Sağlık uzmanları, kronik böbrek hastalığının erken dönemlerinde belirgin yakınmalar görülmeyebileceğine dikkat çekiyor. Ancak hastalık ilerledikçe bazı belirtiler ortaya çıkabiliyor.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Uzmanlara göre aşağıdaki şikayetler böbrek fonksiyonlarında sorun olduğuna işaret edebilir:

• Sürekli yorgunluk ve halsizlik
• Uyku problemleri
• Ciltte kuruluk ve kaşıntı
• Ayak, bilek veya yüzde şişlik
• Kas krampları
• Nefes darlığı
• Konsantrasyon güçlüğü
• İştahsızlık, bulantı veya kusma
• İdrar miktarında, renginde veya sıklığında değişiklik

Bu belirtilerin farklı sağlık sorunlarında da görülebileceği, kesin tanı için hekim değerlendirmesi ve laboratuvar testlerinin gerekli olduğu vurgulanıyor.

Risk grubundakiler daha dikkatli olmalı

Uzmanlar; diyabet, yüksek tansiyon, kalp damar hastalığı bulunan kişiler, 60 yaş üzerindeki bireyler ve ailesinde böbrek hastalığı öyküsü olanların düzenli böbrek kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini belirtiyor.

Kreatinin, eGFR ve idrarda albümin gibi testler, böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde önemli göstergeler arasında yer alıyor.

Erken tanı böbrek sağlığını koruyabiliyor

Uzmanlara göre erken dönemde tespit edilen böbrek hastalıklarında uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor. Uzun süren şişlik, köpüklü veya kanlı idrar, idrar miktarında belirgin azalma ya da açıklanamayan halsizlik gibi yakınmalar yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor.

Birsen Açıkgöz için cenaze namazının bugün ikindi namazına müteakip Bolu Kültür Mahallesi Fatih Camii’nde kılınacağı, ardından cenazesinin Edirne’ye uğurlanacağı öğrenildi.

Açıkgöz’ün, geçtiğimiz yıllarda öğrencilerin de yer aldığı eTwinning projesinde sorumluluk üstlendiği de biliniyor.

Valencia iddiası gündemde

Son saatlerde yayımlanan haberlerde, İspanya La Liga ekiplerinden Valencia’nın Mario Lemina ile ilgilendiği öne sürüldü. Ancak bu iddia için Galatasaray, Valencia veya oyuncu cephesinden doğrulanmış resmi bir açıklama bulunmuyor.

Yabancı kuralı belirleyici olabilir

TFF’nin 2026-2027 sezonu statüsünde Süper Lig kulüplerinin A takım listesine en fazla 14 yabancı futbolcu yazabileceği, bunlardan 10’u için yaş kriteri aranmayacağı belirtildi. Bu nedenle Galatasaray’ın Lemina kararında yabancı oyuncu planlamasının etkili olabileceği değerlendiriliyor.

Son durum

Mario Lemina için şu aşamada kesinleşmiş yeni transfer veya ayrılık açıklaması yok. Gündemdeki Valencia ilgisi iddia düzeyinde kalırken, Galatasaray cephesinde resmi duyuru bekleniyor.

Malang Sarr’ın sol ayaklı stoper profili, Avrupa tecrübesi ve farklı savunma kurgularında görev alabilmesi nedeniyle teknik heyetin listesinde değerlendirildiği öne sürülüyor.

Henüz Fenerbahçe cephesinden resmi açıklama yapılmadı. Transferin seyrinde oyuncunun maaş beklentisi ve Avrupa’dan gelebilecek alternatif tekliflerin belirleyici olması bekleniyor.

İspanyol basını, Beşiktaş’ın yanı sıra Milan ve bazı Suudi Arabistan kulüplerinin de oyuncuyla ilgilendiğini aktardı. Bu nedenle olası bir transfer yarışının oluşabileceği ifade ediliyor.

Barcelona veya Beşiktaş cephesinden konuyla ilgili resmi bir açıklama bulunmuyor. Şimdilik dosya, menajer önerisi ve ilk ilgi aşamasındaki transfer sinyalleri arasında değerlendiriliyor.

Hızı, hücum katkısı ve fizik gücüyle tanınan Nuno Tavares’in Avrupa’da forma giymeye devam etmek istediği belirtilirken, oyuncunun geleceğine ilişkin kararın yaz transfer dönemindeki görüşmelere bağlı olacağı ifade ediliyor.

Henüz Beşiktaş veya Lazio cephesinden transfer iddialarını doğrulayan resmi bir açıklama yapılmış değil. Bu aşamada dosyanın pazarlık ve temas seviyesinde olduğu değerlendiriliyor.

Durosinmi’nin fizik gücü, hava toplarındaki etkisi ve ceza sahası içindeki bitiriciliği nedeniyle Trabzonspor’un aradığı forvet profiline yakın görüldüğü belirtiliyor.

Henüz Trabzonspor ya da Pisa cephesinden resmi açıklama yapılmadı. İddianın şu aşamada ilk temas ve teklif hazırlığı seviyesinde olduğu değerlendiriliyor.

27 yaşındaki Chukwueze, sağ kanattaki hızı, bire bir becerisi ve Avrupa tecrübesiyle dikkat çeken bir profil olarak öne çıkıyor. Bordo-mavililerin yeni sezon öncesi hücum hattında kaliteyi artırmak istediği bilinirken, bu iddia Trabzonspor transfer kulislerinde günün en dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

Henüz Trabzonspor ya da Milan cephesinden resmi bir açıklama yapılmadı. Transferde bonservis, maaş ve satın alma opsiyonu gibi detayların pazarlık sürecinde belirleyici olması bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, olayın ardından çevrede bulunan vatandaşların durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirmesi üzerine bölgeye sağlık ekipleri sevk edildi. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan Karek, ambulansla hastaneye kaldırılarak yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alındı.

Doktorların günlerdir sürdürdüğü tüm müdahalelere rağmen genç adamdan acı haber geldi. Tolga Karek’in yaşam mücadelesini kaybettiği öğrenildi.

Olayın ardından başlatılan inceleme ve adli süreç ilgili kurumlar tarafından sürdürülüyor.

Yakınlarının ve sevenlerinin büyük üzüntü yaşadığı Tolga Karek’in vefatı, Trabzon’da derin üzüntüye neden oldu.

Ünye’nin Atatürk Mahallesi’ndeki Ayanikola Sahili ve ada açıklarında yaşanan olay, bölgede büyük üzüntüye neden oldu. Edinilen bilgilere göre Aytekin Ergin, arkadaşlarıyla birlikte denize girdikten kısa süre sonra kuvvetli dalga ve akıntının etkisiyle gözden kayboldu. Olayın ardından çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye Sahil Güvenlik, AFAD, polis, itfaiye, sağlık ekipleri ve dalgıçlar sevk edildi.

İki Gün Süren Arama Çalışmaları Acı Sonuçlandı

Arama faaliyetleri boyunca deniz yüzeyi, kıyı şeridi ve kayalık bölgelerde geniş çaplı tarama gerçekleştirildi. Dalgıç ekiplerinin de katıldığı çalışmalar ikinci gününde de aralıksız devam ederken, ekipler Aytekin Ergin’in cansız bedenine ulaştı.

Gencin cenazesi, olay yerindeki incelemelerin ardından kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla adli tıp işlemleri için hastane morguna kaldırıldı. Olayla ilgili resmi işlemler sürüyor.

Denize Girme Yasağı Bulunuyordu

Olayın yaşandığı gün Ordu Valiliği, olumsuz hava koşulları, yüksek dalga ve rip (çeken) akıntısı riski nedeniyle il genelinde denize girilmemesi yönünde yasak kararı almış ve vatandaşlara uyarıda bulunmuştu. Yetkililer, özellikle Karadeniz’de dalga ve çeken akıntının hayati risk oluşturduğunu belirterek uyarılara mutlaka uyulması gerektiğini bir kez daha hatırlattı.

2026 FIFA Dünya Kupası son 32 turunda Fas, Hollanda karşısında büyük bir geri dönüşe imza attı. Monterrey’de oynanan karşılaşmada normal süre ve uzatmalar 1-1 sona erdi; penaltı atışlarında 3-2 üstünlük kuran Fas, adını son 16 turuna yazdırdı.

90+1’de gelen gol maçı penaltılara taşıdı

Hollanda, 72. dakikada Cody Gakpo’nun golüyle öne geçti. Fas ise uzatma dakikalarında Issa Diop’un kafa golüyle skoru eşitledi ve mücadeleyi uzatmalara taşıdı.

Bounou ve Saibari öne çıktı

Seri penaltılarda Fas kalecisi Yassine Bounou kritik kurtarışlarıyla dikkat çekerken, Ismael Saibari son penaltıyı gole çevirerek turu getiren isim oldu.

Son durum

Fas, bu sonuçla Dünya Kupası’nda son 16 turuna yükseldi. Güncel fikstüre göre Fas’ın bir sonraki rakibi Kanada olacak. Karşılaşmanın 4 Temmuz’da Houston’da oynanacağı bildirildi.

Nature Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, Birleşik Krallık Biobank verilerinden 154 binden fazla kişi incelendi. Araştırmacılar, 1965-1974 arasında doğanlarda biyolojik yaşlanma göstergelerinin 1950-1954 doğumlulara göre yüzde 23 daha yüksek olduğunu belirledi. Bu farkın, özellikle erken yaşta görülen bazı solid kanserlerle ilişkili olabileceği bildirildi.

Çalışmada biyolojik yaşı kronolojik yaşından daha ileri görünen kişilerde, 55 yaş altı solid kanser riskinin arttığı tespit edildi. Her standart sapmalık biyolojik yaş artışı, erken başlangıçlı solid kanser riskinde yüzde 8’lik artışla ilişkilendirildi. Risk artışı özellikle akciğer, gastrointestinal sistem ve rahim kanserlerinde öne çıktı.

Araştırmada organlara özel yaşlanma bulguları da değerlendirildi. Bağışıklık sistemi dokusundaki yaşlanmanın erken başlangıçlı akciğer kanseriyle, yağ dokusu yaşlanmasının ise erken başlangıçlı kolorektal kanserle ilişkili olduğu bildirildi.

ABD’deki “All of Us Research Program” verileriyle yapılan doğrulama analizinde de benzer eğilimler görüldü. 1990-1999 doğumlularda biyolojik yaşlanma göstergelerinin, 1965-1969 doğumlulara göre daha yüksek olduğu kaydedildi.

Uzmanlara göre bu sonuçlar, gençlerde kanser artışını tek başına açıklayan kesin bir neden sunmuyor. Çalışma gözlemsel nitelikte olduğu için doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurulamıyor. Ancak biyolojik yaşlanma saatlerinin, gelecekte genç yaşta kanser riski yüksek bireyleri belirleme ve önleme stratejilerini güçlendirme konusunda önemli bir araştırma alanı olabileceği belirtiliyor.

Mersin İl Sağlık Müdürlüğü, Erdemli Kargıpınarı Aile Sağlığı Merkezi’nde görev yapan Dr. Mehmet Süer’in vefat ettiğini duyurdu.

Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, Dr. Mehmet Süer’in yaşamını yitirdiği belirtilerek ailesine, yakınlarına ve sağlık camiasına başsağlığı dilekleri iletildi.

Paylaşılan taziye mesajında şu ifadelere yer verildi:

“Müdürlüğümüz Erdemli Kargıpınarı Aile Sağlığı Merkezi hekimlerinden Dr. Mehmet Süer vefat etmiştir. Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve sağlık camiamıza başsağlığı dileriz.”

Uzun yıllardır sağlık hizmeti sunan Dr. Mehmet Süer’in vefat haberi, meslektaşları ve hastaları arasında da büyük üzüntüye neden oldu.

Nach Angaben der Ermittlungsbehörden ereignete sich die Tat in einer Einrichtung der Jugendhilfe, in der Mütter mit ihren Kindern betreut werden. Unter den Opfern befinden sich vier Frauen und zwei Männer. Alle Getöteten waren Erwachsene und standen als Beschäftigte oder Mitarbeitende in Verbindung mit der Einrichtung.

Sorgerechtsstreit als mögliches Motiv

Nach bisherigen Erkenntnissen soll der Tatverdächtige wegen eines Sorgerechtsstreits um seine drei Monate alte Tochter die Einrichtung aufgesucht haben. Im Verlauf des Aufenthalts eröffnete er das Feuer. Wenig später wurde er von der Polizei festgenommen.

Die Staatsanwaltschaft geht derzeit davon aus, dass kein terroristischer oder politischer Hintergrund vorliegt. Vielmehr werde die Tat als familiäre Tragödie im Zusammenhang mit einem Sorgerechtskonflikt eingestuft.

Mutter und Säugling unverletzt

Nach Angaben der Polizei blieben die Mutter des Säuglings sowie das drei Monate alte Kind körperlich unverletzt. Für die Bevölkerung bestehe keine weitere Gefahr.

Identitäten der Opfer noch nicht veröffentlicht

Die Namen der sechs Todesopfer wurden bislang nicht bekannt gegeben. Die Behörden erklärten, dass die Angehörigen zunächst informiert werden müssten. Die Ermittlungen zum genauen Tathergang dauern an.

Polis ve savcılığın paylaştığı bilgilere göre saldırı, genç annelere ve çocuklarına geçici barınma hizmeti sunan bir sosyal hizmet merkezinde gerçekleşti. Hayatını kaybedenlerin 4’ünün kadın, 2’sinin erkek olduğu ve tamamının merkezde görev yapan çalışanlar veya kurumla bağlantılı personel olduğu açıklandı.

Velayet Anlaşmazlığı İddiası

Soruşturmayı yürüten yetkililer, 45 yaşındaki şüphelinin üç aylık kızıyla ilgili velayet anlaşmazlığı nedeniyle olay günü merkezde bulunduğunu belirtti. İddiaya göre görüşmenin ardından silahla ateş açan zanlı, olay yerinden kaçmaya çalışırken kısa süre içinde polis tarafından yakalandı.

Alman makamları, şüphelinin Almanya doğumlu, Alman vatandaşı ve Türk kökenli olduğunu açıklarken, olayın terör ya da siyasi saikle değil, aile içi anlaşmazlıktan kaynaklanan bir “aile trajedisi” olarak değerlendirildiğini bildirdi.

Çocuk ve Anne Sağ Kurtuldu

Saldırının merkezinde yer alan üç aylık bebeğin ve annesinin fiziksel olarak zarar görmediği açıklandı. Olayın ardından geniş güvenlik önlemleri alınırken, polis kamuoyuna yönelik herhangi bir tehdidin kalmadığını duyurdu.

Kimlikler Açıklanmadı

Hayatını kaybeden 6 kişinin kimlikleri ise henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Alman makamları, yakınlarına resmi bildirim süreci tamamlanmadan isimlerin açıklanmayacağını belirtti. Soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor.

Güvenlik kameralarına yansıdığı belirtilen görüntülerde olayın hastane içinde başladığı, ardından bahçede de devam ettiği görüldü. Darbelerin ardından fenalaşan personelin yere yığıldığı, daha sonra görevliler tarafından tekerlekli sandalye ile taşındığı aktarıldı.

Yaşanan olay, yalnızca bir darp iddiası olarak değil, kamu kurumlarında çalışma barışı, yönetici sorumluluğu ve mobbing tartışmalarını da yeniden gündeme taşıdı. Kamu hizmetinin yürütüldüğü kurumlarda çalışanların güvenli, saygılı ve baskıdan uzak bir ortamda görev yapması gerektiği vurgulanırken, iddiaların tüm yönleriyle araştırılması bekleniyor.

Uzmanlara göre kamu kurumlarında fiziksel şiddetin yanı sıra psikolojik baskı, yıldırma, tehdit, dışlama ve görev yetkisinin kötüye kullanılması da çalışma hayatında ciddi sorunlara yol açabiliyor. Bu nedenle benzer olaylarda yalnızca adli sürecin değil, idari denetim mekanizmalarının da hızlı ve şeffaf şekilde işletilmesi büyük önem taşıyor.

Olayla ilgili resmi makamlardan yapılacak açıklama ve başlatılacak inceleme süreci kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Yaşanan olayla ilgili Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından geniş çaplı soruşturma başlatılırken, olayın tüm yönleriyle araştırıldığı öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre hayatını kaybeden Servet Tekir’in, Ordu’nun Gölköy ilçesine bağlı Aydoğan Mahallesi nüfusuna kayıtlı olduğu öğrenildi.

Genç annenin cenazesinin adli işlemlerin tamamlanmasının ardından Ordu’ya getirileceği ve doğup büyüdüğü Aydoğan Mahallesi’nde son yolculuğuna uğurlanacağı belirtildi.

Acı haber, Servet Tekir’in yakınları ile Gölköy’deki hemşehrilerini derin üzüntüye boğdu.

Edinilen bilgilere göre olay, Geyve ilçesine bağlı Burhaniye Mahallesi’nde meydana geldi. Evinin arka bahçesinde meyve ağacına yönelen A.Ş., ayağında aniden şiddetli bir ağrı hissetti. Kısa süre sonra ayağını yılanın ısırdığını fark eden kadın, yakınlarının ihbarı üzerine olay yerine gelen sağlık ekiplerince Geyve Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Buradaki ilk müdahalenin ardından hasta, ileri tetkik ve tedavi için Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildi.

Yaz Aylarında Yılan Isırıklarına Karşı Uyarı

Uzmanlar, sıcak havalarda yılanların daha hareketli olduğuna dikkat çekerek özellikle kırsal alanlarda çalışan vatandaşların tedbirli olması gerektiğini belirtiyor. Bahçe, tarla, bağ ve otluk alanlarda kapalı ayakkabı ile uzun paçalı kıyafetlerin tercih edilmesi, taş ve çalı diplerine kontrolsüz şekilde yaklaşılmaması öneriliyor.

Yılan Isırığında Ne Yapılmalı?

Sağlık uzmanlarına göre yılan ısırığı durumunda:

• Isırılan kişi mümkün olduğunca sakin tutulmalı.
• Isırılan uzuv gereksiz hareket ettirilmemeli.
• Turnike uygulanmamalı, yara kesilmemeli veya emilmeye çalışılmamalı.
• En kısa sürede 112 Acil Sağlık ekiplerine haber verilerek en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Erken tıbbi müdahalenin, olası zehirlenme ve komplikasyonların önlenmesinde kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.

Yılan Öldürülmemeli, Uzak Durulmalı

Yetkililer, yılan görüldüğünde paniğe kapılmadan hayvandan uzaklaşılması gerektiğini vurguluyor. Yılanların ekosistemin bir parçası olduğu, özellikle kemirgen popülasyonunu dengeleyerek doğaya katkı sunduğu belirtiliyor. Vatandaşların yılanı öldürmeye çalışmasının hem hayvana zarar verdiği hem de ısırılma riskini artırdığı ifade ediliyor.

Yılan görülen alanlarda müdahale edilmemesi, çocukların ve evcil hayvanların bölgeden uzaklaştırılması, gerekli durumlarda belediye, itfaiye veya ilgili ekiplerden destek istenmesi öneriliyor.

Mahkeme, yapılan değerlendirme sonucunda Tamar Tanrıyar’ın adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmasına karar verdi.

Soruşturmanın, Tanrıyar’ın sosyal medya platformlarında yaptığı paylaşımlarda kullandığı ifadeler nedeniyle başlatıldığı belirtilirken, olayla ilgili adli sürecin devam ettiği öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre, Beypınarı Yayla Yolu’nda seyir halindeki otomobil, henüz belirlenemeyen bir nedenle sürücüsünün kontrolünden çıkarak uçuruma yuvarlandı. Kazayı gören vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye jandarma, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin zorlu arazi şartlarında yürüttüğü kurtarma çalışmasının ardından araçtan ağır yaralı olarak çıkarılan Mustafa Akdoğan, olay yerindeki ilk müdahalenin ardından Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi’ne kaldırıldı.

Hastanede tedavi altına alınan Akdoğan, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamadı.

Kazanın ardından olay yerinde inceleme yapan ekipler, kazanın kesin nedeninin belirlenmesi amacıyla çalışma başlattı.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: