Trabzon, genç yaşta gelen acı haberle sarsıldı. Ortahisar ilçesine bağlı Pelitli Mahallesi’nden Mertcan Bereketoğlu’nun, Tekirdağ’ın Çorlu ilçesinde vatani görevini ifa ettiği sırada rahatsızlandığı öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre 23 yaşındaki Bereketoğlu’nun ciğerlerinde rahatsızlık oluştuğu belirtildi. Sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine hastaneye kaldırılan genç asker, yoğun bakımda tedavi altına alındı.

13 Gün Yoğun Bakımda Tedavi Gördü

Mertcan Bereketoğlu’nun hastanede 13 gün boyunca yaşam mücadelesi verdiği öğrenildi. Doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayan Bereketoğlu’nun vefatı, başta ailesi olmak üzere yakın çevresinde ve memleketi Trabzon’da büyük üzüntüye neden oldu.

Genç yaşta hayatını kaybeden Bereketoğlu için sosyal medyada da çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

Cenazesi Bugün Pelitli’de Defnedilecek

Mertcan Bereketoğlu’nun cenazesi, 29 Nisan 2026 Çarşamba günü öğle namazına müteakip Pelitli Mahallesi Merkez Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından aynı mahalledeki aile mezarlığında toprağa verilecek.

Ailesi, yakınları ve mahalle sakinlerinin cenaze törenine katılması bekleniyor.

Mertcan Bereketoğlu Kimdir?

Mertcan Bereketoğlu, Trabzon’un Ortahisar ilçesine bağlı Pelitli Mahallesi nüfusuna kayıtlıydı. 23 yaşında olan Bereketoğlu, Tekirdağ’ın Çorlu ilçesinde vatani görevini yaptığı sırada rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. 13 gün süren yoğun bakım tedavisinin ardından yaşamını yitirdi.

Genç yaşta gelen vefat haberi Trabzon’da derin üzüntü oluşturdu.

Bir süredir rahatsızlığı nedeniyle hastanede tedavi gördüğü belirtilen Prof. Dr. Kutlu’nun hayatını kaybetmesi, başta görev yaptığı fakülte olmak üzere üniversite çevresinde derin üzüntüyle karşılandı.

Akademik Çalışmaları ve Öğrencileriyle Tanınıyordu

Prof. Dr. Mehmet Kutlu, akademik çalışmaları, idari görevleri ve yetiştirdiği öğrencilerle tanınan bir isimdi. Spor bilimleri alanındaki katkılarıyla bilinen Kutlu’nun vefatı, meslektaşları ve öğrencileri tarafından büyük bir kayıp olarak değerlendirildi.

Üniversite camiasında sevilen bir akademisyen olarak anılan Kutlu’nun, bilimsel üretimi ve eğitim alanındaki hizmetleriyle hatırlanacağı ifade edildi.

Cenazesi Yozgat’ta Defnedilecek

Merhum Prof. Dr. Mehmet Kutlu’nun cenazesinin, bugün ikindi namazına müteakip Yozgat’ın Sarıkaya ilçesine bağlı Hasbek Köyü’nde toprağa verileceği öğrenildi.

Prof. Dr. Kutlu’nun ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve Hitit Üniversitesi camiasına başsağlığı diliyoruz.

Edinilen bilgilere göre Rize’de bir toptan satış firmasında çalışan Sandalcılar, akrabalarının cenaze için ev dışında bulunduğu sırada aniden rahatsızlandı. Kalp krizi geçirdiği belirtilen Sandalcılar için olay yerine ambulans sevk edildi.

Hastanede Yapılan Müdahalelere Rağmen Kurtarılamadı

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırılan Recep Sandalcılar, doktorların tüm çabalarına rağmen kurtarılamadı. Sandalcılar’ın vefat haberi, ailesi ve yakın çevresinde derin bir acıya yol açtı.

Evli ve iki çocuk babası olduğu öğrenilen Recep Sandalcılar’ın ani ölümü, Rize’de sevenlerini hüzne boğdu.

Recep Sandalcılar Ne Zaman Defnedilecek?

Recep Sandalcılar’ın cenazesinin, 29 Nisan Çarşamba günü ikindi namazının ardından Ayane Köyü’nde kılınacak cenaze namazı sonrası toprağa verileceği öğrenildi.

ÖSYM takvimine göre 2026-EKPSS/KURA başvuruları 28 Nisan 2026 saat 19.00’da başladı ve 13 Mayıs 2026 saat 23.59’a kadar devam edecek. Aday İşlemleri Sistemi’nde de başvuru sürecinin devam ettiği görülüyor.

Sınava Girmeden Kura ile Kamuya Yerleşme İmkânı

EKPSS kura süreci, sınavla değil kura yöntemiyle yerleştirme yapılacak adayları kapsıyor. Bu nedenle başvuru yapacak adaylar, klasik anlamda bir sınava katılmadan kamu kurumlarında devlet memurluğu için değerlendirilecek.

Başvuru hakkı; ilköğretim mezunları ile özel eğitim iş uygulama merkezi ya da okulu mezunlarına tanınıyor. Ayrıca bu kurumlardan EKPSS’nin geçerlilik süresi içinde mezun olabilecek durumda olan engelli adaylar da kura başvurusu yapabilecek.

EKPSS Kura Başvurusu Nereden Yapılır?

Adaylar başvurularını elektronik ortamda yapabilecek. Başvuru işlemleri;

ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi,
ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması,
ve gerekli durumlarda ÖSYM başvuru merkezleri üzerinden gerçekleştirilecek.

Başvuru yapacak adayların, sistemde yer alan engel bilgilerini ve mezuniyet durumlarını dikkatle kontrol etmesi gerekiyor. Sistemde engel bilgisi bulunmayan adayların ise başvuru öncesinde ilgili belgeleri tamamlaması isteniyor.

Kimler Başvuru Yapabilecek?

2026 EKPSS kura başvurularında temel şart, adayın ilgili eğitim düzeyinde olması ve engelli kamu personeli alımına ilişkin mevzuatta belirtilen genel koşulları taşıması olacak.

Kura kapsamında özellikle şu adaylar öne çıkıyor:

İlköğretim mezunu engelli adaylar, özel eğitim iş uygulama merkezi mezunları ve bu okullardan süresi içinde mezun olabilecek adaylar başvuru sürecini yakından takip etmeli.

Kamuda Engelli İstihdamı İçin Kritik Süreç

EKPSS kura başvuruları, engelli vatandaşların kamu istihdamına erişimi açısından büyük önem taşıyor. Süreci kaçıran adaylar, yerleştirme döneminde hak kaybı yaşayabileceği için başvuru tarihleri dikkatle takip edilmeli.

Başvuru ekranının açılmasıyla birlikte “EKPSS kura başvurusu nasıl yapılır?”, “EKPSS kura kimleri kapsıyor?”, “Engelli memur alımı başvuruları ne zaman bitiyor?” soruları da yeniden gündeme geldi.

Adayların başvuru işlemlerini son güne bırakmadan tamamlaması, belgelerini kontrol etmesi ve ÖSYM tarafından yayımlanan güncel duyuruları takip etmesi gerekiyor.

Susama ve sık idrara çıkma neden önemsenmeli?

Gün içinde daha fazla su içmek her zaman hastalık anlamına gelmez. Sıcak hava, fazla tuzlu beslenme, yoğun egzersiz, terleme, bazı ilaçlar ve yeterince sıvı almamak susamayı artırabilir. Ancak susama hissi sürekli hale gelmişse, kişi geceleri su içmek için uyanıyorsa veya sık idrara çıkma günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa bu durum dikkatle değerlendirilmelidir.

Diyabette kan şekeri yükseldiğinde vücut fazla şekeri idrar yoluyla atmaya çalışır. Bu süreç daha fazla idrar çıkışına ve buna bağlı olarak daha fazla susamaya yol açabilir. Mayo Clinic de diyabette kanda biriken fazla glukozun böbrekleri daha fazla çalışmaya zorladığını, bunun da susama ve sık idrara çıkmayı artırabildiğini belirtiyor.

Şeker hastalığının en bilinen belirtileri

Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği’ne göre diyabetin önemli belirtileri arasında ağız kuruluğu, susama hissi, çok su içme, çok ve sık idrar yapma, gece idrara çıkma, halsizlik, yorgunluk, sık acıkma ve çok yemeye rağmen kilo kaybı yer alıyor. Ayrıca cilt kuruluğu, kaşıntı, bulanık görme, deri ve idrar yolu enfeksiyonları, tekrarlayan mantar enfeksiyonları, yaraların geç iyileşmesi, el ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma da görülebiliyor.

CDC de tip 1 ve tip 2 diyabette sık idrara çıkma, artan susama ve açlık, istemsiz kilo kaybı, yorgunluk, bulanık görme ve sık idrar yolu veya mantar enfeksiyonlarının görülebileceğini bildiriyor.

Tip 2 diyabet sessiz ilerleyebilir

Diyabetin en sinsi tarafı, bazı kişilerde belirtilerin çok yavaş gelişmesidir. Özellikle tip 2 diyabette kişi uzun süre belirgin bir şikâyet yaşamayabilir veya yorgunluk, susama, sık idrara çıkma gibi işaretleri günlük hayatın temposuna bağlayabilir.

ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü, tip 2 diyabet belirtilerinin yıllar içinde yavaş gelişebileceğini ve bazı kişilerde belirtilerin fark edilmeyecek kadar hafif olabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle özellikle ailesinde diyabet olanlar, fazla kilolu bireyler, hareketsiz yaşam sürenler, hipertansiyonu veya kolesterol yüksekliği bulunanlar, gebelik şekeri öyküsü olan kadınlar ve insülin direnci bulunan kişiler düzenli kontrolü ihmal etmemelidir.

Çocuklarda ve gençlerde belirtiler daha hızlı gelişebilir

Sürekli susama ve sık idrara çıkma çocuklarda da önemsenmelidir. Özellikle daha önce gece altını ıslatmayan bir çocuğun yeniden alt ıslatmaya başlaması, hızlı kilo kaybı, halsizlik, iştah artışı, karın ağrısı, kusma veya nefeste meyvemsi koku gibi belirtiler varsa vakit kaybedilmemelidir.

Tip 1 diyabet bazı çocuk ve gençlerde hızlı başlayabilir. Bu tablo geç fark edilirse diyabetik ketoasidoz adı verilen ciddi ve acil bir durum gelişebilir. CDC, diyabetik ketoasidozun erken belirtileri arasında çok susama ve normalden çok daha fazla idrara çıkmayı; ilerleyen belirtiler arasında ise hızlı-derin solunum, ağız kuruluğu, meyvemsi nefes kokusu, bulantı, kusma, karın ağrısı ve aşırı yorgunluğu sıralıyor.

Hangi belirtiler birlikteyse doktora gidilmeli?

Aşağıdaki belirtiler birlikte görülüyorsa kan şekeri açısından değerlendirme yapılması gerekir:

• Sürekli susama
• Ağız kuruluğu
• Sık idrara çıkma
• Gece idrara kalkma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Sürekli halsizlik ve yorgunluk
• Bulanık görme
• Sık acıkma
• Yaraların geç iyileşmesi
• Tekrarlayan idrar yolu veya mantar enfeksiyonları
• El ve ayaklarda uyuşma, yanma veya karıncalanma

Bu belirtiler “kesin diyabet” anlamına gelmez. Ancak vücudun verdiği bu sinyaller, kan şekeri düzeyinin kontrol edilmesi gerektiğini gösterebilir.

Tanı nasıl konur?

Şeker hastalığı tanısı yalnızca belirtilerle konulmaz. Açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda oral glukoz tolerans testi gibi laboratuvar değerlendirmeleri kullanılır.

HbA1c testi, son birkaç aylık ortalama kan şekeri düzeyi hakkında bilgi verir. Bu nedenle yalnızca o günkü kan şekeri ölçümünden farklı olarak daha geniş bir tablo sunar. Risk grubunda olan kişilerde hekim kararıyla düzenli aralıklarla ölçüm yapılması önemlidir.

Susama ve sık idrara çıkmanın başka nedenleri de olabilir

Sürekli susama ve sık idrara çıkma her zaman şeker hastalığına bağlı değildir. Fazla kafein tüketimi, bazı idrar söktürücü ilaçlar, böbrek sorunları, idrar yolu enfeksiyonları, yüksek kalsiyum düzeyi, psikojenik aşırı su içme veya diyabetes insipidus gibi farklı durumlar da benzer şikâyetlere neden olabilir.

NIDDK, diyabetes insipidusun diyabet mellitus yani şeker hastalığı ile aynı şey olmadığını; iki durumda da susama ve idrara çıkma artabilse de hastalıkların ilişkili olmadığını vurguluyor.

Bu nedenle kişi kendi kendine tanı koymamalı, belirtiler devam ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

Kan şekeri yüksekliği neden tehlikeli?

Uzun süre kontrolsüz kalan kan şekeri; kalp-damar hastalıkları, böbrek hasarı, sinir hasarı, görme sorunları, ayak yaraları ve enfeksiyonlara yatkınlık gibi ciddi sorunlara zemin hazırlayabilir. Erken tanı ve düzenli takip, bu komplikasyonların önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Amerikan Diyabet Derneği, diyabetin erken fark edilmesi ve tedavisinin komplikasyon riskini azaltabileceğini belirtiyor.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Sadece susama ve sık idrara çıkma değil, bazı ek belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir. Özellikle şu durumlarda zaman kaybedilmemelidir:

• Bulantı ve kusma
• Şiddetli karın ağrısı
• Nefeste meyvemsi koku
• Hızlı ve derin solunum
• Bilinç bulanıklığı
• Aşırı halsizlik
• Çocukta hızlı kilo kaybı ve sürekli su içme
• Sıvı alamama
• Çok sık idrara çıkmaya rağmen belirgin susuzluk hali

Bu belirtiler diyabetik ketoasidoz gibi acil tablolar açısından uyarıcı olabilir. Özellikle çocuklar, gençler ve daha önce diyabet tanısı olmayan kişilerde bu işaretler hafife alınmamalıdır.

Evde ne yapılmalı, ne yapılmamalı?

Sürekli susama ve sık idrara çıkma yaşayan bir kişi öncelikle belirtilerin süresini, gece idrara kalkma sayısını, kilo değişimini ve eşlik eden şikâyetleri takip etmelidir. Ancak bitkisel ürünler, rastgele ilaç kullanımı veya internetten önerilen karışımlarla zaman kaybedilmemelidir.

Şekerli içeceklerle susuzluğu gidermeye çalışmak da doğru değildir. Bu, kan şekeri yüksekliği olan kişilerde tabloyu ağırlaştırabilir. Su tüketimi sürdürülmeli, ancak belirtiler devam ediyorsa kan şekeri ölçümü için hekime başvurulmalıdır.

Erken fark etmek hayat kurtarır

Sürekli susama ve sık idrara çıkma çoğu zaman “çok su içtim, o yüzden oluyor” diye geçiştirilebilir. Oysa bu iki belirti, özellikle halsizlik, bulanık görme, kilo kaybı ve gece idrara kalkma ile birlikteyse vücudun kan şekeri konusunda verdiği erken uyarı olabilir.

Şeker hastalığı erken fark edildiğinde beslenme düzeni, fiziksel aktivite, kilo kontrolü, ilaç tedavisi ve düzenli takip ile yönetilebilir. Asıl risk, belirtileri normalleştirip tanıyı geciktirmektir.

Sıcak hava gıdaları daha hızlı bozuyor

İlkbaharın sonu ve yaz aylarının başlamasıyla birlikte piknikler, açık hava davetleri, düğün yemekleri ve sokakta tüketilen gıdalar artıyor. Ancak sıcak ve nemli hava, mikroorganizmaların çoğalması için uygun ortam oluşturuyor.

Dünya Sağlık Örgütü, sıcak ve nemli havalarda mikropların daha hızlı çoğalabildiğini, kirlenmiş yiyeceklerin her zaman kötü görünmeyebileceğini, tadı ve kokusunun değişmeyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle “kokusu normal, tadı normal” düşüncesi her zaman güvenli kabul edilmiyor.

Besin zehirlenmesi; bakteri, virüs, parazit ya da bunların ürettiği toksinlerle kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesiyle ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre güvenli olmayan gıdalar ishalden daha ağır tablolara kadar 200’den fazla hastalıkla ilişkilendiriliyor.

En riskli gıdalar hangileri?

Sıcak havalarda özellikle çabuk bozulabilen, açıkta bekletilen veya yeterince pişirilmeyen gıdalar daha dikkatli tüketilmeli.

Riskli gıdalar arasında şunlar öne çıkıyor:

• Tavuk ve hindi eti
• Kırmızı et ve kıyma
• Balık ve deniz ürünleri
• Yumurta ve yumurtalı yiyecekler
• Süt, yoğurt, krema ve sütlü tatlılar
• Mayonezli salatalar
• Pirinç pilavı ve uzun süre bekleyen yemekler
• Açıkta satılan yiyecekler
• İyi yıkanmamış sebze ve meyveler
• Temiz olmayan su ve buz

Sağlık Bakanlığı kaynaklarında da çiğ et, yumurta ve kümes hayvanları gibi riskli besinlerin hazırlanmasından sonra ellerin iyice yıkanması; çiğ gıdalarla pişmeden tüketilecek sebze ve meyveler için ayrı doğrama tahtası ve bıçak kullanılması öneriliyor.

Besin zehirlenmesi belirtileri nelerdir?

Besin zehirlenmesi her kişide aynı şiddette görülmez. Belirtiler tüketilen gıdaya, mikroba, alınan miktara ve kişinin bağışıklık durumuna göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Bulantı
• Kusma
• İshal
• Karın ağrısı ve kramp
• Ateş
• Halsizlik
• Baş ağrısı
• Kas ağrısı
• İştahsızlık

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, besin zehirlenmesinde en yaygın belirtilerin ishal, mide ağrısı veya kramp, bulantı, kusma ve ateş olduğunu bildiriyor.

Kaç saatte belli olur?

Besin zehirlenmesinin ortaya çıkma süresi değişkendir. Bazı toksinlere bağlı zehirlenmelerde belirtiler birkaç saat içinde başlayabilir. Bazı bakteri ve virüslerde ise tablo 1-3 gün sonra belirginleşebilir.

Bu nedenle “az önce yediğimden oldu” düşüncesi her zaman doğru olmayabilir. Bazen sorun aynı gün yenilen yemekten değil, bir önceki gün tüketilen riskli gıdadan da kaynaklanabilir.

En büyük tehlike: Sıvı kaybı

Besin zehirlenmesinde en önemli risklerden biri sıvı kaybıdır. Kusma ve ishal arttıkça vücuttan su ve mineral kaybı olur. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan kişilerde bu durum daha hızlı tehlikeli hale gelebilir.

Sıvı kaybı belirtileri şunlardır:

• Ağız ve dil kuruluğu
• Aşırı susama
• İdrar miktarında azalma
• Koyu renkli idrar
• Baş dönmesi
• Halsizlik
• Çocuklarda gözyaşında azalma
• Bebeklerde bezin uzun süre kuru kalması
• Uykuya meyil veya dalgınlık

CDC, şiddetli besin zehirlenmesinde kanlı ishal, 3 günden uzun süren ishal, yüksek ateş, sık kusma ve sıvı kaybı belirtilerinin tıbbi yardım gerektirdiğini belirtiyor.

Ne zaman acile gidilmeli?

Her mide bulantısı veya kısa süreli ishal acil durum değildir. Ancak bazı belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.

Aşağıdaki durumlarda acile başvurulmalı:

• Kanlı ishal varsa
• İshal 3 günden uzun sürüyorsa
• Yüksek ateş varsa
• Kusma nedeniyle sıvı alınamıyorsa
• Şiddetli karın ağrısı varsa
• Baş dönmesi, bayılma hissi veya bilinç bulanıklığı varsa
• İdrar belirgin şekilde azaldıysa
• Bebek, yaşlı, gebe veya kronik hastalığı olan kişide belirtiler başladıysa
• Zehirlenme aynı yemeği tüketen birden fazla kişide görüldüyse

Mayo Clinic de sık kusma, 3 günden uzun süren ishal, sıvı kaybı bulguları, yüksek ateş ve nörolojik belirtilerde tıbbi yardım alınması gerektiğini bildiriyor.

Evde ne yapılmalı?

Hafif seyreden tablolarda en önemli adım sıvı kaybını önlemektir. Sık aralıklarla su içilmeli, kusma varsa küçük yudumlarla sıvı alınmalıdır. Hekim önerisi olmadan antibiyotik kullanılmamalı, ishal kesici ilaçlar da bilinçsizce alınmamalıdır.

Evde dikkat edilebilecek noktalar:

• Sık ve küçük yudumlarla su içilmeli
• Yağlı, ağır, baharatlı yiyeceklerden kaçınılmalı
• Kusma azaldıktan sonra hafif gıdalar tercih edilmeli
• Çocuklarda sıvı kaybı yakından izlenmeli
• Şekerli, gazlı içeceklerle sıvı açığı kapatılmaya çalışılmamalı
• Hekim önermedikçe antibiyotik kullanılmamalı

Besin zehirlenmesinde amaç yalnızca ishali durdurmak değildir. Vücudun kaybettiği sıvı ve mineralleri yerine koymak, riskli belirtileri zamanında fark etmek daha önemlidir.

Gıdalar nasıl saklanmalı?

Besin zehirlenmesini önlemenin en etkili yolu, gıdanın satın alınmasından tüketilmesine kadar hijyen zincirini bozmamaktır.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Et, tavuk ve balık ürünleri iyi pişirilmeli
• Çiğ ve pişmiş gıdalar ayrı tutulmalı
• Aynı bıçak ve doğrama tahtası çiğ et ile salatada kullanılmamalı
• Pişmiş yemekler uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemeli
• Sütlü ve kremalı ürünler soğuk zincir dışında bırakılmamalı
• Sebze ve meyveler bol suyla yıkanmalı
• Eller yemek hazırlamadan önce ve tuvalet sonrası mutlaka yıkanmalı
• Açıkta satılan, kaynağı belirsiz yiyeceklerden kaçınılmalı
• Piknikte soğuk tutulması gereken gıdalar güneş altında bırakılmamalı

Dünya Sağlık Örgütü’nün gıda güvenliği yaklaşımında temizliğe dikkat etmek, çiğ ve pişmiş gıdaları ayırmak, yiyecekleri iyi pişirmek, güvenli sıcaklıkta saklamak ve temiz su kullanmak temel korunma adımları arasında yer alıyor.

Piknik ve açık büfe uyarısı

Piknikte hazırlanan yiyeceklerin saatlerce güneşte beklemesi, mayonezli salataların sıcak ortamda tutulması, tavuk ve köfte gibi ürünlerin tam pişmemesi zehirlenme riskini artırabilir.

Açık büfe ve kalabalık yemek organizasyonlarında da sıcak tutulması gereken yemeklerin yeterli sıcaklıkta, soğuk tutulması gereken ürünlerin ise uygun soğuklukta muhafaza edilmesi gerekir. Özellikle sütlü tatlı, krema, tavuk, yumurta ve deniz ürünü içeren yiyecekler açıkta bekledikçe riskli hale gelebilir.

Çocuklar ve yaşlılar daha dikkatli izlenmeli

Besin zehirlenmesi sağlıklı yetişkinlerde çoğu zaman kısa sürede düzelebilir. Ancak bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, gebeler, bağışıklığı baskılanmış kişiler, böbrek hastaları, diyabet ve kalp hastaları için tablo daha ağır seyredebilir.

Bu gruplarda ishal ve kusma başladığında “biraz bekleyelim” yaklaşımı riskli olabilir. Sıvı kaybı kısa sürede gelişebileceği için belirtiler yakından takip edilmeli, gerekirse erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Sıcak havada görünmeyen risk

Besin zehirlenmesi çoğu zaman görünmeyen bir riskle başlar. Yiyecek bozuk görünmeyebilir, kötü kokmayabilir ve tadında belirgin bir değişiklik olmayabilir. Asıl koruma, gıdayı doğru pişirmek, doğru saklamak ve hijyen kurallarını ihmal etmemektir.

Sıcak havalarda birkaç basit önlem, günler sürebilecek ishal, kusma ve sıvı kaybı tablosunu önleyebilir. Özellikle açıkta bekleyen gıdalara, piknik yiyeceklerine ve kaynağı belirsiz suya karşı dikkatli olmak, yaz aylarında sağlığı korumanın en temel adımlarından biridir.

Saadet Ersanlı’nın vefat haberinin ardından, başta ailesi, yakınları, meslektaşları ve sevenleri olmak üzere çok sayıda kişi başsağlığı dileklerini paylaştı.

Saadet Ersanlı kimdir?

Saadet Ersanlı, uzun yıllar hekim olarak görev yapan emekli bir doktordu. Sağlık alanındaki hizmetleriyle tanınan Ersanlı, meslek yaşamında insan sağlığını önceleyen duruşuyla biliniyordu.

Tıp camiasında saygıyla anılan Ersanlı, aynı zamanda ailesi ve yakın çevresi için de önemli bir isimdi. Ersanlı ailesinin kıymetli büyüğü olarak bilinen Saadet Ersanlı’nın vefatı, hem ailesinde hem de sağlık çevrelerinde derin bir üzüntü oluşturdu.

Sağlık camiasında saygıyla anılıyordu

Hekimlik mesleği, yalnızca bilimsel bilgiyle değil; emek, sabır, sorumluluk ve insan hayatına karşı duyulan derin hassasiyetle yürütülen bir görev olarak kabul ediliyor. Saadet Ersanlı da meslek hayatı boyunca bu sorumluluğu taşıyan isimler arasında yer aldı.

Emekli doktor kimliğiyle bilinen Ersanlı, geride mesleki emeği, ailesi ve sevenleri tarafından saygıyla hatırlanacak bir hayat bıraktı.

Ailesi ve sevenleri yasa boğuldu

Saadet Ersanlı’nın vefatı, başta Ersanlı ailesi olmak üzere yakın çevresinde büyük üzüntüye neden oldu. Tıp camiasındaki dostları ve meslektaşları da merhumenin ardından başsağlığı dileklerini iletti.

Sevenleri, Saadet Ersanlı’yı hekimlik mesleğine verdiği emek, aile içindeki kıymetli yeri ve insani yönüyle hatırlıyor.

Tıbbiye Bülteni’nden başsağlığı

Tıbbiye Bülteni olarak emekli doktor Saadet Ersanlı’ya Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, meslektaşlarına ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyoruz.

Melike Şahin hamile mi?

Melike Şahin hamile olduğunu sosyal medya paylaşımıyla duyurdu. Ünlü sanatçının paylaşımında belirginleşen hamilelik görüntüsü dikkat çekerken, çok sayıda takipçisi Şahin’e tebrik mesajları gönderdi.

Melike Şahin’in bebek beklediği haberinin ardından “Melike Şahin hamile mi?”, “Melike Şahin kaç aylık hamile?”, “Melike Şahin’in eşi kim?” ve “Melike Şahin bebek bekliyor mu?” soruları arama motorlarında öne çıktı.

Melike Şahin’in eşi kim?

Melike Şahin, 2023 yılında iş insanı Sedat Arpalık ile evlenmişti. Çift, evliliklerinin ardından zaman zaman sosyal medya paylaşımları ve birlikte verdikleri pozlarla gündeme gelmişti.

Şahin’in hamilelik haberini duyurmasının ardından gözler yeniden çiftin özel hayatına çevrildi. Ancak ünlü şarkıcının paylaşımı dışında bebeğin cinsiyeti veya doğum tarihiyle ilgili resmi bir açıklama yapılmadı.

Bebek paylaşımı sosyal medyada gündem oldu

Melike Şahin’in hamilelik pozları kısa sürede sosyal medyada yayıldı. Takipçileri, ünlü şarkıcıya tebrik ve iyi dilek mesajları gönderirken, paylaşım magazin sayfalarında da geniş yer buldu.

Şahin’in hamileliğini bir süredir gözlerden uzak tuttuğu yorumları yapılırken, bebeğin cinsiyetine ilişkin net bir bilgi paylaşılmadı. Sosyal medyada bazı kullanıcılar fotoğraflardaki detaylardan yola çıkarak tahminlerde bulunsa da bu konuda doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

Melike Şahin kimdir?

Melike Şahin, kendine has vokal tarzı ve sahne yorumuyla son yıllarda geniş bir dinleyici kitlesine ulaşan Türk müzisyenler arasında yer alıyor. “Durma Yürüsene”, “Canın Beni Çekti”, “Diva Yorgun” ve “Ortak” gibi şarkılarıyla tanınan Şahin, güçlü sahne enerjisi ve özgün müzikal çizgisiyle dikkat çekiyor.

Müzik kariyerinde kısa sürede önemli bir çıkış yakalayan sanatçı, konserleri ve projeleriyle adından söz ettirmeye devam ediyor. Melike Şahin’in hamilelik haberi ise sanatçının kariyer gündeminin yanında özel hayatına dair en çok konuşulan gelişmelerden biri oldu.

Kamuda görev yapan sürekli işçilerin memur kadrosuna geçiş talebi yeniden gündemin sıcak başlıkları arasına girdi. Özellikle 4D kamu işçileri, üniversite mezunu işçiler, belediye şirket işçileri ve taşerondan kadroya geçen çalışanlar için statü değişikliği beklentisi büyüyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda yapılan son kamu personeli toplantıları, kamuda personel rejimi ve sosyal diyalog başlıklarını yeniden öne çıkardı. Resmî açıklamalarda doğrudan “kamu işçilerine memuriyet düzenlemesi çıktı” denilmese de, kamu personel sisteminin güncel ihtiyaçlara göre ele alınması, işçi ve memur statüsü arasındaki farkları yeniden tartışmaya açtı.

Kamu Personel Sistemi Yeniden Değerlendiriliyor

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 22 Nisan 2026’da Kamu Personeli Danışma Kurulu toplantısının Bakan Vedat Işıkhan başkanlığında yapıldığını duyurdu. Toplantının, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun güncel çalışma hayatı koşulları çerçevesinde gözden geçirilmesi gündemiyle gerçekleştirildiği açıklandı.

Bakan Işıkhan’ın açıklamalarında “daha etkin, kapsayıcı ve sürdürülebilir” bir toplu sözleşme ve sendikacılık sistemi vurgusu öne çıktı. Bu ifade, kamuda çalışan farklı statülerdeki personelin mali, sosyal ve idari haklarının yeniden ele alınabileceği yönündeki beklentiyi güçlendirdi.

4D Kamu İşçileri Ne İstiyor?

4D kamu işçilerinin temel talebi, aynı kurumda benzer işleri yapan personel arasında oluşan statü farkının giderilmesi. İşçiler; görev tanımı, tayin hakkı, kariyer ilerlemesi, eğitim durumuna göre yükselme ve memur kadrosuna geçiş gibi başlıklarda yeni bir düzenleme bekliyor.

Mevcut sistemde 4D olarak bilinen çalışanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesi kapsamında işçi statüsünde değerlendiriliyor. Bu çalışanlar, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre sürekli veya geçici işçi olarak istihdam ediliyor; sosyal güvenlik bakımından ise 4/a kapsamında yer alıyor.

Bu nedenle 4D kamu işçilerinin memuriyete geçiş talebi yalnızca maaş başlığıyla sınırlı değil. Konu, iş güvencesi algısı, görevde yükselme, yer değişikliği, kurum içi kariyer ve kamu personel sistemindeki statü karmaşası üzerinden tartışılıyor.

Memuriyet Düzenlemesi Çıktı mı?

Şu an için kamu işçilerine toplu ve doğrudan memur kadrosu verildiğine dair Resmî Gazete’de yayımlanmış genel bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle “kamu işçileri memur oldu” şeklindeki ifadeler kesinleşmiş bilgi olarak kullanılmamalı.

Ancak konu, çalışma hayatına ilişkin torba yasa beklentileri, kamu personel reformu tartışmaları ve sendikaların statü talepleri üzerinden masadaki başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor. Nitekim kamu işçilerini ilgilendiren 2025-2026 Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Protokolü’nün yaklaşık 600 bin kamu işçisini kapsadığı açıklanmış, süreçte işçi sendikaları ile hükümet tarafı arasında müzakereler yürütülmüştü.

Belediye Şirket İşçileri de Beklentili

Kadro ve statü tartışmalarında belediye şirket işçileri de ayrı bir başlık oluşturuyor. Taşeron sisteminden belediye şirketlerine geçirilen işçiler, “gerçek kadro” ve daha güçlü kamu güvencesi taleplerini sürdürüyor.

Son dönemde bazı haberlerde torba yasa kapsamında taşeron işçilere kadro, belediye şirket işçileri, TYP ve KİT çalışanlarına ilişkin düzenleme beklentileri gündeme geldi. Ancak bu başlıklarda da nihai tablo, TBMM süreci ve Resmî Gazete’de yayımlanacak düzenlemelerle netleşecek.

Hangi Formüller Konuşuluyor?

Kamuoyunda öne çıkan beklentiler birkaç başlıkta toplanıyor:

İsteğe bağlı memuriyete geçiş: Özellikle üniversite mezunu kamu işçileri için sınav, hizmet yılı veya eğitim durumuna göre memur kadrosuna geçiş modeli tartışılıyor.

Yardımcı hizmetler benzeri kadro: Bazı değerlendirmelerde, kamu işçilerinin belirli hizmet sınıflarına geçirilmesi ihtimali konuşuluyor. Ancak bu başlıkta kesinleşmiş bir yasal metin bulunmuyor.

Görev tanımı ve tayin hakkı düzenlemesi: Memuriyete geçiş olmasa bile 4D işçilerin görev yeri değişikliği, meslek kodu, kurum içi görevlendirme ve görev tanımı sorunları için ayrı düzenleme beklentisi sürüyor.

Belediye şirket işçilerine özel model: Belediye şirketlerinde çalışan işçiler için doğrudan kadro, hibrit statü veya kamu güvencesini artıran ara formüller kamuoyunda tartışılıyor.

Düzenleme Olursa Kimleri Etkileyebilir?

Olası bir kamu işçilerine memuriyet veya statü değişikliği düzenlemesi; 4D sürekli işçiler, taşerondan kadroya geçen çalışanlar, üniversite mezunu kamu işçileri, belediye şirket işçileri ve bazı KİT çalışanları açısından yakından takip edilecek.

Ancak kapsamın belirlenmesinde hizmet yılı, eğitim durumu, kurum türü, mevcut kadro yapısı, bütçe etkisi ve personel ihtiyacı gibi kriterlerin belirleyici olması beklenir. Bu nedenle her kamu işçisinin otomatik olarak memur kadrosuna geçirileceği yönünde kesin bir değerlendirme yapmak doğru olmaz.

Gözler Ankara’da

Kamu işçilerine memuriyet beklentisi, yalnızca maaş farkı tartışması değil; kamuda adil statü, kariyer hakkı ve görev güvencesi meselesi olarak büyüyor. Ankara’da kamu personel sistemi yeniden değerlendirilirken, 4D kamu işçilerinin talebi de çalışma hayatının nabzını tutan başlıklardan biri haline geldi.

Önümüzdeki süreçte kritik eşik, konunun torba yasa, kamu personel reformu veya ayrı bir düzenleme içinde somut metne dönüşüp dönüşmeyeceği olacak. Şimdilik tablo şu: Talep güçlü, beklenti yüksek, konu masada; ancak kesin sonuç için resmî düzenleme bekleniyor.

Yapay zekâ, sağlık hizmetlerinde artık yalnızca görüntüleme analizi, randevu planlama ya da rapor özetleme gibi dar alanlarla sınırlı değil. Klinik karar destek sistemlerinden hasta takibine, idari iş yükünün azaltılmasından tıp eğitimine kadar genişleyen bu yeni dalga, hekimlik mesleğinin geleceği için kritik bir soruyu gündeme taşıyor: Hekimler yapay zekâyı yöneten aktör mü olacak, yoksa onun açtığı alanda geri çekilen meslek grubu mu?

Health Affairs Forefront’ta Matt Hasan imzasıyla yayımlanan “A Profession At The AI Frontier: Medicine Must Reinvent Itself Or Cede Ground” başlıklı değerlendirmede, temel sorunun tıp eğitiminin ürettiği beceriler ile otomasyon çağında değer kazanacak beceriler arasındaki uyumsuzluk olduğu belirtildi. Yazıya göre özellikle uzmanlık eğitimleri, geleceğin sağlık iş gücünün ihtiyaç duyacağı dijital, analitik ve klinik entegrasyon becerilerini yeterince merkeze almıyor.

Hekimlikte yeni eşik: Bilmek yetmiyor, yapay zekâyı yönetmek gerekiyor

Değerlendirmede öne çıkan ana fikir, yapay zekânın tıpta “hekim yerine makine” tartışmasından daha büyük bir kırılmaya işaret ettiği yönünde. Çünkü mesele yalnızca bazı görevlerin otomasyona devredilmesi değil; hangi klinik becerilerin değerli kalacağı, hangi işlerin algoritmalarla paylaşılacağı ve hekimlerin bu yeni düzende nasıl konumlanacağı.

Bugüne kadar tıp eğitimi büyük ölçüde bilgi birikimi, klinik tecrübe, tanı koyma disiplini ve hasta yönetimi üzerine kuruldu. Ancak yapay zekâ destekli sistemler; veri okuma, risk tahmini, hasta önceliklendirme, görüntü yorumlama ve karar destek alanlarında hızla gelişiyor. Bu durum, hekimin rolünü ortadan kaldırmaktan çok, hekimin rolünü yeniden tarif ediyor.

Tıp fakülteleri ve uzmanlık eğitimi için uyarı

Yazıda özellikle uzmanlık eğitimlerine dikkat çekiliyor. Geleneksel eğitim modellerinin, hekimleri otomasyonla birlikte çalışmaya değil, çoğu zaman otomasyon öncesi dönemin iş akışlarına göre hazırladığı ifade ediliyor. Bu nedenle geleceğin hekimlerinin yalnızca hastalıkları değil, yapay zekâ sistemlerinin sınırlarını, hatalarını, önyargılarını ve klinik karar süreçlerine etkisini de bilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Benzer bir ihtiyaç, sağlık çalışanlarının yapay zekâ ile çalışmaya hazırlanması konusunda yapılan akademik çalışmalarda da öne çıkıyor. JMIR Medical Education’da yayımlanan bir çalışmada, sağlık iş gücünün yapay zekâ ile güvenli ve etkili biçimde çalışabilmesi için eğitim programlarında önemli boşluklar bulunduğu ve bu alanda daha sistemli müfredatlara ihtiyaç olduğu belirtilmişti.

Dünya Sağlık Örgütü de risklere dikkat çekiyor

Yapay zekânın sağlık sistemlerinde kullanımı konusunda Dünya Sağlık Örgütü de fırsatlarla birlikte ciddi yönetişim ve güvenlik başlıklarına işaret ediyor. DSÖ, yapay zekânın insan merkezli, adil ve sürdürülebilir sağlık sistemleri için kullanılabilmesi adına etik standartlar, düzenleme ve güven inşasının kritik olduğunu belirtiyor.

Bu çerçeve, Health Affairs’teki değerlendirmeyle aynı noktada birleşiyor: Yapay zekâ tıpta kaçınılmaz biçimde güç kazanırken, asıl mesele teknolojinin varlığı değil, bu teknolojiyi kimin hangi ilke ve becerilerle yöneteceği.

“Klinik muhakeme” hâlâ merkezde ama biçim değiştiriyor

Yapay zekâ destekli sistemler birçok alanda hekime hız kazandırabilir. Radyoloji görüntülerinin ön değerlendirilmesi, yoğun bakım verilerinin takibi, hasta notlarının özetlenmesi, ilaç etkileşimlerinin işaretlenmesi ve kronik hastalık risklerinin öngörülmesi bunlardan bazıları.

Ancak bu araçlar, klinik bağlamı bütünüyle kavrayan, hastayla temas kuran ve nihai sorumluluğu üstlenen hekimin yerini doğrudan alamaz. Yeni dönemde kritik olan beceri, algoritmanın verdiği çıktıyı sorgulayabilmek olacak. Bir başka ifadeyle, hekimin değeri yalnızca “cevabı bilmekte” değil; cevabın hangi veriden, hangi varsayımla ve hangi riskle üretildiğini anlayabilmekte düğümlenecek.

Hekimlik mesleği için üç yeni başlık öne çıkıyor

Yeni dönemde tıp eğitiminin şu alanlara daha fazla odaklanması bekleniyor:

Yapay zekâ okuryazarlığı: Hekimlerin algoritmaların nasıl çalıştığını, hangi verilerle beslendiğini ve hangi durumlarda yanıltıcı sonuç verebileceğini anlaması gerekiyor.

Klinik karar sorumluluğu: Yapay zekâ öneri sunabilir; ancak hastanın öyküsü, muayene bulguları, sosyal durumu ve etik boyutu hâlâ hekim değerlendirmesine ihtiyaç duyar.

İnsanî temas ve iletişim: Teknoloji ilerledikçe, hastanın güven duyduğu, derdini anlatabildiği ve karar sürecine katıldığı hekim-hasta ilişkisi daha da değerli hâle gelecek.

Sağlık sistemleri için mesaj net: Yapay zekâ beklenmeyecek, yönetilecek

Health Affairs’teki değerlendirme, sağlık sistemlerine pasif bir bekleyiş yerine aktif bir dönüşüm çağrısı yapıyor. Tıp fakülteleri, uzmanlık programları, hastaneler ve meslek örgütleri; yapay zekâyı yalnızca teknik bir yenilik olarak değil, mesleğin geleceğini belirleyecek stratejik bir eşik olarak ele almak zorunda.

Aksi hâlde hekimlik, kendi alanını yeniden tarif eden değil, dışarıdan tarif edilen bir meslek hâline gelebilir. Yapay zekâ tıbbın kapısında değil; artık muayene odasının, ameliyathanenin, yoğun bakımın ve eğitim kürsüsünün içinde. Bundan sonraki asıl soru şu: Tıp bu dönüşümü kendi değerleriyle mi yönetecek, yoksa karar masasında başkalarına mı yer açacak?

Havalar ısındı, kene riski arttı

İlkbahar ve yaz aylarında doğayla temas arttıkça kene ısırığı vakaları da daha fazla gündeme geliyor. Özellikle tarla, bağ, bahçe, orman, piknik alanı, hayvancılık yapılan bölgeler ve uzun otların bulunduğu alanlar kene teması açısından riskli kabul ediliyor.

Kene ısırığı her zaman hastalık anlamına gelmiyor. Ancak bazı keneler, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi başta olmak üzere ciddi enfeksiyonların taşınmasına yol açabiliyor. Bu nedenle kene görüldüğünde panik yapmak değil, doğru müdahale etmek gerekiyor.

Vücutta en çok nereler kontrol edilmeli?

Açık alandan eve dönüldüğünde yalnızca kol ve bacaklara bakmak yeterli olmayabilir. Keneler vücudun sıcak, kıvrımlı ve gözden kaçan bölgelerine tutunabilir.

Özellikle şu bölgeler kontrol edilmeli:

• Kulak arkası
• Ense ve saç dipleri
• Koltuk altı
• Bel çevresi
• Kasık bölgesi
• Diz arkası
• Göbek çevresi
• Çocuklarda baş, boyun ve kulak çevresi

Sağlık Bakanlığı da kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde vücudun dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini belirtiyor. Kenenin erken fark edilmesi, hastalık bulaşma riskini azaltan en önemli adımlardan biri olarak öne çıkıyor.

Kene tutunursa ne yapılmalı?

Vücuda tutunan kene çıplak elle ezilmemeli, patlatılmamalı ve üzerine herhangi bir madde dökülmemeli. Kene, mümkünse ince uçlu bir pens veya uygun bir araçla deriye en yakın yerden tutulup sabit ve kontrollü bir şekilde çıkarılmalı.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri de kenenin temiz, ince uçlu cımbızla deriye en yakın noktadan tutulmasını ve sabit basınçla yukarı doğru çekilmesini öneriyor. Kene çıkarıldıktan sonra ısırık bölgesi ve eller alkol, sabunlu su ya da uygun antiseptikle temizlenmeli.

Kene çıkarılamıyorsa, parçalandıysa veya kişi riskli bölgede kene teması yaşadıysa en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Bu yanlışları sakın yapmayın

Kene ısırığında toplumda yaygın olan bazı uygulamalar riski azaltmak yerine artırabilir. Sağlık Bakanlığı, kenenin üzerine sigara basılması, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökülmesi ya da kenenin ezilmesi gibi uygulamaların kesinlikle yapılmaması gerektiğini vurguluyor. Bu tür müdahaleler, kenenin vücut içeriğini kişiye aktarmasına neden olabilir.

Yanlış uygulamalar şunlardır:

• Kenenin üzerine kolonya dökmek
• Sigara veya sıcak cisim basmak
• Keneyi elle koparmaya çalışmak
• Keneyi ezmek veya patlatmak
• Gaz yağı, alkol, krem, vazelin sürmek
• “Kendiliğinden düşsün” diye beklemek

Kene ne kadar erken ve doğru çıkarılırsa risk o kadar azalır.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi belirtileri nelerdir?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, her kene temasından sonra gelişen bir hastalık değildir. Ancak riskli bölgelerde yaşayan veya hayvancılık, tarım, açık alan çalışmaları yapan kişilerde dikkatli olunmalıdır.

Kene teması sonrası şu belirtiler ciddiye alınmalı:

• Ateş
• Halsizlik
• Kas ve eklem ağrısı
• Baş ağrısı
• Bulantı ve kusma
• İshal
• Karın ağrısı
• Vücutta morarma
• Burun, diş eti veya idrar yolu kanaması
• Bilinç bulanıklığı

Bu belirtilerden biri veya birkaçı kene teması sonrası ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Kimler daha riskli?

Kene teması açısından bazı gruplar daha fazla risk altında olabilir. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, kasaplar, veterinerler, mezbaha çalışanları, açık alanda çalışan işçiler, yaylacılar ve piknik alanlarında uzun süre bulunan kişiler daha dikkatli olmalıdır.

Çocuklarda ise kene çoğu zaman saç dipleri, kulak arkası ve boyun bölgesinde fark edilebilir. Bu nedenle açık alandan dönen çocuklarda tüm vücut kontrolü yapılması önemlidir.

Keneden korunmak için ne yapılmalı?

Kene riskini azaltmak için açık alanlara giderken vücudu örten kıyafetler tercih edilmeli. Pantolon paçalarının çorap içine sokulması, açık renkli kıyafet giyilmesi ve dönüşte kıyafetlerin kontrol edilmesi öneriliyor. Açık renkli kıyafetler, kenenin daha kolay fark edilmesini sağlar.

Riskli alanlardan dönüşte şu adımlar uygulanmalı:

• Kıyafetler çıkarılıp kontrol edilmeli
• Vücutta kene araması yapılmalı
• Çocukların saç dipleri ve kulak çevresi incelenmeli
• Mümkünse duş alınmalı
• Evcil hayvanlar da kene açısından kontrol edilmeli
• Riskli bölgelerde çıplak ayakla veya kısa kıyafetle dolaşılmamalı

CDC de kene kaynaklı hastalıklardan korunmak için uzun otlardan uzak durmayı, açık alan dönüşü vücut kontrolü yapmayı ve kene tutunması halinde erken çıkarma işleminin önemini vurguluyor.

Kene ısırığı ne zaman tehlikeli olur?

Kene çıkarıldıktan sonra kişi kendini iyi hissediyor olsa bile birkaç gün boyunca belirtiler izlenmelidir. Ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal veya kanama bulguları ortaya çıkarsa “geçer” diye beklenmemelidir.

Kenenin vücutta ne kadar süre kaldığı bilinmiyorsa, çıkarılırken parçalandıysa, kişi riskli bölgede yaşıyorsa veya bağışıklık sistemi zayıfsa sağlık kuruluşuna başvurmak daha güvenli olacaktır.

Panik değil, doğru müdahale hayat kurtarır

Kene ısırığı karşısında en önemli kural panik yapmadan, keneyi ezmeden ve kimyasal madde dökmeden doğru şekilde çıkarmaktır. Açık alanlardan dönüşte yapılacak birkaç dakikalık vücut kontrolü, ciddi hastalıkların önlenmesinde kritik rol oynayabilir.

Kene sezonunda bilinçli olmak, özellikle kırsal bölgelerde yaşayanlar ve doğayla sık temas edenler için yalnızca kişisel önlem değil, toplumsal sağlık sorumluluğudur.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), çalışma hayatının çoğu zaman görünmeyen ancak ağır sonuçlar doğuran bir boyutuna dikkat çekti. ILO’nun 2026 Dünya İş Sağlığı ve Güvenliği Günü kapsamında yayımladığı yeni değerlendirmeye göre, iş yerindeki psikososyal riskler dünya genelinde yılda 840 binden fazla ölümle ilişkilendiriliyor.

Raporda özellikle uzun çalışma saatleri, iş güvencesizliği, aşırı iş yükü, mobbing, taciz, düşük kontrol hissi ve iş-yaşam dengesinin bozulması gibi faktörlerin çalışan sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturduğu vurgulandı. ILO, bu risklerin yalnızca tükenmişlik ve kaygı gibi ruhsal sorunlarla sınırlı kalmadığını, kalp hastalıkları ve inme gibi ölümcül tablolarla da bağlantılı olduğunu belirtiyor.

İş stresi artık sadece “yorgunluk” meselesi değil

Çalışma hayatında stres çoğu zaman kişisel dayanıklılık meselesi gibi görülüyor. Ancak ILO’nun raporu, bu tablonun bireysel değil, kurumsal ve toplumsal bir sağlık sorunu olduğunu gösteriyor.

Uzun mesailer, sürekli erişilebilir olma baskısı, performans kaygısı, işini kaybetme korkusu ve iş yerindeki psikolojik baskı, zaman içinde bedende kalıcı bir yük oluşturabiliyor. Bu yük; uyku bozukluğu, tansiyon yüksekliği, kaygı, depresyon, bağışıklık sistemi zayıflığı ve kalp-damar hastalıkları riskini artırabiliyor.

Haftada 55 saat ve üzeri çalışma alarm veriyor

Dünya Sağlık Örgütü ve ILO’nun daha önce yayımladığı ortak analizde, haftada en az 55 saat çalışmanın inme ve iskemik kalp hastalığına bağlı ölüm riskini artırdığı bildirilmişti. Bu analize göre uzun çalışma saatleri 2016 yılında 745 bin ölümle ilişkilendirildi; bunların 398 bini inme, 347 bini ise kalp hastalığı kaynaklıydı.

Araştırmada uzun çalışma saatlerinin özellikle orta yaş ve üzeri çalışan erkeklerde daha ağır sonuçlar doğurduğu, 55 saat ve üzeri çalışma düzeninin standart çalışma sürelerine kıyasla kalp ve damar hastalıkları açısından daha yüksek risk oluşturduğu ifade edildi.

Psikososyal risk nedir?

Psikososyal risk, çalışanın ruhsal, sosyal ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyebilen iş yeri koşullarını ifade eder. Bu riskler çoğu zaman gözle görülmez; makineler, kimyasallar veya iş kazaları kadar somut değildir. Fakat etkileri yıllar içinde birikir.

Başlıca psikososyal riskler şöyle sıralanabilir:

• Aşırı iş yükü ve uzun mesai
• İş güvencesizliği
• Mobbing, taciz ve ayrımcılık
• Sürekli performans baskısı
• Çalışanın karar süreçlerinde söz sahibi olmaması
• Düşük sosyal destek
• İş ve özel hayat sınırlarının kaybolması
• Gece vardiyası ve düzensiz çalışma

İş yerinde sağlık politikası değişmeli

ILO’ya göre çözüm yalnızca çalışanlara “stresle başa çıkma” eğitimi vermekle sınırlı olmamalı. İşin tasarımı, çalışma saatleri, yöneticilik kültürü, iş yükü dağılımı ve kurum içi iletişim yeniden ele alınmalı.

Uzmanlara göre sağlıklı çalışma ortamı için işverenlerin psikososyal risk değerlendirmesi yapması, aşırı mesaiyi sınırlaması, mobbing ve taciz mekanizmalarına karşı etkili bildirim kanalları kurması, çalışanlara gerçek dinlenme hakkı tanıması ve iş-yaşam dengesini koruyan politikalar geliştirmesi gerekiyor.

Sessiz salgın: Tükenmişlik, kaygı ve kalp hastalıkları aynı zincirde

İş yerindeki psikososyal riskler çoğu zaman önce yorgunluk, isteksizlik ve uykusuzlukla başlıyor. Ardından tükenmişlik, kaygı, depresyon, tansiyon yüksekliği ve kalp-damar sorunları tabloya eklenebiliyor.

Bu nedenle iş stresi artık yalnızca “yoğun dönem” bahanesiyle geçiştirilecek bir konu değil. ILO’nun yeni raporu, çalışma hayatındaki psikolojik baskının küresel ölçekte ölümcül sonuçlara dönüşebildiğini gösteriyor.

İş yerindeki stres ne zaman ciddiye alınmalı?

Uzmanlara göre çalışanlarda uzun süren uykusuzluk, çarpıntı, göğüs ağrısı, sürekli kaygı hali, öfke patlamaları, işe gitme isteksizliği, dikkat dağınıklığı, baş ağrısı, mide-bağırsak şikâyetleri ve sosyal geri çekilme gibi belirtiler varsa profesyonel destek alınmalı.

Özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, ani güçsüzlük, konuşma bozukluğu, yüzde kayma veya kol-bacakta uyuşma gibi belirtiler kalp krizi ya da inme açısından acil değerlendirme gerektirir.

Prednizon kalbi nasıl etkileyebilir?

Prednizon ve benzeri kortikosteroidler, özellikle elektrolit dengesini etkileyerek kalp ritminde değişikliklere yol açabilir. Potasyum, kalsiyum, sodyum ve magnezyum gibi minerallerin seviyesindeki değişimler, kalbin daha yavaş ya da daha hızlı atmasına neden olabilir.

Bu durum bazı kişilerde şu şikâyetlerle hissedilebilir:

Kalbin hızlı atması, göğüste çarpıntı hissi, ritim düzensizliği, kalbin “teklemesi” ya da normalden daha güçlü atıyormuş gibi hissedilmesi.

Tansiyonu yükseltebilir mi?

Uzmanlara göre prednizon, vücutta su ve sodyum tutulumu üzerinde etkili olabilir. Bu da dolaşımdaki sıvı miktarını artırarak kan basıncının yükselmesine zemin hazırlayabilir. Özellikle yüksek dozda ya da uzun süreli kullanımda tansiyon üzerindeki etki daha belirgin hâle gelebilir.

Bu nedenle hipertansiyonu, kalp hastalığı veya ritim bozukluğu öyküsü olan kişilerin prednizon kullanmadan önce mevcut sağlık durumlarını hekimleriyle paylaşması önem taşıyor.

Kalp hastaları daha dikkatli olmalı

Cleveland Clinic’ten girişimsel kardiyolog Dr. David Zidar, kalp hastalığı olan birçok kişide prednizon kullanımının doktor kontrolünde mümkün olduğunu belirtiyor. Ancak ilacın nefes darlığı, göğüs ağrısı veya çarpıntı gibi mevcut şikâyetleri artırabileceğine dikkat çekiliyor.

Bu tablo, özellikle kalp damar hastalığı, hipertansiyon, ritim bozukluğu veya kalp yetmezliği olan kişilerde daha yakından izlem gerektirebilir.

Prednizon kullanırken çarpıntı olursa ne yapılmalı?

Uzmanların en önemli uyarısı, prednizonun doktor önerisi olmadan aniden bırakılmaması yönünde. Çünkü ilaç bazı hastalıklarda hayati öneme sahip olabilir ve ani kesilmesi ciddi sonuçlara yol açabilir. Doz azaltımı gerekiyorsa bunun hekim kontrolünde, kademeli şekilde yapılması öneriliyor.

Çarpıntı yaşayan hastalarda doktor, dozun azaltılmasını, kullanım süresinin yeniden değerlendirilmesini veya eşlik eden risklerin kontrol edilmesini isteyebilir. Ayrıca sodyum tüketiminin azaltılması, dengeli sıvı alımı ve doktor önerisi dışında takviye kullanılmaması da öne çıkan uyarılar arasında yer alıyor.

Hangi belirtilerde acile başvurulmalı?

Prednizon kullanırken her çarpıntı acil bir tablo anlamına gelmez. Ancak bazı belirtiler ciddiye alınmalıdır.

Baş dönmesi, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bacaklarda şişlik gelişirse vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurulması öneriliyor. Bu belirtiler, kalp ve dolaşım sistemi açısından daha ciddi bir sorunun işareti olabilir.

Doktor kontrolü neden önemli?

Prednizon, doğru hastada ve doğru dozda kullanıldığında önemli faydalar sağlayabilen güçlü bir ilaçtır. Ancak etkisi yalnızca iltihabı baskılamakla sınırlı değildir; metabolizma, sıvı dengesi, tansiyon ve kalp ritmi üzerinde de bazı sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle prednizon kullanan kişilerin yeni başlayan çarpıntı, tansiyon yükselmesi, nefes darlığı veya göğüs ağrısı gibi şikâyetleri hafife almaması gerekiyor. Tedavinin devamı, doz ayarı veya kesilme süreci mutlaka hekim kararıyla planlanmalıdır.

Havaların ısınmasıyla birlikte ağaç, çayır ve yabani ot polenleri birçok kişide alerjik rinit tablosunu tetikliyor. Halk arasında “saman nezlesi” olarak da bilinen polen alerjisi; burun akıntısı, burun tıkanıklığı, peş peşe hapşırma, geniz akıntısı, gözlerde kaşıntı, sulanma ve öksürükle kendini gösterebiliyor.

Bu tablo çoğu zaman grip, soğuk algınlığı ya da mevsim geçişi hastalığı sanılıyor. Ancak ateş olmaması, şikâyetlerin özellikle dış ortamda ve rüzgârlı havalarda artması, göz kaşıntısının tabloya eşlik etmesi alerjik riniti düşündüren önemli işaretler arasında yer alıyor.

Grip mi, alerji mi?

Polen alerjisinde belirtiler genellikle haftalarca sürebiliyor. Gripte ise tablo çoğunlukla birkaç gün içinde belirginleşiyor; ateş, kas ağrısı, halsizlik ve boğaz ağrısı daha ön planda olabiliyor.

Alerjik rinitte en dikkat çeken bulgular şunlar:

• Peş peşe hapşırma
• Sulu burun akıntısı
• Burun tıkanıklığı
• Gözlerde kaşıntı ve sulanma
• Geniz akıntısı
• Gece öksürüğü
• Koku alma azalması
• Bahar aylarında tekrarlayan şikâyetler

Özellikle astımı olan kişilerde polen alerjisi yalnızca burun ve göz şikâyetleriyle sınırlı kalmayabilir. Hırıltı, göğüste sıkışma ve nefes darlığı gelişirse tablo daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Güncel tedavide ilk basamak: Burun spreyleri ve antihistaminikler

Alerjik rinit tedavisinde temel amaç, hastanın şikâyetlerini azaltmak ve yaşam kalitesini korumaktır. Güncel rehberlerde burun içine uygulanan kortikosteroid spreyler, burun antihistaminikleri ve bu iki tedavinin sabit kombinasyonları alerjik rinit yönetiminin ana seçenekleri arasında gösteriliyor. ARIA-EAACI 2024–2025 güncellemesi de özellikle burun içi tedavilerin alerjik rinitte temel basamaklardan biri olduğunu vurguluyor.

Antihistaminik tabletler kaşıntı, hapşırık ve burun akıntısında etkili olabilir. Burun spreyleri ise özellikle burun tıkanıklığı ve geniz akıntısında daha güçlü sonuç verebilir. Göz kaşıntısı ve sulanması olan hastalarda ise alerjiye yönelik göz damlaları tedaviye eklenebilir.

Ancak burun açıcı spreylerin uzun süre ve kontrolsüz kullanılması sakıncalıdır. Bu ürünler kısa süreli rahatlama sağlasa da yanlış kullanımda burun tıkanıklığını daha da artırabilir.

En dikkat çeken tedavi: Alerji aşısı yani immünoterapi

Polen alerjisinde en güncel ve kalıcı etki hedefleyen yöntemlerden biri alerjen immünoterapidir. Halk arasında “alerji aşısı” olarak bilinen bu yöntem, uygun hastalarda bağışıklık sisteminin alerjene verdiği aşırı yanıtı azaltmayı amaçlar.

İmmünoterapi iki şekilde uygulanabilir:

1. Cilt altı enjeksiyon tedavisi:
Belirli aralıklarla sağlık kuruluşunda uygulanır.

2. Dil altı tablet veya damla tedavisi:
Hastaya uygun alerjen belirlendikten sonra doktor kontrolünde başlanır ve düzenli kullanım gerektirir.

Avrupa Alerji ve Klinik İmmünoloji Akademisi’nin önerilerinde, özellikle çayır ve huş poleni gibi alerjenlerle tetiklenen orta-ağır alerjik rinitte 3 yıllık cilt altı veya dil altı immünoterapi seçeneğinin semptomları ve ilaç ihtiyacını azaltabileceği, çocuk ve ergenlerde astım gelişimini önleme açısından da değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Türkiye Ulusal Allerji ve Klinik İmmünoloji Derneği de polen alerjisinde alerjen spesifik immünoterapinin etkili bir tedavi seçeneği olduğunu belirtiyor; polen yoğunluğunun fazla olduğu saatlerde dışarı çıkmamak, eve gelince kıyafet değiştirmek, duş almak ve pencereleri kapalı tutmak gibi korunma adımlarını da öneriyor.

Her hastaya uygun değil

Alerji aşısı her polen alerjisi olan kişiye otomatik olarak uygulanmaz. Önce hastanın gerçekten hangi alerjene duyarlı olduğu testlerle gösterilmelidir. Şikâyetlerin ağırlığı, astım varlığı, kullanılan ilaçlar ve tedaviye uyum durumu hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Özellikle kontrol altında olmayan ağır astımı, bazı ciddi kalp-damar hastalıkları veya immünoterapi açısından risk oluşturabilecek ek hastalıkları olan kişilerde tedavi kararı daha dikkatli verilmelidir.

Yeni tedaviler ne vadediyor?

Dünyada alerjik rinit tedavisinde en çok konuşulan alanlardan biri, klasik ilaç tedavisinin ötesine geçen immünoterapi seçenekleri. 2025 yılında İngiltere’de huş ağacı polenine bağlı ağır saman nezlesi için günlük immünoterapi tableti gündeme geldi; tedavinin özellikle antihistaminik ve burun spreylerine rağmen şikâyeti süren hastalarda bağışıklık yanıtını hedeflediği bildirildi.

Bir diğer araştırma alanı ise burun içine uygulanan, alerjenleri burun mukozasında etkisizleştirmeyi hedefleyen antikor bazlı spreyler. Bu yaklaşım henüz rutin klinik kullanımda değil; ancak gelecekte polen alerjisinde kişiye ve alerjene daha hedefli tedavilerin kapısını aralayabilir.

Polen alerjisi olanlar ne yapmalı?

Polen alerjisini tamamen yok saymak mümkün değil; fakat temas azaltılarak şikâyetler hafifletilebilir. Özellikle sabah saatlerinde ve rüzgârlı havalarda dışarıda geçirilen süre azaltılmalı, eve gelince kıyafetler değiştirilmeli, saç ve yüz yıkanmalı, çamaşırlar dışarıda kurutulmamalıdır.

Araçlarda polen filtresinin düzenli değiştirilmesi, evde pencerelerin polen yoğun saatlerde kapalı tutulması ve dışarıda gözlük kullanılması da basit ama etkili önlemler arasında yer alır. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin bilgilendirmesinde de polen yoğunluğu olan dönemlerde pencerelerin açılmaması ve ev içi alerjenlerin azaltılmasına dikkat çekiliyor.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda bir alerji, göğüs hastalıkları, KBB veya çocuk hastalıkları uzmanına başvurmak gerekir:

• Şikâyetler haftalarca sürüyorsa
• Gece öksürüğü varsa
• Nefes darlığı, hırıltı veya göğüste sıkışma gelişiyorsa
• İlaçlara rağmen rahatlama olmuyorsa
• Çocukta uyku, okul başarısı ve günlük yaşam etkileniyorsa
• Her bahar aynı tablo tekrarlıyorsa

Polen alerjisi basit bir burun akıntısından ibaret görülmemeli. Doğru tanı ve uygun tedaviyle hem bahar ayları daha konforlu geçirilebilir hem de astım gibi alt solunum yolu sorunları açısından riskli hastalar daha erken fark edilebilir.

Üniversiteden yapılan açıklamada, Prof. Dr. Ekiz’in Fatih Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü öğretim üyesi olduğu belirtilerek ailesine, yakınlarına ve üniversite camiasına başsağlığı dileğinde bulunuldu.

Trabzon Üniversitesi’nden taziye mesajı

Trabzon Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayımlanan mesajda şu ifadeler yer aldı:

“Üniversitemiz Fatih Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Durmuş Ekiz vefat etmiştir. Merhuma Yüce Allah’tan rahmet ve mağfiret; kederli ailesine, yakınlarına ve üniversite camiamıza başsağlığı ve sabırlar dileriz.”

Eğitim camiasını üzen vefat

Prof. Dr. Durmuş Ekiz’in vefatı, Trabzon Üniversitesi başta olmak üzere eğitim camiasında üzüntüyle karşılandı. Akademik çalışmaları ve üniversite bünyesindeki göreviyle tanınan Ekiz için yayımlanan taziye mesajında, merhum akademisyenin ailesi ve yakınlarına sabır temennisinde bulunuldu.

Prof. Dr. Durmuş Ekiz kimdir?

Prof. Dr. Durmuş Ekiz, Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapıyordu. Eğitim bilimleri alanındaki akademik kimliğiyle bilinen Ekiz’in vefatı sonrası üniversite tarafından resmi taziye mesajı yayımlandı.

Giresunlu yaylacılar neden tepki gösteriyor?

Karadeniz’de yüzyıllardır sürdürülen yaylacılık geleneği, bu yıl Giresun ile Gümüşhane hattında idari düzenlemeler nedeniyle tartışmalı bir sürece girdi. Gümüşhane Valiliği tarafından yayımlanan 2026/02 sayılı “Mera ve Yaylak Genel Emri”, özellikle Giresun’un sahil ilçelerinden Gümüşhane sınırları içindeki yaylalara göç eden hayvancıları yakından ilgilendiriyor.

Düzenleme kapsamında, Gümüşhane sınırlarındaki mera ve yaylaklardan yararlanmak isteyen dış il nüfusuna kayıtlı yetiştiriciler için hayvan başına ücret uygulanacağı belirtildi. Buna göre küçükbaş hayvan için 65 TL, büyükbaş hayvan için ise 650 TL ücret belirlendiği aktarıldı. Kurallara aykırı ya da izinsiz kullanım halinde ise ceza uygulanacağı ifade edildi.

Kürtün’de 131 mera ve yayla kiralama sürecine alındı

Gümüşhane İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün 8 Nisan’da yayımladığı ilanla, Kürtün ilçesi sınırlarında bulunan 131 mera ve yayla alanının mevsimlik kiralama ihalesine çıkarıldığı bildirildi. Özellikle Tirebolu ve Eynesil nüfusuna kayıtlı yaylacıların yoğun olarak kullandığı bazı alanlarda kiralama bedellerinin yükselmesi, üreticilerin maliyet endişesini artırdı.

Haberde, Kürtün Söğüteli köyü sınırındaki Alistire Yaylası’nın 305 bin TL bedelle ihale edildiği bilgisi de yer aldı. Yaylacılar, artan maliyetlerin küçük ve orta ölçekli hayvancılığı zorlayabileceğini savunuyor.

“Yaylalara giremeyeceğiz” endişesi büyüyor

Krizin en hassas başlıklarından biri ise ihaleye çıkarılmadığı belirtilen mera ve otlaklarla ilgili yaşanıyor. Giresunlu bazı yaylacıların, ilgili kurumlarla yaptıkları görüşmelerde sert yanıtlar aldıklarını iddia ettiği bildirildi. Haberde, yaylacılara “Gelirseniz bedelini ödersiniz” şeklinde cevap verildiği öne sürüldü.

Bu iddia, bölgede tansiyonu yükseltirken, yaylacılar yıllardır kullandıkları ata yaylalarına bu yıl çıkamama ihtimalinden kaygı duyuyor. Özellikle hayvancılıkla geçimini sağlayan aileler, sürecin yalnızca idari bir karar değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sonuçları olan bir mesele olduğunu dile getiriyor.

Giresun siyasetine çağrı

Giresunlu hayvancılar, yaşanan sorunun iki komşu il arasında kalıcı bir gerilime dönüşmeden çözülmesini istiyor. Bölge halkı, Giresun milletvekilleri, yerel yöneticiler ve mülki idarenin devreye girerek hem yaylacılık geleneğini hem de hayvancılık üretimini koruyacak bir ara formül bulunmasını bekliyor.

Yaylacılara göre mesele yalnızca mera bedeli değil; yıllardır süren göç yollarının, ortak kullanım alışkanlıklarının ve Karadeniz yayla kültürünün geleceği. Bu nedenle çözümün, cezai dil yerine kurumlar arası diyalog ve üreticiyi merkeze alan bir yaklaşımla aranması gerektiği vurgulanıyor.

Trabzon’da organize suç örgütüne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında dikkat çeken bir operasyon düzenlendi. Trabzon merkezli olarak Ankara, Gümüşhane ve Samsun’u da kapsayan operasyonda toplam 21 şüpheli yakalandı.

Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan değerlendirmeler doğrultusunda başlatılan soruşturmanın, “suç işlemek amacıyla silahlı örgüt kurma”, “yağma”, “ihaleye fesat karıştırma”, “silahla kasten yaralama”, “silahla tehdit”, “iş ve çalışma hürriyetinin ihlali” ve 6136 sayılı Kanun’a muhalefet iddiaları üzerine yürütüldüğü öğrenildi.

2020-2026 Arasındaki 20 Ayrı Olay İncelendi

Soruşturma kapsamında Trabzon Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri tarafından geniş çaplı çalışma yapıldı.

Yürütülen çalışmalarda, şüphelilerin 2020 ile 2026 yılları arasında örgütlü hareket ettikleri, bazı olayların örgüt hiyerarşisi ve talimat ilişkisi içinde gerçekleştirildiği değerlendirildi.

Dosyada yer alan tespitlere göre şüphelilerin; silahlı örgüt kurma, yönetme, örgüte üye olma, örgüte yardım etme, yağma, ihaleye fesat karıştırma, silahla yaralama, silahla tehdit ve iş hürriyetinin ihlali gibi suçlamalarla ilişkilendirilen 20 ayrı olay kapsamında incelendiği belirtildi.

Operasyon 4 İlde Eş Zamanlı Yapıldı

Şüphelilerin yakalanmasına yönelik operasyon Trabzon merkezli olarak 4 ilde gerçekleştirildi.

Operasyonda Trabzon’da 18 kişi gözaltına alındı. Bu kişilerden 1’inin ceza infaz kurumunda bulunduğu bildirildi. Ankara, Gümüşhane ve Samsun’da ise birer şüpheli yakalandı.

Böylece operasyon kapsamında gözaltına alınan şüpheli sayısı 21’e yükseldi.

Emniyetteki İşlemler Sürüyor

Gözaltına alınan şüphelilerin Trabzon Emniyet Müdürlüğündeki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.

Soruşturma dosyasında adı geçen kişilere yönelik adli sürecin, emniyetteki işlemlerin tamamlanmasının ardından savcılık aşamasıyla devam etmesi bekleniyor.

Yetkililer, dosyaya ilişkin soruşturmanın çok yönlü sürdüğünü belirtirken, şüpheliler hakkındaki kesin kararın yargı süreci sonunda ortaya çıkacağı vurgulandı.

Ünlü oyuncu Oktay Çubuk hakkında sevenlerini endişelendiren bir gelişme yaşandı. Son yıllarda rol aldığı dizilerle geniş bir izleyici kitlesine ulaşan genç oyuncunun, yurt dışında geçirdiği rahatsızlık sonrası hastaneye kaldırıldığı bildirildi.

Gazeteci Birsen Altuntaş’ın aktardığı bilgilere göre Oktay Çubuk, annesi Nilhan Çetinyamaç Çubuk’a eşlik etmek üzere gittiği Portekiz’in başkenti Lizbon’da aniden fenalaştı. Genç oyuncuya yapılan ilk müdahalenin ardından kalbinin yeniden çalıştırıldığı ve hayati riskin kontrol altına alındığı ifade edildi.

Oktay Çubuk’un Sağlık Durumu Nasıl?

Merak edilen başlıkların başında “Oktay Çubuk’un sağlık durumu nasıl?” sorusu geliyor. Gelen bilgilere göre oyuncunun tedavisi yoğun bakımda devam ediyor. Hastanede detaylı tetkiklerin sürdüğü, olayın ardından sağlık ekibinin oyuncuyu yakın takip altına aldığı belirtildi.

Çubuk’un daha önce bilinen bir kalp rahatsızlığı bulunmadığı da aktarılan bilgiler arasında yer aldı. Bu nedenle yaşanan ani tablo, hem ailesi hem de hayranları arasında büyük endişeye neden oldu.

Oktay Çubuk Neden Hastaneye Kaldırıldı?

Habere göre Oktay Çubuk, Lizbon’da bulunduğu sırada aniden rahatsızlandı. İlk bilgilere göre oyuncunun kalbinin kısa süreliğine durduğu, yapılan acil müdahale sonrası yeniden çalıştırıldığı bildirildi.

Ancak oyuncunun rahatsızlığına neyin yol açtığına ilişkin kesin bir açıklama henüz paylaşılmadı. Bu nedenle Oktay Çubuk neden hastaneye kaldırıldı, kalp rahatsızlığı mı geçirdi, son durumu ne? soruları gündemdeki yerini koruyor.

Sosyal Medyada Gündem Oldu

Oktay Çubuk’un yoğun bakıma alındığı haberinin ardından sosyal medyada çok sayıda kullanıcı genç oyuncu için geçmiş olsun mesajları paylaştı. Özellikle son dönemde rol aldığı yapımlarla dikkat çeken Çubuk’un sağlık durumuna ilişkin yapılacak yeni açıklamalar bekleniyor.

Oktay Çubuk Kimdir?

Oktay Çubuk, genç kuşak oyuncular arasında dikkat çeken isimlerden biri. Televizyon izleyicisi onu özellikle Cennet’in Gözyaşları dizisiyle tanıdı. Daha sonra Zalim İstanbul, Aşk Ağlatır, Ah Nerede, Adım Farah ve Sürgünler gibi yapımlarda rol aldı.

Kariyerinde yükseliş döneminde olan oyuncunun sağlık durumuna ilişkin gelişmeler, hem magazin hem de televizyon dünyasında yakından takip ediliyor.

Belediye şirket işçileri için kadro beklentisi yeniden güç kazandı. Kamuda taşeron sisteminin sona erdirilmesi sürecinin ardından belediye şirketlerinde istihdam edilen işçiler, yıllardır “gerçek kadro” talebini dile getiriyor.

Çalışanlar, kamu hizmeti verdiklerini ancak statü bakımından doğrudan kadrolu personelle aynı haklara sahip olmadıklarını belirtiyor. Bu nedenle belediye şirket işçilerine kadro gelecek mi, belediye şirket işçileri 4D kadroya alınacak mı, taşeron işçiye kadro düzenlemesi ne zaman çıkacak ve belediye şirket personeli 4D kamu işçisi olacak mı soruları yeniden yoğun biçimde araştırılıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gündeminde

Ankara’da çalışma hayatına ilişkin başlıklar arasında belediye şirket işçilerinin kadro talebinin de bulunduğu ifade ediliyor. Düzenlemenin, sosyal politika ve kamu personel rejimi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gündemindeki dosyalardan biri olduğu belirtiliyor.

Henüz resmi bir takvim açıklanmadı. Ancak belediye şirket işçilerinin 4D kamu işçisi kadrosu beklentisinin hükümetin önümüzdeki dönem değerlendireceği başlıklar arasında yer alması, çalışanlar cephesinde yeni bir umut oluşturdu.

Belediye Şirket İşçileri Ne Talep Ediyor?

Belediye şirket işçilerinin temel talebi, mevcut şirket statüsünden çıkarılarak doğrudan 4D kamu işçisi statüsüne geçirilmek. İşçiler, aynı kurumda aynı işi yapan personel arasında ücret, sosyal hak, toplu sözleşme, tayin, görev tanımı ve iş güvencesi bakımından farklılıklar bulunduğunu savunuyor.

Bu nedenle “belediye şirket işçilerine kadro”, “taşeron işçiye kadro son dakika”, “belediye şirket personeli 4D kadro”, “696 KHK kadro dışı kalanlar” ve “Cumhurbaşkanı Erdoğan kadro açıklaması” aramaları yeniden yükselişe geçti.

696 KHK Sonrası Beklenti Bitmedi

696 sayılı KHK ile kamuda taşeron işçilerin önemli bir bölümü kadroya geçirilmişti. Ancak belediyelerde çalışan işçiler doğrudan kamu işçisi kadrosu yerine belediye şirketleri üzerinden istihdam edilmeye devam etti.

Bu durum, yıllardır süren yeni bir beklentiyi beraberinde getirdi. Belediye şirket personeli, kamuda fiilen görev yaptığını ve bu nedenle doğrudan 4D sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi gerektiğini savunuyor.

Kadro Düzenlemesi Nasıl Olabilir?

Belediye şirket işçileri için gündemdeki en güçlü beklenti, çalışanların 4D kamu işçisi statüsüne geçirilmesi yönünde. Bu modelde belediye şirketlerinde görev yapan işçiler, mevcut şirket personeli statüsünden çıkarılarak doğrudan kamu işçisi kadrosuna alınabilir.

Olası düzenlemede belediye şirket işçilerinin 4D sürekli işçi kadrosuna geçişi; hizmet süresi, mevcut görev durumu, çalıştığı kurum ve istihdam şartları dikkate alınarak şekillendirilebilir. Böyle bir adım, işçilerin ücret, sosyal hak, toplu sözleşme, iş güvencesi ve çalışma statüsü bakımından daha net bir zemine kavuşmasını sağlayabilir.

Çalışanların beklentisi ise açık: Belediye şirket personeli olarak değil, doğrudan 4D kamu işçisi olarak istihdam edilmek.

Gözler Ankara’dan Gelecek Açıklamada

Belediye şirket işçileri, kadro konusunda yeni bir düzenleme yapılmasını bekliyor. Özellikle ekonomik koşullar, sosyal haklar, ücret farklılıkları ve iş güvencesi talepleri nedeniyle bu başlık, çalışma hayatının en yakından izlenen dosyalarından biri hâline geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın gündeminde olduğu belirtilen kadro dosyasında atılacak olası adım, belediye şirket işçileri için yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

Belediye Şirket İşçilerine Kadroda Son Durum Ne?

Şu an için belediye şirket işçilerine 4D kamu işçisi kadrosu verilmesine ilişkin resmi bir yasa teklifi ya da kesin takvim açıklanmış değil. Ancak beklentinin yeniden güçlenmesi, konunun Ankara’da takip edilen başlıklar arasında yer aldığını gösteriyor.

Süreçte en çok merak edilen başlık ise değişmiyor: Belediye şirket işçilerine kadro gelecek mi, belediye şirket personeli 4D kamu işçisi olacak mı?

Türkiye’de sosyal yardımların kapsamını değiştirmesi beklenen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi için süreç hız kazandı. Kamuoyunda sıkça “vatandaşlık maaşı” adıyla araştırılan yeni model, özellikle “vatandaşlık maaşı kimlere verilecek”, “vatandaşlık maaşı başvurusu ne zaman başlayacak”, “gelir tamamlayıcı aile destek sistemi nedir” ve “dar gelirli aile desteği nasıl alınır” sorularını yeniden öne çıkardı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıklamalarına göre sistemde pilot çalışmalar 2026 itibarıyla başladı. Yeni sosyal yardım modelinin, mevzuat altyapısının tamamlanmasının ardından 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Vatandaşlık maaşı nedir?

Vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, hane gelirinin belirli bir eşik seviyenin altında kalması durumunda devlet desteğiyle bu farkın tamamlanmasını amaçlayan yeni nesil bir sosyal yardım modeli olarak tanımlanıyor.

Sistem, yalnızca düzenli para yardımı yapılması üzerine kurulmayacak. Ailenin toplam geliri, çocuk sayısı, engelli birey bulunup bulunmadığı, yaşlılık durumu ve çalışabilir bireylerin istihdam imkânları birlikte değerlendirilecek.

Bu nedenle yeni model, klasik sosyal yardım anlayışından farklı olarak “hane bazlı gelir testi”, “aile destek ödemesi”, “gelir tamamlayıcı destek” ve “istihdam odaklı sosyal yardım” başlıklarını aynı çatı altında toplayacak.

Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek?

Vatandaşlık maaşından, hane geliri belirlenen refah sınırının veya gelir eşiğinin altında kalan dar gelirli vatandaşların yararlanması bekleniyor. Değerlendirme bireysel gelir üzerinden değil, aile ve hane yapısı dikkate alınarak yapılacak.

Bu kapsamda özellikle düşük gelirli aileler, çocuklu haneler, engelli veya yaşlı birey bulunan aileler ve sosyal yardıma ihtiyaç duyan vatandaşlar sistemin öncelikli hedef kitlesi içinde yer alacak.

Ancak “vatandaşlık maaşı şartları nelerdir”, “vatandaşlık maaşı ne kadar olacak” ve “kimler başvuru yapabilecek” sorularının kesin yanıtı, yönetmelik ve başvuru kılavuzu yayımlandıktan sonra netleşecek.

Vatandaşlık maaşı başvurusu nasıl yapılacak?

Vatandaşlık maaşı başvurusu için henüz resmi başvuru ekranı açılmış değil. Başvuruların, mevcut sosyal yardım mekanizmalarına benzer şekilde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ve e-Devlet üzerinden alınması bekleniyor.

Mevzuat tamamlandıktan sonra vatandaşların en çok merak ettiği “vatandaşlık maaşı e-Devlet başvuru ekranı açıldı mı”, “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi başvurusu nereden yapılır” ve “Aile destek ödemesi ile vatandaşlık maaşı aynı mı” sorularının da yanıt bulması bekleniyor.

Başvuru takvimi belli oldu mu?

Vatandaşlık maaşı başvuru tarihi için henüz kesin bir takvim açıklanmadı. Bakan Göktaş’ın verdiği bilgilere göre pilot uygulama 2026’da başladı. Sistemin hukuki altyapısı ve yönetmeliği üzerinde çalışmaların sürdüğü, genel uygulamanın ise 2027 yılında Türkiye geneline yaygınlaştırılmasının hedeflendiği bildirildi.

Bu nedenle başvuru tarihleri, pilot iller, ödeme miktarı, gelir sınırı ve başvuru şartları için resmi açıklamaların takip edilmesi gerekiyor.

Sistem nasıl işleyecek?

Yeni sistemde ailenin ekonomik durumu yalnızca maaş ya da gelir beyanı üzerinden değerlendirilmeyecek. Hane içindeki kişi sayısı, çocuk sayısı, bağımlı bireyler, engelli veya yaşlı fertler, çalışabilir durumdaki yetişkinler ve mevcut sosyal destekler birlikte incelenecek.

Gelir belirlenen sınırın altında kalıyorsa, aradaki farkın sosyal destek ödemesiyle tamamlanması planlanıyor. Çalışabilir durumdaki vatandaşların ise İŞKUR ve ilgili kurumlar aracılığıyla uygun iş imkânlarına yönlendirilmesi hedefleniyor.

Bu yönüyle vatandaşlık maaşı modeli, sadece nakdi yardım değil; gelir desteği, sosyal yardım, istihdam ve aile refahını birlikte ele alan hibrit bir sistem olarak öne çıkıyor.

Vatandaşlık maaşı ne kadar olacak?

Vatandaşlık maaşı ödeme tutarı henüz açıklanmadı. Ödenecek miktarın sabit bir rakam yerine hane geliri ile belirlenecek eşik arasındaki farka göre hesaplanması bekleniyor.

Bu nedenle her aileye aynı tutarda ödeme yapılması yerine, hanenin ihtiyacına göre değişen bir destek modeli üzerinde duruluyor. Böylece sistemin, gerçekten ihtiyaç sahibi aileleri önceleyen daha hedefli bir sosyal yardım uygulaması olması amaçlanıyor.

Aile destek ödemesi ile vatandaşlık maaşı aynı mı?

Vatandaşlık maaşı, mevcut aile destek ödemelerinden farklı ve daha kapsamlı bir model olarak değerlendiriliyor. Aile destek ödemeleri belirli dönemlerde uygulanan sosyal yardım programları arasında yer alırken, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin hane gelirini düzenli biçimde izleyen, destek miktarını aile yapısına göre belirleyen ve istihdam bağlantısı kuran daha geniş bir sisteme dönüşmesi bekleniyor.

Ancak mevcut desteklerin yeni sistemle nasıl ilişkilendirileceği, aynı anda ödeme alınıp alınamayacağı ve önceki sosyal yardımların devam edip etmeyeceği resmi yönetmelik sonrasında netleşecek.

Gözler resmi başvuru kılavuzunda

Vatandaşlık maaşı olarak bilinen yeni destek sistemi, dar gelirli aileler için sosyal yardım alanında önemli bir dönüşüm başlığı olarak görülüyor. Ancak başvuru şartları, gelir sınırı, ödeme miktarı ve başvuru ekranı henüz kesinleşmedi.

Pilot uygulamanın ardından yayımlanacak mevzuat ve resmi kılavuzla birlikte “vatandaşlık maaşı başvurusu nasıl yapılır”, “kimler vatandaşlık maaşı alabilir”, “e-Devlet başvuru ekranı açıldı mı” ve “ödemeler ne zaman başlayacak” sorularının netleşmesi bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: