Transfer dönemlerinde bazı isimler yalnızca oyuncu olarak değil, başlı başına bir mesaj olarak konuşulur. Can Uzun da tam böyle bir dosyanın merkezinde duruyor. Futbol kulislerinde dolaşan iddiaya göre Amedspor, yeni sezonda yalnızca rekabetçi bir takım kurmakla yetinmeyip kamuoyunda büyük yankı uyandıracak bir hamlenin zeminini yokluyor. Bu çerçevede gündeme gelen en çarpıcı isimlerden biri ise Can Uzun.

Henüz resmi teklif, görüşme ya da anlaşma yönünde doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ancak kulislerde konuşulan bu ihtimal, kısa sürede taraftar çevrelerinde ve sosyal medyada heyecan üretmeye yetti. Çünkü Can Uzun gibi genç, üretken ve yüksek potansiyelli bir oyuncunun Amedspor ile anılması, sıradan bir transfer başlığı olmaktan çok daha büyük bir anlam taşıyor.

Amedspor cephesinde neden dikkat çekiyor?

Amedspor’un son dönemde adı daha güçlü, daha iddialı ve daha görünür bir proje kulübü çerçevesinde anılıyor. Bu nedenle konuşulan her transfer dosyası yalnızca saha içi katkı üzerinden değil, kulübün genel vizyonu üzerinden de değerlendiriliyor. Can Uzun ismi de tam bu yüzden çok ses getiriyor.

Genç yaşına rağmen oyun aklı, hücum üretkenliği ve skor katkısıyla öne çıkan bir oyuncunun Amedspor ile aynı cümlede anılması, “hedef büyütme” mesajı olarak okunuyor. Böyle bir hamle gerçekleşirse yalnızca kadroya önemli bir kalite eklenmiş olmaz; aynı zamanda kulüp, lig kamuoyuna net bir iddia da sunmuş olur.

Can Uzun profili neden manşet değeri taşıyor?

Can Uzun son dönemde Türk futbolunun en çok konuşulan genç yetenekleri arasında gösteriliyor. Gelişime açık yapısı, teknik kapasitesi ve hücumdaki etkisi nedeniyle adı doğal olarak yüksek beklenti yaratan projelerle birlikte anılıyor. Bu yüzden Amedspor kulisinde onun adının geçmesi, sadece taraftarı değil, rakipleri de dönüp yeniden baktıracak türden bir başlık oluşturuyor.

Transfer piyasasında bazen oyuncunun kendisi kadar temsil ettiği hikâye de önemlidir. Can Uzun ismi burada tam olarak böyle bir etki yaratıyor. Çünkü bu ihtimal gerçekleşmese bile, böyle bir dosyanın konuşulması bile Amedspor’un algı düzeyini yukarı çekiyor.

Bu transfer neden zor görünüyor?

İşin gerçekçi tarafında ise dosyanın kolay olmadığı açık. Can Uzun’un kariyer planlaması, piyasa değeri, sportif hedefleri ve oluşabilecek rekabet düşünüldüğünde böyle bir transferin oldukça zorlu olduğu görülüyor. Yani bu başlık şu an için daha çok güçlü bir kulis niteliği taşıyor.

Ancak transfer dönemleri bazen mantığın düz çizgisinde ilerlemez. Doğru proje, doğru zamanlama ve güçlü bir sportif planlama, başlangıçta uzak görünen dosyaları bir anda canlı hale getirebilir. Tam da bu nedenle Amedspor ile Can Uzun adının aynı kuliste geçmesi, tamamen göz ardı edilecek bir söylenti olarak değil, dikkatle izlenmesi gereken bir başlık olarak değerlendiriliyor.

Taraftar cephesinde nasıl yankı uyandırır?

Amedspor taraftarı açısından böyle bir iddianın güçlü karşılık bulması şaşırtıcı değil. Çünkü taraftar artık yalnızca takımın güçlenmesini değil, aynı zamanda ses getiren ve rakiplere mesaj veren hamleler de görmek istiyor. Can Uzun ismi de tam bu beklentinin kalbine düşüyor.

Bu nedenle kulisin kendisi bile heyecanı büyütmeye yetiyor. Henüz resmiyet yok, net bir ilerleme yok, doğrulanmış bir temas yok. Ama bazen futbolun harareti, gerçeğin kendisinden önce dolaşıma girer. Bu dosya da şu an tam o aşamada duruyor.

Resmi tablo ne söylüyor?

Şu ana kadar Amedspor cephesinden Can Uzun iddiasını doğrulayan resmi bir açıklama gelmiş değil. Oyuncu tarafı ya da kulüp kaynaklı net bir işaret de kamuoyuna yansımış değil. Bu nedenle haberin merkezinde kesinlik değil, kulis niteliği bulunuyor.

Yine de transfer döneminin en çarpıcı tarafı tam burada başlıyor. Çünkü bazı dosyalar ilk anda yüksek sesle değil, alçak bir fısıltıyla girer gündeme. Sonra o fısıltı bir anda manşete dönüşür. Can Uzun ile Amedspor adının yan yana gelmesi de şu an için tam olarak böyle bir etki yaratıyor.

Sonuç: Büyük sürpriz mi, güçlü söylenti mi?

Bugün için en doğru tanım şu: Amedspor’un gündeminde Can Uzun olduğuna yönelik güçlü bir kulis dolaşıyor. Dosyanın resmi karşılığı henüz yok. Ancak bu iddianın büyüklüğü, yalnızca transfer olasılığından değil, yarattığı etkiden geliyor. Çünkü Amedspor’un böyle bir ismi gündemine alması bile, yeni sezona dair çıtanın nerede kurulduğunu gösteren sembolik bir mesaj niteliği taşıyor.

Önümüzdeki günlerde bu başlığın sıradan bir söylenti olarak mı kalacağı, yoksa somut adımlarla daha ciddi bir transfer dosyasına mı dönüşeceği daha net görülecek. Şimdilik kesin olan tek şey, bu kulisin şimdiden geniş yankı uyandırdığı.

İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Dr. Çetinkaya’nın vefatını derin bir teessürle öğrendiğini belirterek, merhum akademisyene Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve İTÜ camiasına başsağlığı diledi.

İTÜ Rektörü Hasan Mandal’dan Taziye Mesajı

Prof. Dr. Hasan Mandal paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi araştırma görevlimiz Dr. Aras Çetinkaya’nın vefatını derin bir teessürle öğrendim. Merhum hocamıza Allah’tan rahmet, tüm sevenlerine ve İTÜ ailemize başsağlığı dilerim.”

Akademi Camiasında Üzüntü

Dr. Aras Çetinkaya’nın vefat haberi, İstanbul Teknik Üniversitesi camiasında ve akademik çevrelerde üzüntüyle karşılandı. Genç akademisyenin mesai arkadaşları, öğrencileri ve sevenleri sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaştı.

Vefat nedenine ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, İTÜ camiası Dr. Çetinkaya’nın kaybı nedeniyle yasa büründü.

Dr. Aras Çetinkaya’ya Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve İstanbul Teknik Üniversitesi camiasına başsağlığı diliyoruz.

Sol Ayaklı Stoper Arayışına Uygun Profil

Trabzonspor’un yeni sezon planlamasında savunma hattına kalite ve liderlik katacak bir oyuncu aradığı belirtiliyor. Marcos Senesi’nin hem fizik gücü hem de pas kalitesiyle bordo-mavililerin aradığı profile yakın olduğu ifade ediliyor.

Boşa çıkma ihtimali nedeniyle oyuncunun Avrupa’da birçok kulübün radarına girmesi bekleniyor. Bu nedenle Trabzonspor’un erken temas kurarak dosyada avantaj yakalamak istediği konuşuluyor.

Maliyet Belirleyici Olacak

Senesi’nin bonservissiz transfer ihtimali bordo-mavililer için cazip görünse de oyuncunun maaş beklentisi ve Avrupa’dan gelecek teklifler sürecin kaderini belirleyecek.

Trabzonspor cephesinden şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmadı. Gelişme şimdilik transfer kulisi olarak değerlendiriliyor.

Bordo-Mavili Taraftarı Heyecanlandıracak Dosya

Savunmada kaliteyi artırmak isteyen Trabzonspor için Senesi ismi, yaz döneminin dikkat çeken fırsat transferlerinden biri olabilir. Bordo-mavililer bu dosyada somut adım atarsa, Süper Lig’de dengeleri değiştirecek bir hamle gündeme gelebilir.

Avrupa’nın En Formda Golcülerinden Biri

Geçtiğimiz sezon Bundesliga ve Avrupa kupalarında gösterdiği performansla dikkat çeken Serhou Guirassy, Avrupa’nın en verimli santrforlarından biri olarak öne çıktı. Borussia Dortmund formasıyla attığı goller sayesinde birçok kulübün radarına giren Gineli futbolcunun adı son dönemde Premier Lig ekipleriyle de anılmıştı.

Yabancı basında çıkan son haberlerde ise Fenerbahçe’nin oyuncu için devreye giren kulüpler arasında bulunduğu öne sürülüyor.

Seçim Sürecinin En Büyük Transfer Kulislerinden Biri

Fenerbahçe’de yaklaşan başkanlık seçimi nedeniyle transfer gündemi daha da hareketlenmiş durumda. Guirassy ismi de bu süreçte ortaya çıkan en dikkat çekici transfer kulislerinden biri olarak görülüyor.

Sarı-lacivertlilerin hücum hattında üst düzey bir yıldız aradığı bilinirken, Guirassy’nin maliyeti ve Avrupa’nın büyük kulüplerinden gelen ilgi nedeniyle transferin oldukça zorlu bir dosya olduğu değerlendiriliyor.

Dortmund Cephesi Ne Diyor?

Alman basınında yer alan haberlerde Borussia Dortmund’un oyuncuyu kadroda tutmak istediği belirtilirken, bazı kaynaklar ise yaz döneminde gelecek yüksek tekliflerin değerlendirilebileceğini aktarıyor.

Guirassy’nin güncel piyasa değeri ve sözleşme şartları göz önüne alındığında transferin gerçekleşmesi halinde Süper Lig tarihinin en ses getiren hamlelerinden biri olabileceği yorumları yapılıyor.

Resmi Gelişme Yok

Şu ana kadar Fenerbahçe veya Borussia Dortmund tarafından resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu nedenle Serhou Guirassy ile ilgili gelişmeler transfer kulisi olarak değerlendiriliyor.

Ancak yabancı basında artan haber trafiği, sarı-lacivertli taraftarların heyecanını yükseltmiş durumda.

Sümeyye Erdoğan Bayraktar ile Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, 2016 yılında evlenmişti. Çift, ilk çocukları Canan Aybüke’yi 2017’de, oğulları Asım Özdemir’i ise 2024’te kucağına almıştı.

Yeni doğum haberi, Kurban Bayramı günlerinde Erdoğan ve Bayraktar ailelerinde çifte sevinç yaşattı.

Türkiye - Kuzey Makedonya maçı ne zaman?

A Milli Takım’ın Kuzey Makedonya ile oynayacağı hazırlık karşılaşması 1 Haziran 2026 Pazartesi günü oynanacak. Karşılaşmanın başlama saati ise 20.30 olarak açıklandı.

Türkiye - Kuzey Makedonya maçı hangi kanalda?

Futbolseverlerin merakla beklediği mücadele ATV ekranlarından canlı ve şifresiz olarak yayınlanacak. Karşılaşma televizyon yayınının yanı sıra ATV’nin dijital platformlarından da takip edilebilecek.

Maç nerede oynanacak?

Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki hazırlık maçı, İstanbul Kadıköy’deki Chobani Stadyumu’nda oynanacak.

Milli maç neden önemli?

Teknik Direktör Vincenzo Montella yönetimindeki ay-yıldızlı ekip, Dünya Kupası öncesinde son hazırlıklarını sürdürürken Kuzey Makedonya karşısında hem yeni taktik varyasyonlarını deneyecek hem de oyuncuların form durumunu değerlendirecek.

Arama Trendlerinde Zirveye Çıktı

Gün içerisinde Google’da en çok aranan sorgular arasında şunlar yer aldı:

• Milli maç ne zaman?
• Türkiye maçı hangi kanalda?
• Türkiye Kuzey Makedonya maçı hangi kanalda?
• A Milli Takım maçı saat kaçta?
• Türkiye hazırlık maçı canlı izle
• Türkiye Kuzey Makedonya şifresiz mi?

Karşılaşmanın özellikle Dünya Kupası öncesindeki son ciddi testlerden biri olması nedeniyle büyük ilgi gördüğü belirtiliyor.

Sabah saatlerinde ağıla gelen hayvan sahipleri, koyunlarının telef olduğunu görünce durumu yetkililere bildirdi. Olay yerinde yapılan incelemelerde saldırının ayı tarafından gerçekleştirildiği değerlendirildi.

Bölgede Daha Önce de Görüldü

Mahalle sakinleri, bölgede ayıların zaman zaman yerleşim alanlarına kadar indiğini belirtti. Özellikle son yıllarda ayıların koyun sürülerine ve arı kovanlarına zarar verdiği ifade edildi.

Vatandaşlar, yaban hayvanlarının yaşam alanlarının daralması ve yiyecek bulmakta zorlanmaları nedeniyle yerleşim yerlerine yaklaştığını düşünürken, benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınmasını talep etti.

Hayvan Yetiştiricileri Endişeli

Geçimini hayvancılıkla sağlayan üreticiler, yaşanan olayın maddi kayba yol açtığını belirterek destek beklediklerini dile getirdi. Bölgede özellikle yaz aylarında ayı hareketliliğinin arttığı ve hayvan yetiştiricilerinin gece saatlerinde daha dikkatli olmak zorunda kaldığı ifade edildi.

Yetkililerin olayla ilgili inceleme başlattığı öğrenildi.

Sosyal medyada yer alan paylaşımda, AISHE’nin vefat ettiği belirtilirken müzik camiasından ve dinleyicilerinden çok sayıda taziye mesajı geldi. Ölüm nedeni ve cenaze programına ilişkin ise henüz doğrulanmış ayrıntılı bir açıklama bulunmuyor.

AISHE, özellikle Türkçe rap sahnesinden isimlerle yaptığı çalışmalar ve R&B tarzındaki vokalleriyle dikkat çekiyordu. Dijital müzik platformlarında sanatçının “İki Yüz”, “Sakince”, “Her Defa”, “Doldu Kadeh”, “Derin Yara”, “Kaybeden” ve “Dön Bak” gibi parçaları yer alıyor.

Sanatçının 2026 yılında da üretimlerini sürdürdüğü görülüyordu. Apple Music’te “İki Yüz” adlı çalışmasının 10 Nisan 2026’da yayımlandığı bilgisi yer alırken, “Sakince” ve “Her Defa” gibi parçaları da aynı yıl dinleyiciyle buluştu.

AISHE’nin vefatı, müzik çevrelerinde büyük üzüntüye neden oldu. Sevenleri, sanatçının sesini ve Türkçe rap-R&B hattındaki üretimlerini anarak taziye mesajları paylaşıyor.

Söz konusu talebin, kurultay sürecinde gündeme gelen çeşitli iddiaların mali boyutunun incelenmesi amacıyla yapıldığı değerlendiriliyor. Soruşturma kapsamında elde edilecek finansal veriler ve sosyal güvenlik kayıtlarının, savcılığın yürüttüğü incelemede delil niteliği taşıyabilecek unsurlar arasında yer aldığı belirtiliyor.

Soruşturma Genişliyor Mu?

CHP’nin 38. Olağan Kurultayı, son aylarda çeşitli iddialar ve hukuki süreçlerle Türkiye siyasetinin en çok tartışılan başlıklarından biri haline gelmişti. Kurultaya ilişkin daha önce de farklı tanık ifadeleri, mali inceleme iddiaları ve yargı süreçleri kamuoyuna yansımıştı.

Savcılığın şimdi delegeler ve yakınlarına ilişkin mali hareketleri inceleme kararı aldığı yönündeki iddia, soruşturmanın kapsamının genişlediği yorumlarına neden oldu.

Resmi Açıklama Bekleniyor

İddialara ilişkin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından henüz ayrıntılı bir resmi açıklama yapılmadı. Talep edilen kayıtların soruşturma dosyasına nasıl yansıyacağı ve incelemenin hangi aşamada olduğu konusunda önümüzdeki günlerde yeni bilgilerin ortaya çıkması bekleniyor.

Gelişmeler yakından takip ediliyor.

B12 Vitamini Nedir, Neden Önemlidir?

B12 vitamini; kan hücrelerinin üretimi, sinir sisteminin korunması ve DNA sentezi için gerekli temel vitaminlerden biridir. Eksiklik durumunda yorgunluk, çarpıntı, solukluk, dilde yanma, unutkanlık, uyuşma, karıncalanma ve denge sorunları görülebilir.

Özellikle ileri yaş, vegan veya vejetaryen beslenme, mide ameliyatı öyküsü, emilim bozuklukları, otoimmün gastrit, uzun süreli metformin veya mide koruyucu ilaç kullanımı B12 eksikliği riskini artırabilir.

Metilkobalamin Nedir?

Metilkobalamin, B12 vitamininin vücutta aktif olarak kullanılan formlarından biridir. Özellikle sinir sistemiyle ilişkili süreçlerde rol aldığı için piyasada sıkça “aktif B12” olarak tanıtılır.

Ağızdan alınan takviyelerde yaygın şekilde bulunur. Bazı ürünlerde dil altı formda da sunulur. Ancak “aktif form” ifadesi, her hasta için otomatik olarak daha üstün olduğu anlamına gelmez. B12 eksikliğinde metilkobalamin etkili olabilir; fakat hangi formun seçileceği hastanın klinik durumuna göre değerlendirilmelidir.

Siyanokobalamin Nedir?

Siyanokobalamin, takviyelerde en sık kullanılan B12 formlarından biridir. Sentetik bir formdur, daha stabil olması ve raf ömrünün uzunluğu nedeniyle birçok multivitamin ve B12 preparatında yer alır.

Vücut siyanokobalamini aktif B12 formlarına dönüştürebilir. Bu nedenle beslenmeye bağlı hafif eksikliklerde veya düzenli destek ihtiyacında sık kullanılan seçeneklerden biridir. Ancak ciddi emilim bozukluğu, belirgin kansızlık veya nörolojik bulgular varsa yalnızca rastgele ağızdan takviye almak yeterli olmayabilir.

Hidroksokobalamin Nedir?

Hidroksokobalamin, özellikle enjeksiyon tedavilerinde öne çıkan B12 formudur. Birçok kılavuzda doğrulanmış B12 eksikliğinde, özellikle emilim bozukluğu veya nörolojik bulgu varlığında kas içi uygulamalarda tercih edilen formlar arasında yer alır.

Bu formun en önemli avantajı, vücutta daha uzun süre kalabilmesi ve enjeksiyon tedavilerinde güçlü bir seçenek olmasıdır. Ancak enjeksiyon gerekip gerekmediğine mutlaka hekim karar vermelidir.

Adenozilkobalamin Diye Bir Form Daha Var mı?

Evet. Adenozilkobalamin de B12 vitamininin aktif formlarından biridir. Bazı takviyelerde tek başına ya da metilkobalaminle birlikte bulunabilir. Ancak günlük pratikte en sık karşılaşılan formlar siyanokobalamin, metilkobalamin ve hidroksokobalamindir.

Hangisi Daha Üstün?

B12 takviyesinde “en iyi form” sorusunun cevabı kişiye göre değişir.

Beslenmeye bağlı hafif eksikliklerde ağızdan siyanokobalamin veya metilkobalamin içeren ürünler tercih edilebilir. Emilim bozukluğu, otoimmün gastrit, mide-barsak ameliyatı öyküsü, ciddi eksiklik veya nörolojik belirtiler varsa enjeksiyon tedavisi gündeme gelebilir. Bu durumda hidroksokobalamin daha sık kullanılan seçeneklerden biridir.

Yani mesele yalnızca kutunun üzerinde yazan form değildir. Doz, kullanım yolu, eksikliğin nedeni ve hastanın şikâyetleri daha belirleyicidir.

Dil Altı B12 Daha mı Etkilidir?

Dil altı B12 preparatları piyasada yaygın olarak bulunur. Ancak her hasta için tablet, sprey veya dil altı formun birbirine kesin üstün olduğunu söylemek doğru değildir. Emilim sorunu olmayan kişilerde ağızdan alınan preparatlar yeterli olabilir. Emilim bozukluğu olanlarda ise hekim enjeksiyon tedavisi planlayabilir.

B12 Eksikliğinde Kendi Kendine Takviye Almak Doğru mu?

B12 vitamini genellikle güvenli kabul edilse de eksikliğin nedeni araştırılmadan gelişigüzel takviye kullanmak doğru değildir. Çünkü B12 düşüklüğü bazen beslenme yetersizliğinden, bazen mide-bağırsak emilim bozukluğundan, bazen de otoimmün gastrit gibi altta yatan hastalıklardan kaynaklanabilir.

Ayrıca folat eksikliği, demir eksikliği, tiroit hastalıkları veya başka kan değerleri de benzer şikâyetlere yol açabilir. Bu nedenle B12 düşüklüğü, tek başına değil; tam kan sayımı, folat, ferritin ve gerekirse ek testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç: Form Değil, Doğru Tanı ve Doğru Yol Önemli

Metilkobalamin, siyanokobalamin ve hidroksokobalaminin her biri farklı kullanım alanlarına sahiptir. Metilkobalamin “aktif form” olarak öne çıkar; siyanokobalamin yaygın, stabil ve sık kullanılan bir takviye formudur; hidroksokobalamin ise özellikle enjeksiyon tedavilerinde güçlü bir seçenektir.

Ancak B12 eksikliğinde en doğru tercih, kan tahlili sonucu ve hastanın klinik durumuna göre hekim tarafından yapılmalıdır. Özellikle uyuşma, karıncalanma, denge bozukluğu, unutkanlık, kansızlık veya ciddi halsizlik varsa gecikmeden doktora başvurulmalıdır.

1,2 Milyara Yakın İnsan Ruhsal Bozuklukla Yaşıyor

The Lancet’te yayımlanan ve 204 ülke ile bölgeyi kapsayan araştırmaya göre, 2023 yılında yaklaşık 1,2 milyar kişi en az bir ruhsal bozuklukla yaşamını sürdürüyordu. Bu sayı, 1990 yılına kıyasla neredeyse iki katına çıktı. Araştırmacılar, çalışmanın şimdiye kadar ruhsal hastalık yükünü inceleyen en kapsamlı analizlerden biri olduğunu belirtiyor.

Ruhsal Hastalıklar Engellilikte İlk Sıraya Yerleşti

Araştırmaya göre ruhsal bozukluklar, dünya genelindeki tüm engellilik yıllarının yüzde 17’sinden fazlasını oluşturuyor. Bu oran, ruh sağlığı sorunlarının insanların günlük yaşamlarını, çalışma hayatlarını ve sosyal ilişkilerini etkileyen en büyük sağlık sorunlarından biri haline geldiğini gösteriyor.

Uzmanlar, ruhsal hastalıkların yalnızca bireysel bir sağlık sorunu olmadığını; ekonomik üretkenlik kaybı, iş gücü kaybı ve sağlık harcamalarındaki artış nedeniyle ülkelerin kalkınmasını da doğrudan etkilediğini vurguluyor.

En Yaygın Sorunlar: Anksiyete ve Depresyon

Araştırmada en büyük yükü anksiyete bozuklukları ve majör depresif bozukluk oluşturdu.

Son verilere göre:

* Anksiyete bozukluğu yaşayan kişi sayısı 470 milyona ulaştı.
* Majör depresyon vakaları 236 milyona yükseldi.
* Her iki hastalıkta da özellikle COVID-19 sonrası dönemde dikkat çekici artışlar görüldü.

Dünya Sağlık Örgütü de depresyonun dünya genelinde engelliliğe en fazla katkı yapan sağlık sorunu olduğunu belirtiyor.

Gençler ve Kadınlar Daha Fazla Risk Altında

Araştırma sonuçları, ruhsal bozuklukların özellikle 15-19 yaş arası gençlerde ve kadınlarda daha yüksek yük oluşturduğunu gösterdi. Çocukluk döneminde dikkat eksikliği ve otizm gibi nörogelişimsel sorunlar öne çıkarken, ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde depresyon ve anksiyete ilk sıralarda yer alıyor.

Kadınlarda depresyon ve anksiyete oranlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu, bunun biyolojik, sosyal ve çevresel birçok faktörle ilişkili olabileceği ifade ediliyor.

Pandeminin Etkileri Hâlâ Sürüyor

Araştırmacılar, son yıllardaki artışın yalnızca pandemiyle açıklanamayacağını belirtiyor. Yoksulluk, ekonomik belirsizlik, şiddet, istismar, sosyal izolasyon ve toplumsal bağların zayıflaması gibi faktörlerin de ruh sağlığını olumsuz etkilediği vurgulanıyor.

Uzmanlardan Acil Eylem Çağrısı

Araştırma ekibi, ruh sağlığı hizmetlerine erişimin artırılması, erken tanı programlarının yaygınlaştırılması ve toplum temelli destek sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü de ruh sağlığına yapılan yatırımın yalnızca sağlık alanında değil, ekonomik ve sosyal kalkınma açısından da kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.

Bu Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Yeni veriler, ruhsal hastalıkların artık yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değil, küresel ölçekte en önemli halk sağlığı krizlerinden biri haline geldiğini gösteriyor. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda depresyon, anksiyete ve diğer ruhsal bozukluklarla mücadele, sağlık politikalarının merkezinde yer almak zorunda kalacak.

Kaynak

* The Lancet
* Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME)
* University of Queensland
* Dünya Sağlık Örgütü (WHO)

Devir Teslim Töreni Düzenlendi

KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde düzenlenen devir teslim törenine üniversite yönetimi de katıldı. Törende KSÜ Rektörü Prof. Dr. İbrahim Taner Okumuş, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ejder Berk ve Genel Sekreter Prof. Dr. Fatih Tiyek hazır bulundu.

Görev değişimi kapsamında yeni başhekim Prof. Dr. Selçuk Nazik görevi devralırken, hastane yönetiminde bugüne kadar yürüttüğü çalışmalar nedeniyle önceki başhekim Prof. Dr. Sefa Resim’e teşekkür edildi.

Önceki Başhekime Teşekkür Belgesi

Tören sırasında KSÜ Rektörü Prof. Dr. İbrahim Taner Okumuş tarafından Prof. Dr. Sefa Resim’e hizmetlerinden dolayı teşekkür belgesi takdim edildi. Üniversite yönetimi, hastanenin gelişimine katkıları nedeniyle Prof. Dr. Resim’e teşekkürlerini iletti.

Hastanede Yeni Dönem

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji alanındaki akademik çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Selçuk Nazik’in göreve başlamasıyla birlikte KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde yeni bir yönetim dönemi başlamış oldu.

Devir teslim programı, günün anısına çekilen toplu hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.

Sağlıklı bir uykuda kalp hızı yavaşlar, stres hormonları azalır ve kan basıncı gece boyunca düşme eğilimi gösterir. Bu süreç kalp ve damar sistemi için adeta gece bakım vardiyasıdır.

Ancak obstrüktif uyku apnesinde boğaz ve ağız çevresindeki kaslar uyku sırasında gevşer, hava yolu daralır ve nefes kısa süreli durabilir. Oksijen seviyesinin düşmesiyle vücut alarm durumuna geçer. Cleveland Clinic’in aktardığına göre bu durum stres hormonlarını artırarak damarların daralmasına ve tansiyonun yükselmesine yol açabilir. (Cleveland Clinic)

Uyku Apnesi ve Hipertansiyon Arasında Çift Yönlü İlişki

Uzmanlar uyku apnesi ile yüksek tansiyon arasındaki ilişkinin tek yönlü olmadığını vurguluyor. Uyku apnesi tansiyonu yükseltebilir; kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon ise vücutta sıvı birikimine neden olarak gece yatınca boyun bölgesinde şişlik ve hava yolu daralmasını artırabilir. (Cleveland Clinic)

Bu nedenle özellikle ilaç tedavisine rağmen düşmeyen, sabah saatlerinde yüksek seyreden veya gece tansiyon yüksekliğiyle giden hipertansiyon vakalarında uyku apnesi ihtimali gözden kaçırılmamalıdır.

CPAP Tedavisi Tansiyona Etki Edebilir

Uyku apnesinde en bilinen tedavilerden biri CPAP cihazıdır. Bu cihaz oksijen vermek için değil, basınçlı hava desteğiyle uyku sırasında hava yolunu açık tutmak için kullanılır. Düzenli kullanıldığında özellikle sistolik tansiyon üzerinde düşürücü etki gösterebilir. (Cleveland Clinic)

Bunun yanında kilo kontrolü, kişiye özel ağız içi apareyler ve bazı hastalarda farklı tedavi seçenekleri de gündeme gelebilir. Ancak tedavi planı mutlaka hekim değerlendirmesiyle belirlenmelidir.

Hangi Belirtiler Dikkate Alınmalı?

Yüksek sesle horlama, uykuda nefes durmasının fark edilmesi, sabah baş ağrısı, gün içinde aşırı uyku hali, yorgun uyanma, konsantrasyon güçlüğü ve dirençli tansiyon uyku apnesi açısından uyarıcı olabilir.

Bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz. Tanı için uyku testi, klinik değerlendirme ve gerekirse kardiyoloji ile göğüs hastalıkları ya da uyku tıbbı uzmanlarının ortak takibi gerekebilir.

Neden Önemli?

Tedavi edilmeyen uyku apnesi ve yüksek tansiyon kalp hastalıkları, inme ve yaşam kalitesinde belirgin düşüş açısından risk oluşturabilir. Bu nedenle “sadece horlama” diye geçiştirilen gece belirtileri, kalp ve damar sağlığının sessiz alarmı olabilir.

Süper Lig geçmişi, büyük maç tecrübesi ve oyunun temposunu değiştiren yapısıyla bilinen Belhanda’nın, Amedspor’un proje transferi olarak değerlendirildiği konuşuluyor. Kulise göre yönetim, yalnızca saha içi katkı değil; tribün etkisi, forma satışı ve ligin genel algısını değiştirecek bir isim üzerinden güçlü bir çıkış hazırlıyor.

Amedspor cephesinde bu tarz bir hamlenin sportif olduğu kadar psikolojik karşılığı da büyük olur. Çünkü Belhanda gibi bir ismin gelişi, yalnızca bir transfer değil, “biz bu ligde sadece var olmak için değil, iz bırakmak için buradayız” mesajı anlamına gelir. Özellikle hücum geçişlerinde kalite sorunu yaşayan takımlar için böylesi bir oyuncu, kilidi açan anahtar rolü üstlenebilir.

Elbette bu dosya şu aşamada kulis düzeyinde. Ancak futbol dünyasında bazen bir söylenti, sıradan bir dedikodu değil; yaklaşan büyük hamlenin ayak sesidir. Amedspor’un da tam bu yaz, ses getirecek bir yıldız transferiyle masaya yumruğunu vurmak isteyebileceği konuşuluyor.

Şimdilik resmi cepheden net bir açıklama yok. Fakat Belhanda ismi, Amedspor taraftarının hayalini ateşleyecek kadar güçlü, rakiplerin de dönüp yeniden bakmasını sağlayacak kadar iddialı duruyor.

İOKBS sonuçları neden gündem oldu?

İlköğretim ve ortaöğretim kademesindeki öğrenciler için bursluluk sınavı, yalnızca bir sınav sonucu değil; eğitim hayatında ekonomik destek anlamına gelen önemli bir eşik olarak görülüyor. Bu nedenle sonuçların açıklanmasıyla birlikte MEB bursluluk sınavı sonuçları, İOKBS sonuç sorgulama ekranı ve bursluluk sınavı kazananlar gibi aramalar yoğunlaştı.

2026 yılı sınavına 5, 6, 7, 8. sınıf öğrencileri ile hazırlık sınıfı, 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri katıldı. Sonuçların ilan edilmesiyle birlikte öğrenciler, sınav performanslarını ve burs almaya hak kazanıp kazanmadıklarını öğrenmeye başladı.

2026 İOKBS sonucu nasıl öğrenilir?

Öğrenciler sonuçlarını Milli Eğitim Bakanlığının resmi sonuç sorgulama ekranı üzerinden görüntüleyebiliyor. Sonuç ekranında sınav türü seçilerek ilgili bilgilere ulaşılabiliyor.

Velilerin ve öğrencilerin özellikle resmi kanallar dışındaki yönlendirmelere karşı dikkatli olması gerekiyor. Sonuç sorgulama işlemlerinin MEB’in resmi internet adresleri üzerinden yapılması, kişisel bilgilerin güvenliği açısından önem taşıyor.

Bursluluk sınavı kimleri ilgilendiriyor?

İOKBS, belirlenen şartları taşıyan öğrencilerin eğitim hayatına maddi destek sağlanması amacıyla uygulanıyor. Bu nedenle sınav, özellikle eğitim giderlerinin aile bütçesindeki ağırlığının arttığı dönemlerde daha fazla takip ediliyor.

Sonuçların açıklanması, yalnızca öğrencilerin puanlarını öğrenmesi anlamına gelmiyor. Aynı zamanda burs sürecinin nasıl işleyeceği, bursun ne zaman başlayacağı ve hak kazanan öğrencilerin hangi adımları takip edeceği gibi sorular da gündeme geliyor.

Bundan sonra ne olacak?

Sonuçların ilan edilmesinin ardından burs almaya hak kazanan öğrenciler için süreç MEB’in belirlediği takvim ve usullere göre ilerleyecek. Öğrencilerin okul yönetimleri ve resmi duyurular üzerinden yapılacak bilgilendirmeleri takip etmesi bekleniyor.

Bursluluk sınavı sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte eğitim gündeminde yeni başlık, kazanan öğrencilerin ödeme takvimi ve başvuru sonrası işlemleri olacak. Veliler için en kritik nokta ise duyuruları resmi kaynaklardan izlemek ve eksik belge ya da yanlış yönlendirme riskine karşı dikkatli hareket etmek.

Genç yaşta yaşamını yitiren Esra Uğur’un yanı sıra doğumuna kısa süre kalan bebeğinin de hayatını kaybettiği öğrenildi. Acı olayın ardından mesai arkadaşları, yakınları ve sevenleri büyük bir yasa büründü.

Hastanede Duygu Dolu Veda

Esra Uğur için görev yaptığı Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde tören düzenlendi. Törende ailesi, çalışma arkadaşları ve sağlık çalışanları hazır bulundu. Genç hemşirenin tabutu başında gözyaşları sel olurken, meslektaşları duygusal anlar yaşadı.

Uzun süredir sağlık hizmeti sunan ve hastalarına gösterdiği özveriyle tanındığı ifade edilen Esra Uğur’un ani kaybı, çalışma arkadaşları arasında da büyük üzüntü yarattı.

Sağlık Camiası Yasta

Genç yaşta hayatını kaybeden hemşire için sosyal medyada çok sayıda taziye mesajı paylaşılırken, sağlık çalışanları yaşanan kaybın tarifsiz olduğunu dile getirdi.

Esra Uğur ve bebeğinin vefatı, yalnızca ailesini değil, birlikte görev yaptığı sağlık çalışanlarını ve onu tanıyan herkesi derinden etkiledi.

İsveçli araştırmacıların geliştirdiği yeni yöntemle, insan kök hücrelerinden daha güvenilir biçimde insülin üreten hücreler elde edildi. Çalışmada bu hücrelerin laboratuvar testlerinde kan şekerini kontrol edebildiği, diyabetli farelerde ise hastalık tablosunu tersine çevirebildiği bildirildi.

Beta Hücreleri Neden Önemli?

Beta hücreleri, pankreasta bulunan ve insülin salgılayan özel hücrelerdir. Tip 1 diyabette bağışıklık sistemi bu hücrelere saldırır. Tip 2 diyabette ise beta hücrelerinin işlevi zamanla zayıflayabilir.

Bu nedenle bilim dünyası için asıl soru şudur:
Kaybedilen insülin üretimi yeniden başlatılabilir mi?

Yeni araştırmalar, kök hücreden üretilen beta benzeri hücrelerin vücuda yerleştirilmesiyle doğal insülin üretiminin desteklenebileceğini gösteriyor. İlk insan çalışmalarında gen düzenlenmiş insülin üreten beta hücrelerinin bir yıldan uzun süre çalışabildiğine dair erken bulgular da bildirildi.

Diyabet Tamamen Tedavi Edildi mi?

Hayır. Bu çalışmalar umut verici olsa da henüz rutin tedavi anlamına gelmiyor. Bilim insanları için en büyük sorunlardan biri, özellikle Tip 1 diyabette bağışıklık sisteminin yeni beta hücrelerine de saldırma ihtimali.

Bu nedenle araştırmalar yalnızca beta hücresi üretmeye değil, aynı zamanda bu hücreleri bağışıklık saldırısından korumaya da odaklanıyor. Kapsülleme teknolojileri, gen düzenleme ve bağışıklık baskılayıcı ilaç ihtiyacını azaltacak yöntemler bu alandaki en kritik başlıklar arasında yer alıyor.

Bilim İnsanları Ne Başardı?

Son çalışmalar üç önemli noktaya işaret ediyor:

Birincisi, kök hücrelerden insülin üreten beta benzeri hücreler daha kontrollü üretilebiliyor.

İkincisi, bu hücreler deneysel modellerde kan şekeri dengesine katkı sağlayabiliyor.

Üçüncüsü, insan çalışmalarında vücudun kendi insülin üretimini yeniden destekleyebilecek erken sonuçlar elde ediliyor.

Ancak uzmanlara göre bu gelişmeler, diyabet hastalarının mevcut tedavilerini bırakması anlamına gelmiyor. İnsülin, ilaç, beslenme ve takip planı mutlaka hekim kontrolünde sürdürülmeli.

Diyabet Tedavisinde Yeni Dönem Başlıyor mu?

Şimdilik en doğru ifade şu:
Diyabette yeni dönem ihtimali güçleniyor.

Beta hücrelerini yeniden çalıştırma, üretme veya koruma fikri, gelecekte özellikle Tip 1 diyabet tedavisinde büyük değişimlere yol açabilir. Ancak güvenlik, kalıcılık, maliyet ve erişilebilirlik gibi başlıklar çözülmeden bu yöntemlerin günlük tedaviye girmesi beklenmiyor.

Rektörlük İçin Çok Sayıda İsim Başvurdu

Sakarya Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fikret Halis, Prof. Dr. Murat Alemdar, Prof. Dr. Mustafa Altındiş, Prof. Dr. Hasan Salih Sağlam, Prof. Dr. Mehmet Ramazan Şekeroğlu, Prof. Dr. Aziz Öğütlü, Prof. Dr. Abdullah İnce, Prof. Dr. Sima Nart, Prof. Dr. Mustafa Çağlar Özdemir, Prof. Dr. Ferruh Tuzcuoğlu ve Prof. Dr. Özer Uygun’un rektörlük başvurusunda bulunduğu öğrenildi.

Türkiye’nin farklı üniversitelerinden de çok sayıda akademisyenin Sakarya Üniversitesi rektörlüğü için adaylık başvurusu yaptığı belirtiliyor.

Öne Çıkan İsimler

Üniversite kulislerinde bazı adayların isimleri daha sık konuşuluyor. Bu isimler arasında Prof. Dr. Murat Alemdar, Prof. Dr. Fikret Halis ve Prof. Dr. Mustafa Çağlar Özdemir’in öne çıktığı değerlendiriliyor.

Prof. Dr. Murat Alemdar’ın Sakarya Üniversitesi’ni yakından tanıması ve akademik-idari tecrübesiyle dikkat çektiği ifade ediliyor. Prof. Dr. Fikret Halis’in de üniversite içinden gelen güçlü adaylardan biri olduğu belirtilirken, Prof. Dr. Mustafa Çağlar Özdemir’in ise hem akademik birikimi hem de yönetim tecrübesiyle süreçte adı geçen önemli isimler arasında yer aldığı konuşuluyor.

Bununla birlikte rektörlük atama süreçlerinde nihai değerlendirmenin yalnızca akademik geçmişe göre değil; YÖK görüşmeleri, üniversitenin gelecek vizyonu, yönetim kapasitesi ve Cumhurbaşkanlığı değerlendirmesiyle şekillendiği biliniyor.

Tıp Fakültesi Kökenli Adaylar Dikkat Çekiyor

Bu dönem başvurularda Tıp Fakültesi kökenli akademisyenlerin yoğunluğu da dikkatlerden kaçmadı. Prof. Dr. Murat Alemdar, Prof. Dr. Fikret Halis, Prof. Dr. Mustafa Altındiş, Prof. Dr. Hasan Salih Sağlam ve Prof. Dr. Mehmet Ramazan Şekeroğlu’nun sağlık alanındaki akademik geçmişleriyle yarışta dikkat çeken adaylar arasında olduğu belirtiliyor.

Üniversite çevrelerinde, sağlık alanından gelen adayların özellikle akademik üretim, hastane ilişkileri, araştırma kapasitesi ve sağlık temalı projeler bakımından avantajlı görülebileceği değerlendiriliyor.

Son Kararı Cumhurbaşkanı Erdoğan Verecek

YÖK tarafından yapılacak değerlendirme ve görüşmelerin ardından hazırlanacak rapor Cumhurbaşkanlığına sunulacak. Sakarya Üniversitesi’nde yeni rektörün kim olacağına ilişkin son kararı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan verecek.

Üniversite camiasında süreç dikkatle takip edilirken, yeni dönemde Sakarya Üniversitesi’nin akademik vizyonu, şehirle kuracağı bağ, araştırma kapasitesi ve uluslararasılaşma hedefleri belirleyici başlıklar arasında gösteriliyor.

Merkezi Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunan Center for World University Rankings (CWUR), 2026 yılı Dünya Üniversite Sıralaması sonuçlarını açıkladı. Araştırmada dünya genelinde 95 ülkeden 21 bin 291 üniversite değerlendirildi. Bu üniversiteler arasından ilk 2 bine giren kurumlar sıralamaya dahil edildi.

CWUR, sıralamalarını eğitim kalitesi, mezun başarısı, akademik kadro niteliği ve araştırma performansı gibi ölçütlere göre hazırlıyor. Üniversitelerin kendi beyanlarından ziyade bağımsız verilerin kullanılması nedeniyle liste, uluslararası akademi çevrelerinde yakından takip ediliyor.

Türkiye’nin En Başarılı Üniversitesi Hacettepe Oldu

Bu yılki listede Türkiye’nin en yüksek sıradaki üniversitesi 666’ncı sıradaki Hacettepe Üniversitesi oldu.

Hacettepe’yi sırasıyla İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi takip etti.

İlk 1000’e giren Türk üniversiteleri şöyle sıralandı:

• Hacettepe Üniversitesi (666)
• İstanbul Üniversitesi (707)
• Ankara Üniversitesi (733)
• Orta Doğu Teknik Üniversitesi (736)
• Boğaziçi Üniversitesi (785)
• İstanbul Teknik Üniversitesi (813)
• Marmara Üniversitesi (939)
• Koç Üniversitesi (989)

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dünyanın En İyi Üniversiteleri Arasında

Dünya sıralamasında 1397’nci sırada bulunan üniversite, Türkiye’nin uluslararası görünürlüğe sahip yükseköğretim kurumları arasında yer almayı sürdürdü.

Özellikle son yıllarda araştırma kapasitesi, sağlık temalı akademik yayınları, uluslararası kampüsleri ve sağlık alanındaki uzmanlaşmış yapısıyla öne çıkan üniversite, dünyanın en iyi 2000 üniversitesi arasında yer alarak önemli bir başarı elde etti.

İlk 2000’de Yer Alan Türk Üniversiteleri

CWUR 2026 listesine göre Türkiye’den ilk 2000’e giren üniversiteler şunlar oldu:

Hacettepe Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Koç Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Bilkent Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Gaziantep Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Mersin Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Bahçeşehir Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Adıyaman Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Kafkas Üniversitesi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Özyeğin Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Bingöl Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Giresun Üniversitesi, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Sinop Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi.

Dünyanın İlk 10 Üniversitesi

CWUR 2026 sıralamasında dünyanın en iyi 10 üniversitesi ise şöyle sıralandı:

1. Harvard University
2. Massachusetts Institute of Technology (MIT)
3. Stanford University
4. University of Cambridge
5. University of Oxford
6. Princeton University
7. University of Pennsylvania
8. Columbia University
9. Yale University
10. University of Chicago

Küresel Rekabette Araştırma Gücü Belirleyici Oluyor

Uzmanlara göre uluslararası sıralamalarda yükselmenin yolu yalnızca öğrenci sayısından değil; bilimsel yayın üretimi, atıf etkisi, araştırma fonları, uluslararası iş birlikleri ve nitelikli akademik kadrolardan geçiyor.

CWUR 2026 sonuçları, Türkiye’nin yükseköğretimde küresel görünürlüğünü koruduğunu gösterirken, ilk 500’e daha fazla üniversite sokabilmek için araştırma odaklı yatırımların önemini de bir kez daha ortaya koydu.

Bu alandaki en dikkat çekici gelişmelerden biri Japon ilaç firması Shionogi’nin geliştirdiği ensitrelvir adlı antiviral ilaç oldu. ABD’de düzenleyici otoritenin onay verdiği ilaç, COVID-19 taşıyan biriyle temas eden kişilerde enfeksiyonun ortaya çıkmasını önlemeyi hedefliyor.

Araştırmada Ne Bulundu?

New England Journal of Medicine’da yayımlanan Faz 3 SCORPIO-PEP çalışmasında yaklaşık 2 bin kişi değerlendirildi. Araştırmada, COVID-19 pozitif biriyle aynı evde yaşayan ve virüse maruz kalan kişiler incelendi.

Sonuçlara göre ensitrelvir kullanan grupta semptomatik COVID-19 gelişme oranı yüzde 2,9 olurken, plasebo grubunda bu oran yüzde 9 olarak ölçüldü. Bu da ilacın semptomatik enfeksiyon riskini yaklaşık üçte iki oranında azaltabildiğini gösterdi. Yüksek riskli bireylerde koruyucu etkinin daha da belirgin olduğu bildirildi.

İlaç Nasıl Çalışıyor?

Ensitrelvir, SARS-CoV-2’nin çoğalması için gerekli olan “3CL proteaz” adlı enzimi hedef alıyor. Virüsün çoğalmasını engelleyerek enfeksiyonun yerleşmesini zorlaştırıyor.

Uzmanlar, ilacın özellikle virüse maruz kalındıktan sonraki ilk 72 saat içinde kullanıldığında etkili sonuçlar verdiğini belirtiyor.

Bu Sonuç Neden Önemli?

COVID-19 aşıları enfeksiyon riskini ve ağır hastalık olasılığını azaltmaya devam ediyor. Ancak bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerde ek koruma yöntemlerine ihtiyaç duyulabiliyor.

Araştırmacılar, ensitrelvirin virüse maruz kalınan dönemde kullanılarak enfeksiyon zincirini kırabilecek yeni bir yaklaşım sunduğunu ifade ediyor. Hâlihazırda temas sonrası koruma amacıyla kullanılabilen onaylı oral antiviral seçeneklerin bulunmaması nedeniyle bu gelişme dikkat çekiyor.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Türkiye’de COVID-19 artık pandemi dönemindeki kadar yoğun gündemde olmasa da özellikle ileri yaş gruplarında ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde risk devam ediyor. Uzmanlar, gelecekte benzer ilaçların Türkiye’de de ruhsat alması halinde huzurevleri, bakım merkezleri ve yüksek riskli hasta gruplarında koruyucu amaçla kullanılabileceğini değerlendiriyor.

Bununla birlikte ilacın Türkiye’de kullanımına ilişkin herhangi bir ruhsat veya geri ödeme kararı bulunmuyor.

Uzmanlar Hangi Noktaya Dikkat Çekiyor?

Araştırmacılar, ilacın COVID-19’u tamamen ortadan kaldıran bir çözüm olmadığını, ancak virüsle temas sonrası hastalığın ortaya çıkma riskini anlamlı ölçüde azaltabileceğini vurguluyor. Ayrıca yeni varyantlara karşı etkinliğin izlenmeye devam edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Kaynak

Çalışma Adı: Ensitrelvir for Covid-19 Postexposure Prophylaxis in Household Contacts
Yayın: New England Journal of Medicine (2026)
Araştırma Türü: Faz 3, randomize, çift kör, plasebo kontrollü klinik çalışma
Şirket/Kurum: Shionogi & Co. Ltd.
Yayın Tarihi: Mayıs 2026

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: