İl Başkanlığı tarafından paylaşılan mesajda, Ali Korkmaz’ın geçirdiği kalp krizi sonucu vefat ettiği belirtilerek, merhumun ailesine ve teşkilat camiasına başsağlığı dilendi.

Cenaze Programı Daha Sonra Açıklanacak

MHP Kayseri İl Başkanlığı’nın duyurusunda, Ali Korkmaz’ın cenaze programına ilişkin bilgilendirmenin gün içerisinde yapılacağı ifade edildi.

Paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

“İl Başkan Yardımcımız Sayın Ali Korkmaz’ın geçirdiği kalp krizi sonucu vefat ettiğini derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz. Cenaze programı hakkında gün içerisinde bilgilendirme yapılacaktır. Merhuma Allah’tan rahmet, ailesine ve camiamıza başsağlığı diliyoruz.”

Kayseri Siyasetinde Üzüntü

Ali Korkmaz’ın vefatı, Kayseri’de siyasi çevrelerde ve MHP teşkilatında büyük üzüntüyle karşılandı. İl Başkanlığı, yayımladığı mesajda “Ülkücü Hareket’in başı sağ olsun” ifadeleriyle taziye dileklerini paylaştı.

Merhum Ali Korkmaz’a Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve MHP camiasına başsağlığı diliyoruz.

Karşılaşmaya hızlı başlayan taraf Crystal Palace oldu. İngiliz ekibi, henüz maçın 21. saniyesinde Ismaila Sarr’ın golüyle öne geçti. Bu erken gol, Shakhtar Donetsk’in oyun planını daha ilk dakikada sarstı.

Shakhtar ikinci yarıya golle döndü ama yetmedi

İlk yarıyı geride kapatan Shakhtar Donetsk, ikinci yarıya daha umutlu başladı. Ukrayna ekibi, 47. dakikada Oleh Ocheretko’nun golüyle skoru 1-1’e getirdi. Bu gol, Arda Turan’ın takımına kısa süreli moral sağladı.

Ancak Crystal Palace oyunun kontrolünü yeniden eline aldı. 58. dakikada Daichi Kamada’nın golüyle tekrar öne geçen İngiliz temsilcisi, 85. dakikada Larsen’in golüyle farkı ikiye çıkardı. Mücadele 3-1 Crystal Palace üstünlüğüyle sona erdi.

Rövanş 7 Mayıs’ta İngiltere’de oynanacak

Bu sonuçla Crystal Palace, rövanş öncesi önemli bir avantaj yakaladı. İki takım arasındaki ikinci karşılaşma 7 Mayıs’ta İngiltere’de oynanacak.

Shakhtar Donetsk’in turu geçebilmesi için deplasmanda güçlü bir geri dönüşe ihtiyacı olacak. Arda Turan’ın ekibi, final yolunda artık yalnızca skor değil, oyun karakteri açısından da zorlu bir sınava çıkacak.

Final yolunda rakip belli olacak

Shakhtar Donetsk ile Crystal Palace eşleşmesinden turu geçen taraf, Rayo Vallecano - RC Strasbourg eşleşmesinin galibiyle karşılaşacak.

Arda Turan yönetimindeki Shakhtar için ilk maç hayal kırıklığıyla tamamlandı. Ancak Avrupa kupalarında rövanş geceleri, futbolun sisli ormanıdır: Avantaj bazen kaleye kadar gelir, bazen de son düdükte avucunuzdan uçar. Şimdi gözler İngiltere’de oynanacak kritik mücadelede olacak.

Çalışan anneleri yakından ilgilendiren doğum izni düzenlemesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan kararnameye göre, kamu ve özel sektörde çalışan anneler için doğum izni süresi toplam 24 haftaya çıkarıldı.

Düzenleme öncesinde analık izni doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta olarak uygulanıyordu. Yeni düzenlemeyle doğum sonrası izin süresi 16 haftaya çıkarıldı. Böylece çalışan annelerin doğum sonrası bebekleriyle geçireceği süre 8 hafta daha uzamış oldu.

Doğum İzni Kaç Hafta Oldu?

Yeni düzenlemeye göre doğum izni toplam 24 hafta olacak.

Doğum öncesi izin: 8 hafta
Doğum sonrası izin: 16 hafta
Toplam izin: 24 hafta

Bu değişiklik, özellikle doğum sonrası bakım süreci, anne sağlığı ve bebeğin ilk aylarındaki gelişimi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Aile hayatının en hassas dönemlerinden biri olan lohusalık sürecinde annenin zamanla yarışan değil, bebeğiyle nefes alan bir döneme kavuşması hedefleniyor.

Doğum İzni Bitmiş Anneler Yararlanabilecek mi?

Düzenlemede geçiş süreci de yer aldı. Analık izni sona ermiş olsa bile, doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 itibarıyla tamamlamamış olan anneler, talep etmeleri halinde 8 haftaya kadar ilave analık izni kullanabilecek.

Bu başlık, yakın zamanda doğum yapan çalışan anneler için düzenlemenin en çok merak edilen bölümlerinden biri oldu.

Doğum Öncesi Çalışma Süresinde Değişiklik

Sağlık durumu uygun olan anne adaylarının, doktor raporuyla doğum öncesinde çalışmaya devam edebilmesine ilişkin süre de yeniden düzenlendi. Daha önce doğuma son 3 haftaya kadar çalışılabilirken, yeni düzenlemeyle bu sürenin doğuma son 2 haftaya kadar indirildiği aktarıldı. Bu değişiklikle doğum sonrasına aktarılabilecek izin süresi de 1 hafta artırılmış oldu.

Babalık İzni Kaç Gün Oldu?

Düzenleme yalnızca anneleri kapsamıyor. Özel sektör çalışanlarının babalık izni de kamu çalışanlarında olduğu gibi 10 güne çıkarıldı. Böylece doğum sonrası ilk günlerde babaların aile içindeki sorumluluğa daha fazla katılması amaçlanıyor.

Koruyucu Ailelere de İzin Hakkı

Yeni düzenlemeyle koruyucu aile olacaklara da izin hakkı getirildi. Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte ya da tek başına koruyucu aile olanlara, çocuğun aile yanına teslim edildiği tarihten itibaren istekleri halinde 10 gün izin verilecek.

Başvuru Detayları Nereden Açıklanacak?

Başvurulara ilişkin ayrıntıların Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından duyurulması bekleniyor. Bakanlık internet sitesi üzerinden başvuru süreci, şartlar ve uygulama esaslarına ilişkin bilgilendirme yapılacak.

Dr. Volkan Madencioğlu’nun vefatı, başta ailesi olmak üzere meslek çevresi ve sevenleri tarafından derin üzüntüyle karşılandı. Düzce’de geniş bir kesim tarafından bilinen Madencioğlu için taziye mesajları paylaşılırken, acı haber kentte hüzün oluşturdu.

Volkan Madencioğlu kimdir?

Emekli doktor Volkan Madencioğlu’nun, merhum Vural Madencioğlu ve Gülsüm Şurgun’un kardeşi olduğu öğrenildi. Madencioğlu’nun aynı zamanda Mısra Madencioğlu’nun amcası, Avukat Ekin Şurgun Şahin ile Avukat Yılmaz Şahin’in dayısı, Görkem Madencioğlu ve Deniz Madencioğlu Kul’un babası olduğu belirtildi.

Cenazesi Düzce Şehir Mezarlığı’na defnedilecek

Dr. Volkan Madencioğlu’nun cenazesi, 1 Mayıs Cuma günü saat 11.00’de Şehitlik Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından Düzce Şehir Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

Madencioğlu’nun vefatı, Düzce’de sağlık camiası ve sevenleri arasında “acı kayıp” olarak karşılandı.

Aziz Yıldırım yeniden aday mı oluyor?

Sarı-lacivertli kulüpte seçim atmosferi giderek yoğunlaşırken, Aziz Yıldırım cephesinden geldiği öne sürülen haberler taraftarlar arasında geniş yankı uyandırdı.

Radyogol kaynaklı iddiaya göre Aziz Yıldırım, Fenerbahçe başkanlığı için yeniden adaylık hazırlığına başladı. Yıldırım’ın bu süreçte takımın başına getirmek istediği ismin de eski teknik direktör Aykut Kocaman olduğu belirtildi.

Teknik direktör için Aykut Kocaman iddiası

Haberde en çok dikkat çeken başlıklardan biri Aykut Kocaman detayı oldu. Fenerbahçe’de daha önce hem futbolcu hem teknik direktör olarak görev yapan Kocaman’ın, Aziz Yıldırım’ın olası başkanlık planında önemli bir yer tuttuğu iddia edildi.

Söz konusu iddiaya göre Yıldırım’ın, “Fenerbahçe’yi şampiyon yapıp koltuğu 2027’de yeni başkana teslim edeceğim” yönünde bir mesaj verdiği de öne sürüldü. Ancak bu açıklamaya ilişkin kulüp ya da Aziz Yıldırım cephesinden resmi bir duyuru yapılmış değil.

Ankara trafiği dikkat çekti

Seçim kulislerini hareketlendiren bir diğer ayrıntı ise Aziz Yıldırım’ın Ankara’da bazı temaslarda bulunduğu iddiası oldu. Spor kamuoyunda yer alan bilgilere göre Yıldırım’ın Ankara dönüşü adaylık konusundaki nihai kararını netleştireceği ifade edildi.

Bu gelişme, Fenerbahçe’de seçim yarışının yalnızca başkanlık düzeyinde değil, teknik direktör tercihi ve sportif proje üzerinden de şekillenebileceğini gösteriyor.

Fenerbahçe’de seçim havası ısınıyor

Fenerbahçe taraftarı açısından Aziz Yıldırım ismi hâlâ güçlü bir karşılık taşıyor. Uzun yıllar kulüp başkanlığı yapan Yıldırım, özellikle sert yönetim tarzı, büyük transfer hamleleri ve kulüp içindeki ağırlığıyla hafızalarda yer edinmişti.

Bu nedenle olası adaylık kararı, sarı-lacivertli camiada seçim sürecini daha da hareketlendirebilir. Aykut Kocaman iddiası ise futbol aklı, yerli teknik adam tercihi ve geçmiş dönem tartışmalarını yeniden gündeme taşıyabilir.

Resmi açıklama bekleniyor

Şu aşamada Aziz Yıldırım’ın adaylığı ve Aykut Kocaman’la anlaşma sağlandığı iddiası resmi olarak doğrulanmış değil. Fenerbahçe’de seçim takvimi yaklaştıkça hem başkan adayları hem de sportif planlamaya ilişkin açıklamaların netleşmesi bekleniyor.

Sarı-lacivertli camiada şimdi en çok merak edilen soru şu: Aziz Yıldırım gerçekten yeniden aday olacak mı, olursa Fenerbahçe’de yeni dönem Aykut Kocaman planıyla mı başlayacak?

FDA açıklamasına göre Auvelity, Alzheimer hastalığına bağlı demansla ilişkili ajitasyonun tedavisi için onaylanan ilk antipsikotik olmayan ilaç oldu. İlaç daha önce 2022 yılında yetişkinlerde majör depresif bozukluk tedavisi için onaylanmıştı.

Alzheimer Hastalarında Ajitasyon Nedir?

Alzheimer hastalığına bağlı demansta ajitasyon, hastanın yalnızca unutkanlık yaşaması anlamına gelmiyor. Bu tablo; aşırı hareketlilik, huzursuzluk, sözlü ya da fiziksel saldırganlık gibi davranışlarla kendini gösterebiliyor.

FDA, ajitasyonun hem hasta hem de bakım verenler için yaşam kalitesini ciddi biçimde etkileyebilen yaygın ve zorlayıcı bir belirti olduğunu vurguladı.

FDA’dan “Önemli İlerleme” Değerlendirmesi

FDA Komiseri Dr. Marty Makary, kararın Alzheimer hastalığının en zorlayıcı yönlerinden biriyle mücadele eden hastalar ve aileleri için önemli bir ilerleme olduğunu belirtti.

FDA İlaç Değerlendirme ve Araştırma Merkezi yetkilileri de Auvelity’nin iki randomize çalışmada etkili bulunduğunu ve Alzheimer hastalığı ilerledikçe daha da güçleşen ajitasyon tablosunda ek bir tedavi seçeneği sunduğunu açıkladı.

Klinik Çalışmalarda Ne Bulundu?

İlacın onayı iki farklı klinik çalışmaya dayandırıldı.

İlk çalışmada hastalar beş hafta boyunca Auvelity ya da plasebo aldı. Araştırmada, yaşlı hastalarda ajite davranışların sıklığını bakım veren bildirimlerine göre değerlendiren Cohen-Mansfield Agitation Inventory skoru kullanıldı. FDA’ya göre Auvelity, bu ölçümde plaseboya kıyasla anlamlı iyileşme sağladı.

İkinci çalışma ise ilaca yanıt veren hastalarda yürütülen bir geri çekme çalışmasıydı. Auvelity ile klinik yanıt elde eden hastaların bir kısmı tedaviye devam etti, bir kısmı plaseboya geçirildi. Tedaviye devam edenlerde ajitasyon belirtilerinin yeniden alevlenmesine kadar geçen süre daha uzun bulundu.

İlacın Yan Etkileri Neler?

FDA açıklamasında ilacın en sık bildirilen yan etkileri arasında baş dönmesi, mide rahatsızlığı, baş ağrısı, ishal, uyku hali, ağız kuruluğu, cinsel işlev bozukluğu ve kontrolsüz terleme yer aldı.

İlacın kutulu uyarısında, antidepresan kullanan ergenler ve genç yetişkinlerde intihar düşüncesi ve davranışı riskinin artabileceği bilgisi bulunuyor. Ayrıca nöbet riski, tansiyon yükselmesi, hipertansiyon ve yatkın kişilerde mani ya da hipomaniyi tetikleme ihtimaline dikkat çekiliyor.

Tedavi Öncesi Hekim Değerlendirmesi Şart

FDA, Auvelity başlamadan önce sağlık profesyonellerinin hastanın tansiyonunu değerlendirmesi, kişisel ya da ailevi bipolar bozukluk öyküsünü sorgulaması ve hastanın bupropion veya dekstrometorfan içeren başka ilaçlar kullanıp kullanmadığını kontrol etmesi gerektiğini bildirdi.

Bu onay, Alzheimer hastalığına bağlı demansta ajitasyon tedavisinde yeni bir kapı aralasa da ilaç yalnızca hekim değerlendirmesiyle ve uygun hasta grubunda kullanılabilecek bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Güven Taşdemir’in vefatını üzüntüyle öğrendiğini belirterek başsağlığı mesajı yayımladı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten Taziye Mesajı

Bakan Gürlek, paylaşımında Güven Taşdemir’in Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi Üyesi olarak görev yaptığını ve tedavi gördüğü Bilkent Şehir Hastanesi’nde hayatını kaybettiğini ifade etti.

Gürlek, adalet teşkilatına uzun yıllar hizmetlerde bulunan Taşdemir’e Allah’tan rahmet; kederli ailesine, yakınlarına ve yargı camiasına başsağlığı ve sabır diledi.

“Hatırası Saygıyla Anılacaktır”

Adalet Bakanı Akın Gürlek, taziye mesajında şu ifadeleri kullandı:

“Merhumun hatırası, adaletin tecellisi yolunda gösterdiği gayret ve meslek ahlakı ile daima saygıyla anılacaktır.”

Yargı Camiasında Üzüntü

Güven Taşdemir’in vefatı, görev yaptığı yargı çevrelerinde üzüntüyle karşılandı. Taşdemir’in meslek hayatı boyunca adalet teşkilatına verdiği hizmetler, taziye mesajlarında saygıyla anıldı.

Cenaze programına ilişkin bilgilerin ayrıca duyurulması bekleniyor.

Parti açıklamasında, söz konusu rozet takma işleminin resmi üyelik kaydının tamamlandığı anlamına gelmediği vurgulandı. CHP, daha sonra Kocabıyık’ın geçmiş dönemdeki tutumları ve sosyal medya paylaşımları hakkında bilgi edinildiğini bildirdi.

CHP: İlkelerimizle bağdaşmayan davranışlar kabul edilemez

CHP’den yapılan açıklamada, partinin ilke ve değerlerine dikkat çekilerek şu değerlendirme yapıldı:

“Cumhuriyet Halk Partisi’nin ilkeleri ve değerleriyle bağdaşmayan davranışlar kabul edilemez. Bu nedenle gerekli değerlendirme derhal yapılmış; henüz resmi kayıt işlemi yapılmayan Arif Kocabıyık’ın parti üyelik işlemleri durdurulmuştur.”

Rozet sonrası tartışma başlamıştı

Sokak röportajlarıyla tanınan Arif Kocabıyık’a CHP rozeti takılması, sosyal medyada tartışma konusu olmuştu. Kocabıyık’ın geçmiş paylaşımları ve bazı tutumları üzerinden başlayan eleştirilerin ardından CHP, üyelik sürecine ilişkin kamuoyunu bilgilendirdi.

Parti, açıklamasında sürecin yoğun kabul programı içinde geliştiğini, ancak sonrasında yapılan değerlendirme sonucunda resmi üyelik işlemlerinin durdurulduğunu ifade etti. Böylece Kocabıyık’ın CHP üyeliğine ilişkin süreç, kayıt tamamlanmadan askıya alınmış oldu.

Arif Kocabıyık’ın CHP üyeliği neden durduruldu?

CHP açıklamasına göre Arif Kocabıyık’ın üyelik işlemleri, geçmiş dönemdeki tutumları ve sosyal medya paylaşımlarının parti ilkeleriyle bağdaşmadığı değerlendirmesi üzerine durduruldu.

Açıklamada, Kocabıyık’ın resmi üyelik kaydının henüz yapılmadığı özellikle belirtildi. Bu nedenle süreç, parti üyeliği tamamlanmadan sonlandırıldı.

Gözüaçık’ın vefatı, başta öğrencileri, mesai arkadaşları ve üniversite çalışanları olmak üzere geniş bir çevrede derin üzüntüyle karşılandı.

Üniversite Camiasını Yasa Boğan Vefat

Akademik çalışmaları ve üniversite bünyesindeki göreviyle tanınan Dr. Öğr. Üyesi Emre Gözüaçık’ın vefatı sonrası Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nde taziye mesajları paylaşıldı.

Üniversite camiası, genç akademisyenin kaybı nedeniyle ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı dileklerini iletti.

Rektör Fatih Yılmaz’dan Taziye Mesajı

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz da yayımladığı mesajla acı kayıptan duyduğu üzüntüyü dile getirdi.

Rektör Yılmaz mesajında, Dr. Öğr. Üyesi Emre Gözüaçık’ın vefatını derin bir üzüntüyle öğrendiklerini belirterek merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve üniversite camiasına başsağlığı diledi.

Öğrencileri ve Mesai Arkadaşları Üzgün

Dr. Öğr. Üyesi Emre Gözüaçık’ın vefatı, akademik çevrede de büyük üzüntü oluşturdu. Üniversitede görev yaptığı süre boyunca öğrencileri ve çalışma arkadaşlarıyla kurduğu akademik bağ, vefat haberinin ardından yapılan paylaşımlarda öne çıktı.

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi camiası, Emre Gözüaçık’ın ardından yayımlanan taziye mesajlarıyla acıyı paylaştı.

Merhum Dr. Öğr. Üyesi Emre Gözüaçık’a Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi camiasına başsağlığı dileriz.

Kan tahlilinde BASO% yüksekliği nedir, BASO% düşüklüğü neden olur, BASO% normal aralığı kaç olmalı gibi sorular özellikle hemogram sonucunda bu değeri gören kişiler tarafından sık araştırılır. Ancak burada temel kural değişmez: Tek bir kan değeriyle kesin hastalık tanısı konulmaz. Sonuçlar mutlaka şikâyetler, muayene bulguları ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

BASO% nedir?

BASO%, basofil adı verilen beyaz kan hücrelerinin toplam beyaz kan hücreleri içindeki yüzdesidir. Basofiller bağışıklık sisteminin küçük ama dikkat çekici askerlerinden biridir. Özellikle alerjik reaksiyonlarda, parazitlere karşı savunmada ve iltihabi süreçlerde rol oynar.

BASO değeri basofil sayısını, BASO% ise basofillerin toplam lökositler içindeki oranını gösterir. Bu nedenle BASO ve BASO% farkı nedir sorusunun cevabı da burada saklıdır: Biri mutlak sayıyı, diğeri yüzdelik oranı anlatır. Kan diferansiyel testi beyaz kan hücrelerinin farklı türlerini ve yüzdelerini ölçer.

BASO% neyi gösterir?

BASO%, bağışıklık sisteminin bazı süreçlere verdiği yanıtı anlamada yardımcı bir göstergedir. Alerjik yatkınlık, inflamasyon, enfeksiyon veya bazı kan hastalıkları açısından tek başına karar verdirmez; ama doktor için tabloya eklenen küçük bir işaret fişeği olabilir.

Örneğin BASO% yüksekliği, eozinofil artışıyla birlikte görülüyorsa alerjik süreçler daha fazla akla gelebilir. CRP veya sedimantasyon yüksekliğiyle birlikteyse iltihabi tablo düşünülebilir. WBC, nötrofil, lenfosit, trombosit ve hemoglobin gibi değerlerle birlikte değerlendirilmeden BASO% sonucu net yorumlanamaz.

BASO% normal değeri nedir?

BASO% normal değeri genellikle yüzde 0 ile 2 aralığında kabul edilir. Bazı kaynaklarda basofillerin beyaz kan hücrelerinin küçük bir bölümünü oluşturduğu, çoğunlukla yüzde 0–2 aralığında izlendiği belirtilir.

Ancak referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. Kullanılan cihaz, ölçüm yöntemi, yaş ve laboratuvarın kendi değerlendirme aralığı sonucu etkileyebilir. Bu nedenle BASO% normal değeri kaç olmalı sorusunda en güvenilir ölçüt, kişinin kendi tahlil raporunda yazan referans aralığıdır.

BASO% yüksekliği neden olur?

BASO% yüksekliği, toplam beyaz kan hücreleri içinde basofil oranının referans aralığının üzerine çıkmasıdır. Bu durum tıbbi olarak basofiliyle ilişkili olabilir. BASO% yüksekliği neden olur sorusuna tek bir yanıt vermek doğru değildir; çünkü bu artış farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

BASO% yüksekliği alerjik hastalıklar, bazı enfeksiyonlar, kronik iltihabi durumlar, otoimmün hastalıklar, hipotiroidi ve nadiren bazı kan hastalıklarıyla ilişkili olabilir. Cleveland Clinic, basofil yüksekliğinin enfeksiyon, alerji, otoimmün hastalıklar ve bazı ciddi kan hastalıklarıyla birlikte görülebileceğini belirtmektedir.

BASO% düşüklüğü neden olur?

BASO% düşüklüğü, basofillerin toplam beyaz kan hücreleri içindeki oranının düşük görünmesidir. Basofiller zaten kanda çok düşük oranda bulunduğu için hafif düşüklükler çoğu zaman tek başına büyük bir anlam taşımaz.

BASO% düşüklüğü neden olur sorusunun yanıtı; akut enfeksiyonlar, yoğun stres yanıtı, bazı alerjik reaksiyon dönemleri, hipertiroidi ve bazı ilaç etkileriyle ilişkili olabilir. Merck Manual, basofil düşüklüğünün tirotoksikoz, akut aşırı duyarlılık reaksiyonları ve enfeksiyonlarla görülebileceğini belirtir.

BASO% yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

BASO% yüksekliği çoğu zaman kendi başına belirti vermez. Belirti varsa genellikle BASO% artışına yol açan asıl nedenle ilgilidir. Yani BASO% yüksekliği belirtileri nelerdir sorusunda bakılması gereken yer sadece tahlil sonucu değil, hastanın genel durumudur.

Alerjik süreçlerde kaşıntı, burun akıntısı, hapşırma, gözlerde sulanma, cilt döküntüsü, nefes darlığı veya hırıltı görülebilir. İltihabi veya enfeksiyöz durumlarda ateş, halsizlik, kırgınlık ve kas-eklem ağrıları tabloya eşlik edebilir. Basofillerin alerjenlerle mücadelede rol aldığı ve kaşıntı, burun akıntısı, göz yaşarması gibi belirtilerle ilişkili olabileceği bildirilmektedir.

BASO% düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

BASO% düşüklüğü genellikle belirtiye yol açmaz. Çoğu kişide bu durum hemogram sonucunda tesadüfen fark edilir. Ancak altta yatan neden önemli olabilir.

Akut enfeksiyon varsa ateş, boğaz ağrısı, halsizlik veya yaygın vücut ağrısı görülebilir. Hipertiroidi gibi bir tablo varsa çarpıntı, kilo kaybı, terleme, titreme ve sinirlilik eşlik edebilir. Fakat bu belirtiler BASO% düşüklüğüne özgü değildir; doktor değerlendirmesi olmadan kesin anlam yüklenmemelidir.

BASO% hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

BASO% için genellikle yüzde 0–2 aralığı normal kabul edilir. Ancak “BASO% kaç olursa tehlikeli” sorusuna herkes için geçerli tek bir rakamla yanıt vermek doğru değildir. Değerin ne kadar yüksek olduğu, mutlak BASO sayısı, WBC düzeyi ve diğer hemogram parametreleri birlikte incelenmelidir.

BASO% değerinin referans aralığının üzerinde olması, özellikle kalıcı hale gelmişse dikkate alınmalıdır. Bunun yanında açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi, uzun süren ateş, lenf bezi büyümesi, dalak büyümesi şüphesi, yaygın kaşıntı veya halsizlik varsa sonuç hekime gösterilmelidir.

BASO% sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

BASO% sonucu alerjik hastalıklar, astım, kronik inflamasyon, bazı enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar ve tiroit bozukluklarıyla ilişkili olabilir. Daha nadir olarak bazı kan hastalıklarında da basofil artışı görülebilir.

Kronik miyeloid lösemi gibi bazı miyeloproliferatif hastalıklarda basofili dikkat çeken bulgulardan biri olabilir. Ancak bu bilgi okuyucuda panik oluşturmak için değil, kalıcı ve belirgin sapmaların neden önemsenmesi gerektiğini anlatmak için verilmelidir. Basofili bazı ciddi hastalıklarla ilişkili olabilse de çoğu değerlendirme ancak tam kan sayımı, yayma, klinik bulgular ve gerekirse ileri testlerle yapılabilir.

BASO% sonucu tek başına ne ifade etmez?

BASO% sonucu tek başına alerji, enfeksiyon, tiroit hastalığı, romatizmal hastalık veya kan hastalığı tanısı koydurmaz. Aynı şekilde BASO% değerinin normal olması da bu hastalıkların tamamını dışlamaz.

Bu değer, hemogramın küçük ama anlamlı parçalarından biridir. Sağlık değerlendirmesi tek bir rakamın etrafında değil, bütün kan tablosu ve hastanın hikâyesi etrafında yapılır. Bu nedenle sonuçlar mutlaka şikâyetler, muayene bulguları ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

BASO% için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

BASO% yüksekliği veya düşüklüğü raporda işaretlenmişse ve bu durum tekrarlıyorsa, sonuç aile hekimi, dahiliye uzmanı veya ilgili branş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

Özellikle uzun süren ateş, gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, yaygın kaşıntı, döküntü, nefes darlığı, sık enfeksiyon geçirme, lenf bezi şişliği, belirgin halsizlik veya diğer kan değerlerinde bozulma varsa doktora başvurmak gerekir. Küçük sapmalar bazen geçici olabilir; kalıcı değişiklikler ise tıbbi mercek ister.

BASO nedir?

BASO, “basofil” kelimesinin kısaltmasıdır. Basofiller, beyaz kan hücreleri yani lökositler içinde yer alan bağışıklık hücrelerinden biridir. Vücutta özellikle alerjik reaksiyonlar, iltihaplanma süreçleri ve bazı bağışıklık yanıtlarında görev alır.

Basofiller kandaki beyaz hücrelerin küçük bir bölümünü oluşturur. Bu nedenle BASO değeri genellikle hem mutlak sayı olarak hem de yüzde oranı şeklinde raporlanır. Kan tahlilinde BASO nedir sorusunun cevabı, en basit ifadeyle “kandaki basofil miktarı”dır. Basofillerin alerjik ve inflamatuvar yanıtlarda rol oynadığı, ayrıca histamin gibi maddelerle bağışıklık sürecine katıldığı bildirilmektedir.

BASO neyi gösterir?

BASO değeri, bağışıklık sisteminin bazı alerjik, iltihabi veya enfeksiyöz süreçlere verdiği yanıt hakkında yardımcı bilgi sağlar. Hemogramda BASO kaç olmalı sorusu kadar, bu değerin diğer beyaz kan hücreleriyle birlikte nasıl değiştiği de önemlidir.

Örneğin eozinofil, lenfosit, nötrofil, CRP, sedimantasyon veya tiroit testleriyle birlikte değerlendirme yapıldığında tablo daha anlamlı hale gelir. Bu nedenle BASO sonucu tek başına “hastalık var” ya da “hastalık yok” anlamına gelmez. Kan diferansiyel testi, beyaz kan hücrelerinin türlerini ve oranlarını gösterir; anormal sonuçlar farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

BASO normal değeri nedir?

BASO normal değeri laboratuvardan laboratuvara değişebilir. Genel olarak birçok laboratuvarda BASO mutlak değeri yaklaşık 0,0–0,1 x10³/mm³ aralığında, BASO yüzdesi ise çoğunlukla yüzde 0–2 aralığında kabul edilir.

Ancak burada küçük bir tıbbi virgül var: Referans aralıkları laboratuvara, kullanılan cihaza, yaşa ve ölçüm yöntemine göre değişebilir. Bu nedenle en doğru değerlendirme, tahlil raporunda yazan referans aralığına göre yapılmalıdır. Basofili tanımında referans aralıklarının laboratuvar faktörlerine göre değişebileceği özellikle vurgulanmaktadır.

BASO yüksekliği neden olur?

BASO yüksekliği, kandaki basofil sayısının referans aralığının üzerine çıkmasıdır. Tıbbi olarak “basofili” olarak adlandırılır. BASO yüksekliği neden olur sorusunun tek bir cevabı yoktur; alerjik reaksiyonlardan kronik iltihabi durumlara kadar farklı nedenler tabloya eşlik edebilir.

BASO yüksekliği şu durumlarla ilişkili olabilir:

Alerjik hastalıklar, bazı enfeksiyonlar, kronik inflamasyon, otoimmün hastalıklar, hipotiroidi ve nadiren bazı kan hastalıkları basofil artışıyla birlikte görülebilir. Merck Manual, basofil artışının hipotiroidide ve miyeloproliferatif hastalıklarda görülebileceğini belirtmektedir. Cleveland Clinic ise basofiliyi enfeksiyon, alerji, otoimmün hastalıklar, hipotiroidi ve bazı kanser türleriyle ilişkilendirmektedir.

Bu nedenle BASO yüksek çıktı ne anlama gelir sorusuna verilecek en doğru cevap şudur: Sonuç önemlidir, ancak tek başına karar verdirmez. Hekim, hastanın şikâyetlerine ve diğer kan değerlerine bakarak anlamlandırır.

BASO düşüklüğü neden olur?

BASO düşüklüğü, basofil sayısının referans aralığının altında olmasıdır. Tıbbi olarak “basopeni” ifadesi kullanılabilir. Ancak basofiller zaten kanda düşük oranda bulunduğu için hafif düşüklükler çoğu zaman tek başına belirgin bir anlam taşımaz.

BASO düşüklüğü bazı akut enfeksiyonlar, alerjik reaksiyonların farklı evreleri, stres yanıtı, bazı ilaçlar veya tiroit bezinin fazla çalışması yani hipertiroidi ile ilişkili olabilir. Cleveland Clinic, basopeninin enfeksiyonlar, alerjik reaksiyonlar, hipertiroidi ve ilaç yan etkileriyle görülebileceğini belirtmektedir.

Kan tahlilinde BASO düşüklüğü neden olur sorusuna yanıt aranırken yalnızca BASO değerine değil, WBC, nötrofil, lenfosit ve klinik tabloya da bakılmalıdır.

BASO yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

BASO yüksekliği çoğu zaman doğrudan belirti vermez. Belirti varsa genellikle basofil artışına neden olan asıl durumla ilgilidir. Yani BASO yüksekliği belirtileri denildiğinde, aslında altta yatan sürecin belirtilerinden söz edilir.

Alerjiyle ilişkili durumlarda kaşıntı, döküntü, burun akıntısı, hapşırma, gözlerde sulanma, nefes darlığı veya hırıltı görülebilir. İltihabi veya enfeksiyöz süreçlerde halsizlik, ateş, eklem-kas ağrısı ve genel kırgınlık tabloya eşlik edebilir. Merck Manual, basofil yüksekliğinde belirtilerin genellikle altta yatan hastalığa bağlı olduğunu ve artmış basofil sayısının kaşıntı ile alerjik reaksiyonlara katkı sağlayabileceğini belirtmektedir.

BASO düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

BASO düşüklüğü çoğu zaman belirti oluşturmaz. Çoğu kişi bu değerin düşük olduğunu yalnızca tam kan sayımı sonucunda öğrenir. Ancak BASO düşüklüğüne eşlik eden durum önemlidir.

Akut enfeksiyon varsa ateş, halsizlik, boğaz ağrısı veya yaygın vücut ağrısı görülebilir. Hipertiroidi gibi bir durum söz konusuysa çarpıntı, kilo kaybı, terleme, sinirlilik ve titreme gibi şikâyetler bulunabilir. Fakat bu belirtiler BASO düşüklüğüne özgü değildir; klinik değerlendirme gerektirir.

BASO hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

BASO değerinin dikkat gerektirip gerektirmediği, rapordaki referans aralığına ve diğer bulgulara göre değişir. Genel olarak referans aralığının üzerinde tekrarlayan BASO yüksekliği, özellikle WBC yüksekliği, eozinofil artışı, CRP yüksekliği, sedimantasyon artışı, kansızlık veya trombosit değişiklikleriyle birlikteyse daha dikkatli değerlendirilmelidir.

BASO kaç olursa tehlikeli sorusuna herkes için geçerli tek bir rakamla cevap vermek doğru değildir. Çok belirgin yükseklikler, kalıcı anormallikler veya başka kan hücrelerinde eşlik eden bozulmalar varsa hekimin değerlendirmesi gerekir. Özellikle açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi, uzun süren ateş, lenf bezi büyümesi, dalak büyümesi şüphesi veya sürekli halsizlik gibi bulgular ihmal edilmemelidir.

BASO sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

BASO sonucu bazı hastalıklarla ilişkili olabilir; ancak bu ilişki doğrudan tanı anlamına gelmez. BASO yüksekliği alerjik hastalıklar, kronik iltihabi hastalıklar, enfeksiyonlar, hipotiroidi, otoimmün hastalıklar ve nadiren bazı kan hastalıklarıyla birlikte görülebilir.

Bazı miyeloproliferatif hastalıklarda, özellikle kronik miyeloid lösemi gibi tabloların değerlendirilmesinde basofili dikkat çeken laboratuvar bulgularından biri olabilir. MSD Manual, kronik miyeloid lösemide nötrofiliyle birlikte basofili ve eozinofilinin yaygın olabileceğini belirtmektedir.

BASO düşüklüğü ise akut enfeksiyonlar, stres yanıtı, hipertiroidi veya bazı ilaç kullanımlarıyla ilişkili olabilir. Fakat bunların hiçbiri tek başına BASO sonucuyla kesinleştirilemez.

BASO sonucu tek başına ne ifade etmez?

BASO sonucu tek başına kanser, alerji, enfeksiyon, tiroit hastalığı veya bağışıklık hastalığı tanısı koydurmaz. Aynı şekilde normal BASO değeri de bütün bu hastalıkların kesin olarak dışlandığı anlamına gelmez.

Tam kan sayımı bir fotoğraf karesi gibidir; ama sağlık değerlendirmesi tek kareyle değil, tüm filmle yapılır. Şikâyetler, muayene, kullanılan ilaçlar, geçmiş hastalıklar, diğer kan testleri ve gerekirse ileri tetkikler birlikte ele alınmalıdır.

BASO için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

BASO değeri referans aralığının dışında çıktıysa ve bu durum tekrarlıyorsa, sonucu aile hekimi, dahiliye uzmanı veya ilgili branş hekimiyle paylaşmak gerekir. Özellikle BASO yüksekliği veya düşüklüğüne ateş, gece terlemesi, açıklanamayan kilo kaybı, uzun süren halsizlik, nefes darlığı, yaygın kaşıntı, döküntü, lenf bezi şişliği, sık enfeksiyon geçirme veya kan değerlerinde başka bozulmalar eşlik ediyorsa doktora başvurulmalıdır.

BASO tehlikeli mi sorusunun yanıtı, değerin ne kadar değiştiğine ve vücutta başka ne olup bittiğine bağlıdır. Küçük sapmalar bazen geçici olabilir; kalıcı ve belirgin değişiklikler ise tıbbi değerlendirme ister.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, Dr. Korhan Esat’ın geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiği ifade edildi. Açıklamada, Esat’ın yalnızca akademik çalışmalarıyla değil, mütevazı kişiliği, öğrencileriyle kurduğu güçlü bağ ve meslek camiasına sunduğu katkılarla da hatırlanacağı vurgulandı.

Dr. Korhan Esat kimdir?

Dr. Korhan Esat, Ankara Üniversitesi’nde uzun yıllar görev yapan ve yerbilimleri alanında çalışmalarıyla tanınan bir akademisyendi. Meslektaşları ve öğrencileri tarafından bilimsel birikimi, çalışma disiplini ve alçakgönüllü kişiliğiyle biliniyordu.

Yerbilimleri camiasında özellikle Türkiye Jeoloji Kurultayları kapsamındaki görevleriyle öne çıkan Esat, farklı yıllarda bilim kurulu üyeliği, oturum yürütücülüğü ve düzenleme kurulu görevlerinde sorumluluk üstlendi.

Türkiye Jeoloji Kurultaylarına önemli katkılar sundu

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası’nın paylaşımında, Dr. Korhan Esat’ın 65. Türkiye Jeoloji Kurultayı’ndan bu yana düzenleme ve bilim kurullarında aktif roller üstlendiği belirtildi.

Esat’ın, Türkiye Jeoloji Kurultayı kapsamında 2012 yılında Düzenleme Kurulu Sekreter Yardımcısı olarak görev yaptığı, 2019 yılında Bilim Kurulu Üyesi ve Oturum Yürütücüsü olduğu, 2022 yılında ise Düzenleme Kurulu Sekreteri olarak sorumluluk aldığı aktarıldı.

Ayrıca 2024 yılında “Neotektonik, Paleosismoloji ve Sismotektonik” oturumunda yürütücü ve bilim kurulu üyesi olarak görev yaptığı; “Geleceğin Yerbilimcileri” oturumunda da bilimsel katkı sunduğu ifade edildi.

Jeoloji Mühendisleri Odası’ndan taziye mesajı

Jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, yayımladığı mesajda Dr. Korhan Esat’ın akademik birikiminin ötesinde gönüllerde iz bırakan bir bilim insanı olduğunu belirtti.

Açıklamada, “Akademik birikiminin ötesinde, her zaman örnek gösterilen mütevazı kişiliği, bilimsel vizyonu ve özverili çalışmalarıyla kalplerimizde iz bırakan hocamızın hatırasını yaşatmak, bizler için bir vefa borcudur” ifadelerine yer verildi.

Oda, başta ailesi, yakınları, öğrencileri ve tüm Jeoloji Mühendisleri camiası olmak üzere sevenlerine başsağlığı diledi.

Bilim dünyasında iz bırakan bir akademisyen

Dr. Korhan Esat’ın vefatı, Ankara Üniversitesi çevresi başta olmak üzere yerbilimleri ve jeoloji mühendisliği camiasında derin üzüntüye neden oldu.

Meslek hayatı boyunca hem akademik çalışmaları hem de kurultaylardaki sorumluluklarıyla bilimsel üretime katkı sunan Esat’ın, yetiştirdiği öğrenciler ve yerbilimleri alanına kazandırdığı değerlerle hatırlanacağı ifade edildi.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası’nın mesajında, “Hocamızın ışığı, yetiştirdiği öğrencilerde ve bilim dünyasına kattığı değerlerde yaşamaya devam edecektir” denildi.

Ancak burada önemli bir ayrım yapılmalıdır: Kabak çekirdeği bir ilaç değildir. Hastalıkları tek başına tedavi etmez. Buna karşılık dengeli beslenme içinde düzenli ve ölçülü tüketildiğinde bazı fizyolojik süreçleri destekleyebilir.

Kabak çekirdeği hangi besin öğelerini içerir?

Kabak çekirdeği özellikle magnezyum, çinko, fosfor, demir ve sağlıklı yağlar bakımından zengindir. İçeriğindeki yağların önemli kısmı tekli ve çoklu doymamış yağ asitlerinden oluşur. Bu yağ profili, kalp-damar sağlığı açısından olumlu kabul edilen beslenme modelleriyle uyumludur.

Ayrıca kabak çekirdeğinde bulunan fitosteroller, kolesterol metabolizması üzerinde etkili olabilen bitkisel bileşiklerdir. Tokoferoller ve fenolik maddeler ise hücreleri oksidatif strese karşı koruyan antioksidan sistemlere destek verebilir.

Magnezyum açısından neden önemlidir?

Magnezyum; kas kasılması, sinir iletimi, enerji üretimi, kan basıncı dengesi ve glukoz metabolizması için gerekli temel minerallerden biridir. Kabak çekirdeği, magnezyum içeriğiyle bu açıdan öne çıkan besinlerden kabul edilir.

Yeterli magnezyum alımı; kas krampları, halsizlik, düzensiz beslenme ve yoğun stres dönemlerinde önem kazanır. Bununla birlikte magnezyum eksikliği tanısı yalnızca belirtilere bakılarak konulmaz; gerektiğinde hekim değerlendirmesi ve laboratuvar incelemesi gerekir.

Çinko içeriği bağışıklık için ne ifade eder?

Kabak çekirdeği, bitkisel çinko kaynakları arasında yer alır. Çinko; bağışıklık hücrelerinin işlevi, yara iyileşmesi, deri bütünlüğü, tat-koku duyusu ve hücre bölünmesi açısından kritik bir mineraldir.

Bu nedenle kabak çekirdeği, özellikle çinko alımı yetersiz olan bireylerde beslenmeye katkı sağlayabilir. Ancak çinko desteği ile çinko içeren gıda tüketimi aynı şey değildir. Takviye kullanımı kişisel ihtiyaca göre değerlendirilmelidir.

Kalp-damar sağlığını destekleyebilir mi?

Kabak çekirdeğinin kalp sağlığı açısından öne çıkan yönleri; doymamış yağ asitleri, magnezyum, lif, fitosterol ve antioksidan içeriğidir. Bu bileşenler, sağlıklı beslenme düzeni içinde kan lipidleri, damar fonksiyonu ve kan basıncı dengesiyle ilişkili mekanizmalara katkı sağlayabilir.

Burada ölçü belirleyicidir. Tuzlu ve aşırı kavrulmuş kabak çekirdeği, yüksek sodyum alımına neden olabilir. Bu durum özellikle hipertansiyonu olan kişiler için sakıncalı olabilir.

Sindirim sistemine etkisi nedir?

Kabak çekirdeği diyet lifi içerir. Lif, bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine, tokluk hissinin artmasına ve bağırsak mikrobiyotasının desteklenmesine katkı sağlayabilir.

Ancak fazla tüketildiğinde tam tersine şişkinlik, gaz, hazımsızlık veya mide rahatsızlığı yapabilir. Bu nedenle kabak çekirdeğinin “ne kadar faydalıysa o kadar çok yenmeli” mantığıyla tüketilmesi doğru değildir.

Uyku düzeniyle ilişkisi var mı?

Kabak çekirdeği, triptofan adı verilen bir aminoasit içerir. Triptofan, vücutta serotonin ve melatonin senteziyle ilişkili biyokimyasal yollarda rol oynar. Bu nedenle kabak çekirdeği, uyku düzenini destekleyen beslenme yaklaşımlarında zaman zaman anılır.

Ancak tek başına kabak çekirdeği tüketmek uykusuzluğu tedavi etmez. Uyku hijyeni, kafein tüketimi, stres, ekran maruziyeti ve altta yatan hastalıklar birlikte değerlendirilmelidir.

Prostat sağlığı açısından ne biliniyor?

Kabak çekirdeği ve kabak çekirdeği yağı, özellikle iyi huylu prostat büyümesi ve alt üriner sistem yakınmaları bağlamında araştırmalara konu olmuştur. İçeriğindeki fitosteroller, çinko ve yağ asitleri bu alandaki biyolojik ilgiyi artırmaktadır.

Bununla birlikte prostat büyümesi, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar akımında zayıflama gibi şikâyetler varsa besin desteğiyle oyalanmak doğru değildir. Bu belirtiler üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Kan şekeri ve metabolik dengeye katkısı olabilir mi?

Kabak çekirdeği; protein, lif ve sağlıklı yağ içeriği nedeniyle karbonhidrat ağırlıklı atıştırmalıklara göre daha dengeli bir seçenek olabilir. Bu özellikleri sayesinde tokluk hissini artırabilir ve öğün sonrası kan şekeri dalgalanmalarını azaltmaya yardımcı olabilir.

Ancak kabak çekirdeği kalorisi yüksek bir besindir. Diyabet, insülin direnci veya kilo kontrolü olan kişiler için porsiyon kontrolü özellikle önemlidir.

Günde ne kadar kabak çekirdeği tüketilmeli?

Genel beslenme pratiğinde günlük 25-30 gram, yani yaklaşık 1 küçük avuç kabak çekirdeği makul bir porsiyon kabul edilebilir. En sağlıklı tercih genellikle tuzsuz, katkısız ve aşırı kavrulmamış kabak çekirdeğidir.

Aşırı tüketim; fazla kalori alımı, mide-bağırsak şikâyetleri ve tuzlu ürünlerde sodyum yükü nedeniyle faydadan çok yük getirebilir.

Kimler dikkatli tüketmeli?

Böbrek hastalığı olanlar, potasyum veya fosfor kısıtlaması gerekenler, hipertansiyon hastaları, tuz hassasiyeti bulunanlar, kilo kontrolü yapanlar ve kuruyemiş/tohum alerjisi olan bireyler kabak çekirdeğini dikkatli tüketmelidir.

Özellikle kronik hastalığı olan kişiler için “doğal” ifadesi her zaman “sınırsız ve risksiz” anlamına gelmez.

Sonuç: Küçük Bir Tohum, Güçlü Bir Beslenme Desteği

Kabak çekirdeği; magnezyum, çinko, sağlıklı yağlar, lif ve antioksidan bileşenleriyle bilimsel açıdan değerli bir besindir. Kalp-damar sağlığı, bağışıklık, sindirim sistemi, uyku düzeni ve prostat sağlığıyla ilişkili mekanizmalarda destekleyici rol oynayabilir.

Fakat kabak çekirdeğinin gücü, mucize vaatlerinde değil; dengeli beslenme içinde doğru porsiyonla tüketilmesindedir. Bir küçük avuç kabak çekirdeği, sağlıklı bir beslenme düzeninde küçük ama işlevsel bir katkı sunabilir.

Menisküs yırtığı, diz ağrısı yaşayan birçok kişide sık karşılaşılan ortopedik sorunlardan biri. Ancak her menisküs yırtığı aynı anlamı taşımıyor. Özellikle yaşla birlikte gelişen, yıpranmaya bağlı dejeneratif menisküs yırtıkları için yapılan kapalı diz ameliyatlarının ne kadar gerekli olduğu uzun süredir tıp dünyasında tartışılıyor.

New England Journal of Medicine’da yayımlanan 10 yıllık takip verileri, bu tartışmayı yeniden alevlendirdi. Çalışmada, dejeneratif menisküs yırtığı nedeniyle artroskopik parsiyel menisektomi yapılan hastalar ile “sahte cerrahi” uygulanan hastaların uzun dönem sonuçları karşılaştırıldı. Bulgulara göre ameliyat edilen grupta diz fonksiyonu, osteoartrit ilerlemesi ve yeniden ameliyat ihtiyacı açısından daha olumsuz sonuçlar görüldü.

Araştırma hangi hastaları kapsıyor?

Araştırmanın en önemli noktası, çalışmanın her menisküs yırtığını değil, daha çok dejeneratif medial menisküs yırtığı olan hastaları kapsaması.

Bu yırtıklar genellikle orta yaş ve üzerindeki kişilerde görülüyor. Çoğu zaman ani bir spor travmasından çok, diz eklemindeki yıpranma süreciyle ilişkili oluyor. Bu nedenle araştırmanın sonuçları, genç sporcularda görülen travmatik menisküs yırtıklarıyla aynı kefeye konulmamalı.

Menisküs ameliyatı tamamen gereksiz mi?

Hayır. Bu çalışma “menisküs ameliyatı hiçbir zaman yapılmamalı” anlamına gelmiyor.

Ancak özellikle dejeneratif yırtıklarda, ameliyatın ilk seçenek olarak düşünülmemesi gerektiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre bu hasta grubunda fizik tedavi, egzersiz programı, kilo kontrolü, ağrı yönetimi ve takip çoğu zaman ilk basamak yaklaşım olmalı.

Dizde gerçek kilitlenme, mekanik takılma, travmaya bağlı büyük yırtıklar, menisküs kökü yırtıkları veya tamir edilebilir bazı yırtık tiplerinde ise cerrahi hâlâ gerekli olabilir.

“Faydadan çok zarar” ifadesi doğru mu?

Bu ifade kısmen doğru, ancak eksik.

Daha doğru cümle şöyle kurulmalı:

“Yeni 10 yıllık takip verileri, özellikle dejeneratif menisküs yırtıklarında rutin artroskopik parsiyel menisektominin beklenen faydayı sağlamadığını ve uzun vadede bazı hastalarda daha kötü sonuçlarla ilişkili olabileceğini gösteriyor.”

Çünkü araştırma tüm diz ameliyatlarını değil, belirli bir hasta grubunda yapılan belirli bir işlemi değerlendiriyor.

Hastalar neye dikkat etmeli?

Menisküs yırtığı tanısı alan hastaların yalnızca MR sonucuna bakarak ameliyat kararı vermemesi gerekiyor. Çünkü menisküs yırtıkları bazı kişilerde ağrıya yol açarken, bazı kişilerde belirti vermeden de görülebiliyor.

Karar verilirken hastanın yaşı, şikâyetin süresi, dizde kilitlenme olup olmadığı, kireçlenme bulguları, aktivite düzeyi ve fizik tedaviye yanıtı birlikte değerlendirilmeli.

Uzmanlara göre mesaj net

Bu araştırmanın verdiği temel mesaj şu: Dejeneratif menisküs yırtığında bıçak ilk seçenek olmamalı.

Diz ağrısı yaşayan hastalar için doğru yol, önce ayrıntılı değerlendirme, ardından kişiye özel tedavi planı. Ameliyat ise her MR bulgusuna otomatik verilen bir cevap değil, doğru hastada doğru zamanda düşünülmesi gereken bir seçenek olmalı.

Tekrarlayan omuz çıkığı nedir?

Tekrarlayan omuz çıkıkları, üst kol kemiğinin baş kısmının omuz yuvasından tekrar tekrar çıkması veya çıkacak gibi olmasıdır. Omuz, vücudun en hareketli eklemlerinden biridir; bu hareket kabiliyeti aynı zamanda onu çıkığa daha yatkın hale getirir. Mayo Clinic, omuz bir kez çıktıktan sonra eklemin yeniden çıkığa eğilim kazanabileceğini belirtmektedir.

Sorun yalnızca kemiğin yerinden oynaması değildir. İlk çıkık sırasında eklem kapsülü, bağlar, labrum adı verilen kıkırdak halka veya kemik yapılar zarar görebilir. Bu hasar iyileşmeden omuz zorlanırsa, eklemde “güvensizlik” hissi kalıcı hale gelebilir.

Tekrarlayan omuz çıkıkları neden olur?

En sık neden, ilk omuz çıkığı sonrası eklemi sabit tutan dokuların yeterince iyileşememesidir. Özellikle travmatik çıkıklar, spor yaralanmaları, düşmeler ve ani kol çekilmeleri bu tabloyu başlatabilir.

Omuz çıkığı tekrarladıkça Bankart lezyonu, Hill-Sachs lezyonu veya eklem yuvasında kemik kaybı gibi yapısal sorunlar gelişebilir. Bu tür hasarlar, omzun yeniden çıkma riskini artırabilir. Tıbbi literatürde tekrarlayan anterior omuz instabilitesinin bu kemik ve yumuşak doku lezyonlarını büyütebildiği bildirilmektedir.

Bazı kişilerde bağ gevşekliği, esnek eklem yapısı veya doğuştan gelen yatkınlık da rol oynayabilir. Ancak her hastada neden aynı değildir; tedavi planı mutlaka muayene ve görüntüleme sonuçlarına göre belirlenmelidir.

Erken belirtileri nelerdir, nasıl anlaşılır?

Tekrarlayan omuz çıkıkları her zaman omzun tamamen yerinden çıkmasıyla başlamaz. Bazen ilk belirti, kolu yukarı kaldırırken veya arkaya atarken oluşan güvensizlik hissidir.

Hasta, “omzum çıkacak gibi oluyor” diyebilir. Bazı kişilerde ani ağrı, boşalma hissi, hareketten kaçınma, gece üzerine yatamama veya spor sırasında performans düşüşü görülür. Özellikle fırlatma hareketi yapan sporcularda, servis atan tenisçilerde, basketbolcularda ve temas sporlarıyla uğraşanlarda bu belirtiler dikkat çekicidir.

Omuz yerine kendiliğinden oturuyorsa bu durum hafife alınmamalıdır. Çünkü her tekrar, eklemde yeni hasar bırakabilir.

Kimlerde daha sık görülür?

Tekrarlayan omuz çıkıkları gençlerde, aktif spor yapanlarda ve omzunu sık kullanan kişilerde daha sık görülür. Futbol, basketbol, voleybol, hentbol, güreş, judo, kayak ve ağırlık antrenmanları riskli alanlar arasında sayılabilir.

İlk çıkığını genç yaşta geçirenlerde tekrar riski daha yüksek olabilir. Bunun yanında eklem gevşekliği olanlar, daha önce omuz ameliyatı geçirenler, düşme riski bulunanlar ve iş gereği kolunu baş üstü kullanan kişilerde de dikkatli olunmalıdır.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Omuz çıkığı şüphesi varsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Omzu yerine oturtmaya çalışmak, damar-sinir hasarı riskini artırabilir. Mayo Clinic, omuz çıkığından şüphelenildiğinde hızlı tıbbi yardım alınması gerektiğini vurgulamaktadır.

Şu durumlarda başvuru geciktirilmemelidir:

Omuzda şekil bozukluğu, kolu hareket ettirememe, uyuşma, karıncalanma, elde güç kaybı, morarma, soğukluk veya şiddetli ağrı varsa acil değerlendirme gerekir. Omuz daha önce çıktıysa ve benzer his yeniden oluşuyorsa ortopedi kontrolü önemlidir.

Tekrarlayan omuz çıkığı için hangi doktora gidilir?

İlk başvuru için ortopedi ve travmatoloji bölümü uygundur. Akut çıkık, travma, spor yaralanması ve tekrarlayan omuz instabilitesi ortopedinin değerlendirme alanına girer.

Acil çıkık durumunda önce acil servis müdahalesi gerekebilir. Sonrasında ortopedi uzmanı; fizik tedavi ve rehabilitasyon, spor hekimliği veya omuz cerrahisi deneyimi olan merkezlere yönlendirme yapabilir. Erken başvuru, hem gereksiz tekrarları önleyebilir hem de cerrahi gerekliliğin doğru zamanda değerlendirilmesini sağlar.

Omuz çıkıkları nasıl teşhis edilir?

Tanı yalnızca “omuzum çıktı” ifadesiyle konulmaz. Hekim önce çıkığın yönünü, tekrar sayısını, travma öyküsünü, ağrının yerini, hareket kısıtlılığını ve omuzdaki güvensizlik hissini değerlendirir.

Röntgen, kemik yapıları ve çıkık yönünü görmek için kullanılabilir. MR veya MR artrografi, labrum yırtığı ve bağ hasarı açısından istenebilir. Bilgisayarlı tomografi ise özellikle kemik kaybı şüphesinde önemlidir. Bazı hastalarda sinir muayenesi de yapılır.

Bu nedenle tekrarlayan omuz çıkığı, yalnızca ağrı kesiciyle geçiştirilecek bir sorun değildir. Altta yatan yapısal hasar araştırılmalıdır.

Tedavisi var mı?

Tekrarlayan omuz çıkıklarında tedavi vardır; ancak yöntem hastanın yaşına, aktivite düzeyine, çıkık sayısına, kemik kaybına ve eşlik eden lezyonlara göre değişir.

İlk aşamada omuz kısa süreli istirahat, askı, ağrı kontrolü ve kontrollü rehabilitasyonla izlenebilir. Fizik tedavide amaç omuz çevresi kaslarını güçlendirmek, kürek kemiği kontrolünü artırmak ve eklemi daha güvenli hale getirmektir. Mayo Clinic’e göre kapalı redüksiyon sonrası askı kullanımı ve rehabilitasyon süreci tedavinin parçası olabilir.

Ancak omuz tekrar tekrar çıkıyorsa, hasta genç ve aktifse, spor yapıyorsa veya görüntülemede labrum-kemik hasarı varsa cerrahi gündeme gelebilir. Mayo Clinic, güçsüz eklem veya bağ yapısı nedeniyle tekrarlayan çıkık yaşayanlarda ve rehabilitasyona rağmen çıkık süren hastalarda cerrahinin yardımcı olabileceğini belirtmektedir.

Cerrahi tedavide hangi yöntemler kullanılır?

Cerrahi seçenekler kişiye göre belirlenir. En sık kullanılan yöntemlerden biri artroskopik Bankart tamiridir. Bu işlemde yırtılan labrum ve kapsül yapıları onarılır.

Bazı hastalarda Hill-Sachs lezyonu varsa Bankart tamirine “remplissage” işlemi eklenebilir. Kemik kaybı belirginse Latarjet gibi kemik blok prosedürleri gündeme gelebilir. 2025 tarihli bir sistematik derleme, Bankart tamiri-remplissage kombinasyonu ile Latarjet işleminin farklı kemik kaybı düzeylerinde etkili seçenekler olduğunu, ancak hasta seçiminin kritik olduğunu bildirmiştir.

Cerrahi sonrası rehabilitasyon sabır ister. Mayo Clinic Health System, omuz çıkığı ameliyatı sonrası askı kullanımı, hareket açıklığı ve güçlendirme çalışmalarının kademeli ilerlediğini; tam toparlanmanın aylar sürebileceğini belirtmektedir.

Yeni tedaviler ve güncel gelişmeler

Tekrarlayan omuz çıkıklarında FDA veya EMA onaylı yeni bir ilaç tedavisinden söz etmek doğru olmaz. Bu sorun esas olarak mekanik ve ortopedik bir instabilite problemidir.

Güncel gelişmeler daha çok cerrahi tekniklerin hasta seçimine göre özelleştirilmesi, artroskopik yöntemlerin gelişmesi, kemik kaybının daha hassas ölçülmesi ve spora dönüş protokollerinin kişiselleştirilmesi etrafında ilerliyor. 2024 tarihli bir çalışma protokolünde de tekrarlayan omuz çıkıklarında Bankart ve Latarjet gibi yaklaşımların fonksiyonel sonuçlar açısından karşılaştırılması hedeflenmiştir.

Yani “her hastaya aynı ameliyat” dönemi geride kalıyor. Omuzun haritası çıkarılıyor; tedavi ona göre planlanıyor.

Tekrarlayan omuz çıkığı nasıl önlenir?

İlk omuz çıkığından sonra doğru rehabilitasyon, korunmanın en önemli basamağıdır. Ağrı geçince spora hemen dönmek, en sık riskli davranışlardan biridir.

Omuz çevresi kaslarını güçlendirmek, esneme ve kuvvet dengesini sağlamak, temas sporlarında uygun koruyucu ekipman kullanmak ve düşme riskini azaltmak önemlidir. Sporcuların sahaya dönüşü yalnızca ağrının azalmasına göre değil, omuz stabilitesi ve kuvvet testlerine göre planlanmalıdır.

En sık yapılan hata

En sık yapılan hata, omuzun kendiliğinden yerine oturmasını “sorun geçti” sanmaktır. Oysa tekrarlayan her çıkık, labrum ve kemik yapılar üzerinde yeni izler bırakabilir.

Bir diğer hata da omzu bilinçsizce yerine oturtmaya çalışmaktır. Bu, sinir ve damar yaralanması riskini artırabilir. Omuz çıkığı şüphesinde doğru adres sağlık kuruluşudur.

Tekrarlayan omuz çıkığı ölümcül müdür?

Tekrarlayan omuz çıkığı genellikle ölümcül bir hastalık değildir. Ancak sinir-damar hasarı, kalıcı hareket kısıtlılığı, kronik ağrı ve eklemde erken yıpranma gibi sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle “ölümcül mü?” sorusundan çok “kalıcı hasar bırakır mı?” sorusu önemlidir. Cevap, ihmal edilirse evet olabilir.

Tekrarlayan omuz çıkığı kendiliğinden geçer mi?

Bazı hastalarda ilk çıkık sonrası rehabilitasyonla yakınmalar azalabilir. Ancak omuz tekrar tekrar çıkıyorsa veya çıkacak gibi oluyorsa bunun kendiliğinden düzelmesini beklemek doğru değildir.

Çıkık sayısı arttıkça tedavi daha karmaşık hale gelebilir. Erken ortopedik değerlendirme bu yüzden önemlidir.

Kısa Soru-Cevap

Tekrarlayan omuz çıkığı evde takip edilebilir mi?
Omuz daha önce çıktıysa ve yeniden boşalma hissi oluyorsa evde takip yeterli değildir. Ortopedi değerlendirmesi gerekir.

Omuz çıkığı çocuklarda da görülür mü?
Evet, özellikle spor yaralanmaları ve düşmeler sonrası görülebilir. Çocuk ve ergenlerde büyüme plakları nedeniyle değerlendirme daha dikkatli yapılmalıdır.

Tekrarlayan omuz çıkığı spor yapmaya engel mi?
Her zaman engel değildir. Ancak spora dönüş, omuz stabilitesi sağlandıktan ve hekim onayı alındıktan sonra planlanmalıdır.

Aynı belirtiler başka hastalıklarla karışır mı?
Evet. Kas yırtığı, tendon sorunları, sinir sıkışmaları ve boyun kaynaklı ağrılar benzer yakınmalara neden olabilir.

Tedavi gecikirse ne olur?
Çıkıklar tekrarlayabilir, labrum ve kemik hasarı artabilir, omuzda kronik güvensizlik ve ağrı gelişebilir.

KTÜ Rektörlüğü tarafından yayımlanan taziye mesajında, üniversite ailesinin büyük bir üzüntü yaşadığı ifade edildi. Açıklamada, “Karadeniz Teknik Üniversitesi ailesi olarak Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Doktora Programı öğrencimiz Umut Emre Başer’i kaybetmiş olmanın derin üzüntüsünü yaşıyoruz” denildi.

KTÜ’den Taziye Mesajı

Üniversitenin paylaşımında, merhum Umut Emre Başer’e Allah’tan rahmet dilenirken, ailesi, yakınları ve sevenlerine başsağlığı ve sabır temennisinde bulunuldu.

Başer’in vefatı, Karadeniz Teknik Üniversitesi camiasında ve Orman Fakültesi’nde derin üzüntüye neden oldu.

Akademik Camia Yasta

Orman Endüstri Mühendisliği alanında doktora eğitimini sürdüren Umut Emre Başer’in vefatı sonrası, üniversite çevresinden çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı. Genç akademisyen adayının kaybı, öğrencileri, akademisyenleri ve sevenlerini yasa boğdu.

KTÜ Rektörlüğü, yayımladığı mesajla Başer’in ailesine ve tüm üniversite camiasına başsağlığı diledi.

Merhum Umut Emre Başer’e Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve Karadeniz Teknik Üniversitesi camiasına başsağlığı dileriz.

Mahkeme, dosya kapsamında yapılan yargılama sonucunda Hasbi Dede’nin 1 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılmasına hükmetti. Karar, ilçede ve Giresun kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Görevden Uzaklaştırılmıştı

Hasbi Dede, dava sürecinde Görele Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılmıştı. Yargılama, lise öğrencisi Tuana Elif Torun’a yönelik olduğu belirtilen iddialar üzerinden yürütüldü.

Dosyada suçlamanın, elektronik haberleşme araçları üzerinden işlendiği iddiasına dayandığı aktarıldı. Mahkeme sürecinin ardından verilen ceza ile birlikte davada ilk karar ortaya çıkmış oldu.

Karar Kamuoyunda Gündem Oldu

Görele’de uzun süredir takip edilen dava, özellikle yerel yönetim ve kamu görevi sorumluluğu açısından dikkat çekti. Mahkemenin verdiği kararın ardından gözler, sürecin istinaf aşamasına taşınıp taşınmayacağına çevrildi.

Kararın kesinleşip kesinleşmediğine ilişkin yeni bir açıklama yapılması halinde dosyanın hukuki sürecinin de netleşmesi bekleniyor.

Bu teklif, özellikle ABD’de markalı GLP-1 ilaçlara erişemeyen veya yüksek maliyet nedeniyle bileşiklenmiş ürünlere yönelen hastalar açısından önemli bir dönemeç olarak görülüyor. Çünkü FDA’ya göre 503B kapsamındaki dış kaynak bileşikleme tesisleri, çoğu durumda bir etken madde 503B listesinde yer almıyorsa veya ilgili ilaç FDA’nın resmi kıtlık listesinde değilse, bu maddelerle toplu üretim yapamıyor.

Karar Hangi İlaçları İlgilendiriyor?

FDA’nın teklifinde üç etken madde öne çıkıyor:

Semaglutid: Ozempic ve Wegovy gibi ilaçların etken maddesi olarak biliniyor.
Tirzepatid: Mounjaro ve Zepbound gibi ilaçlarda kullanılıyor.
Liraglutid: Daha eski GLP-1 ilaçlarında yer alan bir etken madde olarak öne çıkıyor.

Bu ilaçlar son yıllarda hem tip 2 diyabet tedavisinde hem de obeziteyle mücadelede yoğun talep gördü. Talebin artması, bir dönem ilaç kıtlıklarını gündeme taşırken, bileşikleme eczaneleri ve dış kaynak tesisleri de daha uygun maliyetli alternatifler sunarak pazarda geniş bir alan kazandı.

FDA “Klinik İhtiyaç Yok” Dedi

FDA Komiseri Marty Makary, FDA onaylı ilaçlar mevcut olduğunda, dış kaynak bileşikleme tesislerinin bulk maddelerle üretim yapabilmesi için açık bir klinik ihtiyaç bulunması gerektiğini belirtti. Kurum, yapılan başvuruları incelediğini ancak semaglutid, tirzepatid ve liraglutid için 503B listesine alınmayı destekleyecek yeterli klinik ihtiyaç görmediğini açıkladı.

Bu ifade, düzenlemenin yalnızca teknik bir liste değişikliği olmadığını gösteriyor. FDA, bir yandan hasta güvenliğini ve ilaç onay sürecinin bütünlüğünü korumayı amaçladığını belirtirken, diğer yandan bileşiklenmiş GLP-1 pazarının sınırlarını yeniden çiziyor.

Bileşiklenmiş GLP-1’lere Erişim Zorlaşabilir

Karar kesinleşirse, semaglutid, tirzepatid ve liraglutid içeren bileşiklenmiş ürünlerin büyük ölçekli üretimi daha sınırlı hale gelebilir. Bu durum özellikle markalı ilaçların maliyetini karşılamakta zorlanan, sigorta kapsamı dışında kalan veya daha ucuz alternatiflere yönelen hastalar için erişim sorununu büyütebilir.

Reuters’ın aktardığına göre FDA’nın teklifi, Novo Nordisk ve Eli Lilly tarafından geliştirilen popüler kilo kontrolü ve diyabet ilaçlarının etken maddelerini doğrudan ilgilendiriyor. Teklifin kesinleşmesi halinde bileşiklenmiş versiyonlara yalnızca resmi ilaç kıtlığı dönemlerinde daha sınırlı bir yasal alan kalabileceği belirtiliyor.

Süreç Henüz Tamamlanmadı

FDA’nın kararı şu an için nihai düzenleme değil, bir teklif niteliği taşıyor. Kurum, ilgili tarafların görüşlerini 29 Mayıs 2026’ya kadar elektronik ortamda sunabileceğini açıkladı. FDA, nihai kararını yorum sürecinin ardından verecek.

Bu nedenle kısa vadede gözler hem bileşikleme sektöründen gelecek itirazlara hem de ilaç şirketleri, hekimler, hasta grupları ve yatırımcıların vereceği tepkilere çevrildi. GLP-1 ilaç pazarı, artık yalnızca tıbbi bir tedavi alanı değil; aynı zamanda erişim, maliyet, regülasyon ve ilaç güvenliği tartışmalarının kesiştiği dev bir sağlık ekonomisi başlığına dönüşmüş durumda.

Askeri bir görev değişikliğinin futbol maçı üzerinden tartışılır hale gelmesi, devlet ciddiyeti açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir tablo ortaya çıkardı.

Maç Gündemiyle Askeri Karar Verilmez

Bir komutanın kariyeri, sosyal medyada büyüyen maç tartışmalarının gölgesinde değerlendirilmemelidir. Türk Silahlı Kuvvetleri gibi disiplin, hiyerarşi ve emir-komuta zinciri üzerine kurulu bir kurumda kararların zemini; tribün tepkileri, sosyal medya yorumları veya anlık kamuoyu baskısı değil, mevzuat, rapor, belge ve kurumsal değerlendirme olmalıdır.

Konya, askeri havacılık açısından stratejik merkezlerden biridir. Bu şehirde eğitim uçuşları, gece görüş faaliyetleri ve planlı hava hareketliliği olağan askeri işleyişin parçası olabilir. Bu nedenle herhangi bir uçuş faaliyetini doğrudan bir futbol karşılaşmasıyla ilişkilendirerek ağır idari sonuçlara bağlamak doğru bir yaklaşım değildir.

Tümgeneral Mete Kuş Kararında Hakkaniyet Sorusu

Tümgeneral Mete Kuş’un görevden alınmasının, kamuoyunda “maç nedeniyle görevden alındı” algısıyla karşılık bulması başlı başına sorunlu bir durumdur. Çünkü böyle bir algı, yalnızca ilgili komutanın kişisel kariyerini değil, devlet kurumlarının karar alma ciddiyetini de tartışmaya açar.

Elbette askeri kurumlarda disiplin esastır. Açık bir emir ihlali, görev kusuru ya da mevzuata aykırı bir durum varsa bunun gereği yapılır. Ancak kamuoyuna yansıyan bilgiler, kararın neden bu kadar ağır bir sonuç doğurduğunu açık ve ikna edici biçimde ortaya koymamaktadır.

Bu nedenle mesele, bir kişinin görevde kalıp kalmamasından ibaret değildir. Asıl mesele, kritik kamu görevlerinde bulunan isimlerin eksik bilgi, sosyal medya baskısı ve maç atmosferiyle oluşan tartışmalar karşısında nasıl korunacağıdır.

Sosyal Medya Baskısı Devlet Aklının Yerine Geçmemeli

Son yıllarda sosyal medya, kamuoyu oluşturma gücünü artırdı. Ancak bu güç, devletin karar alma mekanizmalarının yerine geçmemelidir. Bir olay sosyal medyada ne kadar konuşulursa konuşulsun, kamu görevlileri hakkındaki kararlar dijital kalabalıkların tepkisine göre şekillenmemelidir.

Hele ki konu askeri hiyerarşiyse, değerlendirme çok daha dikkatli yapılmalıdır. Birkaç görüntü, yorum ya da iddia üzerinden bir komutanın görev değişikliğini kaçınılmaz göstermek, kurumsal adalet duygusunu zedeler.

Görevden Alma Yerine Kurumsal İnceleme Esas Olmalıydı

Böyle bir süreçte beklenen yaklaşım, önce olayın teknik ve idari yönleriyle incelenmesidir. Uçuşların planlı faaliyet olup olmadığı, emir zincirinin nasıl işlediği, sorumluluğun hangi düzeyde bulunduğu ve gerçekten disiplin ihlali sayılabilecek bir durumun olup olmadığı net biçimde ortaya konulmalıdır.

Bu yapılmadan alınan veya böyle algılanan bir görevden alma kararı, kamuoyunda “sosyal medya baskısına teslim olundu” düşüncesini güçlendirir. Devletin kritik kurumları, bu tür algılara açık bırakılmamalıdır.

Sonuç: Bir Maç Biter, Kurumsal Hafıza Kalır

Tümgeneral Mete Kuş’un görevden alınması, kamuoyuna yansıyan haliyle bir futbol maçının gölgesinde tartışılmaktadır. Bu durum, kararın kendisinden bağımsız olarak dahi sorunludur.

Bir maç biter, skor unutulur, tribün susar. Ancak askeri bir personel hakkında verilen kararın kurumsal hafızada bıraktığı iz kolay silinmez. Devlet, kararlarını sosyal medya dalgasına veya maç atmosferinin oluşturduğu baskıya göre değil; hukuk, mevzuat, disiplin, liyakat ve hakkaniyet çerçevesinde vermelidir.

Bu nedenle Tümgeneral Mete Kuş’un maç tartışması nedeniyle görevden alınmış gibi algılanması dahi doğru değildir. Eğer karar gerçekten bu tartışmaların etkisiyle alındıysa, bu daha da vahimdir. Kurumsal disiplin korunmalıdır; fakat aynı hassasiyetle kurumsal adalet de korunmalıdır.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: