Genç futbolcunun sürati, teknik kapasitesi ve kenar hücumlarındaki hareketliliğiyle dikkat çeken bir profil olduğu kaydedilirken, Trabzonspor’un transfer sürecinde oyuncunun sözleşme durumu ve kulübünün şartlarını takip ettiği öne sürülüyor.

Transfer iddiasına ilişkin taraflardan henüz resmi açıklama yapılmadı. Kulüp kaynaklarından teyit beklenirken, dosyanın erken aşamada olduğu ifade ediliyor.

Trabzonspor’un yeni sezon kadro planlamasında hücum hattına yönelik çalışmalarını sürdürdüğü, Aral Şimşir isminin de takip edilen alternatifler arasında bulunduğu konuşuluyor.

TİTCK, Türkiye’de ilaç, tıbbi cihaz, kozmetik ürünler ve sağlık teknolojilerine ilişkin düzenleme, ruhsatlandırma, denetim ve piyasa gözetimi süreçlerinde kritik görev üstleniyor.

Hüseyin Çelik’in yeni dönemde kurumun ilaç ve tıbbi cihaz alanındaki düzenleyici çalışmalarına başkanlık etmesi bekleniyor.

Hüseyin Çelik kimdir?

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Başkanlığı görevine atanan Hüseyin Çelik, sağlık yönetimi ve kamu bürokrasisinde uzun yıllara dayanan deneyime sahip bir isimdir.

1965 yılında Afyon’da doğan Hüseyin Çelik, 1987 yılında İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’nden mezun oldu. Sağlık yönetimi, sosyal sağlık sigortacılığı ve sağlık finansmanı alanlarında yüksek lisans çalışmaları yaptı. Avrupa Birliği ülkelerindeki sağlık sigortası sistemleri, ödeme modelleri ve Türkiye’deki sosyal sağlık sigortası üzerine akademik araştırmalar yürüttü.

Meslek hayatı boyunca Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığında çeşitli görevlerde bulundu. Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı görevini üstlenen Çelik, sağlık politikalarının geliştirilmesi, hastane yönetimi, sağlık finansmanı ve kamu sağlık hizmetlerinin koordinasyonu alanlarında önemli sorumluluklar aldı.

Kamu görevlerinin ardından sağlık sektöründe danışmanlık faaliyetleri yürüten Çelik, sağlık teknolojileri, değer temelli sağlık hizmetleri ve sağlık turizmi alanlarında da çalışmalarını sürdürdü. Ayrıca İlaç, Eczacılık, Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Vakfı (İVEK) Mütevelli Heyeti Başkan Yardımcılığı görevini yürüttü.

2026 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Başkanlığı görevine atanan Hüseyin Çelik, ilaç, tıbbi cihaz, biyolojik ürünler ve kozmetik ürünlerin ruhsatlandırılması, denetlenmesi ve düzenlenmesinden sorumlu kurumun yeni başkanı olarak görev yapacak.

Ordu’nun Fatsa ilçesinde meydana gelen silahlı saldırı, aynı aileden 3 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlandı.

Olay, Kurtuluş Mahallesi Fiskobirlik Caddesi üzerinde bulunan bir iş yerinin önünde yaşandı. Edinilen bilgilere göre, M.G. adlı şüpheli, araçla geldiği iş yerinin önünde Mehmet Gülen, eşi Emine Gülen ve oğulları Resul Gülen’e tabancayla ateş açtı.

Silah sesleri üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Resul Gülen’in olay yerinde yaşamını yitirdiği belirlendi. Ağır yaralanan Emine Gülen ve Mehmet Gülen ise Fatsa Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Ancak iki isim de doktorların tüm müdahalesine rağmen kurtarılamadı.

Saldırının ardından olay yerinden kaçan şüpheli M.G.’nin yakalanması için polis ekiplerince çalışma başlatıldı. Olayın aile içi husumet ve yer anlaşmazlığı iddiasıyla bağlantılı olabileceği öne sürülürken, soruşturma çok yönlü olarak sürüyor.

CAATSA, İngilizce “Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye “Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası” olarak çevrilebilir. ABD tarafından 2017’de yürürlüğe konulan yasa, Rusya, İran ve Kuzey Kore gibi ülkelerle belirli savunma ve istihbarat alanlarında işlem yapan kişi, kurum veya ülkelere yaptırım uygulanmasına imkân tanır.

Türkiye açısından CAATSA süreci, Rusya’dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi nedeniyle başladı. ABD, Türkiye’nin S-400 alımını NATO savunma mimarisi ve F-35 savaş uçağı programı açısından riskli gördü. Bu süreç sonunda Türkiye, F-35 programından çıkarıldı ve 2020 yılında Savunma Sanayii Başkanlığına yönelik CAATSA yaptırımları açıklandı.

Türkiye’ye uygulanan yaptırımların merkezinde Savunma Sanayii Başkanlığı yer aldı. ABD, bu kurumla ilgili bazı ihracat lisanslarını ve teknoloji transferi izinlerini kısıtladı. Ayrıca dönemin bazı üst düzey savunma sanayii yetkililerine yönelik mal varlığı dondurma ve vize kısıtlaması gibi yaptırım kararları aldı.

CAATSA yaptırımları, doğrudan Türkiye ekonomisinin tamamını hedef alan genel bir ambargo değil; savunma sanayii, askeri teknoloji, ihracat izinleri ve finansman kanalları üzerinde etkili olan özel nitelikli yaptırımlar olarak değerlendiriliyor.

Bu yaptırımların en önemli sonucu, Türkiye’nin ABD kaynaklı savunma teknolojilerine erişiminde kısıtlamalar oluşması ve F-35 programına dönüş sürecinin siyasi-hukuki bir başlık haline gelmesi oldu. Ankara ise S-400 alımının Türkiye’nin hava savunma ihtiyacından kaynaklandığını savundu.

CAATSA yaptırımları bugün de Türkiye-ABD ilişkilerinde kritik pazarlık başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. ABD yönetiminden yaptırımların kaldırılabileceğine yönelik açıklamalar gelse de sürecin tamamen sonuçlanması için hem yönetim düzeyinde hem de Kongre ve ilgili hukuk mekanizmalarında adım atılması gerekiyor.

Özetle CAATSA yaptırımları, ABD’nin rakip gördüğü ülkelerle savunma alanında iş birliği yapan aktörlere uyguladığı baskı mekanizmasıdır. Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımları ise S-400 alımı nedeniyle devreye girmiş, savunma sanayii ve F-35 programı üzerinden iki ülke ilişkilerinin en önemli dosyalarından biri haline gelmiştir.

Tenisçi dirseği nedir?
Tıptaki adıyla lateral epikondilit, ön kol kaslarını dirseğin dış tarafındaki kemiğe bağlayan tendonların aşırı kullanım sonucu zorlanmasıyla ortaya çıkar. Mayo Clinic’e göre ağrı, tendonların dirsek dışındaki kemik çıkıntısına tutunduğu bölgede gelişir ve tekrarlayan el bileği-kol hareketleri temel etkendir.

Adı tenisle anılsa da hastaların önemli bölümü tenisçi değildir. Bilgisayar kullananlar, temizlik yapanlar, marangozlar, boyacılar, aşçılar, tesisatçılar, kuaförler, el işi yapanlar ve sürekli kavrama hareketi kullanan çalışanlar risk altındadır.

Tenisçi dirseği neden olur?
Başlıca neden, el bileğini geriye kaldıran kasların ve tendonların tekrar tekrar zorlanmasıdır. Ağır kaldırma, tornavida kullanma, fare-klavye kullanımı, spor sırasında yanlış teknik, ani yüklenme ve yetersiz dinlenme riski artırır. Bu hastalık genellikle enfeksiyon, bağışıklık sistemi, hormonal nedenler veya genetik geçişle ilişkili değildir.

Tenisçi dirseği belirtileri nelerdir?
En tipik belirti dirseğin dış tarafında ağrıdır. Ağrı bazen ön kola ve el bileğine yayılır. Kavanoz kapağı açarken, tokalaşırken, çay bardağı kaldırırken, kapı kolu çevirirken veya bilgisayar faresi kullanırken artabilir. İleri dönemde kavrama gücü azalabilir. NHS, şikâyetlerin kol dinlendirilince azalabileceğini ancak bazı vakalarda daha uzun sürebileceğini belirtir.

Tenisçi dirseği hangi hastalıklarla karıştırılabilir?
Boyun fıtığı, sinir sıkışması, dirsek kireçlenmesi, romatizmal hastalıklar, kırık-çatlak, bağ yaralanmaları ve golfçü dirseği ile karışabilir. Golfçü dirseğinde ağrı daha çok dirseğin iç tarafındadır. Kesin tanı hekim muayenesiyle konulur.

Tenisçi dirseği nasıl teşhis edilir?
Tanı çoğu zaman hasta öyküsü ve fizik muayene ile konur. Hekim dirseğin dış kısmına bası yaparak, el bileği ve parmak hareketleriyle ağrıyı değerlendirir. Röntgen genellikle başka kemik sorunlarını dışlamak için istenir. Ultrason veya MR, uzun süren ve tanısı netleşmeyen vakalarda kullanılabilir. Kan testi, biyopsi veya genetik test çoğu hastada gerekmez.

Tenisçi dirseği tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi kişiye göre planlanır. İlk basamakta ağrıyı artıran hareketlerin azaltılması, kısa süreli dinlenme, soğuk uygulama, uygun egzersiz, ergonomi düzenlemesi ve doktor önerisiyle ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir. Cochrane değerlendirmesi, steroid olmayan iltihap giderici ilaçların bazı hastalarda ağrı kontrolüne yardımcı olabileceğini ancak etkilerin sınırlı olabileceğini göstermektedir.

Fizik tedavi önemli bir basamaktır. Germe, güçlendirme ve özellikle kontrollü yüklenme egzersizleri tendonun yeniden güçlenmesine yardım edebilir. AAOS, yaralanan tendona bağlı kasları esnetme ve güçlendirmeye yönelik egzersiz programlarının iyileşme sürecinde rol oynadığını belirtir.

Dirsek bandı veya destek aparatı bazı hastalarda kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak NHS Inform, bu desteklerin yararı için kanıtların sınırlı olduğunu vurgular.

Tenisçi dirseği için güncel tedaviler
PRP, kuru iğneleme, şok dalga tedavisi ve enjeksiyon uygulamaları bazı hastalarda gündeme gelebilir. Ancak bu yöntemler herkes için standart tedavi değildir. Cochrane’in PRP ve otolog kan enjeksiyonlarına ilişkin derlemesi, mevcut verilerin lateral dirsek ağrısında rutin kullanımı güçlü biçimde desteklemediğini bildirmiştir.

Cerrahi tedavi nadiren gerekir. Genellikle 6-12 ay düzenli tedaviye rağmen geçmeyen, işlev kaybı oluşturan ve diğer nedenleri dışlanmış hastalarda değerlendirilir. Cochrane, cerrahinin daha çok dirençli vakalarda gündeme geldiğini belirtmektedir.

Tenisçi dirseği nasıl önlenebilir?
Tekrarlayan hareketlerde mola vermek, ağır yükü tek elle taşımamak, bilgisayar ve çalışma masasını ergonomik düzenlemek, sporda doğru teknik kullanmak, ani yüklenmeden kaçınmak ve ön kol kaslarını kademeli güçlendirmek riski azaltabilir.

Tenisçi dirseği tedavi edilmezse ne olur?
Ağrı kronikleşebilir, kavrama gücü azalabilir, kişi işini ve günlük aktivitelerini yapmakta zorlanabilir. Uzun süre devam eden ağrıda hareketten kaçınma kas zayıflığına ve yaşam kalitesinde düşüşe yol açabilir.

Tenisçi dirseği için ne zaman doktora başvurulmalı?
Ağrı 1-2 haftadan uzun sürüyorsa, kavrama gücü azaldıysa, dirsekte şişlik veya şekil bozukluğu varsa, uyuşma eşlik ediyorsa ya da günlük işler yapılamıyorsa ortopedi ve travmatoloji veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanına başvurulmalıdır. Travma sonrası şiddetli ağrı, kolu hareket ettirememe, belirgin şişlik, morarma veya his kaybı varsa acil servise gidilmelidir.

Merak edilen sorular

Tenisçi dirseği kendiliğinden geçer mi?
Hafif vakalar dinlenme ve aktivite düzenlemesiyle düzelebilir; uzun süren ağrıda hekim değerlendirmesi gerekir.

Tenisçi dirseği sadece tenisçilerde mi görülür?
Hayır. Bilgisayar, el aleti, ev işi ve ağır kavrama hareketleri de neden olabilir.

Tenisçi dirseğinde sıcak mı soğuk mu uygulanır?
Ağrılı dönemde kısa süreli soğuk uygulama rahatlatabilir. Uzun süren şikâyette kişiye özel öneri alınmalıdır.

Tenisçi dirseği için ameliyat şart mı?
Hayır. Çoğu hastada cerrahi gerekmez.

Tenisçi dirseği egzersizle geçer mi?
Doğru egzersiz tedavinin önemli parçasıdır; ancak yanlış ve aşırı egzersiz ağrıyı artırabilir.

Tenisçi dirseği boyun fıtığıyla karışır mı?
Evet. Boyundan kola yayılan ağrı ve uyuşma varsa ayırıcı tanı gerekir.

Kaynaklar: NHS, NHS Inform, Mayo Clinic, American Academy of Orthopaedic Surgeons, Cochrane Library.

Edinilen bilgilere göre Dr. Müjgan Deniz, 1979’da İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. 1985-1990 yılları arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladı.

Meslek yaşamında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Pediatri Kliniği’nde görev yapan Deniz’in, çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında hizmet verdiği kaydedildi. Doktor Takvimi kayıtlarında da Deniz’in uzmanlık alanı “Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları”, görev adresleri arasında ise İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi yer alıyor.

Dr. Müjgan Deniz’in akademik çalışmalarda da adı yer aldı. 1994’te Turkish Archives of Pediatrics’te yayımlanan “Protein Enerji Malnütrisyonunda Serum IGF-1 Düzeyinin İncelenmesi” başlıklı çalışmada yazarlar arasında bulundu. Ayrıca 1999’da Pediatric Radiology’de yayımlanan bir çalışmada Haseki Hospital Pediatri Bölümü bağlantılı yazar olarak kaydedildi.

Dr. Müjgan Deniz neden öldü?

Dr. Müjgan Deniz’in kesin ölüm nedenine ilişkin kamuoyuna yansıyan resmi bir açıklama bulunmuyor. Mevcut paylaşımlarda ve haberlerde vefat bilgisi doğrulanırken, ölüm nedeni konusunda net bir bilgi verilmedi.

Deniz’in vefatının ardından meslektaşları ve sağlık camiasından taziye mesajları paylaşıldı. Paylaşımlarda, Dr. Müjgan Deniz’in çocuk sağlığı alanındaki hizmetleri ve Haseki Pediatri Kliniği’ndeki meslek yaşamı öne çıkarıldı.

Kullanıcıların en çok dile getirdiği şikâyetler arasında sohbet ekranının geç açılması, mesajların yanıtlanmaması, hata uyarıları ve görsel üretme aracının çalışmaması yer aldı. Kesintinin tüm kullanıcılarda aynı düzeyde hissedilmediği, bazı hesaplarda hizmetlerin normal şekilde çalıştığı görüldü.

OpenAI tarafındaki açıklamalar, yaşanan durumun genel ve kalıcı bir kapanma olmadığını, belirli servisleri etkileyen geçici bir teknik aksaklık olduğunu ortaya koydu. Kullanıcıların sorun yaşamaya devam etmesi halinde uygulamayı güncellemesi, oturumu yeniden açması ve OpenAI durum sayfasını kontrol etmesi öneriliyor.

ChatGPT’de yaşanan kısa süreli kesinti, yapay zeka araçlarının günlük iş akışlarında ne kadar yaygın kullanıldığını bir kez daha gösterdi. Özellikle içerik üretimi, yazılım geliştirme, eğitim ve görsel tasarım alanlarında çalışan kullanıcılar, aksaklığı sosyal medya ve kesinti takip platformlarında gündeme taşıdı.

Edinilen bilgilere göre, mahallede yaşanan olayda P.G. isimli şahsın ateş açması sonucu Emine Gülle olay yerinde hayatını kaybetmiş, Fatma Ergün ile 11 yaşındaki Ekrem Ergün yaralanmıştı. Ağır yaralı olarak KTÜ Farabi Hastanesi’ne kaldırılan Ekrem Ergün, doktorların tüm müdahalelerine rağmen yaşamını yitirdi.

Olayda yaralanan Fatma Ergün’ün ise hastanede tedavi altına alındığı öğrenildi.

Silahlı saldırıyla ilgili başlatılan soruşturma sürüyor.

Alkol tüketiminin sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin yeni bilimsel veriler, uzun yıllardır süren tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Son aylarda yayımlanan araştırmaların ortak mesajı, düşük ve orta düzeyde alkol tüketiminin bile uzun vadede sağlık risklerini artırabileceği yönünde oldu.

Günde iki kadeh, bağırsak kanseri riskini artırabilir

Dikkat çeken çalışmalardan biri, yaklaşık 88 bin kişinin verilerinin incelendiği geniş kapsamlı bir araştırma oldu. Bulgulara göre yaşam boyu düzenli olarak günde iki veya daha fazla alkollü içki tüketen bireylerde kolorektal kanser riski, hafif içicilere kıyasla yüzde 91 daha yüksek bulundu. Araştırmacılar, alkolün özellikle rektum kanseriyle ilişkili riskte belirgin artış oluşturduğunu bildirdi.

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise alkolü bırakan kişilerde kanser öncüsü lezyonların görülme riskinin azalması oldu. Bu bulgu, alkolü bırakmanın sağlık açısından önemli kazanımlar sağlayabileceğine işaret ediyor.

Beyin sağlığı da etkilenebilir

Bir başka araştırmada ise alkol kullanım bozukluğu bulunmayan sağlıklı yetişkinler incelendi. Araştırmacılar, orta düzeyde alkol tüketiminin bile beyin yapısı ve işlevleri üzerinde olumsuz değişikliklerle ilişkili olabileceğini belirledi.

Uzmanlar, bu bulguların kesin neden-sonuç ilişkisini kanıtlamadığını ancak düşük riskli kabul edilen tüketim miktarlarının tamamen zararsız olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.

Kanser riski yalnızca ağır içicilerle sınırlı değil

Son yayımlanan kapsamlı bilimsel değerlendirmeler, alkolün ağız, boğaz, yemek borusu, karaciğer, meme ve kalın bağırsak başta olmak üzere birçok kanser türüyle bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre risk, tüketim miktarı arttıkça yükseliyor ancak bazı kanser türlerinde düşük miktarlarda alkol tüketimi de risk artışıyla ilişkilendiriliyor.

“En güvenli seçenek hiç içmemek”

Araştırmaları değerlendiren uzmanlar, mevcut bilimsel kanıtların “alkolün tamamen güvenli bir tüketim düzeyi olduğu” görüşünü giderek daha fazla sorguladığını belirtiyor. Bununla birlikte bilim insanları, elde edilen bulguların büyük bölümünün gözlemsel çalışmalara dayandığını, bireysel risklerin yaş, genetik yapı, yaşam tarzı ve eşlik eden hastalıklara göre değişebileceğini de hatırlatıyor.

Sağlık otoriteleri ise alkol tüketen bireylerin miktarı azaltmasının, tüketmeyen kişilerin ise yalnızca sağlık yararı beklentisiyle alkole başlamamasının en uygun yaklaşım olduğunu ifade ediyor.

Uzmanlara göre kolajen, vücudumuzdaki en bol bulunan proteinlerden biri. Deri, kemik, kıkırdak, tendon ve bağ dokusunun temel yapı taşlarından olan kolajen üretimi yaş ilerledikçe doğal olarak azalıyor. Bu nedenle birçok kişi kolajen peptit takviyelerine yöneliyor.

Kolajen peptitleri nedir?

Kolajen peptitleri, kolajen proteininin daha küçük parçalara ayrılmasıyla elde edilen ve sindirim sistemi tarafından daha kolay emilebilen aminoasit zincirleridir. Ancak bu peptitler doğrudan cilde veya eklemlere gitmez. Sindirildikten sonra yapı taşlarına ayrılır ve vücut bu aminoasitleri ihtiyaç duyduğu bölgelerde kullanır.

Bilimsel araştırmalar hangi faydaları destekliyor?

Mevcut çalışmalar, kolajen peptitlerinin bazı kişilerde şu alanlarda yarar sağlayabileceğini gösteriyor:

• Cilt nemini artırabilir.
• Cilt elastikiyetini destekleyebilir.
• Diz kireçlenmesi olan kişilerde eklem ağrısını hafifletebilir.
• Düzenli egzersizle birlikte kas ve bağ dokusunun toparlanmasına katkı sağlayabilir.

Bununla birlikte uzmanlar, bu etkilerin genellikle sınırlı düzeyde olduğunu ve daha büyük, bağımsız klinik araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.

Mucize çözüm değil

Uzmanlar, piyasadaki birçok kolajen ürününün iddialarının bilimsel kanıtların önüne geçtiğine dikkat çekiyor. Özellikle ciltte belirgin gençleşme, saç ve tırnaklarda dramatik değişim gibi vaatlerin güçlü bilimsel verilerle desteklenmediği ifade ediliyor.

Ayrıca takviye ürünlerinin ilaçlar kadar sıkı denetlenmediği için içerik kalitesi ve etken madde miktarının markadan markaya değişebileceği de vurgulanıyor.

Kolajeni doğal yollarla artırmak mümkün mü?

Uzmanlara göre yalnızca takviyelere güvenmek yerine vücudun kendi kolajen üretimini destekleyen yaşam alışkanlıkları daha kalıcı fayda sağlayabilir. Bunun için:

• Yeterli protein tüketmek,
• C vitamini açısından zengin beslenmek,
• Sigaradan uzak durmak,
• Güneşin zararlı UV ışınlarından korunmak,
• Düzenli egzersiz yapmak

kolajen sentezini destekleyen önemli faktörler arasında yer alıyor.

Sonuç

Kolajen peptitleri bazı kişilerde özellikle cilt nemi ve eklem fonksiyonları açısından fayda sağlayabilir. Ancak mevcut bilimsel veriler, bu ürünlerin “gençlik iksiri” ya da herkeste aynı sonucu veren mucize takviyeler olmadığını gösteriyor. Uzmanlar, kronik hastalığı bulunanların veya düzenli ilaç kullanan kişilerin kolajen takviyesi kullanmadan önce mutlaka hekimlerine danışmalarını öneriyor.

Transfer kulislerinde konuşulan bilgilere göre teknik heyetin oyuncuya olumlu baktığı, yönetimin ise mali şartlar ve sözleşme detayları üzerinde değerlendirme yaptığı belirtiliyor. Lumbardh Dellova’nın savunma hattında doğrudan rekabet oluşturabilecek bir isim olarak öne çıktığı kaydediliyor.

Süreçle ilgili henüz resmi açıklama bulunmuyor. Taraflardan doğrulama gelmezken, kulüp kaynaklarından teyit bekleniyor.

Amedspor’un yeni sezon öncesi savunma hattını güçlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğü, Lumbardh Dellova isminin de bu kapsamda takip edilen dosyalar arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Çay Dost mu Düşman mı? Bilim Ne Diyor?

Sabah kahvaltısından akşam sohbetlerine kadar günün her anında tüketilen çay, Türkiye’nin vazgeçilmez içeceklerinden biri. Peki yıllardır elimizden düşürmediğimiz çayın sağlığımıza etkileri neler? Uzmanlara göre cevap, “nasıl ve ne kadar tüketildiğine” bağlı.

Çayın öne çıkan faydaları

Çay, özellikle yeşil ve siyah çayda bulunan polifenoller ve flavonoidler sayesinde güçlü antioksidan özellik gösteriyor. Bu bileşikler hücreleri serbest radikallerin zararlı etkilerinden koruyarak yaşlanmayı yavaşlatmaya ve kronik hastalık riskini azaltmaya yardımcı olabiliyor.

Araştırmalar, düzenli ancak ölçülü çay tüketiminin;

• Kalp ve damar sağlığını destekleyebileceğini,
• Kötü kolesterolün oksidasyonunu azaltabileceğini,
• Beyin fonksiyonlarını destekleyebileceğini,
• Konsantrasyon ve dikkat süresini artırabileceğini,
• Tip 2 diyabet riskini azaltmaya katkı sağlayabileceğini,
• Bağırsak mikrobiyotasını olumlu yönde etkileyebileceğini gösteriyor.

Çayın içindeki kafein avantaj da olabilir

Bir bardak siyah çayda ortalama 40-60 mg kafein bulunuyor. Bu miktar kahveden daha düşük olsa da zihinsel uyanıklığı artırabiliyor ve yorgunluk hissini azaltabiliyor.

Ancak fazlası sorun oluşturabilir

Uzmanlar günde aşırı miktarda çay tüketmenin bazı sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

Bunlar arasında;

• Demir emiliminin azalması,
• Kansızlık riskinin artması,
• Çarpıntı,
• Uykusuzluk,
• Reflü şikayetlerinin artması,
• Mide hassasiyeti bulunan kişilerde rahatsızlık oluşması yer alıyor.

Özellikle demir eksikliği bulunan bireylerin çayı yemeklerle birlikte değil, yemekten en az 1 saat sonra tüketmesi öneriliyor.

Şekersiz içmek daha sağlıklı

Uzmanlara göre çayın sağlık açısından olumlu etkilerinden yararlanabilmek için şekersiz tüketilmesi önem taşıyor. Gün içinde fark edilmeden tüketilen küp şekerler, gereksiz kalori alımına ve uzun vadede metabolik hastalık riskine katkıda bulunabiliyor.

Günde kaç bardak ideal?

Sağlıklı yetişkinlerde genel olarak günde 3 ila 5 bardak çayın güvenli ve makul bir tüketim miktarı olduğu belirtiliyor. Ancak hamileler, emziren anneler, hipertansiyon, ritim bozukluğu veya demir eksikliği bulunan kişilerin tüketim miktarını doktorlarına danışmaları öneriliyor.

Demlikte saatlerce bekleyen çaya dikkat

Uzun süre demlikte bekleyen çayın tadı acılaşırken, içeriğindeki bazı bileşiklerde de değişiklikler meydana gelebiliyor. Ayrıca uygun koşullarda saklanmayan çayın hijyen açısından da risk oluşturabileceği belirtiliyor. Bu nedenle çayın taze demlenmesi ve uzun saatler bekletilmemesi tavsiye ediliyor.

Sonuç

Çay, doğru miktarda ve doğru zamanda tüketildiğinde sağlıklı beslenmenin bir parçası olabilir. Ancak her besinde olduğu gibi “fazlası daha faydalıdır” düşüncesi çay için de geçerli değil. Özellikle kronik hastalığı olanlar veya düzenli ilaç kullanan bireylerin çay tüketimini kişisel sağlık durumlarına göre planlaması önem taşıyor.

Edinilen bilgilere göre olay, Bilecik merkez Pelitözü Mahallesi’nde başladı. Jandarma ekiplerinin “dur” ihtarına uymadığı belirtilen sürücü, ters yönde ilerleyerek kaçmaya çalıştı. Takip sonucu Gölpazarı ilçesi yakınlarında yakalanan sürücü hakkında birden fazla trafik ihlali nedeniyle idari işlem yapıldı.

Cezaların toplamı 420 bin 743 TL’ye ulaştı

Yetkililerce düzenlenen tutanaklara göre sürücüye, sürücü belgesi geri alındığı halde araç kullanmak, “dur” ihtarına uymamak, ters yönde seyretmek, plaka eksikliği, emniyet kemeri kullanmamak ve diğer trafik ihlalleri nedeniyle toplam 420 bin 743 TL idari para cezası kesildi. İşlemlerinin ardından serbest bırakılan sürücünün aracı ise yediemin otoparkına çekildi.

Saatler sonra evinde yaşamını yitirdi

Resmi işlemler sonrasında evine dönen 26 yaşındaki sürücünün, bir süre sonra yaşamını yitirdiği belirlendi. İhbar üzerine adrese sevk edilen sağlık ve polis ekipleri olay yerinde inceleme yaptı. Ölümün kesin nedenine ilişkin adli süreç devam ederken, olayla ilgili soruşturma sürüyor. Yetkili kurumlardan, soruşturmanın sonucuna ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Yaşanan olay sosyal medyada ve kamuoyunda geniş tartışma oluştururken, uzmanlar böylesi hassas olaylarda soruşturma sonuçlarının beklenmesi ve doğrulanmamış iddialardan kaçınılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Mesane uzun süre dolu kaldığında duvarı gerilir. Bu durum zamanla mesane kaslarının ve mesane-beyin arasındaki sinyal sisteminin sağlıklı çalışmasını zorlaştırabilir. Sonuçta ani sıkışma hissi, idrar kaçırma, tam boşaltamama veya kontrol kaybı gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Mayo Clinic, mesane kontrol sorunlarında düzenli sıvı alımı ve tuvalet alışkanlıklarının önemine dikkat çekiyor.

İdrarı tutmak herkes için aynı riski taşımaz; ancak hamileler, çocuklar, yaşlılar, diyabet hastaları, prostat büyümesi olan erkekler ve sık idrar yolu enfeksiyonu geçiren kişiler daha dikkatli olmalıdır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, kötü kokulu veya bulanık idrar, kasık ağrısı, ateş, bel ağrısı ya da idrarda kan görülmesi durumunda hekime başvurulmalıdır. Bu belirtiler basit bir mesane enfeksiyonundan böbrekleri etkileyen daha ciddi tablolara kadar farklı sorunların habercisi olabilir.

Sağlıklı mesane için öneri basit: İdrar ihtiyacını uzun süre ertelemeyin, yeterli su için ve tuvalet alışkanlığını vücudun doğal ritmine bırakın. Mesane bir depo değil, vücudun sessiz alarm sistemidir; alarm çaldığında susturmak yerine dinlemek gerekir.

npj Parkinson’s Disease dergisinde yayımlanan ve Çin Sağlık ve Emeklilik Boylamsal Araştırması verilerine dayanan çalışmada, 2011-2020 yılları arasındaki veriler incelendi. Araştırmada uyku süresi, uyku kalitesi ve Parkinson hastalığı arasındaki ilişki değerlendirildi.

Çalışmanın kesitsel bölümünde 16 bin 403 kişi, kohort analizinde ise 8 bin 624 kişi yer aldı. Bulgulara göre özellikle günde 4 saat ve altında uyuyan kişilerde Parkinson riski daha yüksek bulundu. Uyku süresi ve uyku kalitesinin birlikte değerlendirildiği modelin Parkinson riskini öngörmede tek başına uyku süresine göre daha güçlü olduğu, ancak genel tahmin gücünün sınırlı kaldığı belirtildi.

Araştırmada 60 yaş ve altındaki bireylerde daha uzun uyku süresinin daha düşük Parkinson riskiyle ilişkili olduğu, 60 yaş üzerindeki kişilerde ise U şeklinde bir ilişki görüldüğü bildirildi. Bu grupta riskin yaklaşık 5,2 saatlik uyku süresinde en yüksek noktaya ulaştığı kaydedildi.

Uzmanlara göre çalışma, uyku bozukluklarının Parkinson açısından erken uyarı penceresi olabileceğini gösteriyor. Ancak araştırmanın gözlemsel olması nedeniyle “az uyumak Parkinson’a neden olur” sonucuna varılamıyor. Ayrıca Parkinson tanısının klinik kayıtlar yerine anket verilerinden çıkarılması ve uyku bilgilerinin katılımcı beyanına dayanması çalışmanın sınırlılıkları arasında gösterildi.

Araştırmacılar, düzenli ve kaliteli uykunun genel beyin sağlığı açısından önem taşıdığını, uyku sorunlarının özellikle orta yaş ve ileri yaş grubunda ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

Washington University School of Medicine öncülüğündeki çalışmada, UK Biobank verileri üzerinden 154 binden fazla genç yetişkin incelendi. Araştırmacılar, son kuşaklarda biyolojik yaş ile kronolojik yaş arasındaki farkın daha belirgin hale geldiğini bildirdi. 1965-1974 doğumlularda biyolojik yaş farkının, 1950-1954 doğumlulara göre yüzde 23 daha yüksek olduğu belirtildi.

Çalışmada hızlanmış biyolojik yaşlanmanın özellikle akciğer, gastrointestinal sistem ve rahim kanserleriyle ilişkili bulunduğu aktarıldı. Ancak uzmanlar, araştırmanın gözlemsel olduğunu ve “biyolojik yaşlanma doğrudan kansere neden olur” sonucuna varılamayacağını vurguluyor.

Biyolojik yaş; iltihaplanma, metabolik durum, bağışıklık sistemi, kan belirteçleri ve organ fonksiyonları gibi birçok göstergenin birlikte değerlendirilmesiyle hesaplanıyor. Araştırmacılara göre modern yaşam tarzı, hareketsizlik, uyku bozuklukları, çevresel maruziyetler ve metabolik stres bu süreci etkileyebilir.

Bulgular, genç yaşta kanser riskini anlamada yalnızca doğum yılının değil, vücudun biyolojik durumunun da dikkate alınması gerektiğini gösteriyor. Ancak bu alanın henüz araştırma aşamasında olduğu, tarama ve korunma stratejilerinin yine sigaradan uzak durma, sağlıklı kilo, düzenli egzersiz, dengeli beslenme ve uygun kanser taramalarına katılım üzerine kurulması gerektiği belirtiliyor.

Nature Communications’da yayımlanan çalışmada, 65 yaş ve üzerindeki yaklaşık 329 bin kişinin sağlık verileri incelendi. Araştırmada iki doz rekombinant zona aşısı yaptıran bireylerde demans gelişme riskinin, aşı yaptırmayan benzer gruba kıyasla yaklaşık yüzde 51 daha düşük olduğu bildirildi.

Çalışma, Kaiser Permanente Southern California kayıtları üzerinden yürütüldü. Araştırmaya iki doz rekombinant zona aşısı yaptıran 65 bin 800 kişi ile aşı yaptırmayan 263 bin 200 eşleştirilmiş birey dahil edildi.

Araştırmacılar, iki doz aşının demans riskinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma ile ilişkili olduğunu belirtti. Bulguların yaş, ırk ve etnik gruplar arasında genel olarak benzer seyrettiği, risk azalmasının kadınlarda erkeklere göre daha belirgin olduğu aktarıldı.

Ancak uzmanlar, çalışmanın gözlemsel nitelikte olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle sonuçlar, zona aşısının demansı doğrudan önlediğini kanıtlamıyor. Araştırmacılar, neden-sonuç ilişkisinin netleşmesi için randomize klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Zona, suçiçeğine neden olan varisella zoster virüsünün yıllar sonra yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkıyor. İleri yaşta daha sık görülen hastalık, şiddetli ağrı ve sinir sistemiyle ilgili komplikasyonlara yol açabiliyor.

Yeni bulgular, zona aşısının yalnızca zona hastalığını önleme açısından değil, yaşlı sağlığı ve nörolojik hastalıklar açısından da daha fazla araştırılması gerektiğini gösteriyor.

Mikel Merino, 2026 Dünya Kupası son 16 turunda İspanya’nın Portekiz’i 1-0 mağlup ettiği maçın öne çıkan ismi oldu. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Merino, 91. dakikada Ferran Torres’in pasında golü bularak İspanya’yı çeyrek finale taşıdı.

İspanya yoluna devam etti

Karşılaşmada uzun süre gol sesi çıkmazken, oyuna sonradan dahil olan Merino’nun golü maçın kaderini belirledi. İspanya, bu sonuçla turnuvada yoluna devam ederken Portekiz organizasyona veda etti.

Transfer iddialarında resmi gelişme yok

Mikel Merino’nun adı zaman zaman transfer kulislerinde geçse de son saatlerde Arsenal veya başka bir kulüpten yapılmış resmi bir açıklama bulunmuyor. Oyuncunun Arsenal’e transferi 27 Ağustos 2024’te duyurulmuş, kulüp Merino ile uzun süreli sözleşme imzalandığını açıklamıştı.

Son durum

Mikel Merino için güncel gündem transfer değil, İspanya Milli Takımı ile Dünya Kupası’nda attığı kritik gol oldu. Resmi kaynaklara yansıyan yeni bir transfer açıklaması olmadığı için süreç mevcut durum haberi olarak takip ediliyor.

Brain Medicine dergisinde yayımlanan sistematik incelemede, 5 randomize klinik araştırma ve toplam 238 katılımcıya ait veriler değerlendirildi. Araştırmalarda kreatin kullanan kişiler ile plasebo alan kişiler karşılaştırıldı.

Sonuçlar ise net bir tablo ortaya koymadı. Kadınlarda majör depresif bozukluk üzerine yapılan iki çalışmada, kreatinin standart tedaviye eklendiğinde depresyon belirtilerinde daha fazla iyileşme sağladığı bildirildi. Bu çalışmalardan birinde kreatin, antidepresan tedaviyle; diğerinde ise bilişsel davranışçı terapiyle birlikte kullanıldı.

Ancak diğer üç çalışmada kreatinin depresyon belirtileri üzerinde anlamlı bir fayda sağlamadığı görüldü. Bu nedenle araştırmacılar, kreatinin depresyon tedavisinde rutin olarak kullanılabilmesi için kanıtların henüz yeterli olmadığını vurguladı.

Bilim insanlarına göre kreatinin ruh hali üzerindeki olası etkisi, beynin enerji metabolizmasıyla ilişkili olabilir. Kreatin, hücrelerin enerji üretiminde görev alan sistemleri destekliyor. Beynin de yüksek enerji ihtiyacı nedeniyle bu mekanizmadan etkilenebileceği düşünülüyor.

Buna rağmen uzmanlar, mevcut bulguların “umut verici ancak kesin değil” görüşünde birleşiyor. İncelemede, özellikle bipolar bozukluğu olan bazı katılımcılarda hipomani veya mani geliştiği de bildirildi. Bu nedenle kreatin kullanımının özellikle psikiyatrik hastalığı bulunan kişilerde hekim kontrolü olmadan denenmemesi gerektiği ifade edildi.

Araştırmacılar, kreatinin depresyon tedavisindeki yerinin anlaşılabilmesi için daha geniş katılımlı, daha uzun süreli ve farklı hasta gruplarını kapsayan klinik çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Kaynak: ScienceDaily / Genomic Press, Brain Medicine.

Edinilen bilgilere göre 41 yaşındaki Azak, yaklaşık 10 gün önce rahatsızlanarak Of ilçesindeki hastanede tedavi altına alındı. Hastanede yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamayan Azak’ın vefatı, ailesi, yakınları ve meslek çevresinde büyük üzüntüye neden oldu.

Selim Azak’ın cenazesinin 7 Temmuz Salı günü öğle namazının ardından Arsin Ulu Camii’nde kılınacak cenaze namazı sonrası aile kabristanlığında toprağa verileceği öğrenildi.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: