Mezarlığı ziyarete giden bir vatandaş, aile büyüğüne ait mezarın çeşitli noktalarının kazıldığını görünce büyük şaşkınlık yaşadı. İhbar hattına ulaştırılan fotoğraflarda, mezar çevresindeki toprağın dağıldığı ve bazı bölümlerde kazı izleri bulunduğu görüldü.

Vatandaşlar, olayın yalnızca sokak güvenliği açısından değil, mezarlıkların manevi dokusu bakımından da ciddi bir sorun olduğunu belirtti. Bölge sakinleri, “Bugün mezar kazılıyor, yarın daha vahim görüntülerle karşılaşmak istemiyoruz” diyerek yetkililere çağrıda bulundu.

Başlıboş köpeklerin mezarlıklarda da görülmeye başlaması, “Bu sorun artık ertelenemez” yorumlarına neden oldu. Vatandaşlar, mezarlık çevresinde kalıcı önlem alınmasını ve benzer görüntülerin tekrar yaşanmamasını istiyor.

⸻

Zenker Divertikülü Nedir?

Zenker divertikülü, yutak ile yemek borusunun birleşim noktasındaki kas tabakasındaki zayıf bölgeden iç zarın dışarı doğru kese şeklinde çıkmasıyla oluşan bir hastalıktır.

Halk arasında “yemek borusunda keseleşme” olarak da bilinir.

Bu kese zamanla büyüyebilir ve yutulan yiyeceklerin burada birikmesine neden olabilir.

Hastalık en sık:

* 60 yaş üzerindeki kişilerde
* Erkeklerde kadınlara göre biraz daha fazla
* Üst yemek borusu kaslarında gevşeme bozukluğu bulunan bireylerde görülür.

Toplumda nadir görülmesine rağmen yaşlı nüfus arttıkça daha sık tanı almaktadır.

⸻

Zenker Divertikülü Neden Olur?

Kesin nedeni tam olarak bilinmese de en önemli mekanizma üst yemek borusu sfinkterini oluşturan krikofaringeal kasın yeterince gevşeyememesidir.

Risk oluşturan faktörler:

* İleri yaş
* Kas elastikiyetinin azalması
* Yutma kaslarının koordinasyon bozukluğu
* Uzun süreli yüksek yutma basıncı
* Nadiren ailesel yatkınlık

Hastalığın enfeksiyon, kanser veya bağışıklık sistemi hastalığı olmadığı bilinmektedir.

⸻

Zenker Divertikülü İçin Kimler Daha Fazla Risk Altındadır?

Risk grupları şunlardır:

* 60 yaş üzerindekiler
* 70-80 yaş grubundakiler
* Erkekler
* Kronik yutma güçlüğü yaşayanlar
* Daha önce üst yemek borusu kas bozukluğu bulunanlar

Çocuklarda oldukça nadirdir.

Gebelikle ilişkili değildir.

⸻

Zenker Divertikülü Belirtileri Nelerdir?

En sık görülen belirti yutma güçlüğüdür.

Diğer belirtiler:

* Boğazda takılma hissi
* Yutulan yiyeceklerin saatler sonra ağza geri gelmesi
* Ağız kokusu
* Kronik öksürük
* Boğulma hissi
* Gece öksürüğü
* Ses kısıklığı
* Kilo kaybı
* Boyunda guruldama sesi
* Tekrarlayan zatürre

İleri dönemde yiyeceklerin akciğere kaçması ciddi enfeksiyonlara yol açabilir.

⸻

Zenker Divertikülü Hangi Hastalıklarla Karıştırılabilir?

Benzer belirtiler şu hastalıklarda da görülebilir:

* Reflü hastalığı
* Yemek borusu darlıkları
* Akalazya
* Yemek borusu kanseri
* Nörolojik yutma bozuklukları
* Boğaz tümörleri

Kesin tanı yalnızca hekim değerlendirmesi ve görüntüleme yöntemleriyle konur.

⸻

Zenker Divertikülü Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda en önemli yöntem kontrastlı yemek borusu grafisidir (baryumlu yutma filmi).

Gerekli görüldüğünde:

* Endoskopi
* Videofloroskopik yutma değerlendirmesi
* Boyun ve göğüs BT
* Manometri

kullanılabilir. Tanıda baryumlu yutma incelemesi halen altın standart kabul edilmektedir.

⸻

Zenker Divertikülü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Belirti vermeyen küçük divertiküller takip edilebilir.

Şikâyet oluşturan hastalarda tedavi seçenekleri:

* Endoskopik tedavi
* Açık cerrahi
* Krikofaringeal miyotomi
* Divertikülün çıkarılması veya etkisiz hale getirilmesi

Beslenme önerileri:

* Küçük lokmalar
* Bol su tüketimi
* İyi çiğneme
* Yemek sonrası dik pozisyonda kalma

Tedavi seçeneği divertikülün büyüklüğüne, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre belirlenir.

⸻

Zenker Divertikülü İçin En İleri ve En Güncel Tedaviler

Son yıllarda minimal invaziv yöntemler ön plana çıkmaktadır.

Bunlar arasında:

* Fleksibl endoskopik septotomi
* Rijit endoskopik stapler tedavisi
* Z-POEM (Zenker Peroral Endoskopik Miyotomi)

yer almaktadır.

Özellikle Z-POEM yöntemi, kasın daha kontrollü kesilmesini sağlayarak başarılı sonuçlar sunmaktadır. Bununla birlikte her hasta için uygun değildir ve deneyimli merkezlerde uygulanmaktadır.

⸻

Zenker Divertikülü İçin Son Bilimsel Gelişmeler

2024 ve 2025 yıllarında yayımlanan derlemeler:

* Endoskopik tedavilerin başarı oranlarının yüksek olduğunu,
* Hastanede kalış süresini azalttığını,
* İyileşmeyi hızlandırdığını,
* Z-POEM tekniğinin umut verici sonuçlar sunduğunu göstermektedir.

Yapay zekâ destekli görüntü analizi ve endoskopik navigasyon sistemleri üzerine araştırmalar devam etmektedir.

⸻

Zenker Divertikülü İçin Umut Vadeden Bilimsel Çalışmalar

Son 2-5 yılda öne çıkan araştırmalar:

* Z-POEM’in uzun dönem sonuçları
* Yeni endoskopik bıçak sistemleri
* Robot destekli endoskopik teknikler
* Nüksü öngören biyobelirteç araştırmaları
* Yapay zekâ ile yutma görüntülerinin değerlendirilmesi
* Kişiselleştirilmiş cerrahi planlama çalışmaları

Bu yöntemlerin bir kısmı henüz standart uygulama değildir.

⸻

Zenker Divertikülü Nasıl Önlenebilir?

Kesin korunma yöntemi bulunmamaktadır.

Risk azaltmak için:

* Yutma güçlüğünü ihmal etmemek
* Erken uzman değerlendirmesi almak
* Reflü varsa tedavi ettirmek
* Sigaradan uzak durmak
* Dengeli beslenmek
* Düzenli sağlık kontrollerini yaptırmak

⸻

Zenker Divertikülü ile Yaşam

Tedavi öncesinde:

* Küçük porsiyonlar tercih edin.
* Lokmaları iyi çiğneyin.
* Yemek sırasında acele etmeyin.
* Yemeklerden sonra hemen uzanmayın.
* Gece belirtileri varsa başınızı yükselterek uyuyun.

Tedavi sonrasında doktor kontrolleri aksatılmamalıdır.

⸻

Zenker Divertikülü Hakkında En Sık Yapılan Hatalar

* Yutma güçlüğünü yaşlanmanın doğal sonucu sanmak.
* Ağız kokusunu yalnızca diş sorununa bağlamak.
* Sürekli öksürüğü akciğer hastalığı zannetmek.
* Kendi kendine düzeleceğini düşünmek.
* Endoskopiden korkarak tanıyı geciktirmek.

⸻

Zenker Divertikülü Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen olgularda:

* İleri derecede yutma güçlüğü
* Kilo kaybı
* Beslenme bozukluğu
* Aspirasyon
* Tekrarlayan zatürre
* Boğulma atakları
* Yaşam kalitesinde belirgin düşüş

görülebilir.

⸻

Zenker Divertikülü Ne Zaman Acil Müdahale Gerektirir?

Aşağıdaki durumlarda 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır:

* Ani nefes alamama
* Boğulma hissi
* Yiyeceğin tamamen takılması
* Kanlı kusma
* Şiddetli göğüs ağrısı
* Yüksek ateş ve nefes darlığıyla birlikte aspirasyon şüphesi

⸻

Zenker Divertikülü İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

* Sürekli yutma güçlüğü
* Tekrarlayan yiyecek geri gelmesi
* Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
* Ağız kokusu
* Gece öksürüğü
* Sık akciğer enfeksiyonu

Başvurulabilecek bölümler:

* Kulak Burun Boğaz
* Gastroenteroloji
* Genel Cerrahi
* Göğüs Cerrahisi (gerektiğinde)

⸻

Merak Edilen Sorular

Zenker divertikülü kansere dönüşür mü?
Hayır. Kanserleşme oldukça nadirdir.

İlaçla tamamen tedavi edilir mi?
Hayır. Belirti veren hastalarda kalıcı çözüm genellikle girişimsel tedavidir.

Her hastaya ameliyat gerekir mi?
Hayır. Belirtisiz küçük divertiküller izlenebilir.

Endoskopik tedavi güvenli midir?
Deneyimli merkezlerde başarı oranı yüksektir.

Tekrarlar mı?
Bazı hastalarda yıllar içinde nüks görülebilir.

Hangi yaşlarda daha sık görülür?
En sık 60 yaş sonrası.

Yemek borusu reflüsü ile aynı hastalık mıdır?
Hayır. Farklı hastalıklardır ancak birlikte görülebilir.

Hangi görüntüleme yöntemi en değerlidir?
Baryumlu yutma grafisi tanıda en önemli yöntemdir.

⸻

Kaynaklar

* PubMed
* Mayo Clinic
* Cleveland Clinic
* European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE)
* Diagnostics
* Journal of Clinical Medicine
* World Journal of Gastroenterology

Transfer listesinin üst sıralarında yer alan isimlerden biri, Danimarka ekibi Midtjylland forması giyen milli kanat oyuncusu Aral Şimşir. Karadeniz temsilcisinin oyuncu için resmi girişimlerde bulunduğu, ancak ilk teklifin kulübü tarafından kabul edilmediği belirtiliyor. İddialara göre Midtjylland’ın daha yüksek bir bonservis beklentisi bulunuyor ve görüşmelerin devam etmesi bekleniyor.

Sağ kanat için değerlendirilen bir diğer isim ise Benfica’nın genç Arjantinli futbolcusu Gianluca Prestianni. Portekiz ekibinin yüksek bonservis beklentisi nedeniyle pazarlıkların sürdüğü, Trabzonspor yönetiminin mali şartları daha ulaşılabilir seviyeye çekmeye çalıştığı ifade ediliyor. Transferin gerçekleşmesi halinde kulüp tarihinin en maliyetli hamlelerinden biri olabileceği konuşuluyor.

Savunma hattında ise Samsunspor’un Hollandalı stoperi Rick van Drongelen yeniden gündeme geldi. Daha önce sonuç alınamayan görüşmelerin ardından, yabancı oyuncu planlamasının netleşmesiyle dosyanın tekrar açılabileceği değerlendiriliyor.

Forvet hattında takip edilen isimlerden biri de Porto’da forma giyen genç milli futbolcu Deniz Gül. Bordo mavililerin oyuncunun gelişimini yakından izlediği ve oluşabilecek transfer fırsatını değerlendirmeyi planladığı belirtiliyor. Henüz resmi görüşmelerin son aşamaya ulaştığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Trabzonspor yönetiminin önümüzdeki günlerde özellikle kanat ve hücum hattındaki dosyalarda somut adımlar atmayı hedeflediği belirtilirken, listedeki isimlerle ilgili sürecin kulüpler arasındaki bonservis pazarlıklarının seyrine göre şekillenmesi bekleniyor.

Beşiktaş’ta transfer gündemi hareketlendi. İngiliz basınında yer alan haberlere göre siyah beyazlılar, Arsenal’in 31 yaşındaki hücum oyuncusu Leandro Trossard için resmi teklif yaptı.

İddiaya göre Arsenal, Beşiktaş’ın yaklaşık 20 milyon avroluk teklifini kabul etti. Bu rakamın yaklaşık 18 milyon avro garanti ücret ve 2 milyon avro bonus şeklinde yapılandırıldığı öne sürüldü. İngiliz basınında rakam sterlin bazında yaklaşık 17,1 milyon sterlin olarak aktarıldı. (Talksport⁠)

Oyuncuyla görüşmeler sürüyor

Haberlere göre kulüpler arasında bonservis seviyesinde anlaşma sağlanmasına rağmen transfer henüz resmiyet kazanmadı. Sürecin tamamlanması için Trossard’ın kişisel şartları üzerinde görüşmelerin sonuçlanması gerekiyor.

İngiliz kaynakları, Beşiktaş’ın bu dosyada somut resmi hamle yapan kulüp olduğunu, Suudi Arabistan’dan ilgi bulunsa da resmi teklif aşamasına geçen tarafın siyah beyazlılar olduğunu yazdı. (Talksport⁠)

Arsenal satışa sıcak bakıyor

Trossard’ın Arsenal ile sözleşmesinde son yılına girmesi, İngiliz ekibinin bu transferde satış ihtimalini değerlendirmesinde önemli etken olarak gösteriliyor. Arsenal’in hücum hattında yenilenmeye gitmek istediği, Beşiktaş’tan gelen teklifin de bu nedenle kabul edilebilir bulunduğu ifade ediliyor. (The Sun⁠)

Resmi açıklama bekleniyor

Beşiktaş, Arsenal veya Leandro Trossard cephesinden transferle ilgili resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle haber şu aşamada yabancı basına yansıyan transfer iddiası olarak değerlendiriliyor.

Transferin resmiyet kazanması için oyuncunun kişisel şartlarda anlaşmaya varması ve kulüplerin süreci duyurması bekleniyor.

Bir dönem Avrupa’nın en dikkat çeken golcüleri arasında gösterilen Jović’in tecrübesi ve ceza sahası etkinliği, Trabzonspor’un aradığı santrfor profiliyle örtüşüyor. Bu nedenle dosya, yabancı basında Türk kulüpleriyle ilişkilendirilen dikkat çekici transfer sinyalleri arasında gösteriliyor.

Ancak transferin önünde önemli engeller bulunuyor. AEK’in oyuncuyla sözleşme konusunda görüşmelerini sürdürdüğü ve kulübün Jović’i takımda tutmak istediği yönündeki haberler, Trabzonspor’un işini zorlaştırabilecek gelişmeler arasında yer alıyor. Oyuncunun maaş beklentisi de sürecin belirleyici başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.

Trabzonspor veya AEK cephesinden iddiaları doğrulayan resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu nedenle dosya, erken transfer sinyali niteliği taşıyor ve ikinci doğrulamanın gelmesi bekleniyor.

Önümüzdeki günlerde bordo-mavili kulübün resmi teklif hazırlayıp hazırlamayacağı, Luka Jović transfer dosyasının seyrini belirleyecek.

İddialara göre transferde bonservis ve maaş şartları belirleyici olacak. Napoli’nin oyuncuyu düşük bir bedelle bırakmaya sıcak bakmayabileceği, Anguissa’nın maaş beklentisinin de Beşiktaş açısından önemli bir eşik oluşturduğu ifade ediliyor.

Taraflardan şu ana kadar resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle dosya, kesinleşmiş transfer gelişmesi değil, yabancı basın ve kulis kaynaklı erken sinyal olarak değerlendiriliyor.

Beşiktaş’ın orta sahaya takviye planı doğrultusunda Anguissa ismini gündemde tutup tutmayacağı önümüzdeki günlerde netleşebilir. Ancak mevcut tabloya göre dosyada ikinci bir güçlü doğrulama bekleniyor.

Onyedika, fizik gücü, top kazanma becerisi ve çift yönlü oyun yapısıyla Avrupa’da takip edilen orta saha oyuncuları arasında gösteriliyor. Galatasaray’ın özellikle Avrupa kupaları hedefi doğrultusunda bu profile uygun bir oyuncu arayışında olması, iddiayı kulüp ihtiyaçları açısından dikkat çekici hale getiriyor.

Transferin önündeki en önemli engel ise Club Brugge’ün oyuncu için yüksek bonservis beklentisi. Belçika ekibinin önemli gelir elde etmeden satışa sıcak bakmadığı, bu nedenle pazarlık sürecinin kolay geçmeyeceği değerlendiriliyor.

Şu ana kadar Galatasaray veya Club Brugge cephesinden iddiaları doğrulayan resmi bir açıklama yapılmadı. Bu nedenle dosya, yabancı basında ortaya çıkan erken transfer sinyali olarak değerlendiriliyor ve ikinci doğrulamaların gelmesi bekleniyor.

Önümüzdeki günlerde Galatasaray’ın resmi teklif aşamasına geçip geçmeyeceği, Onyedika transfer dosyasının seyrini belirleyecek en önemli gelişme olacak.

Dosyada dikkat çeken noktalardan biri ise taraflardan resmi doğrulama gelmemiş olması. Fenerbahçe cephesinden daha önce Fransa’da transfer görüşmesi yapılmadığı yönünde yalanlama geldiği de biliniyor. Bu nedenle iddia, şu aşamada temkinli transfer kulisi olarak değerlendiriliyor.

Greenwood’un Avrupa piyasasında ilgi gören bir oyuncu olması ve Marsilya’nın bonservis beklentisi, transferin önündeki en önemli engeller arasında gösteriliyor. Oyuncunun maaş şartları ve kariyer planı da sürecin seyrini belirleyecek başlıklar arasında yer alıyor.

Fenerbahçe’nin kanat ve forvet hattında kaliteyi artırmak istemesi, bu iddiayı haber değeri yüksek dosyalardan biri haline getiriyor. Ancak bonservis pazarlığı netleşmeden ve kulüp kaynaklarından teyit gelmeden kesin ifadeler kullanmak mümkün görünmüyor.

Sarı-lacivertli kulübün bu dosyada yeni bir adım atıp atmayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.

Taraflardan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu nedenle transferin tamamlandığı yönünde bir durum bulunmuyor. Ancak dosyanın son saatlerde İngiliz spor medyasında yeniden gündeme gelmesi, Beşiktaş transfer gündemi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Beşiktaş’ın yeni sezon planlamasında hücum hattına tecrübeli ve çok yönlü bir kanat oyuncusu kazandırmayı hedeflediği bilinirken, Trossard’ın hem sol kanatta hem de forvet arkasında görev yapabilmesi teknik heyetin aradığı profile uyuyor.

Transferin önündeki en önemli belirsizlik ise oyuncunun maaş beklentisi ve kariyerine hangi ligde devam etmek istediği. Avrupa’nın beş büyük liginde kalma ihtimali ile diğer kulüplerden gelebilecek teklifler sürecin seyrini değiştirebilir.

Şu aşamada yabancı basındaki iddialar resmi makamlar tarafından doğrulanmış değil. Beşiktaş cephesinden veya Arsenal’den yapılacak açıklamalar, transfer dosyasının yönünü belirleyecek en önemli gelişme olacak.

Güneş’te 30 Haziran’da meydana gelen X1.1 sınıfı patlama sonrası oluşan koronal kütle atımının Dünya’ya ulaşmasıyla jeomanyetik aktivite arttı. NOAA/SWPC verilerine göre son 24 saatte en yüksek 3 saatlik Kp değeri 7’ye çıktı; bu değer NOAA ölçeğinde G3, yani “güçlü jeomanyetik fırtına” seviyesine karşılık geliyor.

Fırtına ne kadar sürecek?

NOAA tahminlerinde 4 Temmuz boyunca etkinin azalmasının beklendiği, gün sonuna doğru koşulların G2’den G1 ve aktif seviyelere gerileyebileceği belirtildi. 5 Temmuz’da ise 1-2 Temmuz kaynaklı yeni CME etkileri nedeniyle yer yer G1, izole olarak G2 seviyeleri görülebilir.

Met Office: Kısa süreli G3 görüldü

İngiltere Met Office, 4 Temmuz 03.00-06.00 UTC aralığında kısa süreli G3 seviyesinde fırtına yaşandığını, güneş rüzgârı hızının 630 km/s seviyesine kadar çıktığını duyurdu. Kurum, 5-6 Temmuz’da yeni CME varışları nedeniyle G1-G2 arası hareketlilik ve düşük ihtimalle G3 görülebileceğini bildirdi.

Türkiye için resmi uyarı var mı?

Şu ana kadar Türkiye’de günlük yaşamı doğrudan etkileyecek resmi bir acil durum uyarısı bulunmuyor. Jeomanyetik fırtınalar daha çok uydu sistemleri, GPS, yüksek frekanslı radyo iletişimi ve elektrik şebekeleri açısından izleniyor.

Son durum

Jeomanyetik fırtına etkisi azalma eğiliminde olsa da uzay hava durumu kurumları 5-6 Temmuz için yeni CME etkilerini takip ediyor. Kesinleşmiş tabloya göre son 24 saatte kısa süreli G3 seviyesi kaydedildi; önümüzdeki saatlerde ana risk G1-G2 düzeyinde hareketlilik olarak izleniyor.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Kazada yaralanan Mehmet Bıçakçıoğlu, kaldırıldığı hastanede doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı.

Motosiklette bulunan 17 yaşındaki Deniz Bıçakçıoğlu’nun ise vücudunda kırıklar bulunduğu ve hastanedeki tedavisinin sürdüğü öğrenildi.

Kazayla ilgili soruşturma başlatıldı.

Sağ kanat hattında değerlendirilen bir diğer ismin ise Joseph Paintsil olduğu ifade ediliyor. Hızı ve geçiş oyunundaki etkisiyle dikkat çeken oyuncunun maliyet tablosu araştırılıyor.

Santrfor bölgesinde ise Thomas Bobcek, Bamba Dieng, Daniel Karlsbakk ve Aron Bibout gibi isimlerin scout havuzunda yer aldığı konuşuluyor. Teknik heyetin bu bölgede fizik gücü yüksek, hareketli ve ceza sahası etkinliği olan bir profil istediği kaydediliyor.

Orta sahada ise Kenan Haroun ismi dikkat çekiyor. Bordo-mavililerin genç ve gelişime açık oyuncular üzerinden ilerlemek istediği, bu nedenle düşük maliyetli ancak potansiyelli isimlerin masada tutulduğu öğrenildi.

Savunma hattında ise Taras Mykhavko, Samet Akaydın ve Chibuike Nwaiwu gibi alternatiflerin değerlendirildiği belirtiliyor.

Trabzonspor’un listedeki isimler için henüz resmi teklif aşamasına geçmediği, ancak menajerler ve ara bağlantılar üzerinden nabız yokladığı öğrenildi. Yönetimin, transferde aceleci davranmak yerine ekonomik şartları zorlamadan en doğru hamleyi yapmayı planladığı ifade ediliyor.

Çalışmada Uz. Dr. Deniz Ergün, Uzm. Dr. Pelin Kaçar, Uzm. Dr. Berna Kahraman Çetin, Uzm. Dr. Hıncal Özbakır, Uzm. Dr. Arife Özer, Uzm. Dr. Gizem Güner Özenen, Doç. Dr. Aybüke Akaslan Kara, Prof. Dr. Dilek Orbatu, Prof. Dr. Nuri Bayram ve Prof. Dr. İlker Devrim de yer aldı.

Hastane yönetimi, uluslararası bilimsel görünürlüğe katkı sağlayan çalışma dolayısıyla hekimleri ve araştırma ekibini tebrik etti.

Emeklilik sistemiyle ilgili kamuoyunda “yeni düzenleme” beklentisi sürerken, son saatlerde Resmî Gazete’ye yansıyan veya SGK tarafından duyurulan yeni bir emeklilik düzenlemesi bulunmuyor. SGK’nın güncel duyurularında son başlıkların sağlık uygulama tebliği ve ilaç listelerine ilişkin olduğu görülüyor.

TES başlığı gündemde

Ekonomi yönetiminin program belgelerinde öne çıkan başlık, Otomatik Katılım Sistemi’nin işveren katkısını da içeren ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2026 performans programında Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin kurulacağı ifade ediliyor.

Kademeli emeklilikte resmi adım yok

Kademeli emeklilik beklentisi de arama gündeminde yer almaya devam ediyor. Ancak mevcut bilgilerde Meclis’ten geçmiş, Resmî Gazete’de yayımlanmış veya SGK tarafından uygulanmaya başlamış yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.

Son durum

Emeklilik sisteminde şu an yürürlükteki mevzuat devam ediyor. Yeni bir düzenleme için resmi açıklama, kanun teklifi, Meclis süreci ve Resmî Gazete yayımı takip ediliyor.

Uzmanlara göre kalça ağrısında en önemli ipuçlarından biri ağrının hissedildiği bölge. Kasık ve kalçanın iç tarafında hissedilen ağrılar daha çok kalça ekleminin kendisiyle ilişkili olabilirken; kalçanın dış kısmı, üst uyluk veya dış basen bölgesindeki ağrılar çoğunlukla kas, tendon, bağ dokusu ya da bursa adı verilen yastıkçıklarla bağlantılı olabiliyor.

Kalça Ağrısının En Sık Nedenleri

Kalça ağrısının en bilinen nedenlerinden biri osteoartrit, yani halk arasında bilinen adıyla eklem kireçlenmesi. Yaş alma, fazla kilo, geçmiş eklem yaralanmaları ve eklemin uzun süreli zorlanması kireçlenme riskini artırabiliyor. Bu durumda ağrıya sertlik, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğü eşlik edebiliyor.

Romatoid artrit, psoriatik artrit ve septik artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları da kalça ağrısına yol açabiliyor. Özellikle şişlik, kızarıklık, ateş veya sabah tutukluğu varsa tablo yalnızca mekanik bir ağrı olmayabilir.

Bursit ve Tendinit Dış Kalça Ağrısı Yapabilir

Kalçanın dış tarafında yanma, batma veya üzerine yatınca artan ağrı bursit belirtisi olabilir. Bursa adı verilen sıvı dolu keseciklerin iltihaplanmasıyla gelişen bu durum, uzun süre ayakta kalma, merdiven çıkma, tekrarlayan hareketler, düşme veya aşırı kullanım sonrası ortaya çıkabiliyor.

Tendinit de benzer şekilde kalça çevresindeki tendonların zorlanmasıyla gelişiyor. Spor yapanlarda, ağır işlerde çalışanlarda ya da ani aktivite artışı yaşayanlarda daha sık görülebiliyor.

Siyatik ve Bel Kaynaklı Ağrılar Kalçaya Vurabilir

Her kalça ağrısı kalça ekleminden kaynaklanmaz. Bel fıtığı, sinir sıkışması veya siyatik sinir irritasyonu kalça, uyluk ve bacağa yayılan ağrıya neden olabilir. Uyuşma, karıncalanma, elektrik çarpması hissi veya bacakta güçsüzlük varsa bel ve sinir sistemi kaynaklı nedenler de değerlendirilmelidir.

Kalça Kırığı Acil Değerlendirme Gerektirir

Özellikle ileri yaşta düşme sonrası gelişen kalça ağrısı ciddiye alınmalıdır. Kalça kırığında kişi ayağa kalkmakta zorlanabilir, bacağına yük veremeyebilir veya bacakta şekil bozukluğu görülebilir. Osteoporozu olan kişilerde daha küçük travmalar bile kırıkla sonuçlanabilir.

Kalça Çıkığı, Labrum Yırtığı ve Doğuştan Sorunlar

Travma sonrası gelişen şiddetli ağrı ve hareket kaybı kalça çıkığı açısından önemlidir. Bunun yanında kalça labrum yırtığı, kalça sıkışması ve kalça displazisi gibi yapısal sorunlar da özellikle genç ve aktif bireylerde kasık bölgesinde derin ağrıya yol açabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Kalça ağrısı birkaç gün içinde geçmiyorsa, giderek artıyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa veya yürüme güçlüğüne neden oluyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Düşme sonrası şiddetli ağrı, bacağı hareket ettirememe, ateş, ani şişlik, kızarıklık, uyuşma veya bacakta güç kaybı ise geciktirilmemesi gereken belirtiler arasında yer alır.

Tedavi Nedene Göre Değişiyor

Kalça ağrısında tedavi, altta yatan nedene göre planlanıyor. Dinlenme, kilo kontrolü, fizik tedavi, uygun egzersizler, ağrı kesici veya iltihap giderici ilaçlar bazı hastalarda yeterli olabilirken; kırık, ileri kireçlenme, ciddi yırtık veya yapısal bozukluklarda cerrahi seçenekler gündeme gelebiliyor.

Uzmanlar, kalça ağrısının uzun süre ağrı kesicilerle bastırılmaması gerektiğini belirtiyor. Çünkü ağrının yeri, süresi ve eşlik eden belirtiler doğru tanı için adeta vücudun bıraktığı küçük işaret taşlarıdır.

Kaynaklar

• WebMD: Hip Pain: Common Causes and When to Seek Care (Slayt dosyası)
• Mayo Clinic: Hip pain: Symptoms and causes
• American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS): Hip Pain
• American Academy of Family Physicians (AAFP): Evaluation of the Adult with Hip Pain
• Cleveland Clinic: Hip Pain: Causes, Symptoms & Treatment
• Merck Manual Professional Edition: Hip Pain

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 1 Temmuz-31 Aralık 2026 döneminde geçerli olacak yeni mali hakları açıkladı. Mehmet Şimşek imzasıyla yayımlanan genelge; memur maaş katsayıları, bedelli askerlik ücreti, kıdem tazminatı tavanı ve sözleşmeli personel ücretlerinde uygulanacak artışları kapsıyor.

Mehmet Şimşek Genelgesiyle Memur Maaş Katsayıları Değişti

Yeni dönemde aylık katsayı 1,575512, taban aylık katsayısı 25,794915, yan ödeme katsayısı ise 0,499649 olarak belirlendi. Bu katsayılar, kamu personelinin birçok ödeme kaleminin hesaplanmasında esas alınacak.

Mehmet Şimşek Sonrası Bedelli Askerlik Ücreti Netleşti

Memur maaş katsayısındaki güncellemeyle birlikte bedelli askerlik tutarı da değişti. 2026’nın ikinci yarısı için bedelli askerlik ücreti 472 bin 653 lira 60 kuruş oldu.

Mehmet Şimşek Genelgesi Kıdem Tazminatı Tavanını da Belirledi

Çalışanların yakından takip ettiği kıdem tazminatı tavanı da yeni genelgeyle güncellendi. 1 Temmuz 2026 itibarıyla kıdem tazminatı yıllık tavanı 73 bin 729 lira 87 kuruş olarak uygulanacak.

Sözleşmeli Personele Yüzde 13,52 Artış

Sözleşmeli personelin mevcut brüt sözleşme ücretlerine yüzde 13,52 oranında artış yapılacak. Yeni düzenleme KİT’lerde ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarda çalışan personeli de kapsıyor.

Maaş Farkları Hesaplara Yatacak

Genelgeye göre, yeni katsayıların yürürlüğe girmesiyle oluşan 1 Temmuz-14 Temmuz 2026 dönemine ait maaş ve ücret farkları ayrıca hesaplanarak hak sahiplerine ödenecek.

İhbar üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan Öksüz, ambulansla Rize Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Buradaki müdahalenin ardından Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi’ne sevk edilen 15 yaşındaki çocuk, doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamadı.

Miraç Öksüz’ün vefatı ailesini ve yakınlarını yasa boğarken, yaz aylarında deniz ve akarsu kenarlarında yaşanan boğulma vakalarına karşı dikkatli olunması gerektiği bir kez daha gündeme geldi.

Durumu fark eden çevredeki vatandaşlar, sağlık ekiplerine haber verdi. İhbar üzerine bölgeye sevk edilen ekipler, ilk müdahalenin ardından Piroğlu’nu hastaneye kaldırdı.

Hastanede tedavi altına alınan 17 yaşındaki Ahmet Efe Piroğlu, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Gencin vefatı ailesi, yakınları ve sevenlerini yasa boğdu.

Diyabet ilacı metformin, yaşlanmayı yavaşlatabilir mi?

Yarım asrı aşkın süredir tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan metformin, son yıllarda yalnızca kan şekerini düzenleyen bir ilaç olarak değil, yaşlanmayı yavaşlatabilecek potansiyel bir “uzun yaşam ilacı” olarak da bilim dünyasının gündeminde yer alıyor.

Bugüne kadar bir milyondan fazla hastanın verilerini içeren gözlemsel çalışmalar, metformin kullanan diyabet hastalarının yalnızca diyabet komplikasyonlarından değil, yaşlanmayla ilişkili birçok hastalıktan da daha iyi korunabileceğini ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, bu bulguların umut verici olmasına rağmen metforminin sağlıklı bireylerde yaşam süresini uzattığının henüz kanıtlanmadığını vurguluyor.

Şaşırtan sonuç: Diyabet hastaları bazen sağlıklı kişilerden daha uzun yaşayabiliyor

Bilim insanlarının dikkatini en çok çeken bulgulardan biri, metformin kullanan bazı diyabet hastalarının yaşam sürelerinin diyabeti olmayan bireylerden bile daha uzun görünmesi oldu.

İlk bakışta bu sonuç, metforminin yaşlanmayı yavaşlattığını düşündürüyor. Ancak araştırmacılar bunun doğrudan bir neden sonuç ilişkisi anlamına gelmediğini belirtiyor.

Çünkü karşılaştırılan gruplar yaşam tarzı, sağlık durumu, tedaviye erişim ve diğer birçok faktör açısından birbirinden farklı olabiliyor. Bu nedenle yalnızca gözlemsel verilerle “metformin ömrü uzatıyor” sonucuna ulaşmak bilimsel olarak doğru kabul edilmiyor.

Yaşlanmayla ilişkili hastalıklarda dikkat çeken tablo

Araştırmalarda metformin kullanan kişilerde;

* kırık riskinin,
* ciddi enfeksiyonların,
* bilişsel gerilemenin,
* bazı göz hastalıklarının,
* kardiyometabolik komplikasyonların

daha düşük görülebildiğine ilişkin veriler bulunuyor.

Bilim insanları, ilacın hücresel enerji metabolizmasını düzenleyen AMPK adlı biyolojik yolu aktive etmesinin bu etkilerde rol oynayabileceğini düşünüyor. Bu mekanizma, yaşlanma araştırmalarında üzerinde en çok çalışılan biyolojik süreçlerden biri olarak kabul ediliyor.

En büyük soru hâlâ cevap bekliyor

Bugüne kadar elde edilen verilerin büyük bölümü gözlemsel çalışmalardan oluşuyor.

Bu nedenle araştırmacılar, metforminin gerçekten yaşlanmayı geciktirip geciktirmediğini anlamanın tek yolunun sağlıklı bireylerde yapılacak uzun süreli randomize klinik araştırmalar olduğunu belirtiyor.

Bu amaçla planlanan en önemli projelerden biri, yaşlanmaya bağlı hastalıkların başlangıcını geciktirip geciktirmeyeceğini incelemeyi hedefleyen TAME (Targeting Aging with Metformin) çalışması olarak gösteriliyor.

Herkes metformin kullanmalı mı?

Uzmanların yanıtı net: Hayır.

Metformin bugün yalnızca onay aldığı hastalıklarda kullanılan bir ilaç. Sağlıklı bireylerin yalnızca daha uzun yaşamak amacıyla metformin kullanmasını destekleyen yeterli klinik kanıt bulunmuyor.

Ayrıca ilaç;

* mide bağırsak şikayetlerine,
* ishal ve bulantıya,
* uzun süreli kullanımda B12 vitamini eksikliğine,
* bazı kişilerde kas gelişimini olumsuz etkileyebilecek metabolik değişikliklere

neden olabiliyor. Bu nedenle hekim önerisi olmadan kullanılmaması gerekiyor.

Bilim ne söylüyor?

Metformin, yaşlanma biyolojisi araştırmalarının en dikkat çekici ilaç adaylarından biri olmayı sürdürüyor.

Ancak mevcut bilimsel veriler, ilacın tip 2 diyabet tedavisindeki etkinliğini güçlü biçimde desteklese de, sağlıklı insanlarda yaşam süresini uzattığını kesin olarak kanıtlamıyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda tamamlanacak büyük klinik çalışmalar, metforminin gerçekten ilk “yaşlanma karşıtı ilaç” olup olamayacağını ortaya koyacak.

Kaynaklar

* NutritionFacts
* American Diabetes Association (ADA)
* National Institute on Aging (NIA)
* PubMed
* Current Pharmaceutical Design
* Diabetologia
* The Journal of the Royal Society Interface
* The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism
* TAME (Targeting Aging with Metformin) Araştırması

Dış basında yer alan bilgilere göre Bayern Münih, Nübel için yüksek bonservis beklentisi taşıyor. Aynı haberlerde oyuncunun kariyer planlamasında Türkiye seçeneğini ilk sırada değerlendirmediği de belirtiliyor. Bu durum, Beşiktaş’ın kaleci transferinde yalnızca tek isme bağlı kalmadan alternatifli bir listeyle çalıştığı yorumlarını beraberinde getirdi.

Siyah-beyazlı kulübün Nübel gibi üst düzey bir profili yoklaması, hedefin iddialı tutulduğunu gösteriyor. Ancak oyuncunun Türkiye’ye mesafeli yaklaşması ve mali koşulların zorluğu, dosyanın teknik heyet ve yönetim açısından daha dikkatli yönetildiğini ortaya koyuyor.

Bu nedenle Beşiktaş cephesinde asıl dikkat çeken başlık, yalnızca Nübel ilgisi değil; aynı zamanda kalede paralel planın devreye alınmış olması. Yönetimin, transferi tek isme kilitlemeden farklı alternatifler üzerinde çalıştığı değerlendiriliyor.

Henüz resmi teklifin kabul edildiğine ya da transferin ileri aşamaya geçtiğine ilişkin somut bir doğrulama bulunmuyor. Ancak yabancı basına yansıyan tablo, Beşiktaş’ın kaleci transferinde esnek ve çok hatlı bir strateji izlediğini gösteriyor.

Önümüzdeki günlerde Nübel dosyasının yönü kadar, siyah-beyazlı kulübün hangi alternatif isimlere yöneleceği de transfer sürecinin belirleyici başlıklarından biri olacak.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: