İddiaya göre olay sonrası evden ayrılan Cihan Dinçer, kısa süre sonra polis ekipleri tarafından bir parkta yakalandı. Dinçer’in gözaltına alınmasının ardından ekipler, verilen adrese yönlendirildi.

Kapının açılmaması üzerine eve itfaiye desteğiyle girildi. İçeride yapılan kontrolde Nazife ve Gökhan Dinçer’in yaşamını yitirdiği tespit edildi.

Olay yerinde polis ekipleri inceleme yaptı. Çiftin cenazeleri otopsi işlemleri için morga kaldırılırken, Cihan Dinçer’in emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenildi.

Cinayetin nedeni ve olay öncesi yaşananlar soruşturma kapsamında araştırılıyor.

Karagümrük cephesi için bu mücadele yalnızca üç puan anlamı taşımıyor. Ligde alt sıralardan kurtulma hesapları yapan İstanbul ekibi, iç sahada alacağı sonuçla son haftalara daha güçlü girmek istiyor.

Karagümrük-Alanyaspor maçı hangi kanalda?

Futbolseverlerin en çok aradığı başlıklardan biri de “Karagümrük-Alanyaspor maçı hangi kanalda?” sorusu oldu. Mücadele beIN Sports 1 ekranlarından canlı yayınlanıyor.

Puan durumu maça ilgiyi artırdı

Maç öncesi verilere göre Fatih Karagümrük 18. sırada, Alanyaspor ise orta sıralarda yer alıyordu. Bu tablo, karşılaşmayı özellikle Karagümrük açısından daha kritik hale getirdi.

Alanyaspor ise deplasmanda alacağı puan veya puanlarla sezonun son virajında rahatlamak istiyor. Akdeniz temsilcisi, özellikle İstanbul deplasmanlarında uzun süredir galibiyet almakta zorlanıyor.

İki takım arasındaki rekabette Alanyaspor üstünlüğü

Karagümrük ile Alanyaspor arasındaki son Süper Lig eşleşmelerinde Alanyaspor’un daha avantajlı bir tabloya sahip olduğu görülüyor. Maçkolik verilerine göre Karagümrük, rakibiyle oynadığı dokuz Süper Lig maçının yalnızca birini kazanabildi.

Bu nedenle İstanbul’daki mücadele, Karagümrük için aynı zamanda kötü seriyi kırma fırsatı olarak öne çıkıyor.

Bundan sonra ne olacak?

Karşılaşmanın sonucu, özellikle alt sıralardaki hesapları doğrudan etkileyebilir. Karagümrük kazanırsa ligde kalma umutlarını diri tutacak; Alanyaspor’un alacağı puan ise sezon sonu baskısını azaltacak.

İddiaya göre olay, Ortahisar ilçesine bağlı Yeşilyurt Mahallesi’nde gerçekleştirilen bir düğün organizasyonunda yaşandı. Düğünde davetlilere ikram edilen tavuklu pilavı tükettikten bir süre sonra çok sayıda kişi mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı şikayetleri yaşamaya başladı.

Durumun bildirilmesi üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. İlk müdahaleleri yapılan vatandaşlar ambulanslarla çevredeki hastanelere kaldırıldı.

23 Kişi Hastaneye Kaldırıldı

Edinilen bilgilere göre toplam 23 kişi gıda zehirlenmesi şüphesiyle tedavi altına alındı. Hastaneye kaldırılan kişilerin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenilirken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Yetkililerin düğünde dağıtılan yiyeceklerden numune aldığı ve laboratuvar incelemesi yapılacağı belirtildi.

Soruşturma Başlatıldı

Olay sonrası İl Sağlık Müdürlüğü ve ilgili kurumların devreye girdiği öğrenildi. Gıda kaynaklı bir ihmal olup olmadığı yapılacak analizlerin ardından netlik kazanacak.

Özellikle havaların ısınmasıyla birlikte toplu organizasyonlarda açıkta bekleyen tavuk, et ve süt ürünlerinin ciddi sağlık riski oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.

Uzmanlardan Uyarı Geldi

Uzmanlar, düğün, mevlit ve toplu yemek organizasyonlarında şu noktalara dikkat edilmesi gerektiğini belirtiyor:

• Tavuk ve et ürünleri uzun süre dış ortamda bekletilmemeli
• Soğuk zincir korunmalı
• Toplu yemek hazırlanan alanlarda hijyen kuralları sıkı uygulanmalı
• Şüpheli belirtiler yaşayan kişiler vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmalı

29 Aralık 2011’de Edirne Star Gazetesi adıyla yayın hayatına başlayan, daha sonra Edirne’nin Sesi Gazetesi olarak yoluna devam eden gazetenin kurucusu olan Sarılarlı, uzun yıllar yerel basına önemli katkılar sundu.

Bir süredir Edirne Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi’nde tedavi gördüğü öğrenilen 71 yaşındaki Bakiye Sarılarlı, hastanede yaşamını yitirdi. Evli ve bir çocuk annesi olan Sarılarlı’nın vefatı, Edirne’de büyük üzüntüyle karşılandı.

Bakiye Sarılarlı’nın cenazesinin 17 Mayıs Pazar günü öğle namazına müteakip Mevlana Camii’nden kaldırılacağı bildirildi.

Merhumeye Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve Edirne basın camiasına başsağlığı diliyoruz.

İzmir Ekonomi Üniversitesi öğrencileri sosyal medya üzerinden peş peşe taziye mesajları paylaşırken, birçok kullanıcı genç yaşta yaşanan kaybın derin üzüntü yarattığını dile getirdi. Üniversite çevresinde de büyük bir sessizlik hâkim oldu.

Genç yaşta hayatını kaybeden Emirhan Özdemir için yakın çevresi tarafından başsağlığı mesajları paylaşılırken, cenaze ve defin bilgilerine ilişkin resmi açıklamanın ailesi tarafından yapılması bekleniyor.

Uzmanlar ise genç yaşta yaşanan ani kayıpların toplum üzerinde ciddi psikolojik etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle üniversite çağındaki bireylerde arkadaş kayıplarının travmatik etkiler bırakabildiği, bu süreçte psikolojik destek mekanizmalarının önem taşıdığı belirtiliyor.

Tıpta “dismenore” olarak adlandırılan regl sancısı, özellikle genç yaşlarda sık görülüyor. Ancak ağrının her ay okula, işe veya günlük yaşama engel olacak kadar yoğun yaşanması durumunda altta yatan başka nedenlerin araştırılması gerekebiliyor.

En Güncel Bulgular Ne Söylüyor?

Son yıllarda yapılan çalışmalar, regl sancısında ilaç dışı yöntemlerin de önemini artırdı. 2026’da yayımlanan sistematik derleme ve meta-analiz, karın alt bölgesine uygulanan lokal ısı tedavisinin regl sancısında ağrı azaltmaya yardımcı olabileceğini bildirdi. Çalışmada ısı uygulamasının bazı karşılaştırmalarda nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlara yakın etki gösterebildiği, yan etki riskinin ise daha düşük olabileceği belirtildi.

Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji de regl sancısı için egzersiz, sıcak uygulama ve uygun ağrı kesici kullanımını öne çıkarıyor. ACOG’a göre haftanın çoğu günü egzersiz yapmak bazı kişilerde sancıyı hafifletebilir; sıcak banyo, ısıtıcı ped veya sıcak su torbası da ağrı kontrolüne destek olabilir.

Ağrı Kesicilerde Zamanlama Önemli

Regl sancısında sık kullanılan nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar, rahim kasılmalarını artıran prostaglandinlerin etkisini azaltarak ağrıyı hafifletebilir. Cochrane değerlendirmesine göre NSAİİ grubu ilaçlar regl sancısında etkili görünüyor ve parasetamole kıyasla daha güçlü ağrı kontrolü sağlayabiliyor. Ancak mide, böbrek, kanama riski veya kronik hastalığı olan kişilerin doktor ya da eczacıya danışmadan ilaç kullanmaması gerekiyor.

2025 tarihli klinik kılavuzda da birincil regl sancısında temel tedavi seçenekleri arasında düzenli NSAİİ kullanımı ve bazı durumlarda hormonal tedaviler yer alıyor. Bu ilaçların kişiye göre planlanması gerektiği için özellikle sık ve şiddetli ağrılarda kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması öneriliyor.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Regl sancısı sonradan başladıysa, giderek şiddetleniyorsa, kanama çok fazlaysa, ağrı regl bittikten sonra da sürüyorsa, ilişki sırasında ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı veya bayılma hissi eşlik ediyorsa değerlendirme geciktirilmemeli.

NICE, endometriozis şüphesinde karın ve pelvik muayene dahil ayrıntılı değerlendirme yapılmasını öneriyor. Çünkü bazı şiddetli regl sancılarının arkasında endometriozis, miyom, adenomyozis veya enfeksiyon gibi nedenler bulunabiliyor.

Regl sancısı “kadınların katlanması gereken doğal bir ağrı” olarak görülmemeli. Okullarda, iş yerlerinde ve aile içinde bu konuda bilinç artırılmalı; genç kızların şiddetli ağrıyı saklamadan sağlık hizmetine ulaşması desteklenmeli.

Edinilen bilgilere göre olay, akşam saatlerinde Alanya’daki Ulaş Piknik Alanı çevresinde yaşandı. Bölgede bir kişinin hareketsiz halde bulunduğunu fark eden vatandaşlar durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbar üzerine olay yerine jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin yaptığı ilk incelemede 28 yaşındaki Hasan Karataş’ın yaşamını yitirdiği tespit edildi. Güvenlik güçlerinin olay yerindeki ilk değerlendirmesinde gencin yaşamına son verdiği belirlendi. Karataş’ın cenazesi, savcılık incelemesinin ardından Alanya Belediye Morgu’na kaldırıldı.

Jandarma ekipleri olayla ilgili soruşturma başlattı.

Sessizleşen Gençlik Alarmı

Uzmanlara göre özellikle ekonomik baskılar, sosyal yalnızlık, gelecek kaygısı ve psikolojik destek mekanizmalarına erişimde yaşanan sorunlar gençler üzerinde ağır bir yük oluşturabiliyor. Pek çok kişi yaşadığı ruhsal çöküşü çevresine yansıtmadan sessiz şekilde mücadele ediyor.

Son yıllarda benzer olayların ardından kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri ise “önleyici sosyal destek sistemi” oldu. Uzmanlar, yalnızca olay sonrası değil; olay gerçekleşmeden önce devreye girecek psikolojik destek ağlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Toplum sağlığı açısından benzer acıların azaltılması için şu başlıklar öne çıkıyor:

• Üniversitelerde ve belediyelerde ücretsiz psikolojik danışmanlık merkezlerinin artırılması
• Gençlerin sosyal izolasyondan çıkmasını sağlayacak spor, sanat ve topluluk projelerinin yaygınlaştırılması
• Aile hekimliği sisteminde ruh sağlığı taramalarının güçlendirilmesi
• Sosyal medya ve dijital platformlarda psikolojik destek bilgilendirmelerinin artırılması
• Kriz anlarında hızlı destek verecek yerel danışma hatlarının yaygınlaştırılması
• Özellikle genç işsizliği ve ekonomik kaygılarla mücadeleye yönelik sosyal politikaların geliştirilmesi

Uzmanlar, ruhsal sorunların “zayıflık” değil; destek gerektiren sağlık meseleleri olduğunun altını çiziyor.

Destek Almak Hayat Kurtarabilir

Kendiniz veya bir yakınınız yoğun umutsuzluk, yalnızlık ya da kendine zarar verme düşünceleri yaşıyorsa profesyonel destek almak büyük önem taşıyor. Türkiye’de 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden acil yardım talep edilebilir; ayrıca devlet hastaneleri, ruh sağlığı merkezleri ve psikolojik danışmanlık birimlerinden destek alınabilir.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi cami çevresinde yapılan Uzun’un daha sonra hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındığı bildirildi.

Yaşanan olay özellikle sosyal medyada büyük tepki çekerken, ibadethane içerisinde meydana geldiği öne sürülen saldırı nedeniyle birçok vatandaş sert açıklamalarda bulundu. Cami gibi ortak ve manevi alanlarda yaşanan şiddet olaylarının toplum vicdanını derinden etkilediği yorumları yapıldı.

Polis ekiplerinin saldırıyı gerçekleştirdiği iddia edilen kişinin kimliğinin belirlenmesi için çalışma başlattığı öğrenildi. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Health.com’da yayımlanan değerlendirmeye göre tansiyonu destekleyen ara öğünlerde özellikle magnezyum, potasyum, kalsiyum ve lif içeriği yüksek gıdalar öne çıkıyor. Bu besinler damarların gevşemesine, sodyumun etkisinin dengelenmesine ve kalp sağlığının korunmasına yardımcı olabiliyor.

Tansiyon İçin Ara Öğün Neden Önemli?

Ara öğünler çoğu zaman “küçük kaçamak” gibi görülse de doğru seçildiğinde günün en stratejik beslenme hamlelerinden biri olabilir.

Cips, tuzlu kraker, işlenmiş et ürünleri ve paketli atıştırmalıklar yüksek sodyum içeriğiyle tansiyonu olumsuz etkileyebilir. Buna karşılık mineral ve lif açısından zengin besinler, kan basıncının daha sağlıklı aralıkta kalmasına destek verebilir.

NHLBI’nin DASH beslenme planı da düşük sodyum; potasyum, kalsiyum, magnezyum, lif ve protein açısından zengin gıdaları öne çıkarıyor.

1. Magnezyumdan Zengin Atıştırmalıklar

Magnezyum, damarların gevşemesine katkı sağlayan nitrik oksit üretimini destekler. Bu da kan akışının rahatlamasına yardımcı olabilir.

Öne çıkan seçenekler:

• Kabak çekirdeği
• Chia tohumu
• Ispanak
• Nohut
• Edamame
• Kaju
• Avokado

Özellikle yoğurt üzerine chia tohumu, fırınlanmış nohut veya kabak çekirdeğiyle kuru meyve pratik ara öğünler arasında yer alabilir.

2. Potasyum İçeren Besinler

Potasyum, vücuttaki sodyum dengesinde önemli rol oynar. CDC’ye göre fazla sodyum ve yetersiz potasyum tüketimi kan basıncını artırabilir.

Potasyum açısından öne çıkan besinler:

• Kuru kayısı
• Avokado
• Patates
• Beyaz fasulye
• Somon
• Edamame

Ancak böbrek hastalığı olanlar veya potasyum kısıtlaması bulunanlar bu besinleri doktora danışmadan artırmamalıdır.

3. Kalsiyum Kaynakları

Kalsiyum yalnızca kemikler için değil, damar duvarındaki kasların düzenli çalışması için de önemlidir.

Kalsiyumdan zengin ara öğün seçenekleri:

• Yoğurt
• Kefir
• Süt
• Lor / cottage cheese
• Kılçığıyla tüketilen konserve sardalya veya somon
• Haşlanmış ıspanak

Yoğurt, yaban mersini ve chia tohumu üçlüsü hem kalsiyum hem lif hem de magnezyum açısından güçlü bir ara öğün olabilir.

4. Lifli Gıdalar

Lif, kalp sağlığını destekleyen en önemli besin öğelerinden biridir. Kan yağlarının dengelenmesine, damar sağlığının korunmasına ve metabolik dengenin iyileşmesine katkı sağlayabilir.

Lif açısından güçlü seçenekler:

• Ahududu
• Armut
• Chia tohumu
• Avokado
• Kuru incir
• Enginar kalbi
• Kakao parçacıkları

Tansiyon Dostu Ara Öğün Fikirleri

• Kefir + donmuş meyve + avokado
• Tam tahıllı tost + avokado + somon
• Yoğurt + orman meyveleri + chia tohumu
• Fırınlanmış nohut
• Kuru kayısı + kabak çekirdeği
• Yumurta + ıspanak + lor peyniriyle mini muffin
• Chia pudingi + ahududu + kakao parçacıkları

Dikkat: Tek Başına Mucize Değil

Bu besinler tansiyon kontrolüne destek olabilir; ancak yüksek tansiyon tedavisinin yerine geçmez. Tansiyon ilacı kullananlar, böbrek hastalığı olanlar, kalp yetmezliği bulunanlar veya özel diyet uygulayanlar beslenme değişikliklerini hekim ya da diyetisyenle planlamalıdır.

Yaş ilerledikçe unutkanlık, karar verme güçlüğü ve zihinsel yavaşlama daha sık gündeme geliyor. Beslenmenin beyin sağlığı üzerindeki etkisini inceleyen yeni araştırmalar ise özellikle flavonoid bakımından zengin besinlere odaklanıyor.

ABD’de University of North Carolina Nutrition Research Institute tarafından yürütülen çalışmada, yaban mersininin yaşlı bireylerde bilişsel performans üzerindeki etkisi araştırıldı. Çalışma, çift kör, plasebo kontrollü ve randomize klinik araştırma olarak tasarlandı.

Araştırmada Ne Bulundu?

Araştırmaya 65-80 yaş aralığında, hafif bilişsel sorunlar yaşadığını bildiren 86 yaşlı yetişkin dahil edildi. Katılımcıların bir bölümü altı ay boyunca her gün dondurularak kurutulmuş yaban mersini tozu tüketirken, diğer grup plasebo aldı.

Altı ayın sonunda yaban mersini tüketen grupta beynin bilgiyi işleme hızında iyileşme görüldü. Araştırmacılara göre bu gelişme, katılımcıların işlem hızını bilişsel sorun bildirmeyen referans gruba yaklaştırdı.

Neden Önemli?

İşlem hızı; kelime hatırlama, karar verme, anıları çağırma ve günlük zihinsel görevleri sürdürme gibi birçok bilişsel işlevin temelinde yer alıyor. Bu nedenle çalışmada görülen iyileşme, yalnızca “hafıza” değil, genel zihinsel çeviklik açısından da önem taşıyor.

Yaban Mersini Neden Etkili Olabilir?

Araştırmacılar, yaban mersininin flavonoidler ve fitokimyasallar bakımından zengin yapısına dikkat çekiyor. Bu bileşiklerin bitkilerde çevresel strese karşı geliştiği, insanlarda ise beyin sağlığıyla ilişkili biyolojik süreçleri destekleyebileceği belirtiliyor.

Bu Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Çalışma, yaban mersininin demansı önlediğini veya tedavi ettiğini göstermiyor. Ancak düzenli yaban mersini tüketiminin, özellikle yaşlı bireylerde beyin sağlığını destekleyen beslenme modelleri içinde değerlendirilebileceğine işaret ediyor.

Uzmanlara göre bu tür bulgular, tek bir besinden mucize beklemek yerine; sebze, meyve, tam tahıl, sağlıklı yağlar ve düzenli fiziksel aktiviteyle desteklenen bütüncül yaşam tarzının önemini hatırlatıyor.

Kaynak

Çalışma: Six-month intervention with wild blueberries improved speed of processing in mild cognitive decline
Dergi: Nutritional Neuroscience
Yayın yılı: 2022
Çalışma türü: Çift kör, plasebo kontrollü, randomize klinik çalışma

Cleveland Clinic’ten Koruyucu Kardiyoloji Bölüm Başkanı Dr. Leslie Cho’ya göre yeni yaklaşımın temel mesajı net: Kolesterol riski erken yaşlardan itibaren konuşulmalı, çünkü yüksek kolesterole uzun süre maruz kalmak kalp krizi ve inme riskini artırıyor.

Yeni Kılavuzda Ne Değişti?

Yeni kılavuzda öne çıkan başlıklardan biri, risk değerlendirmesinde daha kişisel bir modelin kullanılması. PREVENT adı verilen yeni risk hesaplayıcısı ile hastanın yalnızca kısa vadeli değil, uzun dönem kalp damar riski de dikkate alınıyor.

Bu değerlendirmeye göre LDL kolesterol hedefi kişiye özel belirleniyor. Dr. Cho bu yaklaşımı “Hedefler geri döndü” sözleriyle özetliyor. Yani artık yalnızca “kolesterol yüksek mi?” sorusu değil, “bu kişi için güvenli hedef ne olmalı?” sorusu da önem kazanıyor.

Lp(a) Testi Neden Önemli?

Kılavuzun dikkat çeken bir diğer maddesi ise lipoprotein(a), yani Lp(a) testinin yaşamda en az bir kez ölçülmesinin önerilmesi.

Lp(a), genetik yatkınlıkla ilişkili bir kan yağı türü olarak biliniyor. Yüksek Lp(a) düzeyleri; kalp krizi, inme ve kalsifik aort darlığı açısından risk göstergesi kabul ediliyor. Cleveland Clinic değerlendirmesine göre bu testin yaygınlığı hâlâ çok düşük seviyede.

Statin Tartışması Sürüyor

Yeni kılavuz, statin kullanımını otomatik olarak herkese yayma amacı taşımıyor. Ancak yüksek riskli hastalarda kolesterolün yeterince tedavi edilmemesinin önemli bir sorun olduğuna dikkat çekiyor.

Dr. Cho, bazı hastaların statinlere karşı çekinceli olduğunu belirterek hekimlerin bu noktada hastayı dinlemesi, kas ağrısı veya demans korkusu gibi endişeleri açıkça ele alması gerektiğini söylüyor. Tedavide ortak karar alma sürecinin önemine vurgu yapılıyor.

Uzmanlara Göre Mesaj Net: Kolesterol Hafife Alınmamalı

Cleveland Clinic uzmanlarına göre yeni kılavuzun ana mesajı, kolesterol yönetiminde daha erken, daha dikkatli ve daha kişisel bir yaklaşımın benimsenmesi.

Kolesterol yüksekliği çoğu zaman belirti vermez. Ancak yıllar içinde damar sağlığını sessizce etkileyebilir. Bu nedenle kan değerlerinin düzenli kontrol edilmesi, aile öyküsünün dikkate alınması ve tedavi kararlarının hekimle birlikte verilmesi büyük önem taşıyor.

Bu Haber Ne Anlama Geliyor?

Yeni kılavuz, “kolesterolüm biraz yüksek ama sorun olmaz” düşüncesinin artık daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Özellikle ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunanlar, LDL kolesterolü yüksek olanlar ve ek risk faktörleri taşıyanlar için bireysel risk hesabı daha önemli hale geliyor.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kolesterol ilaçları, statinler veya takviyeler doktor önerisi olmadan başlanmamalı ya da bırakılmamalıdır.

Kısa sürede büyüyen tartışmanın ardından öfkelenen şahsın çevreye rastgele ateş açtığı öne sürüldü. Panik dolu anların yaşandığı olayda 1 kişi yaşamını yitirirken, 4 kişi de yaralandı.

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda jandarma ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar ambulanslarla çevredeki hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı. Olay yerinde güvenlik önlemleri artırılırken, yaşamını yitiren kişinin cenazesi incelemelerin ardından morga kaldırıldı.

Saldırının ardından olay yerinden kaçan şüpheliyi yakalamak için çalışma başlatan jandarma ekipleri, zanlıyı kısa sürede gözaltına aldı. Olayla ilgili soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Türkiye’de özellikle düğün ve asker uğurlamalarında yaşanan “havaya ateş” olayları yeniden tartışma konusu olurken, yaşanan son facia kontrolsüz silah kullanımının yol açtığı tehlikeyi bir kez daha gündeme taşıdı.

Sepsisi 48 Saat Önceden Fark Edebiliyor

Yeni sistem, Johns Hopkins University araştırmacıları tarafından geliştirildi ve daha sonra Bayesian Health tarafından klinik kullanıma hazır hale getirildi.

“Targeted Real-Time Early Warning System (TREWS)” adı verilen teknoloji; hastaların elektronik sağlık kayıtlarını, laboratuvar sonuçlarını, vital bulgularını ve klinik verilerini gerçek zamanlı analiz ediyor. Yapay zekâ algoritması, doktorlar henüz sepsisten şüphelenmeden önce riskli hastaları işaretleyebiliyor. Bazı vakalarda bu sürenin 48 saate kadar çıktığı bildirildi.

Sepsis Neden Bu Kadar Tehlikeli?

Sepsis, vücudun enfeksiyona verdiği kontrolsüz bağışıklık yanıtı sonucu organ yetmezliğine kadar ilerleyebilen ölümcül bir tablo olarak tanımlanıyor. Ateş, bilinç bulanıklığı, tansiyon düşüklüğü ve hızlı solunum gibi belirtiler birçok farklı hastalıkla karışabildiği için erken teşhis çoğu zaman gecikebiliyor.

Uzmanlar, sepsiste geçen her saatin ölüm riskini artırdığına dikkat çekiyor. ABD verilerine göre sepsis her yıl yüz binlerce kişinin ölümüne yol açıyor.

Ölüm Oranında Dikkat Çeken Düşüş

FDA onayı alan sistemin daha önce birçok hastanede test edildiği belirtildi. Yapılan çalışmalarda, doktorların yapay zekâ uyarılarına zamanında müdahale ettiği hastalarda ölüm oranlarının yaklaşık yüzde 18 azaldığı ifade edildi.

Araştırmacılar, sistemin yalnızca alarm veren klasik yazılımlardan farklı olduğunu vurguluyor. Çünkü teknoloji sürekli veri akışı üzerinden hastanın klinik durumunu dinamik biçimde takip ediyor. Böylece gereksiz alarm yükünü azaltarak “alarm yorgunluğu” sorununu da minimize etmeyi hedefliyor.

Yapay Zekâ Sağlıkta Yeni Bir Eşiği Geçiyor

FDA’nın bu onayı, sağlık alanındaki yapay zekâ uygulamalarının artık yalnızca deneysel aşamada olmadığını da gösteriyor. Uzmanlar, özellikle yoğun veri gerektiren kritik hastalıklarda yapay zekânın doktorlara “ikinci göz” gibi destek verebileceğini belirtiyor.

Ancak uzmanlar, bu sistemlerin hekimlerin yerini almadığını; karar destek mekanizması olarak kullanıldığını vurguluyor. Nihai teşhis ve tedavi süreci yine klinik değerlendirmeyle şekilleniyor.

Hastanelerde Yaygınlaşabilir

FDA onayının ardından sistemin daha fazla sağlık merkezinde kullanılmasının önü açıldı. Ayrıca ABD’de Medicare ve Medicaid geri ödeme sistemlerine dahil edilmesi halinde teknolojinin çok daha hızlı yaygınlaşabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda benzer yapay zekâ sistemleri; kalp krizi, yoğun bakım kötüleşmesi, ani solunum yetmezliği ve enfeksiyon takibinde de standart uygulamaların parçası haline gelebilir.

FDA’dan Mesane Kanseri İçin Dikkat Çeken Onay

Mesane kanseri tedavisinde ameliyat sonrası döneme ilişkin önemli bir gelişme yaşandı. FDA, atezolizumab etken maddeli Tecentriq ve deri altı uygulama formu Tecentriq Hybreza için yeni bir onay verdi.

Karar, kas invaziv mesane kanseri tanısıyla mesanenin cerrahi olarak çıkarıldığı hastalar içinde, ameliyat sonrası yapılan kan testlerinde dolaşan tümör DNA’sı pozitif bulunan yetişkinleri kapsıyor. Bu durum, vücutta mikroskobik düzeyde hastalık kalıntısı olabileceğine işaret ettiği için nüks riski açısından kritik kabul ediliyor.

Hangi Hastalar İçin Onaylandı?

FDA duyurusuna göre tedavi, sistektomi sonrası FDA tarafından yetkilendirilmiş testle ctDNA MRD pozitifliği belirlenen kas invaziv mesane kanseri hastalarında kullanılabilecek. Aynı gün Signatera CDx testi de bu hasta grubunun seçimi için eşlikçi tanı cihazı olarak onaylandı.

Bu karar, kanser tedavisinde “her hastaya aynı yaklaşım” yerine, moleküler testlerle riskin daha hassas belirlenmesine dayanan yeni dönemin önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Araştırmada Ne Bulundu?

Onaya temel oluşturan IMvigor011 çalışmasında 250 hasta değerlendirildi. Çalışmada atezolizumab alan hastalarda medyan hastalıksız sağkalım 9,9 ay, plasebo grubunda ise 4,8 ay olarak bildirildi. Genel sağkalımda da atezolizumab grubunda 32,8 ay, plasebo grubunda 21,1 ay medyan değer açıklandı.

Bu sonuçlar, ameliyat sonrası kanda tümör DNA’sı saptanan hastalarda immünoterapinin nüks riskini azaltma ve yaşam süresini uzatma potansiyeline işaret ediyor.

Tedavi Her Mesane Kanseri Hastası İçin Geçerli Değil

Onay, tüm mesane kanseri hastalarını kapsamıyor. FDA kararında özellikle kas invaziv mesane kanseri, sistektomi sonrası dönem ve ctDNA MRD pozitifliği vurgulanıyor.

Bu nedenle tedavinin uygunluğu; hastanın kanser tipi, ameliyat sonrası durumu, moleküler test sonucu, genel sağlık tablosu ve onkoloji uzmanının değerlendirmesiyle belirlenmeli.

Yan Etki Uyarısı

FDA, atezolizumab için bağışıklık aracılı yan etkiler, infüzyon reaksiyonları, allojenik kök hücre nakliyle ilişkili komplikasyonlar ve gebelikte fetüse zarar riski gibi uyarıların reçete bilgilerinde yer aldığını bildirdi.

Bu nedenle immünoterapi kararı mutlaka uzman hekim gözetiminde, hastanın tüm klinik durumu değerlendirilerek verilmelidir.

Sonuç Ne Anlama Geliyor?

FDA’nın bu onayı, mesane kanseri ameliyatı sonrası “görünmeyen riskin” kan testiyle yakalanması ve tedavinin buna göre şekillendirilmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Karar, özellikle moleküler rezidüel hastalık kavramının kanser tedavisinde giderek daha belirleyici hale geldiğini gösteriyor.

Resmi Yazıda Hangi Ürünler Yer Aldı?

Belgede özellikle şu ürünler dikkat çekti:

• Mısır ekmeği
• Mısır unu
• Mısır unu içeren gıda ürünleri

Yazıda, söz konusu ürünlerin tüketimi sonrası meydana gelen zehirlenme vakaları nedeniyle bilimsel değerlendirmeler tamamlanıncaya kadar önlem alınmasının gerektiği ifade edildi.

“Üretim ve Tüketim Durdurulabilir” Vurgusu

Resmi metinde, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun ilgili maddelerine atıf yapılarak; insan sağlığı açısından risk şüphesi oluşması halinde geçici tedbir uygulanabileceği belirtildi.

Belgede şu tür önlemlerin uygulanabileceği ifade edildi:

• Üretimin geçici durdurulması
• Piyasaya arzın engellenmesi
• Toplatma işlemleri
• Satış ve tüketimin geçici olarak askıya alınması

İl genelinde bilimsel veriler netleşinceye kadar tedbir uygulanmasının değerlendirildiği kaydedildi.

Zehirlenme İddiaları Gündem Oldu

Son günlerde Karadeniz bölgesinde bazı vatandaşların mide bulantısı, kusma ve rahatsızlık şikayetleriyle sağlık kuruluşlarına başvurduğuna yönelik paylaşımlar sosyal medyada gündem olmuştu. Özellikle mısır unu kaynaklı olabileceği öne sürülen iddialar sonrası gözler resmi kurumlara çevrilmişti.

Ortaya çıkan belge, iddiaların ardından kurumların ihtiyati değerlendirme süreci başlattığını gösterdi.

Yetkililerden Açıklama Bekleniyor

Belgede henüz kesin bir laboratuvar sonucundan söz edilmezken, “bilimsel veriler elde edilinceye kadar” ifadesinin kullanılması dikkat çekti. Kamuoyunda şimdi gözler İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile sağlık yetkililerinden yapılacak resmi açıklamalara çevrildi.

Vatandaşların ise özellikle açıkta satılan ürünler konusunda dikkatli olması ve resmi kurumların duyurularını takip etmesi isteniyor.

İhbar üzerine olay yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. İlk müdahaleleri kaza yerinde yapılan yaralılar, ambulanslarla çevredeki hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Kaza nedeniyle bölgede trafik bir süre kontrollü şekilde sağlandı. Polis ekipleri, kazanın nasıl meydana geldiğini belirlemek için inceleme başlattı.

TFF 3. Lig’de sezonun son virajına girilirken gözler Çorluspor 1947’ye çevrildi. Tekirdağ ekibi, play-off hattında gösterdiği performansla adını finale yazdırdı ve 2. Lig’e yükselme ihtimalini son maça taşıdı.

Türkiye Futbol Federasyonu’nun programına göre Çorlu Spor 1947 ile Malatya Yeşilyurt Spor Kulübü arasındaki Nesine 3. Lig 1. ve 2. Grup play-off finali, 16 Mayıs 2026 Cumartesi günü saat 17.00’de Ankara Eryaman Stadyumu’nda oynanacak.

Final maçı ne anlama geliyor?

Bu karşılaşmayı kazanan takım, yeni sezonda 2. Lig’de mücadele etme hakkı elde edecek. Bu nedenle mücadele, hem Çorlu hem de Malatya futbol kamuoyu için sezonun en önemli 90 dakikası niteliğinde.

Çorluspor 1947, lig etabındaki dalgalı başlangıcın ardından özellikle ikinci yarıda ivme yakaladı. Takımın son haftalarda aldığı sonuçlar ve play-off performansı, final öncesi beklentiyi artırdı. Sahadan verilerine göre Çorluspor 1947, sezonun son bölümünde kritik galibiyetlerle üst sıralardaki iddiasını korudu.

Çorluspor 1947 finale nasıl geldi?

Tekirdağ temsilcisi, play-off yolunda önce Bursa Yıldırımspor engelini geçti. Ardından Küçükçekmece Sinopspor karşısında aldığı sonuçla final biletini cebine koydu. Böylece Çorluspor 1947, 2. Lig’e çıkma hedefini Ankara’daki tek maça taşıdı.

Final öncesi teknik direktör Cem Kavçak’ın takımı, yalnızca saha içi oyunuyla değil, şehirde oluşturduğu heyecanla da dikkat çekiyor. A Spor’un yayınında final öncesi iki takımın teknik direktörlerinin açıklamalarına yer verilmesi, maçın ulusal spor gündemindeki ağırlığını da gösterdi.

Çorluspor 1947 - Malatya Yeşilyurtspor maçı hangi kanalda?

Karşılaşmanın yayın bilgisiyle ilgili farklı platformlarda aramalar yoğunlaşırken, maçın tarihi, saati ve oynanacağı stat TFF programında netleşti. Yayın detayları için resmi yayıncı ve kulüp duyurularının takip edilmesi gerekiyor.

Ankara’daki finalde şehir desteği belirleyici olabilir

Çorluspor 1947 için final, sadece sportif bir sınav değil; Çorlu’nun profesyonel liglerde daha görünür olma arzusunun da sahaya yansıması. Tribün desteği, maçın atmosferi ve oyuncuların baskı yönetimi finalin kaderinde etkili olabilir.

Malatya Yeşilyurtspor’un da aynı hedefle sahaya çıkacak olması, karşılaşmayı dengeli ve yüksek tempolu bir finale dönüştürebilir. Bu nedenle “Çorluspor 1947 ne zaman oynayacak?” ve “Çorluspor 1947 2. Lig’e çıkacak mı?” aramaları, maç öncesinde spor gündeminde öne çıkıyor.

Usta oyuncu, 2024 yılında beynine pıhtı atması nedeniyle hastaneye kaldırılmış ve uzun süre yoğun bakımda tedavi görmüştü. Daha sonra fizik tedavi sürecine geçen İnanır’ın sağlık durumunun stabil olduğu yönünde açıklamalar yapılmıştı.

Son aylarda zaman zaman kamuoyuna yansıyan görüntülerde kilo verdiği ve rehabilitasyon sürecinin devam ettiği görülürken, sosyal medyada ortaya atılan yeni yoğun bakım iddiası yeniden endişe yarattı. Bazı paylaşımlarda durumun ağırlaştığı öne sürülse de bu bilgileri doğrulayan resmî bir sağlık raporu henüz paylaşılmadı.

Sanat camiasında geniş yankı uyandıran gelişmeyle ilgili gözler şimdi yapılacak açıklamalara çevrildi. Hayranları ise sosyal medya üzerinden geçmiş olsun mesajları paylaşmayı sürdürüyor.

Kadir İnanır’ın Sağlık Süreci Neden Yakından Takip Ediliyor?

Yeşilçam’ın en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Kadir İnanır, özellikle son iki yıldır sağlık sorunları nedeniyle sık sık gündeme geliyor. Beyin damarına pıhtı atması sonrası geçirdiği operasyon ve yoğun bakım süreci uzun süre kamuoyu tarafından takip edilmişti.

Tedavi sonrası rehabilitasyon sürecine alınan sanatçının zaman zaman görüntülenmesi, sağlık durumuna ilişkin iddiaların da sosyal medyada hızla yayılmasına neden oluyor.

Sosyal Medyada Bilgi Kirliliği Uyarısı

Uzmanlar ve medya takipçileri, özellikle sanatçıların sağlık durumlarıyla ilgili sosyal medyada yayılan doğrulanmamış paylaşımlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Resmî açıklama olmadan yayılan iddiaların bilgi kirliliğine yol açabileceği ifade ediliyor.

Kamu personelinin uzun süredir takip ettiği “sicil affı” başlığı, TBMM’ye sunulan yeni kanun teklifiyle yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Teklif, memurların geçmişte aldığı bazı disiplin cezalarının mesleki kariyer üzerinde kalıcı engel oluşturmaması gerektiği düşüncesiyle hazırlandı.

CHP grup başkanvekillerinin imzasıyla sunulan “Devlet Memurlarına İlişkin Sicil Affı Hakkında Kanun Teklifi”, kamu görevlilerinin geçmiş disiplin cezalarının özlük dosyalarından çıkarılmasını ve elektronik kayıt sistemlerinden silinmesini öngörüyor.

Memur sicil affı kimleri ilgilendiriyor?

Teklifin kapsamı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi kamu çalışanları başta olmak üzere kamu personeli açısından önem taşıyor. Haberlere yansıyan bilgilere göre düzenleme; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması gibi disiplin cezalarını kapsayabilecek.

Bu nedenle “memur sicil affı kimleri kapsıyor?”, “sicil affı ne zaman çıkacak?” ve “disiplin cezası özlük dosyasından silinecek mi?” soruları kamu çalışanları arasında öne çıkıyor.

Düzenleme yasalaşırsa ne değişebilir?

Teklifin kabul edilmesi hâlinde, belirli disiplin cezalarının 6 ay içinde özlük dosyalarından çıkarılması ve dijital sistemlerden silinmesi gündeme gelebilecek. Bu durum özellikle görevde yükselme, unvan değişikliği, kurum içi değerlendirme ve kariyer planlaması açısından önem taşıyor.

Ancak burada kritik nokta şu: Bu düzenleme şu an için yalnızca kanun teklifi aşamasında. Yani kamu personeline sicil affı kesinleşmiş bir hak değil; teklifin komisyonlarda ele alınması, kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.

Toplu sözleşme süreciyle bağlantısı ne?

Sicil affı talebi, kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin görüşmelerde de zaman zaman gündeme gelen başlıklar arasında yer alıyor. 2026-2027 yıllarını kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme 27 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştı.

Sendikal çevrelerde ise kamu personel sistemine ilişkin düzenlemelerin yalnızca ücret başlıklarıyla sınırlı kalmaması gerektiği, disiplin kayıtları ve çalışma barışı gibi alanların da ele alınması gerektiği ifade ediliyor. Memur-Sen’in KPDK toplantılarında kamu personel sistemine yönelik başlıkları gündeme taşıdığı görülüyor.

Sicil affı ne zaman çıkacak?

Şu aşamada sicil affının yürürlüğe gireceğine dair kesin bir tarih bulunmuyor. Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı, Meclis’teki görüşme takvimine ve siyasi uzlaşma zeminine bağlı olacak.

Kamu personeli açısından en sağlıklı takip noktası; teklifin TBMM komisyonlarına sevk edilip edilmediği, Genel Kurul gündemine alınıp alınmadığı ve nihai metinde kapsamın değişip değişmediği olacak.

Kamu çalışanları neden yakından izliyor?

Disiplin cezaları, bazı durumlarda yıllar sonra dahi personelin kurum içi ilerleyişinde karşısına çıkabiliyor. Bu nedenle sicil affı tartışması yalnızca geçmiş kayıtların silinmesi değil, kamu çalışanlarının kariyer beklentileri, motivasyonu ve çalışma barışı açısından da dikkatle izleniyor.

Yeni teklif, kamu personeli için önemli bir kapı aralıyor. Fakat o kapının açılıp açılmayacağına Meclis süreci karar verecek.

Türkiye’nin yerli elektrikli otomobil markası Togg, Mayıs ayı kampanyasıyla otomotiv piyasasında dikkat çeken bir başlık açtı. T10X ve T10F modellerinde sunulan kredi seçenekleri, özellikle peşin ödeme yapmak istemeyen kullanıcılar için yeni bir alternatif oluşturdu.

Togg’un güncel finansman sayfasında T10X V2 için 750 bin TL’ye kadar 12 ay vadeli yüzde 0 faizli kredi seçeneği yer alıyor. Bu planda aylık ödeme 62 bin 500 TL olarak görünüyor. T10X 4More versiyonunda ise 1 milyon TL kredi, 12 ay vade ve yüzde 0 faiz avantajıyla sunuluyor.

T10X ve T10F fiyatları ne kadar?

Togg’un güncel fiyat listesine göre T10X’in başlangıç fiyatı 1 milyon 869 bin 48 TL seviyesinde. T10X V2 RWD Uzun Menzil versiyonu 2 milyon 371 bin TL, T10X V2 4More Obsidiyen ise 3 milyon 218 bin 57 TL olarak listeleniyor.

T10F tarafında ise fiyatların 2 Nisan 2026’dan itibaren geçerli olduğu belirtiliyor. Togg, fiyatların araç teslim tarihindeki listeye göre esas alınacağını ayrıca vurguluyor.

Kampanya neden gündem oldu?

Elektrikli araç pazarında fiyat, kredi ve teslimat takvimi artık model tercihleri kadar belirleyici hale geldi. Bu nedenle Togg’un sıfır faizli kredi seçeneği, “Togg taksitli satış var mı?”, “Togg T10X peşinatı ne kadar?” ve “Togg T10F fiyatı kaç TL?” aramalarını artırdı.

Kampanya, hem SUV sınıfındaki T10X’i hem de fastback gövde yapısıyla öne çıkan T10F’i düşünen kullanıcıları ilgilendiriyor. Ancak ödeme planlarının model, versiyon, kullanıcı tipi ve kredi değerlendirmesine göre değişebileceği unutulmamalı.

Sipariş süreci nasıl ilerliyor?

Togg’un sipariş süreci dijital kanallar üzerinden yürütülüyor. T10X sipariş akışında Trumore uygulamasının indirilmesi, ön ödemenin yapılması ve teslimat sürecinin tamamlanması adımları öne çıkıyor.

Bundan sonra ne bekleniyor?

Mayıs kampanyası, elektrikli otomobil pazarında rekabetin finansman üzerinden daha görünür hale geldiğini gösteriyor. Kredi maliyetleri, teslimat süreleri ve yeni fiyat güncellemeleri, önümüzdeki dönemde Togg almayı düşünenlerin en çok takip edeceği başlıklar arasında yer alacak.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: