Kararın ardından MHP’nin İstanbul’daki teşkilat yapısında nasıl bir yeniden yapılanma sürecine gidileceği merak konusu oldu. Fesih kararının gerekçesine ilişkin resmi açıklamada ayrıntı paylaşılmazken, gözler partinin önümüzdeki günlerde atacağı yeni adımlara çevrildi. Şu ana kadar kamuoyuna yansıyan bilgiler, kararın doğrudan genel merkez tarafından duyurulduğunu gösteriyor.

İstanbul, MHP açısından hem siyasi görünürlük hem de teşkilat ağı bakımından kritik illerden biri olarak öne çıkarken, il teşkilatıyla birlikte 39 ilçenin tamamını kapsayan bu karar, parti içinde geniş yankı uyandırdı. Gelişmenin ardından yeni görevlendirmeler ve olası geçici yapılanmaya ilişkin açıklamaların gelmesi bekleniyor. Bu beklenti, mevcut haber akışına dayalı bir değerlendirmedir; resmi takvim henüz açıklanmadı.

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri nedir diye merak edenler için en kısa tanım şu: Akciğer kanserlerinin büyük bölümünü oluşturan ana grup budur ve adenokarsinom, skuamöz hücreli karsinom ve büyük hücreli karsinom gibi alt tiplere ayrılır. Hastalık akciğerde başlar, zamanla çevre dokulara, lenf bezlerine ve ileri evrede başka organlara yayılabilir. Ama asıl kritik nokta burada başlıyor…

Bu hastalığın en sık görülen işaretleri arasında geçmeyen ya da giderek artan öksürük, balgamda kan, göğüs ağrısı, nefes darlığı, hırıltı, ses kısıklığı, iştahsızlık ve istemsiz kilo kaybı yer alıyor. Sorun şu ki bu belirtiler zatürre, bronşit ya da sigara öksürüğüyle karıştırılabildiği için küçümsenebiliyor. Her zaman düşündüğünüz gibi olmayabilir.

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri nasıl anlaşılır sorusu son dönemde daha çok soruluyor çünkü hastalık yalnızca yoğun sigara içenlerde görülmüyor. Herkeste görülebilir ama özellikle sigara kullananlarda, uzun süre pasif dumana maruz kalanlarda, radon bulunan ortamlarda yaşayanlarda, hava kirliliği ve işyeri maruziyeti olanlarda risk artıyor. Fark etmeden sizde de olabilir.

Hastalığın neden olur tarafında sigara hâlâ en baskın başlık. Amerikan Kanser Derneği verilerine göre akciğer kanseri ölümlerinin yaklaşık yüzde 80’i sigarayla ilişkili kabul ediliyor. Ancak mesele sadece sigara değil; radon, asbest, dizel egzozu, hava kirliliği ve ikinci el duman da tabloyu büyütüyor. Asıl risk çoğu kişinin fark etmediği yerde…

İşte çoğu kişinin gözden kaçırdığı nokta tam olarak burası: Akciğer kanseri erken evrede belirti vermeyebilir. Belirtiler ortaya çıktığında hastalık bazen yalnızca akciğerde değil, daha geniş bir alana yayılmış olabilir. Bu yüzden “biraz daha bekleyeyim” düşüncesi en sık yapılan hatalardan biri sayılıyor. Peki bu durum ne zaman tehlikeli hale geliyor?

Uyarı işaretleri nettir. İki üç haftadan uzun süren öksürük, balgamda kan, açıklanamayan kilo kaybı, giderek artan nefes darlığı, tekrarlayan bronşit ya da zatürre atakları, göğüs ağrısı ve belirgin halsizlik varsa gecikmeden değerlendirme gerekir. Eğer sizde de varsa, sıradan bir enfeksiyon gibi davranmak riskli olabilir.

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri hangi doktora gidilir diye araştıranlar için ilk kapı çoğu zaman göğüs hastalıkları uzmanıdır. Şikayetleriniz varsa ilk olarak göğüs hastalıkları ya da uygun koşullarda iç hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir. Gerekli görülürse medikal onkoloji, göğüs cerrahisi ve radyasyon onkolojisine yönlendirme yapılabilir. Erken başvuru süreci büyük ölçüde etkiler. İşte burada tablo değişiyor…

Tedavi kısmında ilk basamak hâlâ hastalığın evresine göre şekilleniyor. Erken evrede cerrahi, bazı hastalarda radyoterapi ve kemoterapi öne çıkarken, ileri evrede sistemik tedaviler daha belirleyici oluyor. Fakat son yıllarda tedavide kırılma yaratan asıl gelişme, tümörün genetik profiline ve bağışıklık sistemine göre seçilen yeni nesil yaklaşımlar oldu. Ama asıl kritik nokta burada başlıyor…

İmmünoterapi bu alanda en dikkat çekici başlıklardan biri. Bu tedaviler bağışıklık sistemini aktive ederek kanser hücrelerine karşı yanıtı güçlendirmeyi hedefliyor. Pembrolizumab, nivolumab, atezolizumab ve durvalumab gibi ajanlar farklı evre ve biyobelirteç durumlarında kullanılıyor; özellikle PD-L1 düzeyi ve eşlik eden genetik değişiklikler tedavi seçiminde önem taşıyor. Masum gibi görünen bir biyopsi raporu, bazen tüm tedavi yolunu değiştiriyor.

FDA tarafından onaylanan güncel seçenekler arasında EGFR mutasyonu olan hastalar için öne çıkan rejimler bulunuyor. Ağustos 2024’te FDA, EGFR exon 19 delesyonu veya exon 21 L858R mutasyonu taşıyan ileri ya da metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde lazertinib ile amivantamab kombinasyonunu ilk basamakta onayladı. MARIPOSA çalışmasında bu kombinasyonun medyan progresyonsuz sağkalımı 23,7 ay olurken, osimertinib kolunda bu süre 16,6 ayda kaldı; hazard oranı 0,70 olarak bildirildi. Asıl risk çoğu kişinin fark etmediği yerde… genetik test yapılmadan bu fırsat kaçabiliyor.

Aynı hatta, EMA da lazertinibin amivantamab ile kombinasyonunu ileri NSCLC’de, EGFR exon 19 delesyonu veya exon 21 L858R mutasyonu bulunan ve daha önce tedavi almamış yetişkinler için onaylıyor. Bu da Avrupa tarafında da hedefe yönelik tedavinin merkezde kaldığını gösteriyor. Her zaman düşündüğünüz gibi olmayabilir; “akciğer kanseri” artık tek bir hastalık gibi ele alınmıyor.

Bir başka önemli FDA onayı, Mart 2024’te EGFR exon 20 insertion mutasyonu bulunan ileri ya da metastatik hastalıkta amivantamabın karboplatin ve pemetreksed ile kombinasyonu oldu. PAPILLON çalışmasında medyan progresyonsuz sağkalım 11,4 aya çıkarken, yalnız kemoterapi kolunda 6,7 ayda kaldı; hazard oranı 0,40 olarak açıklandı. Bu oran, uygun hasta grubunda tedavinin ne kadar belirgin fark yaratabildiğini gösteriyor. Peki bu durum ne zaman tehlikeli hale geliyor? Mutasyon bakılmadığında.

Haziran 2025’te FDA’nın hızlandırılmış onay verdiği datopotamab deruxtecan de dikkat çekiyor. Bu ilaç, daha önce EGFR hedefli tedavi ve platin bazlı kemoterapi almış EGFR mutasyonlu ileri hastalarda onaylandı. TROPION-Lung05 ve TROPION-Lung01 verilerinden oluşan havuz analizde doğrulanmış genel yanıt oranı yüzde 45, medyan yanıt süresi ise 6,5 ay olarak bildirildi. Son çizgide bile yeni kapılar açılması, bu alanda hareketin durmadığını gösteriyor.

İmmünoterapi tarafında da tablo güçlü. FDA, pembrolizumaba metastatik NSCLC’de PD-L1 pozitif ve EGFR ya da ALK sürücü değişikliği olmayan hastalarda ilk basamakta onay verdi. Ayrıca EMA, nivolumab ile ipilimumabın iki kür platin bazlı kemoterapiyle birlikte, EGFR duyarlı mutasyonu veya ALK translokasyonu olmayan metastatik NSCLC’de ilk basamak kullanımını kabul ediyor. Yani artık bazı hastalarda kemoterapi tek başına oyunun ana aktörü değil. İşte burada tablo değişiyor…

Klinik veri tarafında uzun dönem sonuçlar da dikkat çekiyor. CheckMate 9LA’nın 5 yıllık izleminde nivolumab artı ipilimumab ve kısa süreli kemoterapi verilen grupta 5 yıllık genel sağkalım oranı yüzde 18, yalnız kemoterapi alan grupta ise yüzde 11 olarak raporlandı. Bu, bazı hastalarda tedavinin yalnızca yanıt değil, kalıcı zaman kazancı da sağlayabildiğini düşündürüyor. Ama asıl kritik nokta burada başlıyor… doğru hastayı doğru tedaviyle eşleştirmek.

Yan etki dengesi ise hâlâ çok önemli. İmmünoterapilerde bağışıklık sistemi akciğer, bağırsak, karaciğer, böbrek veya hormon bezleri gibi sağlıklı dokulara da saldırabiliyor. Hedefe yönelik ilaçlarda döküntü, tırnak sorunları, ödem, ağız içi yaralar, göz toksisitesi ve bazı rejimlerde toplardamar pıhtısı gibi sorunlar gündeme gelebiliyor. Yani yeni nesil tedavi daha etkili olabilir, ama daha yakından izlem de ister.

Peki küçük hücreli dışı akciğer kanseri tedavisi var mı? Evet, özellikle erken evrede tedavi şansı daha yüksek. İleri evrede ise amaç çoğu hastada yaşam süresini uzatmak, şikayetleri azaltmak ve hastalığı kontrol altında tutmak oluyor. Burada biyopsi, moleküler test ve PD-L1 değerlendirmesi yalnızca teknik detay değil, doğrudan kader belirleyen adımlar haline geliyor. Asıl risk çoğu kişinin fark etmediği yerde… “tek tip tedavi” dönemi kapanıyor.

Korunma tarafında yapılacaklar karmaşık değil ama hayati. Sigaranın bırakılması en güçlü adımdır. Ev ve işyerinde radon riski araştırılmalı, pasif dumandan uzak durulmalı, mesleki maruziyetler ciddiye alınmalı ve uzun süren akciğer şikayetleri ertelenmemelidir. Özellikle risk grubundaki kişilerde tarama ve erken değerlendirme hayat kurtarabilir. Peki bu durum ne zaman tehlikeli hale geliyor? Şikayet varken susulduğunda.

En sık yapılan hata, öksürüğü alışkanlık sanmak. Özellikle sigara kullanan kişilerde “bende zaten hep var” cümlesi tanıyı geciktirebiliyor. Oysa akciğer kanserinde gecikmenin bedeli bazen haftalarla değil, evre farkıyla ölçülüyor. Fark etmeden sizde de olabilir.

Sık sorulan sorular

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri erken belirtileri nelerdir?
En sık erken işaretler geçmeyen öksürük, nefes darlığı, ses kısıklığı, göğüs ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybıdır. Ancak erken evrede bazen hiç belirti olmayabilir.

Sadece sigara içenlerde mi görülür?
Hayır. Sigara en büyük risk olsa da radon, pasif içicilik, hava kirliliği, asbest ve bazı çevresel maruziyetler de rol oynayabilir.

Hangi doktora gidilmeli?
Şikayetleriniz varsa ilk olarak göğüs hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir. Gerekli görülürse onkoloji, göğüs cerrahisi ve radyasyon onkolojisine yönlendirme yapılabilir.

İmmünoterapi herkese uygulanır mı?
Hayır. Tedavi seçimi tümörün evresine, PD-L1 düzeyine, genetik mutasyonlarına ve hastanın genel durumuna göre yapılır.

Yeni ilaçlar umut veriyor mu?
Evet. FDA’nin 2024 ve 2025 onayları, özellikle EGFR mutasyonlu alt gruplarda yeni seçeneklerin belirgin fayda sağlayabildiğini gösteriyor. Ancak her ilaç her hasta için uygun değildir.

Sonuç net: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri artık yalnızca “ileri evrede fark edilen ağır bir tablo” olarak okunmuyor. Erken uyarı işaretleri, doğru uzman, zamanında görüntüleme, biyopsi ve moleküler testlerle oyunun seyri değişebiliyor. Ama geciken her başvuru, sessiz ilerleyen bir riskin biraz daha güç kazanması anlamına geliyor.

İlk aşamada AFAD’dan 4 arama kurtarma teknisyeni ile 1 araç olay yerine sevk edildi. Ancak yaşlı vatandaşa kısa sürede ulaşılamayınca çalışmalar genişletildi. Jandarma ekipleri, komando birlikleri, AFAD personeli, gönüllüler, AKUT ve İHH ekipleri arama faaliyetlerine dahil oldu.

Yaklaşık 70 personelin görev yaptığı çalışmalarda iz takip ve kadavra köpeklerinin yanı sıra drone desteği de kullanıldı. Ekipler, Hacıahmetoğlu Köyü ve çevresindeki zorlu arazide saatler boyunca arama yaptı.

Yürütülen yoğun çalışmaların ardından 96 yaşındaki Tahsin Keleşoğlu’nun cansız bedenine ulaşıldı. Yaşlı adamın ölümü, ailesini ve köy halkını yasa boğdu.

Olayla ilgili inceleme sürerken, Tahsin Keleşoğlu’nun kesin ölüm nedeninin yapılacak değerlendirmelerin ardından netlik kazanacağı öğrenildi.

Alım yapılacak kadrolar arasında mühendis, biyolog, büro personeli, sağlık teknikeri, teknisyen, koruma ve güvenlik görevlisi, destek personeli (temizlik) ve şoför unvanları yer aldı. Kadroların bir bölümü Ankara, bir bölümü ise İstanbul için açıldı.

Üniversitenin ilanına göre en fazla kontenjan destek personeli (temizlik) kadrosunda ayrıldı. Bu kapsamda İstanbul için 10, Ankara için 4 personel alınacak. Ayrıca Ankara’da 3 koruma ve güvenlik görevlisi, İstanbul’da 1 şoför, farklı birimlerde görevlendirilmek üzere de çok sayıda lisans ve ön lisans mezunu personel istihdam edilecek.

Mühendis kadroları için Ankara ve İstanbul’da toplam 5 kişilik kontenjan açılırken, bu alanlarda makine, bilgisayar, biyomedikal, elektrik-elektronik ve inşaat mühendisliği mezunları başvuru yapabilecek. İstanbul için ayrıca 1 biyolog alımı da ilan edildi.

Büro personeli alımlarında ise hem lisans hem de ön lisans mezunlarına yönelik kontenjanlar bulunuyor. İstanbul ve Ankara için açılan toplam büro personeli kadrolarında, işletme, iktisat, kamu yönetimi, siyaset bilimi, maliye, muhasebe, büro yönetimi ve benzeri alanlardan mezun adaylar başvuruda bulunabilecek.

Sağlık alanındaki kadrolarda ise Ankara için 1 anestezi programı mezunu sağlık teknikeri, İstanbul için 1 ağız ve diş sağlığı bölümü mezunu sağlık teknikeri alınacağı belirtildi. Teknik hizmetler sınıfında ayrıca Ankara ve İstanbul’da birer teknisyen kadrosu da açıldı.

İlanda, başvurularda 2024 KPSS puanının esas alınacağı bildirildi. Lisans mezunları için KPSS P3, ön lisans mezunları için KPSS P93, ortaöğretim mezunları için ise KPSS P94 puan türü kullanılacak. Kadroların tamamında adaylardan en az 60 puan şartı aranıyor.

Koruma ve güvenlik görevlisi kadrosuna başvuracak adaylar için ise genel şartlara ek olarak bazı özel kriterler belirlendi. Buna göre adayların silahlı ya da silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartına sahip olması, vardiyalı çalışmaya engel durumunun bulunmaması, erkek olması, 35 yaşını doldurmamış olması ve boy-kilo şartlarını taşıması gerekiyor.

Temizlik personeli kadrosu için yayımlanan görev tanımında; kampüs alanlarının temizliği, ortak alanların düzeni, laboratuvar ve ofislerin hijyeni, çevre düzenleme işleri ve benzeri destek hizmetlerinin yürütüleceği kaydedildi.

Üniversite ayrıca başvurularda gerçeğe aykırı beyanda bulunan ya da sonradan şartları taşımadığı belirlenen adayların başvurularının geçersiz sayılacağını, atamaları yapılmış olsa dahi iptal edileceğini bildirdi.

Başvuru sonuçlarının ve yerleştirmeye ilişkin duyuruların Kariyer Kapısı üzerinden ilan edileceği, adaylara ayrıca yazılı tebligat yapılmayacağı da duyuruda yer aldı.

Çalışma, fazla kilolu ya da obezite yaşayan 112 yetişkinin davranışsal kilo verme programı sırasındaki besin kayıtlarını inceledi. Katılımcılar yediklerini mobil uygulama üzerinden kaydederken, kilolarını da düzenli olarak takip etti. Araştırmacılar iki temel noktaya odaklandı: Günlük kalori alımının ne kadar değiştiği ve kişilerin aynı yiyecekleri ne sıklıkla tekrar ettiği.

Elde edilen bulgulara göre daha fazla öğün tekrarı yapan kişiler, daha çeşitli beslenenlere göre daha fazla kilo kaybetti. Basına yansıyan sonuçlarda, rutin beslenen grupta ortalama kilo kaybının yüzde 5,9 olduğu, daha çeşitli beslenen grupta ise bu oranın yüzde 4,3’te kaldığı aktarıldı. Araştırmada ayrıca günlük kalori alımındaki her 100 kalorilik oynaklığın, toplam kilo kaybını yaklaşık yüzde 0,6 azalttığı belirtildi.

Araştırmanın başyazarı Charlotte Hagerman’a göre modern gıda ortamı insanları sürekli yeni seçeneklerle karşı karşıya bırakıyor. Bu da sağlıklı tercihler yapmayı zorlaştıran bir “karar yorgunluğu” yaratabiliyor. Daha rutin bir beslenme düzeni ise sağlıklı seçimleri otomatikleştirerek diyet sürecine bağlı kalmayı kolaylaştırabilir. Başka bir ifadeyle, kilo vermede sadece ne yenildiği değil, o yeme düzeninin ne kadar istikrarlı olduğu da önem taşıyabilir.

Bununla birlikte uzmanlar bu sonucun abartılmaması gerektiğini vurguluyor. Çalışma gözlemsel nitelik taşıyor. Yani aynı yemekleri tekrar etmenin doğrudan kilo verdirdiği kesin olarak söylenemiyor. Motivasyon, öz disiplin, diyete uyum ve kayıt tutma alışkanlığı gibi başka etkenler de sonuçları etkilemiş olabilir. Bu nedenle bulgular, “hep aynı yemeği ye, zayıfla” gibi keskin bir reçete olarak değil, kilo verme davranışına dair dikkat çekici bir ipucu olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre haberin pratik mesajı ise net: Kilo vermek isteyen bazı kişiler için sağlıklı ve dengeli birkaç öğünü düzenli biçimde tekrar etmek, süreci daha yönetilebilir hale getirebilir. Yine de uzun vadeli beslenme planlarında besin çeşitliliğinin tamamen terk edilmemesi, bireysel sağlık durumunun ve beslenme ihtiyaçlarının mutlaka dikkate alınması gerekiyor.

Şefik Şanlı ile Selver Şanlı arasında yaşandığı belirtilen olayın nasıl meydana geldiği, olay öncesinde herhangi bir tartışma yaşanıp yaşanmadığı ve sürecin hangi şekilde ilerlediği yapılacak incelemeyle ortaya çıkacak. Yetkililerden gelecek açıklamalar, Bayramiç’te yaşanan kadın cinayetiyle ilgili soruşturmanın yönünü belirleyecek.

Bayramiç haberleri içinde geniş yankı uyandıran olay sonrası, Selver Şanlı’nın ölümü ilçede derin üzüntü oluşturdu. Olayla ilgili yeni gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

Hastaneye kaldırılan işçilerden Tamer Aydoğdu, Resul Kardaş ve Şah İsmail Mayda, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı. Yaralanan diğer işçinin hastanedeki tedavisinin sürdüğü öğrenildi.

Fabrikada yaşanan iş kazasının ardından olayla ilgili inceleme başlatıldı. Çökmenin nedenine ilişkin teknik değerlendirme ve idari soruşturmanın sürdüğü bildirildi.

Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, Mehmet Berat Dağ’ın uzun süredir devam eden hastalığı nedeniyle tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği belirtildi. Açıklamada, merhum hekime rahmet, ailesine, yakınlarına ve sağlık camiasına başsağlığı dileğinde bulunuldu.

Görev yaptığı hastanede ruh sağlığı alanında hizmet veren Uzm. Dr. Dağ’ın, hastalarıyla kurduğu güçlü iletişim ve insan odaklı yaklaşımıyla tanındığı aktarıldı. Mesai arkadaşları arasında sevilen bir isim olarak bilinen Dağ’ın vefatı, görev yaptığı kurumda da derin bir boşluk bıraktı.

Kentte büyük üzüntüye neden olan kaybın ardından, sosyal medya ve sağlık çevrelerinden çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı. Mehmet Berat Dağ’ın vefatı, Kahramanmaraş’ta sağlık çalışanlarının dayanışma duygusunu bir kez daha görünür hale getirdi.

Uzm. Dr. Mehmet Berat Dağ’ın meslek yaşamı boyunca çok sayıda hastaya dokunduğu, özellikle görev yaptığı alanda özverili çalışmalarıyla tanındığı ifade ediliyor. Kahramanmaraş’ta derin üzüntü yaratan bu acı kayıp, kentte uzun süre hafızalardan silinmeyecek gibi görünüyor.

Prof. Dr. Fatma Deniz, rektörlük görevinden önce aynı üniversitede dijitalleşme ve sürdürülebilirlikten sorumlu rektör yardımcısı olarak görev yapıyordu. Üniversite yönetimi ile teknoloji odaklı akademik birikimi bir araya getiren Deniz’in atanması, Berlin Teknik Üniversitesi’nin yeni dönem vizyonu açısından dikkat çeken bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Fatma Deniz kimdir?

Münih doğumlu olan Prof. Dr. Fatma Deniz, Türkiye ile Almanya arasında şekillenen eğitim geçmişi ve uluslararası akademik kariyeriyle tanınıyor. Bursa Kız Lisesi mezunu olan Deniz, bilgisayar bilimi alanındaki uzmanlığını yapay zeka çalışmalarıyla derinleştirdi. Berkeley Üniversitesi deneyiminin ardından Berlin Teknik Üniversitesi’nde akademik ve idari görevler üstlenen Deniz, son yıllarda özellikle dijital dönüşüm ve sürdürülebilir üniversite yönetimi başlıklarında öne çıkan isimlerden biri oldu.

Deniz’in adı yalnızca üniversite yönetimindeki göreviyle değil, Almanya’daki kamu politikası alanındaki görevlendirmeleriyle de gündeme geldi. Prof. Dr. Fatma Deniz, ocak ayında Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından Almanya Sürdürülebilir Kalkınma Konseyi üyeliğine atanmıştı. 15 üyeden oluşan konsey, Alman hükümetine sürdürülebilir kalkınma stratejisinin geliştirilmesi sürecinde destek veriyor.

Prof. Dr. Fatma Deniz’in Berlin Teknik Üniversitesi rektörlüğü göreviyle birlikte konsey üyeliğini de sürdüreceği belirtildi. Yapay zeka alanındaki çalışmaları, uluslararası akademik geçmişi ve üniversite yönetimindeki deneyimiyle öne çıkan Deniz’in bu göreve atanması, Avrupa’daki Türk kökenli akademisyenlerin görünürlüğü açısından da önemli bir gelişme olarak yorumlanıyor.

Berlin Teknik Üniversitesi’nde gerçekleşen bu atama, yükseköğretimde dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve akademik temsil başlıklarını yeniden gündeme taşırken, Prof. Dr. Fatma Deniz’in kariyeri de kamuoyunda daha yakından izlenmeye başladı.

Kliniğin Başhekimi Dilgam Memmedov da merkezin, yüksek nitelikli tıbbi hizmetlere erişimi artıracağını söyledi. Memmedov, plastik ve rekonstrüktif cerrahi alanında sunulacak hizmetlerin yalnızca estetik müdahalelerle sınırlı kalmayacağını belirterek, engellilik vakalarının ve fonksiyon kayıplarının azaltılmasına, hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Merkezde psikolojik ve sosyal rehabilitasyon hizmetlerinin de verileceğini kaydeden Memmedov, estetik sorunların giderilmesinin bireylerin özgüvenini artırabileceğine dikkat çekti. Kliniğin aynı zamanda eğitim ile pratiğin birleştiği önemli bir merkez olacağını vurgulayan Memmedov, “Klinik, asistanlık eğitimi ve mesleki gelişim merkezi olarak faaliyet gösterecek, farklı tıp alanlarından uzmanlarla multidisipliner iş birliği kurulacaktır. Modern teknolojiler, uluslararası protokoller ve bilimsel araştırmalar burada temel öncelikler arasında yer alacaktır” diye konuştu.

Yeni açılan klinikte rekonstrüktif, estetik ve mikrocerrahi operasyonların geniş bir yelpazede uygulanacağı bildirildi. Merkezde yanık ve yanık sonrası rekonstrüksiyon, onkoplastik ve travma sonrası onarım cerrahisi, kraniofasiyal ve el cerrahisi, deri ve yumuşak doku defektlerinin kapatılması, meme ve yüz rekonstrüksiyonu gibi işlemler yapılacak. Ayrıca rinoplasti, blefaroplasti, mamoplasti, liposuction, abdominoplasti ve yüz germe gibi estetik operasyonlar da gerçekleştirilecek.

Klinikte görev yapacak uzman kadronun da dikkat çekici olduğu belirtildi. Merkezde yüksek nitelikli plastik cerrahların yanı sıra anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanları, rehabilitasyon hekimleri, psikologlar ve uluslararası eğitim almış uzmanların hizmet vereceği açıklandı.

Azerbaycan’da ilk kez tam kapsamlı olarak hizmete giren bu merkezin, yalnızca cerrahi tedavi kapasitesini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda eğitim, bilimsel araştırma ve multidisipliner sağlık hizmetleri açısından da yeni bir dönemin kapısını aralaması bekleniyor.

Açıklamaya göre söz konusu molekül, Türkiye’deki bilim insanlarının çalışmalarıyla geliştirildi. Bakan Memişoğlu, Türkiye’nin ilk kez kendi laboratuvarları, akademik kadroları ve hastaneleriyle bu düzeyde bir molekül geliştirme aşamasına ulaştığını belirtti. Faz 1 sonuçlarının “çok başarılı” olduğunu vurgulayan Memişoğlu, bundan sonraki süreçte faz 2 ve faz 3 aşamalarının tamamlanmasının hedeflendiğini ifade etti.

Projede Boğaziçi Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Hastanesi’nin birlikte çalıştığı, bilimsel liderliğin ise Prof. Dr. Rana Sanyal tarafından yürütüldüğü bildirildi. Bu çok paydaşlı yapı, Türkiye’de akademi ile klinik uygulamanın aynı masa etrafında buluşabildiğini göstermesi açısından da önemli bir örnek olarak öne çıkıyor.

Geliştirilen tedavi yaklaşımının, ilacın doğrudan tümör hücrelerini hedef almasına odaklandığı aktarıldı. Böylece hem tedavi etkinliğinin artırılması hem de yan etkilerin azaltılması amaçlanıyor. Çalışmanın yalnızca tek bir alanla sınırlı olmadığı, farklı kanser türlerine yönelik yeni ilaç adayları üzerinde de araştırmaların sürdüğü ifade edildi.

Bu gelişme, Türkiye’nin sağlıkta dışa bağımlılığı azaltma hedefi açısından da stratejik bir anlam taşıyor. Çünkü kanser tedavisi gibi yüksek teknoloji, ileri biyomedikal altyapı ve uzun soluklu araştırma gerektiren bir alanda yerli molekül geliştirme başarısı, yalnızca tıbbi değil ekonomik ve bilimsel sonuçlar da doğurabilecek bir adım niteliği taşıyor.

Bakan Memişoğlu açıklamasında ayrıca Türkiye’de yürütülen ücretsiz kanser taramalarına da dikkat çekti. Son bir yılda 7,7 milyon kişiye tarama yapıldığını, 28 bin kişinin ise erken teşhis sayesinde tedaviye eriştiğini belirten Memişoğlu, erken tanının kanserle mücadelede en kritik başlıklardan biri olduğunu söyledi.

Uzmanlara göre faz 1’in başarıyla tamamlanmış olması önemli olsa da ilacın yaygın kullanıma girebilmesi için klinik geliştirme sürecinin sonraki aşamalarının da başarıyla tamamlanması gerekiyor. Buna rağmen atılan bu adım, Türkiye’nin kanser tedavisinde yalnızca kullanıcı değil aynı zamanda üretici ve geliştirici ülke olma hedefinde güçlü bir mesaj veriyor.

Çevredeki vatandaşların durumu fark etmesi üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi. Ağır yaralı olarak bulunduğu yerden çıkarılan Kenan Durdu’ya ilk müdahale olay yerinde yapıldı. Bölgedeki zorlu arazi yapısı ve dik yamaçlar, bir kez daha kırsal alanlarda yaşanan trajik kazaları gündeme taşıdı.

Sağlık ekipleri tarafından Güce Devlet Hastanesi’ne kaldırılan Durdu, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Olayla ilgili inceleme başlatılırken, haberde arazinin dik ve riskli yapısının benzer olaylara zemin hazırladığı da ifade edildi.

Giresun son dakika gelişmeleri arasında yer alan bu acı olay, özellikle fındık bahçesi kazası, uçurumdan düşme vakaları, Güce’de yaşanan asayiş haberleri ve kırsalda can güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Karadeniz’in engebeli coğrafyasında yaşanan benzer olaylar, tarım alanlarına ulaşım sırasında alınması gereken güvenlik önlemlerini bir kez daha hatırlattı. Haberin yayımlandığı yerel kaynakta olayın 5 Nisan 2026 saat 11:43’te aktarıldığı görülüyor.

Polis ekipleri olay yerinde inceleme başlatırken, olayın tüm yönleriyle araştırıldığı öğrenildi.

Çiftçilikle uğraşan, evli ve iki çocuk babası olan Dalkıran, 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri’nde AK Parti’den Meriç İl Genel Meclisi Üyesi olarak seçilmişti.

İbrahim Dalkıran’ın vefat haberi, başta ailesi ve yakınları olmak üzere, Edirne’de siyaset ve yerel yönetim çevrelerinde üzüntüyle karşılandı.

Yeni döneme ilişkin değerlendirmede bulunan Cumhurbaşkanı Caparov, geçmişte milli para basımı için yabancı devlet ve şirketlere sipariş vermek zorunda kaldıklarını, bunun da ülkeye ek mali yük getirdiğini vurguladı. Caparov, artık bu dönemin kapandığını belirterek, Kırgızistan’ın yalnızca kendi ihtiyacını karşılayan değil, gelecekte başka ülkeler için de sipariş üzerine para basabilecek bir kapasiteye ulaştığını ifade etti.

Bu gelişme, Kırgızistan’ın üretim altyapısında son yıllarda attığı yerelleşme adımlarının yeni halkası olarak görülüyor. Açıklamada, para basımında gerekli uluslararası standartların ve teknik gerekliliklerin karşılandığını belgeleyen sertifikanın da alındığı belirtildi. Böylece ülkede basılan banknotların güvenlik ve kalite açısından uluslararası normlara uygun olduğu mesajı verilmiş oldu.

Kırgızistan’da hâlihazırda kimlik kartları, ehliyetler ve çeşitli resmi belgelerin de yerli imkânlarla üretildiği biliniyor. Somun da artık ülkede basılmaya başlanması, devletin stratejik belgeler ve mali araçlar üzerindeki kontrolünü daha da artıracak bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre bu adım, yalnızca ekonomik bağımsızlık söylemini güçlendirmiyor; aynı zamanda döviz çıkışının azaltılması, yerli teknik kapasitenin büyütülmesi ve devlet güvenliği açısından da kritik önem taşıyor. Kırgızistan’ın para basımında dışa bağımlılığı azaltması, Orta Asya’da egemenlik ve üretim kabiliyeti tartışmalarına da yeni bir boyut kazandırabilir.

Kırgızistan’ın kendi milli parasını kendi topraklarında basmaya başlaması, ülke açısından sembolik olduğu kadar stratejik bir gelişme olarak kayda geçti. Bu adım, bağımsızlığın yalnızca siyasi sınırlarla değil, ekonomik araçlar üzerindeki tam yetkiyle de anlam kazandığını gösteren güçlü bir mesaj niteliği taşıyor.

Edinilen bilgilere göre olay, Sapanca’da park halindeki bir araçta uzun süre hareketsiz duran kişiyi fark eden vatandaşların ihbarı üzerine ortaya çıktı. Bölgeye sevk edilen sağlık ekipleri, araçta bulunan kişinin Ali Avni Bayer olduğunu ve yaşamını yitirdiğini belirledi. Böylece “Ali Avni Bayer Sapanca’da ölü bulundu” yönündeki bilgiler de netlik kazandı.

Yakın çevresinden edinilen bilgilere göre Bayer’in olaydan kısa süre önce kendisini iyi hissetmediğini söylediği öğrenildi. İlk değerlendirmelerde kalp krizi ihtimali üzerinde durulurken, Ali Avni Bayer ölüm nedeni konusunda kesin sonucun otopsi sonrası ortaya çıkacağı bildirildi. Kronik kalp rahatsızlığı bulunduğu belirtilen Bayer için, “Ali Avni Bayer kalp krizi mi geçirdi” sorusu da gündeme gelen başlıklar arasında yer aldı.

Aslen Kastamonulu olduğu öğrenilen Ali Avni Bayer’in cenazesi, İstanbul Maltepe’de kılınan cenaze namazının ardından toprağa verildi. Bu gelişmeyle birlikte “Ali Avni Bayer cenazesi nerede defnedildi” sorusu da yanıt bulmuş oldu. Menzil cemaatinden Ali Avni Bayer vefat etti haberi sonrası çok sayıda taziye mesajı paylaşılırken, cemaat çevresinde derin bir üzüntü yaşandığı görüldü.

Ali Avni Bayer’in vefatıyla ilgili resmi süreç sürerken, kesin ölüm nedeninin adli inceleme ve otopsi raporunun ardından netleşmesi bekleniyor.

Hepatit D, viral hepatitin en ağır formlarından biri olarak kabul ediliyor. Çünkü bu virüs tek başına çoğalamıyor, hepatit B taşıyıcılığı zemininde ortaya çıkıyor ve siroz ile karaciğer kanseri riskini belirgin biçimde artırabiliyor. China Daily’ye göre dünya genelindeki kronik hepatit B taşıyıcılarının yaklaşık yüzde 5’i hepatit D ile de enfekte. Dünya Sağlık Örgütü tahminleri ise yaklaşık 12 milyon kişinin HBV-HDV koenfeksiyonu taşıdığını gösteriyor.

Yeni ilacın etki mekanizması, hastalığın seyrini hedef alan en kritik noktalardan birine dayanıyor. Libevitug, HBV ve HDV’nin yüzey yapısındaki bölgeyi hedefleyerek virüsün hepatositlere bağlanmasını ve hücre içine girmesini bloke ediyor. Bu yönüyle tedavi, yalnızca belirtileri değil, enfeksiyon döngüsünün erken basamağını baskılamayı amaçlıyor.

Klinik veriler de dikkat çekici bulundu. Şirket açıklamasına göre uluslararası çok merkezli Faz IIb çalışmada 48. haftada birleşik yanıt oranı yüzde 44,1, HDV RNA virolojik yanıt oranı yüzde 60 ve ALT normalleşme oranı yüzde 70 olarak bildirildi. Ayrıca karaciğer sertliğinde de anlamlı iyileşme görüldüğü aktarıldı.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Bu gelişme çok önemli olsa da, Libevitug dünyada hepatit D için onay alan ilk tedavi değil. Avrupa’da Hepcludex (bulevirtide) 2020’de onay almıştı. Buna karşılık Libevitug, kaynaklara göre viral hepatit alanında onay alan ilk monoklonal antikor olma özelliği taşıyor.

Uzmanlara göre bu onay, özellikle etkili seçeneklerin sınırlı olduğu kronik hepatit D alanında yeni bir sayfa açabilir. Özellikle kompanse sirozu olan hastalarda bildirilen fayda, ilacın yalnızca laboratuvar sonuçlarında değil, klinik seyirde de umut verebileceğine işaret ediyor. Yine de ilacın “şartlı onay” almış olması nedeniyle uzun dönem gerçek yaşam verileri ve daha geniş hasta gruplarındaki sonuçlar yakından izlenecek.

Çalışmada araştırmacılar, GLP-1 sınıfındaki ilaçların kilo kaybı sağlarken kas dokusunda nasıl bir bedel oluşturabileceğini inceledi. Ön baskı metninde, semaglutidin yüksek yağlı diyetle obez hale getirilmiş farelerde anlamlı kas kaybına yol açtığı, ayrıca kas yenilenmesi ve yaralanma sonrası gücün geri kazanılmasının da bozulduğu bildirildi. Bu tablo, “kilo verdiriyor ama vücudun tamir ekibini de zayıflatıyor olabilir” sorusunu gündeme taşıdı.

Araştırmanın dikkat çeken tarafı, bu olumsuz etkinin tamamen geri çevrilebilir olup olmadığını test etmesi oldu. Ekip, 15-PGDH adlı enzimi baskılayan bir inhibitörle birlikte tedavi uyguladığında, PGE2 düzeylerinin arttığını ve bunun kas kök hücrelerinin yeniden çalışmasına yardım ettiğini bildirdi. Stanford’daki Blau Lab daha önce de 15-PGDH’nin yaşlanan kasta onarım kapasitesini frenleyen önemli bir düzenleyici olduğunu, bu enzimin baskılanmasının kas yenilenmesini destekleyebildiğini göstermişti.

Ancak burada kalın harflerle yazılması gereken nokta şu: Bu çalışma insanlarda değil, farelerde yapıldı. Dahası, bioRxiv’de yer alan metin bir ön baskı. Yani sonuçlar bilim dünyasının standart hakem süzgecinden henüz geçmedi. Bu nedenle “Ozempic kası çökertiyor” gibi kesin ve insanlara doğrudan uygulanmış sonuç cümleleri kurmak şu aşamada bilimsel olmaz. Elde edilen veri, daha çok yeni bir risk alanına işaret eden erken dönem uyarı niteliği taşıyor.

Öte yandan kas kaybı konusu zaten GLP-1 ilaçları etrafındaki en sıcak başlıklardan biriydi. Son dönemde yayımlanan haber ve ön çalışmalar, bu ilaçlarla verilen kilonun bir bölümünün yağsız vücut kitlesinden gelebileceğine dair tartışmaları büyüttü. Utah Üniversitesi kaynaklı değerlendirmelerde de Ozempic benzeri ilaçların “lean mass” üzerindeki etkisinin neden yakından izlendiği vurgulanmıştı.

Bu yüzden uzmanların muhtemel mesajı netleşiyor: GLP-1 tedavileri yalnızca kilo sayısıyla değil, kas kütlesi ve fiziksel işlev açısından da izlenmeli. Özellikle ileri yaşta olanlar, hızlı kilo verenler, protein alımı yetersiz kalanlar ve direnç egzersizi yapmayanlar için mesele biraz daha kritik hale gelebilir. Şimdilik bu yeni çalışma, semaglutid tedavisine karşı alarm zili değil; ama kas sağlığını görmezden gelen hızlı kilo kaybı anlayışına güçlü bir sarı kart gibi duruyor. Bu alandaki asıl hükmü ise insanlarda yapılacak klinik çalışmalar verecek.

Çarpmanın etkisiyle ağır yaralanan Uslu’nun olay yerinde hayatını kaybettiği bildirildi. Kazanın ardından bölgede inceleme başlatılırken, olay ilçe kamuoyunda derin üzüntü yarattı.

Aziz Uslu’nun MHP 19 Mayıs Belediyesi meclis üyesi olduğu, aynı zamanda Devecioğlu Kasap ve Et Restaurant’ın sahiplerinden biri olarak da tanındığı öğrenildi.

Son yıllarda özellikle bungalov, hobi bahçesi, bağ evi ve benzeri yapılar üzerinden artan tarım arazisi işgali, yeni yönetmelikle yeniden mercek altına alındı. Tarımsal üretim amacı dışında kullanılan alanlarda, ilgili mevzuata aykırı yapıların tespiti halinde idari sürecin hızlandırılması ve izinsiz yapıların kısa süre içinde kaldırılması bekleniyor.

Düzenleme, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çerçevesinde; toprak ve arazi varlığının belirlenmesi, tarım arazilerinin sınıflandırılması, toprak koruma projelerinin hazırlanması ve planlı arazi kullanımının sağlanmasına yönelik hükümler içeriyor. Böylece verimli tarım alanlarının kontrolsüz yapılaşma baskısından korunması hedefleniyor.

Yönetmelikte ayrıca, hangi alanların kapsam içinde olduğu da ayrıntılı biçimde tanımlandı. Bazı özel kanunlar kapsamındaki alanlar hariç olmak üzere, tarım dışı kullanım baskısı altındaki tarım arazilerine yönelik uygulama çerçevesi netleştirildi. Bu kapsamda kamu yararı, arazi etüdü, bağ evi ve ilgili idari birimlere ilişkin tanımlara da yer verildi.

Yeni dönemde, tarım arazileri üzerinde izinsiz yapılaşmaya karşı daha kararlı bir uygulama sürecinin işletilmesi, kaçak kullanımların önüne geçilmesi ve üretim niteliği taşıyan alanların korunması amaçlanıyor. Özellikle son yıllarda tarım arazilerinin parçalara ayrılarak konut, dinlenme alanı veya ticari kullanım amacıyla değerlendirilmesi yönündeki eğilime karşı, denetim ve yaptırım mekanizmasının güçlendirilmesi bekleniyor.

Tarım arazilerinin korunmasına dönük bu adımın, hem gıda güvenliği hem de kırsal alanların sürdürülebilirliği açısından yeni bir dönemin kapısını araladığı değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: