YÖK 35 sözleşmeli personel alımı yapacak: Başvuru tarihi ve şartları açıklandı

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında toplam 35 sözleşmeli personel alımı yapacağını duyurdu. Yayımlanan ilana göre alımlar, 2024 KPSS (B) grubu puan sıralaması esas alınarak gerçekleştirilecek. Başvurular ise 20 Nisan 2026 ile 4 Mayıs 2026 tarihleri arasında alınacak.

Farklı kadrolara açılan personel alımında koruma ve güvenlik görevlisi, destek personeli, şoför, büro personeli, avukat ve teknisyen pozisyonları yer aldı. İlanda hem öğrenim şartları hem de adaylarda aranacak özel nitelikler ayrıntılı şekilde sıralandı.

YÖK hangi kadrolara personel alacak?

İlanda yer alan bilgilere göre YÖK bünyesinde alınacak personel kadroları şöyle:

• Koruma ve Güvenlik Görevlisi: 4 kişi
• Destek Personeli: 3 kişi
• Destek Personeli (Şoför): 2 kişi
• Büro Personeli: 22 kişi
• Avukat: 1 kişi
• Teknisyen: 3 kişi

Toplamda 35 sözleşmeli personel istihdam edilecek.

YÖK personel alımı başvurusu ne zaman?

Başvuru yapmak isteyen adaylar işlemlerini 20.04.2026-04.05.2026 tarihleri arasında e-Devlet üzerinden Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım Platformu aracılığıyla gerçekleştirebilecek.

İlanda yer alan bilgiye göre, başvurunun sistem üzerinden tamamlanmasının ardından adayların, Kariyer Kapısı Platformu’ndaki “Başvurularım” ekranından indirecekleri “Aday Başvuru Bilgileri” belgesini en geç 11 Mayıs 2026 mesai bitimine kadar Başkanlığa posta yoluyla ya da şahsen ulaştırmaları gerekiyor.

Belirtilen süre içinde bu belgeyi teslim etmeyen adayların başvuruları değerlendirmeye alınmayacak.

YÖK personel alımı başvuru şartları neler?

İlanda adaylar için hem genel hem de pozisyona özel şartlar açıklandı. Genel şartlar arasında Türk vatandaşı olmak, kamu haklarından mahrum bulunmamak, görevini devamlı yapmasına engel akıl hastalığı bulunmamak ve güvenlik soruşturması ya da arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanması gibi kriterler yer aldı.

Ayrıca erkek adaylar için askerlikle ilişiği bulunmama şartı da arandı. Emeklilik veya yaşlılık aylığı almayan adaylar başvuruda bulunabilecek.

İlanda dikkat çeken bir diğer madde ise adayların yalnızca bir kadroya başvuru yapabilecek olması. Birden fazla pozisyona başvuranların tüm müracaatları geçersiz sayılacak.

KPSS puan türleri nasıl olacak?

Başvurularda kadroya göre farklı KPSS puan türleri esas alınacak. Buna göre:

• Lisans mezunları için: 2024 KPSS P3
• Ön lisans mezunları için: 2024 KPSS P93
• Ortaöğretim mezunları için: 2024 KPSS P94

İlanda bazı kadrolar için asgari puan şartı da yer aldı. Büro personeli kadrolarının önemli bölümünde en az 70 puan, avukat kadrosunda ise en az 75 puan istendi. Bazı destek personeli, güvenlik ve teknisyen kadrolarında ise en az 60 puan şartı bulunduğu görüldü.

Hangi kadrolarda özel şart aranıyor?

YÖK’ün yayımladığı ilanda bazı pozisyonlar için özel kriterler öne çıktı.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi kadrosu için adayların silahlı özel güvenlik kimlik kartına sahip olması, boy-kilo şartını karşılaması, vardiyalı ve gece çalışmasına engel durumunun bulunmaması gerekiyor.

Destek Personeli (Şoför) kadrosunda ise en az 1 yıllık şoförlük deneyimi, uygun sürücü belgesi ve sağlık raporuyla belgelendirilecek boy-kilo kriteri isteniyor.

Büro Personeli kadrolarında mezuniyet alanlarına göre farklı bölümler şart koşuldu. Bazı kadrolarda iktisat, işletme, maliye, kamu yönetimi, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler gibi bölümler öne çıkarken, bazı kadrolarda bilişim ve bilgisayar alanlarından mezun olma şartı arandı.

BP-6 kodlu büro personeli kadrosunda ise bunlara ek olarak YDS/e-YDS’den en az 55 puan veya eşdeğer bir yabancı dil puanı talep edildi.

Avukat kadrosunda hukuk fakültesi mezunu olma, avukatlık ruhsatına sahip bulunma ve en az 1 yıl mesleki tecrübeyi SGK hizmet dökümü ile belgeleme şartı yer aldı.

Teknisyen kadrolarında da bilişim teknolojileri, inşaat teknolojisi ve elektrik-elektronik teknolojisi gibi alanlardan mezuniyet ve en az 1 yıllık deneyim aranıyor.

Başvuruda hangi belgeler istenecek?

İlana göre başvuru sürecinde diploma veya geçici mezuniyet belgesi ile 2024 KPSS sonuç belgesi sistem üzerinden otomatik olarak kaydedilecek. Tecrübe istenen kadrolar için barkodlu SGK hizmet dökümünün sisteme yüklenmesi gerekecek.

Erkek adayların askerlik durumunu gösterir belge de başvuru sırasında e-Devlet üzerinden sisteme yansıtılacak. Ayrıca istenen belgelerin ilan tarihinden önce alınmış olması gerektiği belirtildi.

YÖK personel alımı sonuçları nasıl belirlenecek?

Yerleştirme işlemleri yazılı veya sözlü sınav yapılmaksızın, doğrudan KPSS puan sıralamasına göre gerçekleştirilecek. İlanda belirtilen şartları sağlayan adaylar arasından en yüksek puandan başlanarak asıl adaylar belirlenecek, ayrıca ilan edilen pozisyon sayısının 5 katı kadar yedek aday açıklanacak.

Puanların eşit olması halinde önce mezuniyet tarihi eski olan adaya, eşitliğin sürmesi halinde ise doğum tarihi daha önce olana öncelik verilecek. Bunun da eşit çıkması durumunda kura yöntemi uygulanacak.

YÖK personel alımı sonuçları nereden açıklanacak?

Başvuru sonuçları ve atamaya ilişkin duyurular YÖK’ün resmi internet sitesi ile Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım Platformu üzerinden ilan edilecek. Açıklamanın ayrıca tebligat yerine geçeceği vurgulandı.

Atanmaya hak kazanan adayların, sonuçların ilan edilmesinden sonra 10 iş günü içinde istenen evrakları teslim ederek göreve başlama işlemlerini tamamlaması gerekecek.

YÖK personel alımı için dikkat çeken detay

İlanda yer alan hükümlere göre gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilen adayların ataması yapılmayacak. Ataması yapılmış olsa bile işlemler iptal edilecek. Ayrıca göreve başlamaya hak kazanan adaylardan, tam teşekküllü hastanelerden alınmış “Görevini Devamlı Yapmasına Engel Olabilecek Sağlık Durumu Bulunmadığı” yönünde sağlık raporu da istenecek.

İlan, özellikle kamu personeli alımlarını yakından takip eden adaylar için yeni bir başvuru fırsatı sunarken, kadro çeşitliliği ve puanla yapılacak sıralama nedeniyle yoğun ilgi görmesi bekleniyor.

İlk müdahalenin ardından hastaneye kaldırılan vatandaş, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen yaşamını yitirdi. Olay, ailesi ve çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Bölgede arıcılığın yaygın olması nedeniyle yaşanan bu acı olay, arı sokmalarının bazı durumlarda hayati sonuçlara yol açabileceğini bir kez daha gündeme taşıdı. Özellikle boyun, yüz ve ağız çevresi gibi kritik bölgelerden yaşanan sokmalarda riskin daha da arttığı belirtiliyor.

Sağlık Uyarısı: Arı Sokması Hafife Alınmamalı

Uzmanlar, arı sokmasının herkeste aynı etkiyi göstermediğine dikkat çekiyor. Bazı kişilerde yalnızca ağrı, kızarıklık ve şişlik görülürken, bazı vakalarda ani gelişen ağır alerjik reaksiyon ortaya çıkabiliyor. Nefes darlığı, boğazda şişme hissi, baş dönmesi, baygınlık, yaygın kaşıntı ve tansiyon düşüklüğü gibi belirtiler görülüyorsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranması gerekiyor.

Özellikle daha önce arı sokmasına karşı şiddetli reaksiyon geçiren kişilerin çok daha dikkatli olması istenirken, arıcılıkla uğraşanların koruyucu ekipman kullanması ve yalnız çalışmaması büyük önem taşıyor.

Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi öncülüğünde yürütülen faz 1 çalışmada, pankreas kanseri ameliyatı geçiren 16 hastaya kişiye özel hazırlanan autogene cevumeran adlı mRNA temelli terapötik aşı uygulandı. Hastalar ayrıca immünoterapi ve kemoterapi de aldı. Aşı, her hastanın tümöründeki genetik değişikliklere göre özel olarak tasarlandı.

Araştırmada 16 hastanın 8’inde aşı, tümöre özgü bağışıklık hücrelerini harekete geçirdi. Bu gruptaki hastaların 7’sinin ameliyattan 4 ila 6 yıl sonra hâlâ hayatta olduğu bildirildi. Reuters’ın aktardığı ayrıntılara göre, ortanca 3,2 yıllık takip süresinde bu yanıt veren grubun 8 hastasından 6’sında kanser nüks etmedi. Buna karşılık aşıya yanıt vermeyen grupta 8 hastanın 7’sinde hastalık ameliyattan sonra ortanca 13,4 ay içinde yeniden ortaya çıktı.

Bilim insanları, bu sonucun pankreas kanseri gibi agresif seyreden bir hastalık açısından önemli olduğunu vurguluyor. MSK’nin paylaştığı bilgilere göre pankreas kanserinde 5 yıllık sağkalım oranı yaklaşık yüzde 13 seviyesinde bulunuyor. Aynı merkez, bağışıklık sistemi aşıya yanıt veren hastaların yaklaşık yüzde 90’ının son tedaviden sonra 6 yıla kadar hayatta kaldığını bildirdi.

Uzmanlara göre bu aşı, koruyucu bir aşıdan çok farklı çalışıyor. Amaç, vücudu gelecekteki bir enfeksiyona karşı hazırlamak değil; mevcut kanser hücrelerini tanıyıp onlara karşı uzun süreli bir bağışıklık hafızası oluşturmak. Çalışmada özellikle CD8+ ve CD4+ T hücreleri olarak bilinen bağışıklık hücrelerinin yıllar boyunca aktif kaldığı görüldü. Araştırmacılar, bu durumun hastalığın geri gelmesini geciktirebilecek kritik bir mekanizma olabileceğini düşünüyor.

Bununla birlikte araştırmacılar temkinli. Faz 1 çalışmalarının temel amacı etkinliği kesin olarak kanıtlamak değil, öncelikle güvenlik ve biyolojik yanıtı değerlendirmek. Bu nedenle bilim insanları, aşının nüksü doğrudan önlediğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtiyor. Daha geniş kapsamlı faz 2 klinik çalışmanın ise dünya genelinde daha büyük hasta gruplarında sürdüğü ifade ediliyor.

Araştırmanın başındaki isimlerden Dr. Vinod Balachandran, elde edilen verilerin pankreas kanserine karşı kişiselleştirilmiş mRNA aşılarının daha geniş çapta test edilmesini desteklediğini belirtiyor. Bugüne kadar kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve mevcut immünoterapilerin pankreas kanserinde sınırlı başarı göstermesi, bu alandaki her yeni gelişmeyi daha da önemli hâle getiriyor.

Bu erken sonuçlar henüz kesin bir tedavi müjdesi sayılmasa da, pankreas kanserinde yıllardır aralanmayan kapıda ilk güçlü tıklardan biri olarak görülüyor. Kanser tedavisinde “kişiye özel aşı” fikri, laboratuvar masasından klinik gerçekliğe doğru biraz daha yaklaşmış durumda.

Başakşehir ise oyundan kopmadı. İstanbul ekibi, 90+3. dakikada bulduğu golle skoru eşitledi ve deplasmandan 1 puan çıkardı. Son anlarda gelen bu gol, Trabzonspor tribünlerinde büyük hayal kırıklığı yarattı.

Mücadele boyunca Trabzonspor özellikle ikinci yarıda daha etkili bir görüntü verirken, Başakşehir sabırlı oyun anlayışıyla son ana kadar fırsat kolladı. Bordo mavililer galibiyeti korumaya çok yaklaşsa da uzatma bölümündeki savunma kırılması tabelayı değiştirdi. Böylece Trabzonspor sahasında 2 puan bırakırken, Başakşehir kritik bir deplasman puanı aldı.

“Trabzonspor Başakşehir maç özeti”, “Trabzonspor Başakşehir kaç kaç bitti” ve “Trabzonspor son dakika golü yedi” aramalarına yanıt veren bu sonuçla birlikte haftanın en dikkat çeken maçlarından biri Papara Park’ta oynandı. Bordo mavili ekip öne geçtiği karşılaşmada sahadan galibiyetle ayrılamadı; Başakşehir ise son nefeste skoru dengeledi.

Yaklaşık 37 bin üyesi bulunan İstanbul Tabip Odası’nda seçimler bu yıl da yüksek katılımla ve yoğun ilgiyle takip edildi. Seçimde Prof. Dr. Talat Kırış’ın başını çektiği liste, diğer adayların önünde açık farkla birinciliğe yerleşti. Böylece İstanbul Tabip Odası’nın yeni döneminde yönetim sorumluluğu Demokratik Katılım Grubu’nda kaldı.

Seçim sürecinde meslek örgütünün bağımsızlığı, hekim hakları, sağlık ortamındaki sorunlar ve odanın gelecek dönemde üstleneceği rol öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Seçimin ardından yapılan değerlendirmelerde Prof. Dr. Talat Kırış, seçimde yüksek katılımın önemine dikkat çekti ve sürecin olgunluk içinde geçtiğini ifade etti.

İstanbul’daki hekimlerin sandıkta verdiği bu sonuç, meslek örgütü içinde mevcut çizginin güçlü biçimde korunduğunu ortaya koydu. Prof. Dr. Talat Kırış ve ekibinin aldığı sonuç, yeni dönemde İstanbul Tabip Odası’nın yönünü belirleyecek en net mesajlardan biri olarak değerlendirildi.

Pazar akşamlarının dikkat çeken yapımlarından Teşkilat’ın yeni bölümü bu hafta TRT 1 ekranında yer almadı. Dizinin resmi tanıtım sayfasında yapımın her pazar izleyiciyle buluştuğu belirtilirken, 19 Nisan akşamı yayın akışındaki değişiklik nedeniyle yeni bölüm yayınlanmadı. Güncel haberlerde, dizinin 178. bölümünün 26 Nisan 2026 Pazar akşamı izleyiciyle buluşmasının beklendiği aktarıldı.

Akademik çalışmaları ve öğrencileriyle kurduğu yakın iletişimle tanınan Esenkaya’nın vefatı, görev yaptığı kurumda büyük üzüntü oluşturdu. Meslek yüksekokulunda uzun yıllardır emek veren öğretim görevlisinin ardından çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

Üniversite camiasında sevilen isimler arasında yer alan Aslı Esenkaya’nın vefatı, başta ailesi olmak üzere yakınlarını, çalışma arkadaşlarını ve öğrencilerini yasa boğdu.

Aslı Esenkaya için düzenlenecek cenaze törenine ilişkin bilgilendirmenin daha sonra paylaşılması bekleniyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile Üsküp Uluslararası Balkan Üniversitesi arasında imzalanan akademik iş birliği protokolü, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın ile Üsküp Uluslararası Balkan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar tarafından imza altına alındı. Söz konusu protokol, iki üniversite arasındaki kurumsal iş birliğini daha ileri bir aşamaya taşırken, sağlık bilimleri alanında yeni akademik yapılanmaların da önünü açtı.

Üsküp’te başlatılan bu çalışma, Saraybosna’nın ardından Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin Balkanlar’daki ikinci yapılanması olması bakımından ayrı bir önem taşıyor. Böylece üniversite, Balkan coğrafyasındaki akademik varlığını daha da güçlendiren yeni bir süreci devreye almış oldu. Planlanan Eczacılık ve Diş Hekimliği fakülteleri, yalnızca yeni eğitim birimleri olarak değil, aynı zamanda Türkiye’nin sağlık eğitimi birikiminin dost ve kardeş coğrafyalara taşınmasının güçlü bir halkası olarak değerlendiriliyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, üniversitenin hâlihazırda 9 ülkede sağlık eğitimi faaliyeti yürüttüğünü belirterek, Üsküp’te başlatılan sürecin tamamlanmasıyla birlikte Kuzey Makedonya’nın üniversitenin faaliyet gösterdiği 10’uncu ülke olacağını ifade etti.

Prof. Dr. Kemalettin Aydın, “Sağlık Bilimleri Üniversitesi olarak yalnızca ülkemizin değil, gönül coğrafyamızın da sağlık alanındaki insan kaynağına katkı sunmayı bir görev biliyoruz. Bugün 9 ülkede sürdürdüğümüz sağlık eğitimi faaliyetleri, üniversitemizin uluslararası akademik etkisinin açık bir göstergesidir. Üsküp’te başlatılan bu çalışma tamamlandığında, Kuzey Makedonya da bu büyük eğitim yürüyüşünün 10’uncu halkası olacaktır” dedi.

Balkanlar’ın Türkiye açısından yalnızca bir coğrafya değil, aynı zamanda tarihî hafızanın, kültürel bağların ve medeniyet iddiasının canlı şekilde hissedildiği özel bir havza olduğunu vurgulayan Aydın, “Evladı Fatihan yurdu Balkanlar ile kurduğumuz her temas, geçmişten geleceğe uzanan güçlü bir köprüdür. Saraybosna’nın ardından Üsküp’te attığımız bu adım, Balkanlar’daki ikinci yapılanmamız olarak ayrıca kıymetlidir. İnşallah önümüzdeki süreçte Eczacılık ve Diş Hekimliği fakültelerinin de kurulmasıyla bu iş birliği çok daha güçlü ve kalıcı bir zemine kavuşacaktır” ifadelerini kullandı.

İmzalanan protokolün; öğrenci ve akademisyen hareketliliğinden ortak bilimsel projelere, eğitim altyapısının geliştirilmesinden sağlık bilimleri alanındaki kurumsal kapasitenin artırılmasına kadar pek çok başlıkta yeni imkanlar üretmesi bekleniyor. Bu yönüyle Üsküp’te başlayan süreç, yalnızca yeni fakülte hedefiyle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda Balkanlar’da kalıcı ve çok boyutlu bir akademik iş birliği modelinin temelini oluşturuyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin son yıllarda güç kazanan uluslararasılaşma hamlesi, klasik temasların ötesine geçerek doğrudan kurumsal yapılanma ve sürdürülebilir eğitim zemini oluşturma hedefiyle ilerliyor. Üsküp’te Eczacılık ve Diş Hekimliği fakültelerine yönelik başlatılan bu çalışma da, üniversitenin küresel ölçekte büyüyen akademik yürüyüşünün yeni ve dikkat çekici adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Öğretmen bir anne ve babanın oğlu olduğu belirtilen Nusret Bengi’nin, Manisa’da geçmişte hükümet tabipliği yaptığı da aktarıldı. Kentte uzun yıllardır tanınan bir isim olan Bengi’nin ölümü, onu tanıyan çevrelerde derin yankı uyandırdı.

Yangına ilişkin olay yeri ve nedenine dair ayrıntıların ise yapılacak resmi açıklamalarla netleşmesi bekleniyor. Şimdilik açık kaynaklarda yer alan bilgiler, Manisa’da tanınan Doktor Nusret Bengi’nin ev yangınında hayatını kaybettiği yönünde birleşiyor.

University of Gothenburg araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, sağlık sistemlerinde zaten mevcut olan yaş, cinsiyet, tanı geçmişi, ilaç kullanımı ve sosyoekonomik veriler gibi bilgilerden yararlanarak yüksek riskli kişilerin önceden belirlenebileceğini gösterdi. Bulgular, özellikle kaynakların sınırlı olduğu sağlık sistemlerinde daha hedefli tarama programlarının önünü açabilecek nitelikte değerlendiriliyor.

6 milyondan fazla kişi incelendi

Araştırma, İsveç’teki yetişkin nüfusun neredeyse tamamını kapsayan çok büyük bir veri tabanına dayandı. Çalışmada 6 milyondan fazla birey analiz edildi. Beş yıllık izlem sürecinde 38 bin 582 kişide melanoma gelişti. Bu da genel görülme oranının yüzde 0,64 düzeyinde olduğunu gösterdi.

Bilim insanları, sadece klasik demografik bilgilerle yetinmedi. Yaş ve cinsiyetin yanı sıra bireylerin tıbbi tanıları, kullandıkları ilaçlar ve sosyoekonomik durumlarına ilişkin kayıtlar da modele dahil edildi. Böylece yapay zekâ sisteminin risk değerlendirmesinde çok daha geniş bir çerçevede çalışması sağlandı.

Doğruluk oranı belirgin biçimde arttı

Araştırmada farklı makine öğrenmesi modelleri karşılaştırıldı. Elde edilen sonuçlara göre gelişmiş modelin doğruluk oranı yüzde 73’e ulaştı. Sadece yaş ve cinsiyet verilerinin kullanıldığı daha basit yaklaşımda ise bu oran yüzde 64’te kaldı.

Bu fark, cilt kanseri riskinin yalnızca temel demografik bilgilerle değil, çok boyutlu sağlık verileriyle daha isabetli biçimde öngörülebileceğini ortaya koydu. Başka bir ifadeyle, sağlık sistemlerinde uzun süredir tutulan rutin veriler, doğru analiz edildiğinde hastalık ortaya çıkmadan önce kritik sinyaller verebiliyor.

Küçük bir grupta risk yüzde 33’e kadar çıktı

Çalışmanın en dikkat çekici yanlarından biri, yapay zekânın genel nüfus içinde küçük ama çok yüksek riskli bir grubu ayırt edebilmesi oldu. Araştırmacılar, belirlenen bazı kişilerde beş yıl içinde melanoma gelişme ihtimalinin yüzde 33’e kadar yükselebildiğini bildirdi.

Bu oran, genel toplum riskine göre oldukça çarpıcı bir fark anlamına geliyor. Uzmanlara göre bu tür bir öngörü, herkesi aynı yoğunlukta taramak yerine yüksek riskli kişilere odaklanmayı mümkün kılabilir. Böyle bir yaklaşım hem erken tanı şansını artırabilir hem de gereksiz incelemelerin önüne geçebilir.

Tarama stratejileri değişebilir

Araştırmanın klinik açıdan en güçlü mesajı, cilt kanseri taramasında “herkese aynı yaklaşım” döneminin sorgulanabileceği yönünde oldu. Yapay zekâ destekli risk sınıflandırması sayesinde yüksek riskli küçük grupların önceden belirlenmesi, sağlık hizmetlerinde daha akıllı bir planlama yapılmasına yardımcı olabilir.

Bu da daha erken tanı, daha az gereksiz kontrol ve sağlık kaynaklarının daha verimli kullanılması anlamına geliyor. Özellikle melanoma gibi erken yakalandığında tedavi başarısı belirgin biçimde artan bir hastalık için bu yaklaşımın önemi daha da büyüyor.

Henüz rutin kullanımda değil

Araştırmacılar, geliştirilen sistemin şu aşamada rutin klinik uygulamaya geçmiş bir yöntem olmadığını özellikle vurguluyor. Buna karşın sonuçlar, mevcut sağlık verilerinin yapay zekâ ile işlendiğinde kişiye özel risk haritaları oluşturulabileceğini güçlü biçimde ortaya koyuyor.

Bu tablo, tıpta giderek güçlenen yeni bir anlayışı da yansıtıyor: Hastalığı yalnızca ortaya çıktıktan sonra değil, daha başlamadan önce tahmin etmeye çalışmak. Melanoma gibi sinsi ilerleyebilen ancak erken evrede yakalandığında kontrol altına alınabilen hastalıklarda, bu tür sistemlerin gelecekte tarama politikalarını ciddi biçimde dönüştürmesi bekleniyor.

Kaynak

Martin Gillstedt, Lena Stempfle, John Paoli, Fredrik D. Johansson, Sam Polesie. Predicting Melanoma Impact on the Swedish Healthcare System from the Adult Population Using Machine Learning on Registry Data. Acta Dermato-Venereologica, 2026; 106: adv44610. DOI: 10.2340/actadv.v106.44610

Molecular Nutrition & Food Research dergisinde yayımlanan çalışmada, farelere standart yemle birlikte ekmek, pişmiş buğday unu ve pirinç unu gibi karbonhidrat ağırlıklı seçenekler sunuldu. Araştırmacılar, hayvanların bu besinleri açık biçimde tercih ettiğini ve standart yem tüketimini büyük ölçüde bıraktığını gözlemledi. Buna rağmen toplam kalori alımında belirgin bir sıçrama görülmeden vücut ağırlığı ve yağ kütlesinde artış saptandı.

Çalışmanın en dikkat çekici yönü de burada ortaya çıktı. Kilo artışı, yalnızca daha fazla yemekle açıklanmadı. Araştırmacılar, buğday unu ve benzeri karbonhidrat kaynaklarının metabolizmayı farklı bir hatta sürükleyebileceğini, özellikle de enerji harcamasını azaltarak yağ depolanmasını kolaylaştırabileceğini bildirdi. Makalede, bu etkinin farelerde obeziteyi esas olarak enerji tüketimini düşürerek ve metabolik yolları değiştirerek artırdığı belirtildi.

Karaciğerde yağlanma sinyalleri görüldü

Araştırmada sadece tartıdaki artış değil, biyokimyasal değişiklikler de incelendi. Kan analizlerinde yağ asitlerinde artış, esansiyel amino asitlerde ise azalma izlendi. Karaciğer incelemelerinde yağ birikiminin arttığı, ayrıca yağ üretimi ve taşınmasıyla ilişkili bazı genlerin daha aktif hale geldiği raporlandı. Bu tablo, karbonhidrat tercihinin yalnızca iştah değil, vücudun enerjiyi işleme biçimi üzerinde de etkili olabileceğini düşündürdü.

Araştırmacılar, etkinin yalnızca buğdaya özgü olmadığını da vurguladı. Pirinç unu verilen grupta da benzer biçimde kilo artışı görüldü. Bu nedenle çalışmanın işaret ettiği esas noktanın, tek başına “ekmek” değil, rafine ve karbonhidrat ağırlıklı beslenme düzeninin metabolik sonucu olduğu değerlendiriliyor.

Diyet değişince tablo tersine döndü

Çalışmanın umut veren tarafı ise etkilerin kalıcı görünmemesi oldu. Karbonhidrat ağırlıklı besinler geri çekilip fareler yeniden standart diyete alındığında kilo artışının durduğu ve metabolik bozulmaların hızla düzeldiği gözlendi. Bu bulgu, beslenme düzenindeki değişikliklerin metabolik dengeyi yeniden toparlama potansiyeli taşıdığını ortaya koydu.

Uzmanlar açısından bu çalışma, özellikle rafine karbonhidratların yoğun tüketildiği, protein ve lif dengesinin zayıf kaldığı, fiziksel hareketin ise sınırlı olduğu modern yaşam biçimini yeniden tartışmaya açabilecek nitelikte görülüyor. Yine de araştırmanın fareler üzerinde yapıldığı unutulmamalı. Bulgular önemli olsa da, bunların insanlarda aynı şekilde işleyip işlemediğini netleştirmek için yeni klinik çalışmalara ihtiyaç var. Bu nedenle “ekmek doğrudan kilo aldırır” gibi kesin hükümler vermek yerine, çalışmanın karbonhidrat türü, metabolizma ve enerji harcaması arasındaki ilişkiye yeni bir pencere açtığını söylemek daha doğru olur.

Kaynak notu

Söz konusu çalışma, Shigenobu Matsumura ve çalışma arkadaşları tarafından hazırlandı ve 2026 yılında Molecular Nutrition & Food Research dergisinde “Wheat Flour Intake Promotes Weight Gain and Metabolic Changes in Mice” başlığıyla yayımlandı. DOI numarası 10.1002/mnfr.70394 olarak paylaşıldı.

Dakika 55: Samsunspor 2- Beşiktaş 0

Dakika 50: Samsunspor 1- Beşiktaş 0

Siyah-beyazlı ekip üst sıralardaki yarışta hata yapmak istemezken, ev sahibi Samsunspor ise taraftarı önünde güçlü rakibine karşı puan aradı. Karşılaşmanın hakemliğini Gürcan Hasova üstlendi.

Mücadele öncesinde açıklanan kadrolarda Samsunspor, Okan Kocuk, van Drongelen, Tomasson, Zeki Yavru, Satka, Ntcham, Makoumbou, Coulibaly, Emre Kılınç, Holse ve Mouandilmadji ile sahaya çıktı. Beşiktaş ise Ersin Destanoğlu, Agbadou, Felix Uduokhai, Rıdvan Yılmaz, Murillo, Cengiz Ünder, Olaitan, Asllani, Orkun Kökçü, Hyeon-Gyu Oh ve E. Toure’den oluşan 11’le maça başladı.

Karadeniz temsilcisi, iç saha avantajını kullanarak oyuna dirençli başlamayı hedeflerken, Beşiktaş cephesi topa daha fazla sahip olup rakip savunmayı açmanın yollarını aradı. Mücadelenin yüksek tempo ve sert orta saha mücadelesiyle geçmesi beklenirken, iki takımın da puan kaybına tahammülünün az olması karşılaşmanın tansiyonunu yükseltti. Takımların ligdeki konumu ve son haftalardaki çıkışı, bu randevuyu daha da kritik hale getirdi.

Samsunspor ile Beşiktaş arasındaki karşılaşma, yalnızca haftanın puan tablosunu değil, sezonun son bölümündeki yarışın seyrini de etkileyecek nitelikte görülüyor. Özellikle Beşiktaş adına deplasmanda alınacak olası bir galibiyet, zirve hattındaki dengeleri yeniden hareketlendirebilir. Samsunspor ise güçlü rakibi karşısında alacağı puan ya da puanlarla hem moral bulmayı hem de ligdeki konumunu sağlamlaştırmayı amaçladı.

Öğrenci Kolektifleri açıklamasında, İlayda Zorlu’nun ölümüne ilişkin ilk değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını savundu. Açıklamada, olayın bazı mecralarda farklı şekillerde aktarıldığı, ardından ise “intihar” iddiasının öne çıkarıldığı belirtilerek, kamuoyunun tek taraflı bilgiyle yönlendirilmemesi gerektiği ifade edildi.

Yapılan değerlendirmede, olayın yalnızca tek bir başlık altında ele alınamayacağı vurgulanırken, yaşanan sürecin tüm boyutlarıyla ve hiçbir şüphe gölgede bırakılmadan soruşturulması gerektiği kaydedildi. Açıklamada, İlayda Zorlu’nun ölümünün ardındaki koşulların net biçimde ortaya çıkarılması ve sürecin şeffaf biçimde yürütülmesi istendi.

Kamuoyuna yapılan çağrıda, olayın üstünün örtülmemesi ve varsa sorumluluk taşıyan kişi ya da ihmallerin açığa çıkarılması talep edildi. Açıklamada ayrıca, İlayda Zorlu için adalet talebinin sürdürüleceği ve sürecin takipçisi olunacağı belirtildi.

İlayda Zorlu’nun ölümüne ilişkin resmi soruşturmanın nasıl ilerleyeceği ve olayın adli mercilerce hangi çerçevede değerlendirileceği ise önümüzdeki süreçte netleşecek. Şimdilik kamuoyunda öne çıkan tablo, genç bir üniversite öğrencisinin ölümü etrafında ciddi soru işaretleri oluştuğu ve farklı çevrelerin olayın ayrıntılı biçimde aydınlatılmasını istediği yönünde.

Kablolara temas eden koyunlardan biri ile bir kuzu elektrik akımına kapılarak telef oldu. Hayvanlarının çırpındığını gören Bayram Çelikkol, onları kurtarmak için müdahalede bulunduğu sırada kendisi de akıma kapıldı.

Çelikkol’un yardım çığlıklarını duyan mahalle sakinleri kısa sürede olay yerine koştu. Vatandaşların müdahalesiyle akımdan kurtarılan Çelikkol, ölümle burun buruna geldi. Olayın ardından bölgeye gelen ekiplerin inceleme başlattığı öğrenildi.

Yaşanan olay mahallede büyük tedirginlik oluştururken, açıkta bırakıldığı iddia edilen enerji hatlarının nasıl korumasız şekilde bırakıldığı sorusu da gündeme geldi. Vatandaşlar, benzer olayların yeniden yaşanmaması için bölgede gerekli güvenlik önlemlerinin bir an önce alınmasını istedi.

Kayaiçi Mahallesi’nde yaşanan bu olay, kırsal alanlarda yürütülen altyapı çalışmalarında güvenlik tedbirlerinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Bir besicinin canını son anda kurtardığı, iki hayvanın ise telef olduğu olayla ilgili incelemenin sürdüğü bildirildi.

Olayın, Kötekli Mahallesi 200 Sokak üzerindeki bir evde meydana geldiği belirtildi. İddiaya göre Erez’i arkadaşları evde kanlar içinde yerde yatarken buldu. Durumun 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesi üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Kısa sürede olay yerine ulaşan sağlık ekiplerinin yaptığı ilk incelemede, 26 yaşındaki teğmenin yaşamını yitirdiği belirlendi. İlk değerlendirmelere göre Erez’in ateşli silah yaralanması sonucu hayatını kaybettiği tespit edildi.

Genç teğmenin cenazesinin kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için adli tıp incelemesine gönderilmesi beklenirken, polis ekipleri olay yerinde detaylı çalışma yaptı. Olayın intihar mı, kaza mı ya da başka bir ihtimalle mi gerçekleştiği yürütülen soruşturma kapsamında netlik kazanacak.

Muğla’da büyük üzüntü yaratan olayla ilgili savcılık ve emniyet birimlerinin çok yönlü soruşturma başlattığı öğrenildi. Teğmen Ümit Mete Erez’in ölümüne ilişkin tüm ihtimallerin değerlendirildiği bildirildi.

Araştırmada, 1980 ile 13 Mayıs 2025 arasında yayımlanan randomize kontrollü çalışmalar incelendi. İnceleme kapsamında 54 çalışma ve toplam 2 bin 477 katılımcının verileri değerlendirildi. Araştırmacılar, kannabinoidlerin ruhsal hastalıklar ile madde kullanım bozukluklarında belirtileri azaltma, iyileşme sağlama ve güvenlilik profili açısından etkilerini karşılaştırdı.

Bazı başlıklarda olumlu sinyaller görüldü

Meta-analize göre, cannabidiol ve delta-9-tetrahidrokannabinol kombinasyonu, esrar kullanım bozukluğu olan kişilerde yoksunluk belirtilerini azaltmada belirli ölçüde etkili bulundu. Yine bazı veriler, kannabis kullanım bozukluğu olanlarda haftalık kullanım miktarında azalma olabileceğine işaret etti.

Araştırmada ayrıca, tik bozukluğu ya da Tourette sendromu bulunan kişilerde tik şiddetinde düşüş, insomnia yaşayanlarda ise uyku süresinde artış görüldüğü belirtildi. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde bazı otistik özelliklerde azalma yönünde de sınırlı bulgular elde edildi.

Birçok ruhsal bozuklukta anlamlı etki saptanmadı

Buna karşılık, anksiyete, anoreksiya nervoza, psikotik bozukluklar, travma sonrası stres bozukluğu ve opioid kullanım bozukluğu gibi alanlarda anlamlı bir yarar gösterilemedi. Araştırmacılar, depresyon tedavisine ilişkin randomize kontrollü çalışma kanıtının ise bulunmadığını bildirdi.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, bipolar bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk ve tütün kullanım bozukluğu gibi başlıklarda da meta-analiz yapmaya yetecek düzeyde veri olmadığı vurgulandı. Bu tablo, kannabinoidlerin ruh sağlığı alanında yaygın ve standart bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilmesi için henüz erken olduğunu gösterdi.

Yan etki uyarısı öne çıktı

Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de güvenlilik başlığında ortaya çıktı. Araştırmaya göre, kannabis kullanan gruplarda “herhangi bir yan etki” görülme olasılığı kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulundu. Buna rağmen ciddi yan etkiler ya da çalışmadan çekilme oranlarında belirgin bir artış saptanmadı.

Araştırmacılar bu noktada önemli bir ayrım yapıyor: Herhangi bir olumsuz etki ile ciddi advers olay aynı şey değil. Yani kannabinoidler bazı hastalarda daha fazla yan etkiye yol açabiliyor, ancak bu yan etkiler her zaman ağır ya da hayatı tehdit eden düzeyde olmayabiliyor.

Kanıt kalitesi düşük bulundu

İncelemede yer alan 54 çalışmanın 24’ünün yüksek yanlılık riski taşıdığı bildirildi. Araştırmacılar, çoğu sonuca ilişkin kanıt kalitesinin düşük olduğunu belirterek mevcut verilerin temkinli yorumlanması gerektiğini kaydetti.

Bu nedenle çalışmanın genel değerlendirmesi net oldu: Kannabinoidler bazı belirli alanlarda semptom azaltıcı etki gösterebilir, ancak eldeki kanıtlar düşük kalite taşıyor ve yaygın klinik kullanım için yeterince güçlü görünmüyor.

Uzmanlara göre daha güçlü araştırmalara ihtiyaç var

Makalenin yorum bölümünde, kannabinoidlerin özellikle kannabis kullanım bozukluğu, insomnia, tik bozuklukları ve otizm spektrum bozukluğunda bazı fayda sinyalleri verdiği, ancak bu sonuçların henüz sağlam bir tedavi rehberi oluşturacak düzeyde olmadığı vurgulandı. Araştırmacılar, daha büyük örneklemli, daha iyi tasarlanmış ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Sonuç olarak, kamuoyunda zaman zaman “doğal çözüm” ya da “alternatif tedavi” başlığıyla öne çıkan kannabinoidlerin, ruhsal hastalıklar ve bağımlılık tedavisinde sihirli anahtar olmadığı bir kez daha ortaya kondu. Bilimsel tablo, umut kırıntıları kadar belirsizlikleri de barındırıyor. Bu nedenle uzman denetimi dışında, genelleştirilmiş kullanım önerileri için henüz erken görünüyor.

İddiaya göre Yasemin Şefkatli, oğlu Ayel’i kucağına alarak merdivenden indiği sırada dengesini kaybetti. Düşme sonrası hem anne hem de çocuk için sağlık ekiplerinden destek alındı. Anne ve oğulun hastaneye kaldırıldığı, yapılan kontrollerin ardından sağlık durumlarının iyi olması üzerine taburcu edilerek eve döndükleri belirtildi.

Olayın ardından açıklamada bulunan Yasemin Şefkatli, yaşanan kazanın ciddi sonuçlar doğurmadan atlatıldığını ifade etti. Şefkatli, düşme sırasında çocuk güvenlik kapısının demir kısmının Ayel’in karın bölgesini yaraladığını, bu nedenle tedbir amacıyla hastaneye gittiklerini söyledi.

Şefkatli açıklamasında, düşme anında kendisinin de hareket etmekte zorlandığını belirterek, yaşananların görünmez ama sarsıcı bir ev kazası olduğunu dile getirdi. Açıklamasında, kendilerinin genel sağlık durumunun iyi olduğunu ve olayın daha ağır sonuçlara yol açmamasının en büyük teselli olduğunu vurguladı.

Tatlıses ailesinde yaşanan bu olay, özellikle küçük çocuklu ailelerde ev içi güvenlik önlemlerini yeniden gündeme taşıdı. Merdivenler, çocuk güvenlik kapıları ve ev içindeki riskli alanlar, benzer kazaların önüne geçilmesi açısından bir kez daha dikkat çekti.

Yayımlanan taziye mesajında, “Hastanemiz Patoloji Asistanı Dr. Beyza Nur Pürmüs’ün vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca cenaze programına ilişkin bilgi de paylaşıldı.

Beyza Nur Pürmüs Kimdir?

Buna göre, Dr. Beyza Nur Pürmüs’ün cenazesi 19 Nisan 2026 Pazar günü, ikindi namazını müteakiben Evka 2 Merkez Camii’nden kaldırılacak.

Genç hekimin vefatı, başta görev yaptığı hastane olmak üzere sağlık çevrelerinde büyük üzüntü oluşturdu. Meslektaşları ve sevenleri, Dr. Beyza Nur Pürmüs için peş peşe taziye mesajları yayımladı.

Dr. Beyza Nur Pürmüs’e Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve sağlık camiasına başsağlığı diliyoruz.

Paylaşımda, Karadağ’ın geride 3 evlat ve 4 torun bıraktığı bilgisi de yer aldı. Yakın çevresi ve sevenleri tarafından yapılan taziye mesajlarında, merhum için rahmet dileğinde bulunulurken ailesine de başsağlığı temennileri iletildi.

Yayımlanan bilgilere göre cenaze namazı 19 Nisan Pazar günü saat 14.00’te, ISGH Masjid Hamza, Houston, Texas’ta kılınacak. Duyuruda ayrıca adres bilgisi olarak 6233 Tres Lagunas Dr, Houston, TX paylaşıldı.

Houston’daki Türk toplumu içinde tanınan isimlerden biri olduğu anlaşılan Yılmaz Karadağ’ın vefatı, sosyal medya üzerinden çok sayıda taziye mesajıyla karşılandı. Yapılan paylaşımlarda, “Allah rahmetiyle muamele eylesin, mekânı cennet olsun” ifadeleri öne çıktı.

Merhum Yılmaz Karadağ’ın vefatı, hem memleketi Malatya kökenli hemşehri çevresinde hem de Houston’daki Türk toplumu içinde derin üzüntü oluşturdu.

Bunun nedeni, kanda fazla bulunduğunda damar duvarında plak birikimine katkı sağlayabilmesidir. Bu yüzden LDL testi neyi gösterir sorusu yalnızca bir kolesterol rakamını değil, kalp-damar sağlığıyla ilgili risk haritasının önemli bir parçasını anlamaya çalışır. Yine de tek bir LDL sonucu, tek başına kesin hastalık tanısı koydurmaz.

LDL nedir?

LDL, “low-density lipoprotein” yani düşük yoğunluklu lipoprotein anlamına gelir. Kanda kolesterolü taşıyan başlıca parçacıklardan biridir. MedlinePlus’a göre LDL’nin yüksek olması, kolesterolün damarlarda birikmesine ve zaman içinde plak oluşumuna katkıda bulunabilir. Bu nedenle LDL nedir sorusunun en sade yanıtı, damar sertliği riskini artırabilen kolesterol taşıyıcısı olduğudur.

LDL neyi gösterir?

LDL testi neyi gösterir sorusunun yanıtı, kalp ve damar hastalığı riski açısından önemli bir parametreyi ölçmesidir. Kandaki LDL düzeyi yükseldikçe, koroner arter hastalığı ve buna bağlı sorunların riski artabilir. CDC ve MedlinePlus, yüksek LDL’nin kalp krizi ve ilgili damar sorunları açısından risk artırıcı bir unsur olduğunu vurguluyor. Ancak LDL tek başına değerlendirilmez; HDL, trigliserit, toplam kolesterol, tansiyon, diyabet varlığı ve sigara gibi diğer başlıklarla birlikte yorumlanır.

LDL normal değeri nedir?

“LDL normal aralığı kaç” sorusu en çok aranan başlıklardan biridir. MedlinePlus’a göre erişkinlerde genel LDL sınıflaması şöyledir: 100 mg/dL altı optimal, 100-129 mg/dL optimale yakın, 130-159 mg/dL sınırda yüksek, 160-189 mg/dL yüksek, 190 mg/dL ve üzeri çok yüksek kabul edilir. CDC de yetişkinler için optimal LDL düzeyinin yaklaşık 100 mg/dL olduğunu belirtiyor. Yine de sonuç kağıdındaki laboratuvar referansı ve kişinin toplam kardiyovasküler riski birlikte dikkate alınmalıdır.

LDL yüksekliği neden olur?

“LDL yüksekliği neden olur” sorusunun yanıtı geniştir. NHLBI’ye göre doymuş yağdan zengin beslenme, fiziksel hareketsizlik ve sigara LDL’yi yükseltebilir. Cleveland Clinic, buna ek olarak diyabet, kronik böbrek hastalığı, HIV, bazı ilaçlar, yaşın ilerlemesi, menopoz sonrası dönem ve genetik yatkınlığın da LDL artışıyla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Ailesel hiperkolesterolemi gibi kalıtsal tablolar ise LDL’yi çok daha yüksek düzeylere taşıyabilir. Bu yüzden LDL yüksekliği hangi hastalıkların belirtisi olabilir sorusunun yanıtı, hem yaşam tarzını hem de genetik ve metabolik nedenleri içerir.

LDL düşüklüğü neden olur?

“LDL düşüklüğü nedir” ya da LDL düşük çıkarsa ne olur soruları da aranır, ancak klinik pratikte asıl dikkat çeken başlık çoğu zaman yüksek LDL’dir. Düşük LDL çoğu zaman daha düşük kardiyovasküler riskle ilişkilendirilir. MedlinePlus, LDL’de daha düşük sayıların genel olarak daha iyi kabul edildiğini açıkça belirtiyor. Bununla birlikte sonuçlar her zaman hastanın genel sağlık durumu ve diğer lipid değerleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

LDL yüksek olursa hangi belirtiler görülebilir?

Yüksek LDL’nin en sinsi yanı, çoğu zaman belirti vermemesidir. Yani LDL yüksek çıkarsa ne olur sorusunun yanıtı çoğu kişide “hemen bir belirti olmaz” şeklindedir. Sorun, zaman içinde damar duvarında plak birikiminin artabilmesidir. MedlinePlus’a göre yüksek LDL, ateroskleroz dediğimiz plak oluşumuna katkı sağlayabilir; bu durum ilerledikçe kalp krizi, inme veya dolaşım sorunları riski doğabilir. LDL’nin kendisi sessizdir, ama uzun vadeli etkisi gürültülüdür.

LDL düşük olursa hangi belirtiler görülebilir?

“LDL düşüklüğü belirtileri nelerdir” sorusunun net ve özgül bir listesi yoktur. Çünkü LDL düşüklüğü çoğu durumda doğrudan belirti oluşturan bir tablo olarak ele alınmaz. Klinik değerlendirmede asıl önem, LDL’nin yüksek olması ve buna eşlik eden diğer risk faktörleridir. Bu nedenle düşük LDL çoğu zaman tek başına alarm nedeni sayılmaz.

LDL hangi değerlerde dikkat edilmelidir?

“LDL kaç olursa tehlikeli” sorusu arama motorlarında çok güçlüdür. MedlinePlus sınıflamasına göre 130 mg/dL ve üzeri artık yükselme alanına girer, 160 mg/dL ve üzeri yüksek, 190 mg/dL ve üzeri ise çok yüksek kabul edilir. Ancak “tehlikeli” değerlendirmesi yalnızca tek bir sayıya değil, kişinin yaşına, diyabet durumuna, tansiyonuna, sigara kullanımına ve aile öyküsüne göre yapılır. CDC ve NHLBI de LDL hedeflerinin kişisel risk durumuna göre ele alınması gerektiğini vurgular.

LDL sonucu hangi hastalıklarla ilişkili olabilir?

“LDL yüksekliği hangi hastalıkların belirtisi olabilir” diye bakıldığında ilk sırada ateroskleroz ve buna bağlı kalp-damar hastalıkları riski gelir. Bunun yanında diyabet, böbrek hastalığı ve ailesel hiperkolesterolemi gibi tablolar da yüksek LDL ile ilişkili olabilir. CDC, yüksek LDL ile düşük HDL ve yüksek trigliserit birlikteliğinin sağlık sorunları riskini artırabildiğini belirtiyor. Bu nedenle LDL, tek başına değil, tüm lipid profili ve metabolik tablo içinde anlam kazanır.

LDL sonucu tek başına ne ifade etmez?

Tek bir LDL değeriyle kesin hastalık tanısı konulmaz. Referans aralıkları laboratuvara göre değişebilir. Sonuçlar mutlaka şikâyetler, muayene bulguları ve diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle HDL, trigliserit, toplam kolesterol, tansiyon, kilo, diyabet durumu ve aile öyküsü ile birlikte yorumlandığında LDL’nin gerçek anlamı daha net ortaya çıkar. Başka bir deyişle LDL sonucu nasıl yorumlanır sorusunun yanıtı, tek rakama değil bütün risk tablosuna bakmaktır.

LDL için hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?

LDL sonucu yüksek çıktıysa, özellikle 130 mg/dL üzerindeki değerler tekrarlıyorsa, buna yüksek trigliserit, düşük HDL, diyabet, hipertansiyon, sigara kullanımı veya ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü eşlik ediyorsa doktora başvurulmalıdır. 190 mg/dL ve üzeri çok yüksek LDL düzeyleri ise daha dikkatli değerlendirme gerektirir; bu seviyelerde ailesel hiperkolesterolemi gibi kalıtsal nedenler de gündeme gelebilir. LDL yönetiminde erken farkındalık, sessiz ilerleyen damar riskini frenlemek açısından önemlidir.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: