin süzme yükünü artırabiliyor. Özellikle böbrek hastalığı riski taşıyan kişilerde kontrolsüz protein tüketimi sakıncalı olabiliyor. Dengeli beslenme bu noktada önem taşıyor.

İşlenmiş Gıdalar Gizli Risk Taşıyor

Paketli ve işlenmiş gıdalar çoğu zaman yüksek tuz, katkı maddesi ve fosfor içerebiliyor. Bu ürünlerin sık tüketilmesi tansiyon, kilo artışı ve metabolik hastalık riskini artırarak böbrek sağlığını dolaylı biçimde tehdit edebiliyor.

Uykusuzluk ve Hareketsiz Yaşam da Etkili

Yetersiz uyku ve hareketsiz yaşam tarzı, hipertansiyon, obezite ve diyabet riskini artırabiliyor. Bu hastalıklar ise böbrek sağlığını doğrudan etkileyen en önemli faktörler arasında yer alıyor. Düzenli uyku, hareketli yaşam ve kilo kontrolü böbrekleri korumada önemli rol oynuyor.

Düzenli Kontrol Hayati Önem Taşıyor

Böbrek hastalıkları erken dönemde belirti vermeyebiliyor. Diyabet, hipertansiyon, ailede böbrek hastalığı öyküsü veya sık böbrek taşı problemi bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrolünden geçmesi gerekiyor. Kan ve idrar testleriyle böbrek fonksiyonlarındaki değişiklikler erken dönemde tespit edilebiliyor.

Uzmanlar, böbrek sağlığını korumak için yeterli su tüketilmesini, tuzun azaltılmasını, sigara ve alkolden uzak durulmasını, kola ve şekerli gazlı içeceklerin sınırlandırılmasını, ilaçların ise hekim önerisi dışında kullanılmamasını tavsiye ediyor.

Kaynak: WebMD, National Kidney Foundation

Ayıların En Yoğun Görüldüğü Bölgeler

Türkiye’de boz ayı popülasyonunun en yoğun bulunduğu bölgeler arasında Doğu Karadeniz ilk sırada yer alıyor. Özellikle Artvin, Rize, Trabzon, Giresun ve Gümüşhane’de her yıl çok sayıda ayı gözlemi kaydediliyor.

Bunun yanı sıra Erzurum, Kars, Ardahan ve Erzincan’ı kapsayan Doğu Anadolu’nun kuzey kesimleri, Kastamonu, Sinop, Karabük ve Bolu’nun geniş ormanları ile Sakarya, Kocaeli ve Bursa’nın yüksek kesimleri de ayıların doğal yaşam alanları arasında bulunuyor. Toros Dağları’nın yüksek rakımlı bölgelerinde de zaman zaman ayı hareketliliği gözleniyor.

Ayılar Neden Yerleşim Yerlerine Yaklaşıyor?

Uzmanlara göre ayıların köylere ve yaylalara inmesinin en önemli nedenleri arasında doğal besin kaynaklarının azalması, meyve bahçeleri, tarım ürünleri, çöp alanları ve arılıklar yer alıyor.

Bal, petek ve larvalar ayılar için yüksek enerji kaynağı oluştururken, açıkta bırakılan hayvan yemleri ve evcil hayvan mamaları da ayıları yerleşim alanlarına çekebiliyor. İklim değişikliği ve habitat kaybı da insan-ayı karşılaşmalarının artmasında etkili faktörler arasında gösteriliyor.

Ayıyla Karşılaşınca Ne Yapılmalı?

Uzmanlar, ayıyla karşılaşan kişilerin öncelikle sakin kalması gerektiğini vurguluyor.

Karşılaşma durumunda:

• Panik yapmadan yavaşça geri çekilin.
• Kesinlikle koşarak kaçmayın.
• Ayıya sırtınızı dönmeyin.
• Sakin bir ses tonuyla konuşarak insan olduğunuzu belli edin.
• Yavrulu ayılardan uzak durun.
• Tek başına görülen yavru ayılara yaklaşmayın.
• Fotoğraf çekmek veya daha yakından görmek için yaklaşmayın.
• Taş atmak, bağırmak veya ani hareketler yapmak gibi davranışlardan kaçının.

Ormanlık alanlarda yürüyüş yapan kişilerin konuşarak, ıslık çalarak veya hafif ses çıkararak ilerlemesi, ani karşılaşma riskini azaltabiliyor.

Arıcılar ve Çiftçiler İçin Koruma Önerileri

Ayıların en sık zarar verdiği alanların başında arılıklar geliyor. Uzmanlar, arılıkların çevresinde elektrikli çit sistemleri kurulmasının etkili bir koruma yöntemi olduğunu belirtiyor.

Ayrıca:

• Kovanların sağlam platformlara yerleştirilmesi,
• Meyve bahçelerinde yere düşen ürünlerin düzenli toplanması,
• Organik atıkların açıkta bırakılmaması,
• Hayvan yemlerinin gece dışarıda tutulmaması,
• Tarım ve arıcılık alanlarının düzenli kontrol edilmesi

gibi önlemler insan-yaban hayatı çatışmasını önemli ölçüde azaltabiliyor.

Ayı Vurmanın Cezası Bulunuyor

Boz ayı, Türkiye’de koruma altında bulunan yaban hayvanları arasında yer alıyor. Mevzuata aykırı şekilde ayının öldürülmesi veya zarar görmesine neden olunması halinde idari para cezaları, tazminat bedelleri ve olayın niteliğine göre adli yaptırımlar uygulanabiliyor.

Yetkililer, ayılarla ilgili yaşanan sorunların Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine bildirilmesini, bireysel müdahale yerine uzman desteği alınmasını tavsiye ediyor.

İnsan ve Yaban Hayatı Bir Arada Yaşayabilir

Uzmanlara göre boz ayılar ekosistemin önemli parçalarından biri. Çoğu zaman insanlardan uzak durmayı tercih eden bu hayvanlarla yaşanan sorunların büyük bölümü, açıkta bırakılan gıda kaynakları ve korumasız tarımsal faaliyetlerden kaynaklanıyor.

Gıda atıklarının kontrol altında tutulması, arılıkların korunması ve doğada bilinçli davranılması sayesinde hem insanların güvenliği artırılabiliyor hem de boz ayıların doğal yaşam alanları sürdürülebilir şekilde korunabiliyor.

Yayımlanan başsağlığı mesajında, “Üniversitemiz Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Nurullah Arı’nın vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız. Kıymetli hocamıza Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve akademik camiamıza başsağlığı ve sabır diliyoruz.” ifadelerine yer verildi.

Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak imzasıyla yayımlanan taziye mesajında, merhum akademisyenin ailesine ve sevenlerine sabır temennisinde bulunuldu.

Dr. Öğr. Üyesi Nurullah Arı’nın vefatı nedeniyle üniversite camiası ve öğrencileri tarafından çok sayıda taziye mesajı paylaşılırken, akademisyenin eğitim hayatına yaptığı katkılar da anıldı.

Türk futbolunda transferde son durum, yabancı basın, yerel kaynaklar, kulüp muhabirleri ve sosyal medya kaynaklı iddialar üzerinden şekillenmeye devam ediyor. Son 24 saatte ortaya çıkan haberlerde bazı dosyalar somut temas ve bonservis pazarlığı seviyesine yaklaşırken, bazı başlıklar ise henüz teyide muhtaç iddialar arasında yer aldı.

Galatasaray transfer haberleri içinde Ilaix Moriba, Beşiktaş transfer gündeminde Alexander Nübel, Trabzonspor transfer kulislerinde ise Artem Dovbyk öne çıkan başlıklar oldu.

Galatasaray’da Ilaix Moriba iddiası güçlendi

Günün dikkat çeken transfer dosyalarından biri Galatasaray cephesinde ortaya çıktı. İspanyol basınında yer alan iddialara göre sarı-kırmızılılar, Celta Vigo forması giyen Ilaix Moriba için teklif yaptı.

Haberlere göre Galatasaray’ın 15 milyon avro seviyesinde bir teklif sunduğu, Celta Vigo’nun ise 20 milyon avro beklenti içinde olduğu öne sürüldü. Bu dosyayı öne çıkaran unsur, yalnızca oyuncu ilgisi değil, teklif ve bonservis pazarlığı rakamlarının da gündeme gelmesi oldu.

Moriba için Aston Villa, Brighton ve Juventus gibi kulüplerin de takipte olduğu iddia ediliyor. Bu nedenle dosya, günün en güçlü transfer sinyalleri arasında değerlendiriliyor.

Beşiktaş’ta Nübel dosyası canlılığını koruyor

Beşiktaş’ta kaleci transferi için Alexander Nübel ismi gündemdeki yerini koruyor. Alman kaynaklı haberlerde, siyah-beyazlıların Bayern Münih’in sözleşmeli kalecisi için oyuncu tarafı ve kulüp cephesiyle temas kurduğu öne sürüldü.

Bayern Münih’in Nübel için 10 milyon avronun üzerinde bonservis beklentisine sahip olduğu belirtiliyor. Beşiktaş cephesinde bu dosya, artık yalnızca “ilgi” seviyesinde değil, somut temas iddiasıyla takip edilen başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.

Trabzonspor’da Dovbyk hareketliliği

Trabzonspor transfer kulislerinde günün öne çıkan dosyalarından biri Artem Dovbyk oldu. İtalya kaynaklı haberlerde bordo-mavililerin Roma forması giyen Ukraynalı santrfor için transfer şartlarını araştırdığı iddia edildi.

Haberlere göre Trabzonspor’un 10 milyon avro civarında bir teklif hazırlığında olduğu, Roma’nın ise oyuncuyu yaklaşık 25 milyon avro seviyesinde değerlendirdiği öne sürülüyor. Dosyada ayrıca kiralık transfer formülü, satın alma opsiyonu ve sağlık kontrolü iddiası gibi ayrıntılar da konuşuluyor.

Bu nedenle Dovbyk dosyası, maliyet farkına rağmen yakından izlenen başlıklar arasında gösteriliyor.

Fenerbahçe’de Greenwood adı yeniden gündemde

Fenerbahçe transfer gelişmeleri içinde Mason Greenwood ismi yeniden gündeme geldi. Ancak bu dosyada şu aşamada yeni teklif, resmi temas veya ileri görüşme bilgisi bulunmuyor.

Oyuncunun profili nedeniyle iddia dikkat çekse de mevcut bilgiler daha çok geçmiş bağlantıların ve sosyal medya kaynaklı dolaşımın yeniden haberleştirilmesi niteliğinde. Bu nedenle Greenwood dosyası, şimdilik dikkatle takip edilen ancak teyide ihtiyaç duyan başlıklar arasında değerlendiriliyor.

Takip edilen ancak teyide ihtiyaç duyan başlıklar

Transfer piyasasında bazı dosyalar henüz güçlü haber seviyesine ulaşmasa da kulüplerin ihtiyaçları, oyuncuların piyasa durumu ve menajer hareketliliği nedeniyle takip ediliyor.

Galatasaray için Leandro Trossard, Trabzonspor için Sam Greenwood, Beşiktaş için Ladislav Krejci ve Fenerbahçe için Mason Greenwood başlıkları bu grupta yer alıyor.

Bu isimlerde yeni resmi teklif ya da kulüpler arası anlaşma bilgisi bulunmuyor. Ancak transfer döneminin dinamik yapısı nedeniyle dosyalar tamamen kapanmış değil.

Sosyal medya kaynaklı iddialar dikkatle izleniyor

Günün düşük güvenli başlıkları arasında Trabzonspor-Dovbyk dosyasındaki sağlık kontrolü iddiası, Galatasaray-Trossard bağlantısı, Fenerbahçe-Greenwood haberleri ve Trabzonspor-Sam Greenwood fısıltısı öne çıktı.

Bu iddiaların ortak noktası, taraftar forumları, sosyal medya hesapları ve bazı haber sitelerinde yer almasına rağmen henüz güçlü yabancı kaynak, kulüp muhabiri teyidi veya resmi temas bilgisiyle desteklenmemeleri.

Transferde günün özeti

Son 24 saatin transfer kulislerinde en güçlü dosya Galatasaray’ın Ilaix Moriba için yaptığı iddia edilen teklif oldu. Beşiktaş’ta Alexander Nübel dosyası somut temas iddiasıyla canlılığını korurken, Trabzonspor’da Artem Dovbyk dosyası maliyet farkına rağmen izlenmeye değer başlıklar arasında yer aldı.

Fenerbahçe cephesinde ise yeni ve güçlü bir aşamaya geçen transfer gelişmesi tespit edilmedi. Sarı-lacivertlilerle anılan bazı isimler daha çok radar ve teyide muhtaç iddia seviyesinde kaldı.

Kulüplerden resmi açıklama gelmediği için tüm bu dosyalar transfer iddiası kapsamında değerlendiriliyor.

Her Kamburluk Masum Değil

Uzmanlar, ergenlik çağındaki çocuklarda görülen her kamburluğun yalnızca kötü duruş alışkanlığından kaynaklanmadığını belirtiyor. Özellikle adölesan idiyopatik skolyoz ve yapısal kifoz gibi hastalıkların erken dönemde belirti vermeden ilerleyebildiğine dikkat çekiliyor.

Skolyoz, omurganın yana doğru eğrilmesi ve kendi ekseni etrafında dönmesiyle oluşan üç boyutlu bir deformite olarak tanımlanırken, toplumda yaklaşık yüzde 1 ila 3 oranında görüldüğü bildiriliyor. Kifoz ise sırt bölgesindeki doğal eğriliğin normalden fazla artması sonucu gelişiyor. Özellikle ergenlik döneminde görülen Scheuermann kifozu, gençlerin dik durmak istese bile bunu başaramadığı yapısal bir omurga hastalığı olarak öne çıkıyor.

Aileler Bu Belirtilere Dikkat Etmeli

Uzmanlara göre aşağıdaki bulgular erken tanı açısından büyük önem taşıyor:

• Omuzlardan birinin diğerine göre daha yüksekte görünmesi,
• Kürek kemiklerinde belirgin asimetri oluşması,
• Bel kıvrımlarının eşit olmaması,
• Öne eğilme sırasında sırtın bir tarafında kabarıklık görülmesi,
• Sürekli kambur duruş ve dikleşememe,
• Kıyafetlerin vücutta eğri durması,
• Uzun süre oturduktan sonra sırt ağrılarının ortaya çıkması.

Bu belirtilerin her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmediğini belirten uzmanlar, ancak şüpheli durumlarda gecikmeden ortopedi ve travmatoloji veya fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına başvurulması gerektiğini vurguluyor.

Telefon ve Tablet Tek Başına Skolyoz Yapmıyor

Toplumda yaygın olan bazı inanışların aksine, bilimsel çalışmalar telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının doğrudan skolyoza neden olduğunu göstermiyor. Ancak uzun süre öne eğik pozisyonda kalmanın boyun, sırt ve omuz ağrılarını artırabildiği, postür bozukluklarını belirginleştirebildiği belirtiliyor.

Uzmanlar ayrıca ağır okul çantalarının da sırt ve omuz ağrılarına yol açabileceğini ancak tek başına yapısal skolyoz gelişimine neden olduğuna dair güçlü bilimsel kanıt bulunmadığını ifade ediyor.

Düzenli Egzersiz Omurgayı Koruyor

Ergenlik döneminde düzenli fiziksel aktivitenin omurga sağlığı açısından kritik önem taşıdığı belirtiliyor. Yürüyüş, yüzme, esneme hareketleri ve gövde kaslarını güçlendiren egzersizlerin doğru postürü desteklediği ve yaşam kalitesini artırdığı vurgulanıyor.

Uzmanlar, skolyoz tedavisinde tek bir spor dalının mucizevi çözüm olmadığını, egzersiz programlarının kişiye özel planlanması gerektiğini belirtiyor. Hafif eğriliklerde uygun egzersizlerin etkili sonuçlar verebildiği, ileri vakalarda ise korse tedavisi veya cerrahi seçeneklerin değerlendirilebildiği ifade ediliyor.

Erken Tanı Geleceği Değiştirebilir

Uzmanlara göre büyümenin devam ettiği dönemde tespit edilen omurga eğrilikleri, düzenli takip ve uygun tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabiliyor. Bu nedenle ailelerin özellikle hızlı boy uzama dönemlerinde çocuklarının omuz ve sırt simetrisini gözlemlemesi, okul taramalarının ise aksatılmaması büyük önem taşıyor.

Erken fark edilen birçok omurga problemi, doğru zamanda başlanan takip ve tedavi sayesinde ilerlemeden kontrol altına alınabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, ergenlik dönemindeki çocuklarda duruş değişikliklerinin yalnızca estetik bir sorun olarak görülmemesi gerektiğinin altını çiziyor.

Hastanede yoğun bakımda tedavi altına alınan Uzman Doktor Oya Özkan’ın bilincinin kapalı olduğu öğrenildi. Sağlık ekiplerinin müdahalelerine rağmen Özkan kurtarılamadı.

Genç yaşta gelen vefat haberi, ailesi, yakınları ve sağlık camiasında büyük üzüntüye neden oldu. Olayla ilgili inceleme başlatıldığı bildirildi.

1. Galatasaray A.Ş.
9.006.596.835 TL

2. Fenerbahçe A.Ş.
6.330.032.702 TL

3. Trabzonspor A.Ş.
2.530.783.285 TL

4. Beşiktaş A.Ş.
4.123.397.974 TL

5. RAMS Başakşehir FK
1.099.918.616 TL

6. Göztepe A.Ş.
678.239.611 TL

7. Samsunspor A.Ş.
1.124.529.320 TL

8. Çaykur Rizespor A.Ş.
1.817.301.750 TL

9. TÜMOSAN Konyaspor
1.101.846.407 TL

10. Kocaelispor
953.682.308 TL

11. Corendon Alanyaspor
571.608.883 TL

12. Gaziantep Futbol Kulübü A.Ş.
817.925.936 TL

13. Kasımpaşa A.Ş.
647.958.968 TL

14. Natura Dünyası Gençlerbirliği
805.716.149 TL

15. İkas Eyüpspor
801.174.603 TL

16. Erzurumspor
893.261.956 TL

17. Amedspor
893.261.956 TL

18. Çorum FK
893.261.956 TL

Dikkat Çeken Detaylar

• En yüksek limit: Galatasaray (9 milyar TL)
• En düşük limit: Corendon Alanyaspor (571,6 milyon TL)
• Anadolu kulüpleri arasında en yüksek limit: Trabzonspor (2,53 milyar TL)
• Çaykur Rizespor’un limiti 1,81 milyar TL ile birçok kulübeyi geride bıraktı.
• Erzurumspor, Amedspor ve Çorum FK için aynı harcama limiti belirlendi: 893,2 milyon TL.

Öne çıkan testlerden Galleri’nin 50’den fazla kanser türüne ilişkin sinyal arayabildiği belirtiliyor. Testin amacı, özellikle bugün düzenli tarama programı bulunmayan kanserlerde erken uyarı sağlayabilmek.

İngiltere’de yürütülen geniş kapsamlı NHS-Galleri araştırması ise tabloyu iki yönlü ortaya koydu. Çalışmada testin bazı kanserleri daha erken evrede yakalayabildiği, evre 4 tanılarda azalma işareti verdiği bildirildi. Buna karşın araştırma, geç evre kanserleri anlamlı biçimde azaltma yönündeki ana hedefini karşılayamadı.

Uzmanlar bu nedenle testlerin “tanı koyan” değil, ek değerlendirme gerektiren bir tarama aracı olarak görülmesi gerektiğini vurguluyor. Pozitif sonuç alan kişilerin ileri görüntüleme, biyopsi ve hekim değerlendirmesiyle kesin tanıya yönlendirilmesi gerekiyor.

Araştırmacılar ayrıca yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçların mümkün olduğuna dikkat çekiyor. Yani test kanser olmadığı halde sinyal verebilir ya da bazı kanserleri kaçırabilir. Bu nedenle meme, rahim ağzı, bağırsak ve akciğer gibi mevcut tarama programlarının bırakılmaması gerektiği ifade ediliyor.

MCED testleri, kanserle mücadelede heyecan verici bir başlık olarak öne çıksa da asıl kritik soru henüz tam yanıtlanmış değil: Bu testler kanseri daha erken bulmanın ötesinde yaşam süresini artıracak mı? Devam eden araştırmaların, bu teknolojinin sağlık sistemlerinde nasıl ve hangi gruplarda kullanılabileceğini netleştirmesi bekleniyor.

Bilimsel Kaynaklar

• NHS-Galleri Clinical Trial Program
• UCL Cancer Institute
• National Cancer Institute (NCI)
• American Society of Clinical Oncology (ASCO)
• NPR Health (21 Haziran 2026)

Meslek hayatı boyunca çok sayıda hastaya şifa dağıtan Fatih Tosun, yalnızca cerrahi başarılarıyla değil, spor tutkusu ve aktif yaşam tarzıyla da tanınıyordu. 50 yaşından sonra sigarayı bırakarak spora yönelen Tosun, katıldığı ulusal ve uluslararası organizasyonlar nedeniyle çevresinde “Demir Adam” lakabıyla anılıyordu.

Görev yaptığı sağlık kuruluşu tarafından yayımlanan taziye mesajında, Tosun’un mesleki birikimi, özverili çalışmaları ve insani yönüyle her zaman saygıyla hatırlanacağı ifade edildi.

Op. Dr. Fatih Tosun’un vefatı, Denizli sağlık camiasında büyük üzüntüye neden olurken, meslektaşları, hastaları ve sevenleri tarafından da derin bir üzüntüyle karşılandı.

Hemifasiyal spazm, yüz kaslarını kontrol eden sinirin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan istemsiz kasılmalarla karakterize bir hastalıktır. İlk belirtiler çoğu zaman göz çevresinde başlar ve zamanla yüzün diğer bölgelerine yayılabilir.

Uzmanlar, uzun süre devam eden yüz seyirmelerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Erken dönemde yapılan değerlendirme, hem doğru tanının konulmasına hem de uygun tedavi seçeneklerinin planlanmasına yardımcı oluyor.

Hemifasiyal spazm nedir?

Hemifasiyal spazm, yüzün yalnızca bir tarafındaki kasların istemsiz ve tekrarlayıcı şekilde kasılmasıyla ortaya çıkan nörolojik bir hareket bozukluğudur.

Kasılmalar genellikle göz kapağında başlar. Hastalık ilerledikçe yanak, ağız çevresi ve boynun üst bölümlerindeki kasları da etkileyebilir. Belirtiler başlangıçta hafif olsa da zaman içinde daha sık ve belirgin hale gelebilir.

Hemifasiyal spazm neden olur?

En sık neden, yüz hareketlerini yöneten fasiyal sinirin bir damar tarafından uzun süreli baskıya maruz kalmasıdır.

Bazı hastalarda geçirilmiş yüz felci, kafa travması, sinir yaralanmaları veya nadiren tümörler de benzer tabloya yol açabilir. Ancak vakaların büyük bölümünde temel neden sinir ile damar arasındaki temasın oluşturduğu baskıdır.

Hemifasiyal spazm nasıl anlaşılır?

Hastalığın en yaygın belirtisi göz kapağında istemsiz seğirme veya kapanmadır.

Zamanla şu belirtiler görülebilir:

• Tek taraflı yüz kasılmaları
• Göz kırpma sıklığında artış
• Gözün istemsiz kapanması
• Yanak ve dudak çevresinde çekilmeler
• Ağız köşesinde istemsiz hareketler
• Stres ve yorgunlukla artan kasılmalar
• Uyurken azalma eğilimi gösteren belirtiler

Belirtiler çoğunlukla yüzün sadece bir tarafında görülür.

Kimlerde daha sık görülür?

Hemifasiyal spazm genellikle orta yaş ve üzerindeki bireylerde ortaya çıkar.

Kadınlarda erkeklere göre biraz daha sık görüldüğü bildirilmektedir. Yüksek tansiyon gibi damar yapısını etkileyebilen durumların bazı hastalarda riskle ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Yüzdeki istemsiz hareketler birkaç hafta boyunca devam ediyorsa veya giderek artıyorsa nöroloji uzmanına başvurulmalıdır.

Özellikle gözün kapanmasına neden olan kasılmalar, konuşmayı veya günlük aktiviteleri etkileyen belirtiler ve yüzün diğer bölgelerine yayılan hareketler tıbbi değerlendirme gerektirir.

Hemifasiyal spazm için hangi doktora gidilir?

İlk başvuru genellikle nöroloji uzmanına yapılır.

Tanı ve tedavi sürecinde gerektiğinde beyin ve sinir cerrahisi, radyoloji ve göz hastalıkları uzmanları da değerlendirmeye katılabilir.

Hemifasiyal spazm nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğunlukla hastanın öyküsü ve nörolojik muayene ile konulur.

Altta yatan nedeni araştırmak amacıyla manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir. MR incelemesi, sinire baskı yapan damar yapılarının veya daha nadir nedenlerin değerlendirilmesine yardımcı olur.

Bazı durumlarda elektrofizyolojik testlerden de yararlanılabilir.

Hemifasiyal spazm tedavi edilebilir mi?

Evet. Günümüzde belirtilerin azaltılmasına yönelik etkili tedavi seçenekleri bulunmaktadır.

Botulinum toksin enjeksiyonları, hemifasiyal spazm tedavisinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Belirli aralıklarla uygulanan enjeksiyonlar, kasılmaların şiddetini azaltabilir ve yaşam kalitesini artırabilir.

İlaç tedavileri bazı hastalarda destekleyici olarak kullanılabilir ancak etkileri genellikle daha sınırlıdır.

Hemifasiyal spazm yaşamı tehdit eder mi?

Hemifasiyal spazm genellikle yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir.

Bununla birlikte sürekli kasılmalar kişinin sosyal yaşamını, görme konforunu, iş performansını ve psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle tedavi edilmesi önemlidir.

Hemifasiyal spazm kendiliğinden düzelir mi?

Hastalığın kendiliğinden tamamen düzelmesi nadirdir.

Belirtiler zaman zaman hafifleyebilir ancak çoğu hastada uzun süre devam etme eğilimindedir. Bu nedenle kalıcı veya ilerleyici şikayetlerde uzman değerlendirmesi önerilir.

Hemifasiyal spazm riskini azaltmak için neler yapılabilir?

Hastalığın kesin olarak önlenmesini sağlayan bir yöntem bulunmamaktadır.

Bununla birlikte:

• Düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak
• Tansiyonu kontrol altında tutmak
• Uyku düzenine dikkat etmek
• Aşırı stresin azaltılmasına çalışmak
• Nörolojik belirtileri ihmal etmemek

genel sinir ve damar sağlığının korunmasına katkı sağlayabilir.

Hemifasiyal spazm tedavisinde güncel gelişmeler

Güncel uluslararası nöroloji rehberlerinde botulinum toksin uygulamaları, semptom kontrolünde temel tedaviler arasında yer almaya devam ediyor.

Beyin ve sinir cerrahisinde uygulanan mikrovasküler dekompresyon ameliyatı ise uygun hasta grubunda uzun süreli düzelme sağlayabilen seçeneklerden biri olarak kabul ediliyor. Bu yöntem, sinire baskı yapan damarın cerrahi olarak ayrılmasını hedefliyor.

Son yıllarda yüksek çözünürlüklü MR görüntüleme teknikleri sayesinde sinir-damar ilişkilerinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi mümkün hale geldi. Ayrıca cerrahi planlamada kullanılan görüntüleme teknolojileri ve nöromonitörizasyon yöntemleri operasyon güvenliğini artırmaya yönelik gelişmeler arasında gösteriliyor.

Araştırmalar, hangi hastaların cerrahiden daha fazla fayda görebileceğini belirlemeye ve tedavi sonuçlarını iyileştirmeye odaklanmayı sürdürüyor.

Kısa Soru-Cevap

Hemifasiyal spazm felç belirtisi midir?
Hayır. Ancak yüz hareketlerinde ani değişiklikler gelişirse tıbbi değerlendirme gerekir.

Hemifasiyal spazm iki taraflı olur mu?
Çoğu vakada yalnızca yüzün bir tarafını etkiler.

Kahve ve stres belirtileri artırabilir mi?
Bazı hastalarda stres, yorgunluk ve uyarıcı içecekler kasılmaların daha belirgin hissedilmesine neden olabilir.

Hemifasiyal spazm kalıcı körlüğe yol açar mı?
Doğrudan körlüğe neden olmaz. Ancak sık göz kapanmaları günlük yaşamı ve görsel konforu etkileyebilir.

Kaynak Özeti

• Uluslararası hareket bozuklukları ve nöroloji klinik rehberleri
• Amerikan Nörolojik Cerrahlar Birliği (AANS) yayınları
• Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü (NINDS) bilgileri
• Hakemli nöroloji ve beyin cerrahisi dergilerinde yayımlanan hemifasiyal spazm çalışmaları
• Büyük üniversite hastanelerinin nöroloji ve nöroşirürji klinik açıklamaları
• Güncel görüntüleme ve mikrovasküler dekompresyon araştırmaları

Trabzonspor’da yeni sezon öncesi transfer çalışmaları sürerken, yabancı basından dikkat çeken bir iddia geldi. İspanya kaynaklı haberlere göre bordo-mavili kulüp, Sevilla forması giyen İsviçreli hücum oyuncusu Rubén Vargas ile ilgileniyor.

İspanyol basınında yer alan haberde, Trabzonspor’un 26 yaşındaki oyuncunun durumunu yakından takip ettiği ve transfer şartlarını değerlendirdiği öne sürüldü.

Sevilla’nın beklentisi 12 milyon avro

Habere göre Sevilla, Rubén Vargas için yaklaşık 12 milyon avro bonservis beklentisine sahip. İspanyol kulübünün oyuncuyu düşük bir bedelle bırakmaya sıcak bakmadığı, Trabzonspor’un ise mali şartları araştırdığı ifade edildi.

Rubén Vargas’ın kanat ve forvet arkası bölgelerinde görev yapabilmesi, bordo-mavililerin hücum hattı planlamasında oyuncuyu cazip hale getiren faktörler arasında gösteriliyor.

Takas formülü gündeme gelmedi

İspanyol basınında ayrıca, daha önce Türkiye’de konuşulan Batista Mendy takası iddiasına da değinildi. Sevilla cephesinin bu formüle sıcak bakmadığı, transferde doğrudan bonservis pazarlığının belirleyici olabileceği aktarıldı.

Trabzonspor’dan ya da Sevilla’dan konuya ilişkin resmi açıklama yapılmadı. Bu nedenle Rubén Vargas dosyası şimdilik “ciddi ilgi” seviyesinde değerlendiriliyor.

Bordo-mavili yönetimin, hücum hattına yapılacak takviyeler kapsamında yabancı pazardaki alternatifleri izlemeyi sürdürdüğü belirtiliyor.

Uzmanlar, hemoroidlerin doğrudan kaşıntıya yol açmasından çok, altta yatan bağırsak alışkanlıklarının ve anal bölgedeki tahrişin bu hissi tetiklediğini belirtiyor. Kabızlık, tuvalette uzun süre oturma ve dışkılama sırasında aşırı ıkınma, makat çevresindeki damarlar üzerinde baskı oluşturarak iltihaplanmaya neden olabiliyor. Bu durum da kaşıntı hissini artırıyor.

Özellikle dışarı doğru sarkan hemoroidlerde mukus veya çok az miktarda dışkı sızıntısı görülebiliyor. Sürekli nemli kalan cilt zamanla tahriş olarak yanma, batma ve kaşıntıya yol açabiliyor.

Gece Saatlerinde Daha Fazla Hissedilebiliyor

Birçok kişi hemoroid kaynaklı kaşıntının gece arttığını ifade ediyor. Uzmanlara göre bunun nedeni uyku sırasında kasların gevşemesiyle bölgede nemin artabilmesi ve kişinin kaşıma dürtüsünü daha az kontrol edebilmesi.

Kaşıntıyı Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

Uzmanlar, hemoroid kaşıntısında öncelikle cildin korunmasını öneriyor. Bölgenin nazik şekilde temizlenmesi, sert tuvalet kâğıdı kullanımından kaçınılması ve tahrişi artırabilecek parfümlü ürünlerin kullanılmaması tavsiye ediliyor. Ayrıca liften zengin beslenme, yeterli su tüketimi ve kabızlığın önlenmesi hemoroid belirtilerinin azalmasına yardımcı olabiliyor.

Çinko oksit içeren koruyucu kremler, cildi nemden koruyarak rahatlama sağlayabiliyor. Uzmanlar ayrıca tuvalette uzun süre oturmamayı ve dışkılama sırasında aşırı ıkınmaktan kaçınmayı öneriyor.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Makat bölgesindeki kaşıntı her zaman hemoroid kaynaklı olmayabiliyor. Anal fissürler, cilt hastalıkları, enfeksiyonlar ve bazı sindirim sistemi rahatsızlıkları da benzer belirtilere neden olabiliyor. Kaşıntının uzun sürmesi, şiddetlenmesi veya kanama ile birlikte görülmesi durumunda uzman değerlendirmesi öneriliyor.

Uzmanlara göre geçmeyen anal kaşıntı şikâyetleri ihmal edilmemeli ve altta yatan nedenin belirlenmesi için sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Mayo Clinic, Johns Hopkins Üniversitesi, Wisconsin Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi başta olmak üzere dünya genelinden yaklaşık 100 takımın yarıştığı organizasyonda, “Second Chance” adlı proje dünya ikincisi oldu. Yarışmanın birincilik ödülü ise Harvard Üniversitesi takımına verildi.

Yarışmada ikinci olan “Second Chance” ekibinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi öğrencisi Omar Alomari, Ihab Al Ramahi ve İrem Uslu yer aldı. Proje, rehabilitasyon sürecindeki hastalar ve aileleriyle iletişimi güçlendirmeyi amaçlayan, belirli aralıklarla takip ve destek mekanizması içeren yenilikçi bir çözüm olarak jüri tarafından ödüle layık görüldü.

Bireysel Ödül de Omar Alomari’nin

Takım başarısının yanı sıra yarışmada bireysel performansları ödüllendirmek amacıyla verilen Ronin Award da sahiplerini buldu. Bu prestijli ödüle, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi öğrencisi Omar Alomari layık görüldü.

Uluslararası düzeyde düzenlenen organizasyonda hem takım başarısına katkı sunan hem de bireysel performansıyla öne çıkan Alomari, Sağlık Bilimleri Üniversitesini başarıyla temsil etti.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi olarak öğrencimizi bu önemli başarısından dolayı tebrik ediyor, akademik ve mesleki hayatında başarılarının devamını diliyoruz. Ayrıca öğrencilerimizin yetişmesinde emeği bulunan ve başarılarına katkı sağlayan tüm öğretim üyelerimize teşekkür ediyoruz.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: