Belçikalı kanat oyuncusunun yeniden daha görünür bir ligde forma giymek istediği, bu nedenle Avrupa’ya dönüş ihtimalinin masada olduğu belirtildi.

Carrasco’nun yüksek maaşı transferde en önemli sorun olarak görülüyor. Buna rağmen tecrübeli oyuncunun adı Trabzonspor’la birlikte anılmaya devam ediyor.

Haberde Galatasaray ve Beşiktaş’ın oyuncuyla ilgilenen kulüpler arasında gösterildiği belirtildi. Fenerbahçe’nin de daha önce oyuncu için teklif yaptığı ancak bunun reddedildiği aktarıldı.

Chermiti’nin performansı sonrası Avrupa’dan birçok kulübün radarına girdiği, Rangers’ın ise oyuncuyu kolay bırakmak istemediği ifade edildi.

Napoli forması giyen Belçikalı golcünün yüksek maaşı nedeniyle transferin oldukça zor olduğu belirtiliyor. Buna rağmen Fenerbahçe’nin yıldız forvet arayışında Lukaku isminin masaya gelebileceği konuşuluyor.

Lukaku’nun Napoli ile sözleşmesi devam ederken, oyuncunun mali şartları bu dosyanın en kritik başlığı olarak öne çıkıyor.

Bu gelişme sonrası Galatasaray’ın da oyuncuyla ilgilenen kulüpler arasında anıldığı belirtildi. Ancak Vlahovic’in yüksek maaş beklentisi, transferin önündeki en büyük engel olarak görülüyor.

Sırp golcünün Avrupa’da farklı kulüplerin de radarında olduğu, Juventus’un ise maaş yükünü hafifletmek istediği ifade ediliyor.

Haberde, Trabzonspor’un Kamerunlu kaleciyi yeniden kadrosuna katmaya sıcak bakabileceği ancak oyuncunun yüksek maaşının en büyük engel olduğu belirtildi. Beşiktaş’ın da oyuncu için adı geçen kulüpler arasında yer aldığı aktarıldı.

Onana’nın Manchester United ile 2028’e kadar sözleşmesi bulunuyor. İngiliz ekibinin yeni sezonda kaleci planlamasını değiştirebileceği ifade ediliyor.

Haberde, Süper Lig’e yükselen Çorum FK’nın Uruguaylı sol bek için 3 milyon sterlini aşabilecek bir teklif hazırlığında olduğu belirtildi. Bu rakamın gerçekleşmesi halinde transferin kulüp tarihinin en pahalı hamlesi olabileceği ifade edildi.

Saracchi daha önce Galatasaray forması da giymişti. Oyuncunun Celtic macerasının ardından geleceği belirsizliğini korurken, Çorum FK’nın bu hamlesi yabancı basında “sürpriz transfer” olarak değerlendirildi.

Olayın, eski Numune Karakolu karşısında meydana geldiği öne sürüldü. İddialara göre madde bağımlısı olduğu ileri sürülen bir şahsın saldırısına uğrayan talihsiz vatandaş, boyun bölgesine aldığı çok sayıda bıçak darbesi nedeniyle yaşamını yitirdi.

Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Yapılan incelemelerde şahsın hayatını kaybettiği belirlendi.

Mahalle sakinleri tarafından tanınan ve çevresinde kimseye zarar vermediği ifade edilen vatandaşın ölümü, bölgede büyük üzüntüye neden oldu. Olayın ardından güvenlik güçleri geniş çaplı soruşturma başlatırken, saldırının tüm yönleriyle araştırıldığı öğrenildi.

Yetkililerin yapacağı resmi açıklamalarla olayın ayrıntılarının netleşmesi bekleniyor.

İddialara göre Darkot, köy içerisinde yürüdüğü sırada bir grup başıboş köpeğin saldırısına maruz kaldı. Ayaklarından ve vücudunun çeşitli bölgelerinden yaralanan kadın, çevrede bulunan bir komşusunun müdahalesi sayesinde daha ağır sonuçlar doğabilecek bir olaydan kurtuldu.

Hastaneye Kaldırıldı

Saldırının ardından sağlık ekiplerine haber verildi. İlk müdahalesi yapılan Darkot’un tedavi amacıyla hastaneye kaldırıldığı öğrenildi.

Yaşadığı korku dolu anları anlatan Darkot, bölgede kontrolsüz şekilde dolaşan ve beslenen köpeklerin ciddi bir güvenlik riski oluşturduğunu savundu. Yetkililere çağrıda bulunan Darkot, benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin bir an önce alınmasını istedi.

Köy Halkı Tedirgin

Boğaztepe sakinleri de başıboş köpekler nedeniyle uzun süredir endişe yaşadıklarını belirtiyor. Vatandaşlar özellikle çocuklar, yaşlılar ve yalnız yürüyen kişiler açısından risk oluşturduğunu düşündükleri sorunun kalıcı şekilde çözülmesini talep ediyor.

Bölge halkı, belediye ve ilgili kurumların gerekli çalışmaları başlatarak hem vatandaşların güvenliğini sağlayacak hem de hayvan refahını gözeten sürdürülebilir çözümler üretmesini bekliyor.

İhbar üzerine olay yerine sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan 39 yaşındaki motosiklet sürücüsü Erhan Yaman, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Kaza nedeniyle bölgede kısa süreli trafik yoğunluğu yaşanırken, polis ekipleri olay yerinde güvenlik önlemleri aldı. Kazanın kesin nedeni yapılacak incelemelerin ardından netlik kazanacak.

Yetkililer tarafından kazayla ilgili soruşturma başlatıldığı öğrenildi.

Şafak Operasyonu Düzenlendiği Öne Sürüldü

İddialara göre sabah erken saatlerde gerçekleştirilen eş zamanlı operasyon kapsamında çok sayıda adrese baskın düzenlendi. Operasyonda aralarında üniversite çalışanlarının da bulunduğu toplam 45 şüpheli hakkında yakalama, gözaltı, arama ve el koyma kararlarının uygulandığı ileri sürüldü.

Soruşturma kapsamında dijital materyaller, ihale dosyaları ve çeşitli mali evraklara da el konulduğu öne sürülüyor.

Soruşturmanın Odağında Satın Alma Süreçleri Var

Dosyada yer aldığı belirtilen iddialar arasında;

• Kamu ihalelerinde usulsüzlük yapılması,
• Doğrudan temin yönteminin belirli firmalar lehine kullanılması,
• Rekabet şartlarının ortadan kaldırılması,
• Kamu kaynaklarının zarara uğratılması,
• Bazı şirketlere haksız menfaat sağlanması

gibi suçlamaların bulunduğu ifade ediliyor.

Yetkililerin son yıllarda gerçekleştirilen bazı alım işlemlerini detaylı şekilde incelediği belirtiliyor.

Resmi Açıklama Bekleniyor

Soruşturmaya ilişkin resmi makamlar tarafından kapsamlı bir açıklama yapılması bekleniyor. Dosyada adı geçen kişiler hakkında şu aşamada kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı, soruşturma sürecinin devam ettiği ve tüm iddiaların yargı makamlarınca değerlendirileceği vurgulanıyor.

Not: Haberde yer alan bilgiler soruşturma aşamasındaki iddialara dayanmaktadır. Şüpheliler hakkında kesin hüküm verilmiş değildir. Soruşturmanın sonucu yargı sürecinin tamamlanmasının ardından netleşecektir.

Yaşar Üniversitesi, sosyal medya hesaplarından yayımladığı taziye mesajıyla Endüstri Mühendisliği Bölümü’nün eski öğretim üyelerinden Prof. Dr. Sencer Yeralan’ın hayatını kaybettiğini duyurdu. Üniversite tarafından yapılan paylaşımda, merhuma Allah’tan rahmet, ailesi ve yakınlarına başsağlığı dilekleri iletildi.

Uzun yıllar akademik çalışmalarıyla mühendislik eğitimi alanına katkı sunan Prof. Dr. Sencer Yeralan, özellikle endüstri mühendisliği, sistem modelleme ve kalite yönetimi alanlarındaki çalışmalarıyla tanınıyordu. Yaşar Üniversitesi bünyesinde birçok öğrenci yetiştiren Yeralan, bölüm projelerinde akademik danışman olarak görev almış ve çeşitli bilimsel yayınlara imza atmıştı.

Akademik kariyeri boyunca farklı üniversitelerde de görev yapan Prof. Dr. Sencer Yeralan, bilimsel bilginin toplumla buluşturulmasına yönelik çalışmalarıyla da dikkat çekmişti. 2016 yılında düzenlenen “Grand Science Slam Turkey” yarışmasında elde ettiği başarıyla kamuoyunda da tanınmıştı.

Yaşar Üniversitesi’nin yayımladığı taziye mesajında, “Üniversitemiz Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü eski öğretim üyelerinden Prof. Dr. Sencer Yeralan’ı kaybetmenin derin üzüntüsü içerisindeyiz” ifadelerine yer verildi.

Prof. Dr. Sencer Yeralan’ın vefatı nedeniyle akademi camiası ve öğrencileri tarafından çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

Kocaeli Üniversitesi’nin resmi sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Kartepe Turizm Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otel İşletmeciliği Programı öğrencisi Hilal Uslu’nun yaşamını yitirdiği duyuruldu.

Üniversite yönetimi tarafından yayımlanan taziye mesajında, “Kartepe Turizm Meslek Yüksekokulu Turizm ve Otel İşletmeciliği Programı öğrencimiz Hilal Uslu’nun vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunmaktayız” ifadelerine yer verildi.

Üniversiteden Taziye Mesajı

Paylaşımda ayrıca merhumeye Allah’tan rahmet dilenerek, ailesine, yakınlarına ve Kocaeli Üniversitesi mensuplarına sabır ve başsağlığı temennisinde bulunuldu.

Vefat haberinin ardından öğrencinin arkadaşları, akademik personel ve üniversite mensupları sosyal medya üzerinden başsağlığı mesajları yayımladı.

Hilal Uslu’nun vefat nedenine ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, üniversite camiası genç öğrencinin kaybının üzüntüsünü yaşıyor.

Kocaeli Üniversitesi tarafından yapılacak olası yeni açıklamalar kamuoyuyla paylaşılacak.

Tıbbi Bülteni olarak Hilal Uslu’ya Allah’tan rahmet, ailesine, sevenlerine ve Kocaeli Üniversitesi camiasına başsağlığı diliyoruz.

Fakültenin resmi paylaşımında, “Fakültemiz Hayvan Hastanesi Acil Biriminde görevli Öğr. Gör. Gamze Kurt vefat etmiştir. Kendisine Allah’tan rahmet, ailesine, yakınlarına ve camiamıza başsağlığı dileriz.” ifadelerine yer verildi.

Veteriner Hekimlik Camiasını Yasa Boğdu

1988 doğumlu olan Gamze Kurt’un vefat haberi, meslektaşları, öğrencileri ve veteriner hekimlik camiasında büyük üzüntü yarattı. Sosyal medyada çok sayıda kullanıcı taziye mesajları paylaşırken, akademik çevrelerden de başsağlığı mesajları geldi.

Taziye Mesajları Paylaşılıyor

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nin paylaşımının ardından çok sayıda akademisyen, veteriner hekim ve öğrenci, Gamze Kurt’un ailesine ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı dileklerini iletti.

Vefat nedeni hakkında ise resmi açıklamada herhangi bir bilgi verilmedi.

Beyin Gelişimi İçin Kritik Dönem

Araştırmada, ergenlik döneminin yalnızca fiziksel değişimlerin yaşandığı bir süreç olmadığı, aynı zamanda beynin yapı ve işlevlerinde de önemli dönüşümlerin gerçekleştiği vurgulandı.

Bu nedenle, ergenliği geçici olarak durduran veya baskılayan ilaçların beyin gelişimi üzerindeki etkilerinin dikkatle incelenmesi gerektiği belirtildi.

16 Çalışma İncelendi

Araştırmacılar, ergenlik baskılayıcı tedavilerde kullanılan GnRH agonistleri ve antagonistleri ile ilgili hayvan ve insan çalışmalarını sistematik olarak taradı.

İnceleme sonucunda toplam 16 çalışma değerlendirildi.

Elde edilen bulgulara göre:

• Ergenlik baskılayıcıların nöropsikolojik etkileri karmaşık bir yapı gösteriyor.
• Bulgular türlere göre farklılık gösterebiliyor.
• Tedavi sonlandırıldıktan sonra bilişsel etkilerin tamamen geri dönüşümlü olduğuna dair yeterli kanıt bulunmuyor.
• İnsanlarda uzun dönemli ve kapsamlı takip çalışmaları oldukça sınırlı.

Çocuklarda IQ Üzerine Etki Sinyali

Derlemede dikkat çeken noktalardan biri de çocuklarda IQ düzeyi üzerinde olumsuz etkiye işaret eden bazı verilerin bulunması oldu.

Araştırmacı, mevcut çalışmaların sayısının ve kalitesinin kesin sonuçlara ulaşmak için yeterli olmadığını vurgularken, eldeki bulguların daha kapsamlı araştırmalar yapılmasını gerekli kıldığını ifade etti.

Bilim İnsanlarından Daha Fazla Araştırma Çağrısı

Makalenin sonuç bölümünde, ergenlik baskılayıcı ilaçların bilişsel gelişim üzerindeki etkilerinin boyutu, süresi ve kalıcılığı hakkında hâlen önemli belirsizlikler bulunduğu belirtildi.

Araştırmacılar, özellikle çocuk ve ergenlerde uzun süreli takip verilerinin eksik olduğuna dikkat çekerek, bu konunun acil araştırma öncelikleri arasında yer alması gerektiğini bildirdi.

Uzmanlar Ne Diyor?

Bilim dünyasında ergenlik baskılayıcı tedaviler konusunda görüş birliği bulunmuyor. Bazı uzmanlar bu tedavilerin belirli hasta gruplarında yararlı olabileceğini savunurken, diğer uzmanlar uzun dönem nörolojik ve psikolojik sonuçların yeterince bilinmediğini belirtiyor.

Yeni derleme, mevcut kanıtların sınırlı olduğunu ve hem olası faydaların hem de olası risklerin daha güçlü bilimsel çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Kaynak

Çalışma: The impact of suppressing puberty on neuropsychological function: A review
Yazar: Dr. Sallie Baxendale
Dergi: Acta Paediatrica
Kabul Tarihi: 30 Ocak 2024
Makale Türü: Sistematik derleme

İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan “Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik”, subay ve astsubay nasbedilecek öğrencilerin eğitim sürecinin sonunda ek bir değerlendirmeye tabi tutulmasını öngörüyor. Yönetmelik, JSGA bünyesinde eğitim gören ve temel kolluk eğitimini başarıyla tamamlayan öğrencileri kapsıyor.

Buna göre öğrenciler, diploma almaya hak kazansalar bile yeterlilik sınavını geçemedikleri takdirde subay veya astsubay olarak göreve başlayamayacak.

Üç Aşamalı Sınav Uygulanacak

Yeterlilik sınavı üç temel aşamadan oluşacak:

• Sözlü sınav
• Fiziki yeterlilik testi
• Atış testi

Değerlendirme puanında en büyük ağırlığı sözlü sınav oluşturacak. Nihai başarı notunun;

• %70’i sözlü sınavdan,
• %15’i fiziki yeterlilik testinden,
• %15’i atış testinden hesaplanacak.

En Az 60 Puan Şartı

Adayların başarılı sayılabilmesi için yeterlilik sınavından en az 60 puan almaları gerekiyor. Ayrıca fiziki yeterlilik veya atış testine katılmayan adaylar, sözlü sınava girme hakkını da kaybedebilecek. Bu nedenle sınavın tüm aşamalarına katılım büyük önem taşıyor.

Sağlık Nedeniyle Muafiyet Mümkün

Yönetmelikte sağlık sorunları nedeniyle sınava katılamayan öğrenciler için de düzenleme yer aldı. Resmî sağlık raporuyla fiziki yeterlilik veya atış testinden muaf tutulabilecek adayların puanı yalnızca sözlü sınav üzerinden değerlendirilebilecek.

Başarısız Olanların Durumu Ne Olacak?

Yeterlilik sınavında başarısız olan adaylar subay veya astsubay olarak nasbedilemeyecek. Yönetmelikte, adayların statülerine göre farklı işlemler uygulanabileceği belirtiliyor. Kıt’a kaynaklı öğrenciler birliklerine dönebilecek, dış kaynaktan gelen öğrencilerin ise ilişikleri kesilebilecek.

Sınav Sonucuna İtiraz Yok

Dikkat çeken bir diğer düzenleme ise sınav sonucuna doğrudan itiraz yolunun bulunmaması. Ancak adaylar, sınav süreciyle ilgili idari başvuru mekanizmalarını kullanabilecek ve değerlendirmelerin incelenmesini talep edebilecek.

Adayları Nasıl Etkileyecek?

Yeni düzenleme, JSGA’da eğitim gören öğrenciler için mezuniyet sonrasında ek bir performans barajı oluşturuyor. Özellikle sözlü sınavın toplam puandaki %70’lik ağırlığı, adayların mesleki bilgi kadar temsil kabiliyeti, iletişim becerisi ve değerlendirme komisyonu karşısındaki performanslarının da belirleyici olacağını gösteriyor.

Yönetmelik, 9 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Dosyada yer alan uyuşmazlıkta işçi, hak ettiği yıllık izinlerin eksik kullandırıldığını ileri sürerek alacak talebinde bulundu. Yerel mahkeme tarafından verilen kararın incelenmesi sonucunda Yargıtay, yıllık ücretli izin süresinin hesaplanmasında hafta tatili günlerinin izin hakkından düşülemeyeceğini vurguladı.

Hafta Tatili Yıllık İzin İçinde Sayılamayacak

Kararda, İş Kanunu’nun yıllık ücretli izin hükümlerine atıf yapılarak işçinin dinlenme hakkının korunması gerektiği belirtildi. Buna göre çalışanın yıllık izne ayrıldığı döneme denk gelen hafta tatili günleri, yıllık izin süresinin bir parçası olarak değerlendirilemeyecek.

Uzmanlara göre bu uygulama, örneğin 14 günlük yıllık izne çıkan bir çalışanın izin dönemine denk gelen hafta tatillerinin ayrıca değerlendirilmesi anlamına geliyor.

İşverene İspat Yükümlülüğü Hatırlatıldı

Yargıtay kararında dikkat çeken bir diğer nokta ise izin kayıtları oldu. Daire, işverenin yıllık izinlerin kullandırıldığını belgelemekle yükümlü olduğuna işaret etti.

Somut olayda işverenin izinlerin kullandırıldığına ilişkin yeterli belge sunamadığı değerlendirilirken, işçinin 4 günlük yıllık izin alacağının bulunduğuna hükmedildi. Ayrıca ilk derece mahkemesinin kararı “kanun yararına bozma” kapsamında değerlendirildi.

Çalışanlar Ne Yapmalı?

İş hukuku uzmanları, çalışanların yıllık izin formlarını, izin onay belgelerini ve bordrolarını saklamalarının olası uyuşmazlıklarda önem taşıdığına dikkat çekiyor. İşverenlerin de izin kayıtlarını düzenli şekilde tutmaları gerektiği belirtiliyor.

Kararın, yıllık izin uygulamalarında yaşanan benzer uyuşmazlıklarda emsal olarak gösterilebileceği değerlendiriliyor.

Diyabet hastalarında yüksek kan şekeri seviyeleri zamanla gözün arka kısmındaki retina damarlarında hasara yol açabiliyor. Bu durum, erken dönemde belirti vermeden ilerleyebildiği için birçok kişi görme sorunları ortaya çıkana kadar hastalığın farkına varmıyor.

Uzmanlara göre diyabetik retinopatide asıl sorun tanı koyacak araçların eksikliği değil, hastaların düzenli tarama programlarına ulaşamaması veya bu programlara katılmaması. Göz muayenelerinin ertelenmesi, sevk süreçlerinde yaşanan gecikmeler ve sağlık hizmetlerine erişimdeki zorluklar nedeniyle birçok vaka geç dönemde tespit ediliyor.

Erken Teşhis Görme Kaybını Önleyebiliyor

Modern göz görüntüleme sistemleri ve yapay zekâ destekli tarama teknolojileri sayesinde diyabetik retinopatinin erken evrede belirlenmesi mümkün hale geldi. Ancak uzmanlar, teknolojik gelişmelerin tek başına yeterli olmadığını, düzenli takip ve hasta farkındalığının da kritik önem taşıdığını vurguluyor.

Yıllık göz muayeneleri sayesinde retina hasarı erken dönemde tespit edilebiliyor ve gerekli tedaviler zamanında uygulanabiliyor. Bu da kalıcı görme kaybı riskini önemli ölçüde azaltabiliyor.

Dünya Genelinde Milyonlarca Kişiyi Etkiliyor

Uluslararası sağlık kuruluşlarının verilerine göre diyabetli birey sayısındaki artış, diyabetik retinopati vakalarının da yükselmesine neden oluyor. Özellikle çalışma çağındaki yetişkin nüfusta görülen hastalık, tedavi edilmediğinde ciddi görme kaybına hatta körlüğe kadar ilerleyebiliyor.

Uzmanlar, diyabet tanısı alan kişilerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile düzenli göz kontrollerini aksatmaması gerektiğini belirtiyor. Çünkü diyabetik retinopati çoğu zaman sessiz ilerliyor ve belirtiler ortaya çıktığında hasarın önemli bir kısmı oluşmuş olabiliyor.

Sağlık Sistemlerinde Yeni Yaklaşımlar Öne Çıkıyor

Birçok ülkede yapay zekâ destekli retina tarama programları, mobil göz sağlığı hizmetleri ve uzaktan değerlendirme sistemleri yaygınlaştırılmaya çalışılıyor. Amaç, risk altındaki hastaların daha erken dönemde belirlenmesi ve göz hekimlerine yönlendirilmesi.

Uzmanlar, diyabetik retinopatiyle mücadelede en etkili stratejinin düzenli tarama, iyi kan şekeri kontrolü ve zamanında göz muayenesi olduğunu ifade ediyor.

Yaklaşık 2,1 milyon Amerikalının yaşadığı tip 1 diyabet, pankreastaki insülin üreten beta hücrelerinin bağışıklık sistemi tarafından hedef alınması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalık olarak biliniyor. Hastalar yaşam boyu insülin tedavisine ihtiyaç duyarken, kalp hastalığı, felç, böbrek yetmezliği ve görme kaybı gibi ciddi komplikasyon riskleriyle de karşı karşıya kalıyor.

İlk Koruyucu Tedavi Onaylandı

Araştırmacılar, tip 1 diyabet alanındaki en önemli dönüm noktalarından birinin 2022 yılında yaşandığını belirtiyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), hastalığın ortaya çıkışını geciktirebilen ilk immünoterapi ilacı olan Teplizumab tedavisine onay verdi. Bu tedavi, yüksek risk taşıyan bireylerde tip 1 diyabet gelişimini yıllarca erteleyebiliyor.

Bilim insanlarına göre bu gelişme, tip 1 diyabetin yalnızca tedavi edilen değil, önlenebilen bir hastalık haline gelebileceğini gösteren ilk güçlü kanıtlardan biri oldu.

Kök Hücrelerden İnsülin Üreten Hücreler

Araştırmaların bir diğer odağında ise hücresel tedaviler yer alıyor. Klinik çalışmalarda laboratuvar ortamında kök hücrelerden üretilen insülin salgılayan hücreler hastalara naklediliyor.

İlk sonuçlar umut verici. Bazı katılımcıların dışarıdan insülin kullanımını bırakabildiği bildiriliyor. Ancak bu yaklaşımın önündeki en büyük engel, nakledilen hücrelerin bağışıklık sistemi tarafından reddedilmesini önlemek için ömür boyu bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanma zorunluluğu. Bu ilaçlar enfeksiyon ve bazı kanser türleri riskini artırabiliyor.

Bilim İnsanları Bağışıklık Sistemini Yeniden Programlamaya Çalışıyor

Araştırmacılar şimdi “Treg” adı verilen düzenleyici T hücreleri üzerinde yoğunlaşıyor. Bu hücreler bağışıklık sisteminin aşırı veya yanlış tepkilerini durdurabilen doğal bir kontrol mekanizması olarak görev yapıyor.

Amaç, bağışıklık sisteminin yalnızca pankreastaki insülin üreten hücrelere saldıran kısmını susturmak ve vücudun enfeksiyonlarla savaşma kapasitesini korumak. Uzmanlar, bu yaklaşımın başarıya ulaşması halinde tip 1 diyabette gerçek anlamda bir “fonksiyonel iyileşme” sağlayabileceğini belirtiyor.

“Kutsal Kâse” Hedefi

Araştırmacıların “kutsal kâse” olarak tanımladığı hedef, bağışıklık sisteminin yalnızca hastalığa neden olan bölümünü kapatmak. Buna “antijen spesifik tolerans” adı veriliyor.

Bu yaklaşım sayesinde hastaların genel bağışıklık sistemi korunurken, pankreastaki beta hücrelerine yönelik saldırı durdurulabilecek. Uzmanlara göre son yıllardaki hücre tedavileri ve immünoterapi çalışmaları, bu hedefin artık teorik olmaktan çıkıp klinik uygulamaya yaklaşmasını sağladı.

Uzmanlar Temkinli İyimser

Bilim dünyasında uzun yıllardır tip 1 diyabet için kesin çözüm beklentisi bulunuyor. Ancak araştırmacılar, bugünkü gelişmelerin önceki dönemlerden farklı olarak gerçek klinik sonuçlar üretmeye başladığını vurguluyor. Yine de bu teknolojilerin yaygın kullanıma girmesi için daha fazla güvenlik ve etkinlik verisine ihtiyaç olduğu belirtiliyor.

Bu Sonuç Ne Anlama Geliyor?

Tip 1 diyabet tedavisinde insülin enjeksiyonları ve glikoz takibi uzun yıllardır temel yaklaşım olmaya devam ediyor. Ancak immünoterapi, kök hücre teknolojileri ve bağışıklık sistemi mühendisliği alanındaki ilerlemeler, hastalığın sadece yönetilmesi değil, ileride işlevsel olarak kontrol altına alınması hatta bazı hastalarda insülinsiz yaşamın mümkün hale gelmesi ihtimalini güçlendiriyor.

Görüşmede, afiliasyon süreci başta olmak üzere üniversitenin sağlık eğitimi, bilimsel araştırma faaliyetleri ve sağlık hizmetlerine ilişkin konular ele alındı.

Ziyarette, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile Sağlık Bakanlığı arasındaki mevcut iş birliğinin daha etkin, güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasına yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

Görüşmeye ilişkin açıklamada bulunan Rektör Prof. Dr. Kemalettin Aydın, Sağlık Bakanlığı ile yürütülen iş birliğinin sağlık eğitimi, araştırma kapasitesi ve hizmet sunumu açısından stratejik önem taşıdığını belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye, sağlık alanında dünyaya örnek gösterilen büyük bir dönüşüm gerçekleştirmiştir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi olarak bizler de Sağlık Bakanlığımız ile imzaladığımız afiliasyon protokolü kapsamında, Türkiye genelindeki eğitim ve araştırma hastanelerinde üniversitemizin akademik birikimini sağlık hizmet sunumuyla buluşturuyoruz. Bu model sayesinde tıp eğitiminin niteliğini güçlendirirken, milletimizin doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör unvanına sahip akademisyen hekimlerimizden sağlık hizmet sunumu almasına katkı sağlıyoruz. Eğitim, araştırma ve hizmeti aynı çatı altında bütünleştiren bu güçlü modelin hayata geçirilmesindeki vizyoner liderlikleri için Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a; destekleri ve yakın iş birlikleri için Sağlık Bakanımız Sayın Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’na ve YÖK Başkanımız Sayın Prof. Dr. Erol Özvar’a şükranlarımızı sunuyorum.” ifadelerini kullandı.

Rektör Prof. Dr. Kemalettin Aydın, görüşme kapsamında Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nu önümüzdeki hafta üniversitenin külliyelerinde gerçekleştirilecek mezuniyet törenlerine davet etti.

Görüşme, karşılıklı iyi niyet temennileri ve iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik değerlendirmelerle sona erdi.

Paylaşımda, “Hastanemiz Çocuk Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Timuçin Ünal’ı kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyoruz” ifadelerine yer verilirken, merhuma Allah’tan rahmet, ailesine ve yakınlarına başsağlığı dilendi.

Hastaneden Duygusal Veda Mesajı

Üsküdar Devlet Hastanesi tarafından yapılan açıklamada, Op. Dr. Timuçin Ünal’ın meslek hayatı boyunca binlerce çocuğun sağlığı için özveriyle görev yaptığı vurgulandı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Meslek hayatı boyunca şifa bekleyen binlerce çocuğumuza el uzatan, özverisi ve nezaketiyle kalplerimizde iz bırakan kıymetli hekimimize Allah’tan rahmet; kederli ailesine, mesai arkadaşlarımıza ve tüm sevenlerine sabır ve başsağlığı dileriz.”

Sağlık Camiasında Üzüntü

Op. Dr. Timuçin Ünal’ın vefat haberi, meslektaşları ve sağlık çalışanları arasında büyük üzüntüye neden oldu. Uzun yıllardır çocuk cerrahisi alanında görev yapan Ünal’ın çok sayıda hastanın yaşamına dokunduğu ve meslek hayatında saygın bir yere sahip olduğu belirtildi.

Sağlık çalışanları ve vatandaşlar da sosyal medya üzerinden taziye mesajları paylaşarak merhum hekime rahmet dileklerini iletti.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: