Sağlık Bilimleri Üniversitesi, yapay zekâ ve sağlık alanındaki uluslararası akademik görünürlüğünü güçlendiren önemli bir başarıya daha imza attı.

Hamidiye Yaşam Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Merve Armağan Boğatekin’in “Transforming Community Health with Psychology and AI” adlı kitabı, akademik yayıncılık dünyasının en saygın kuruluşları arasında yer alan Wiley tarafından yayımlandı.

Yapay Zekâ, Psikoloji ve Toplum Sağlığı Aynı Eserde Buluştu

Kitapta yapay zekânın sağlık sistemlerinde kullanımı; toplum sağlığı, psikoloji, koruyucu sağlık hizmetleri ve insan odaklı dijital sağlık uygulamaları çerçevesinde ele alınıyor.

Eser, yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca teknik yönüne değil, birey, toplum, davranış bilimleri ve sağlık hizmetlerinin geleceği üzerindeki etkilerine de odaklanıyor.

BM’nin Cenevre’deki AI for Good Summit’ine Davet Edildi

Dr. Öğr. Üyesi Merve Armağan Boğatekin, kitabının yayımlanmasının yanı sıra Birleşmiş Milletler çatısı altında düzenlenen AI for Good Summit kapsamında da konuşmacı olarak davet edildi.

Cenevre’de gerçekleştirilecek zirvede Boğatekin’in, yapay zekânın toplum sağlığı, psikoloji ve insan merkezli sağlık sistemleri üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerini uluslararası katılımcılarla paylaşması bekleniyor.

Bu davet, SBÜ’nün yapay zekâ, sağlık bilimleri ve davranış bilimleri alanındaki akademik üretiminin küresel ölçekte karşılık bulduğunu gösteren önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Rektör Aydın’dan Tebrik

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, Dr. Öğr. Üyesi Merve Armağan Boğatekin’i uluslararası akademik başarısından dolayı tebrik etti.

Aydın, yayımlanan kitabın ve BM çatısı altındaki zirve davetinin SBÜ adına gurur verici olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bilimsel üretimleriyle üniversitemizi uluslararası alanda başarıyla temsil eden hocamız Dr. Öğr. Üyesi Merve Armağan Boğatekin’i tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum. Yapay zekâ ve sağlık gibi geleceğin en kritik alanlarında ortaya konulan bu nitelikli çalışmalar, üniversitemizin bilim dünyasındaki güçlü yürüyüşünün önemli bir göstergesidir.”

SBÜ’nün Uluslararası Akademik Görünürlüğüne Katkı

Wiley tarafından yayımlanan kitap ve AI for Good Summit daveti, Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin sağlık, teknoloji ve insan odaklı bilimsel çalışmalar alanındaki uluslararası görünürlüğüne katkı sundu.

Dr. Öğr. Üyesi Boğatekin’in çalışması, yapay zekânın sağlık sistemlerine entegrasyonu konusunda psikoloji perspektifini merkeze alan özgün akademik katkılardan biri olarak öne çıktı.

14-16 Mayıs 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen kongreler, Munzur Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kenan Peker’in onursal başkanlığında, Kongre Başkanı Prof. Dr. Ülkü Özbey koordinasyonunda ve Uluslararası Bilimsel Araştırmalar ve Strateji Geliştirme Derneği (UBSDER) iş birliğiyle düzenlendi. Türkiye’nin dört bir yanından ve dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanlarını bir araya getiren organizasyon, üç gün boyunca Tunceli’yi uluslararası akademik etkileşimin merkezi haline getirdi.

Açılış Programına Yoğun İlgi

Kongrenin açılış töreni, akademik dünyanın yanı sıra kent protokolünün de yoğun katılımıyla gerçekleştirildi. Programda konuşan Kongre Başkanı Prof. Dr. Ülkü Özbey, bilimsel üretimin yerel kültürle bütünleşmesinin önemine dikkat çekerek üniversitelerin yalnızca eğitim veren kurumlar değil, aynı zamanda şehirlerin kültürel ve sosyal gelişimine yön veren merkezler olduğunu vurguladı.

Törene Tunceli Valisi’nin eşi Nazlı Aygöl, Elazığ Valisi’nin eşi Dr. Öğr. Üyesi Ayfer Hatipoğlu, il protokolü, akademisyenler, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı.

Akademik Dünyaya Yön Veren Sunumlar

Kongrenin davetli konuşmacıları arasında İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşaviri ve Mülki İdare Amiri Dr. Ayhan Özkan, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve UAK Tıp-Sağlık Bilimleri Konseyi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Necmi İlhan ile Fırat Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Tuba Talo Yıldırım yer aldı.

Alanlarında önemli çalışmalara imza atan konuşmacılar, güncel bilimsel gelişmeler ve akademik üretim süreçlerine ilişkin değerlendirmelerini katılımcılarla paylaşırken, program sonunda organizasyona katkı sunan isimlere plaket takdim edildi.

Bilimin Yanında Sanat da Sahnedeydi

Açılış programı yalnızca akademik içerikleriyle değil, sanat etkinlikleriyle de dikkat çekti.

Dr. Öğr. Üyesi Aziz Erdoğan, Seher Kont Erdoğan ve Dr. Öğr. Üyesi Gülsüm Hoş Karakoç’un gerçekleştirdiği müzik dinletisi katılımcılardan büyük beğeni topladı. Ardından sahne alan 60+ Tazelenme Üniversitesi Korosu, seslendirdiği eserlerle programa farklı bir renk kattı.

Gecenin finalinde ise Çilek Halay Grubu’nun sergilediği gösteri salondan uzun süre alkış aldı.

Fuaye Alanı Kültür ve Üretimin Merkezi Oldu

Kongre süresince fuaye alanında kurulan stantlar ziyaretçilerin yoğun ilgisiyle karşılaştı. Canlı piyano performansları eşliğinde gerçekleştirilen etkinliklerde kadın girişimciler tarafından hazırlanan doğal kozmetik ürünleri, el sanatları çalışmaları, organik ürünler ve yöresel üretimler sergilendi.

Kadın Girişimciler Kooperatifi üyelerinin hazırladığı ürünler büyük ilgi görürken, geri dönüşüm atölyelerinde öğrenciler tarafından tasarlanan çalışmalar sürdürülebilirlik temasıyla öne çıktı. LÖSEV standı ise sosyal sorumluluk farkındalığı oluşturdu.

Kitap standıyla yer alan yazar Günay Yiğit de eserlerini katılımcılarla buluşturarak fuaye alanına kültürel bir boyut kazandırdı.

Koridorlar Müziğe ve Sanata Açıldı

Kongrenin ikinci gününde akademik oturumlar devam ederken üniversite koridorları sanat etkinliklerine ev sahipliği yaptı.

Doç. Dr. Tuncay Yıldırım ve öğrencilerinin gerçekleştirdiği çello ve viyolonsel performansları katılımcılara farklı bir atmosfer sundu. Aynı gün, Öğr. Gör. Semra Uzun ve öğrencileri tarafından hazırlanan “Sen de Hayalindeki Masalı Paylaş” projesi kapsamında oluşturulan eserler ile resim sergileri ziyaretçilerden yoğun ilgi gördü.

Akademisyenler Tunceli’nin Tarihi ve Kültürel Mirasını Tanıdı

Bilimsel programların ardından düzenlenen kültür gezileri kapsamında kongre katılımcıları Tunceli’nin tarihi ve manevi değerlerini yakından tanıma fırsatı buldu.

Program kapsamında Tunceli Cemevi ziyaret edilirken, Cemevi Başkanı Ali Ekber Yurt tarafından bölgenin inanç kültürü hakkında bilgiler verildi. Katılımcılar ayrıca Tunceli Müzesi’ni ziyaret ederek bölgenin tarihine ilişkin eserleri inceleme imkânı buldu.

Ana Fatma ziyaretgâhı ve Tahtalı Köprü çevresinde gerçekleştirilen gezi programları ise kentin doğal güzelliklerini akademisyenlerle buluşturdu.

Dört Dilde Bilimsel Paylaşım

Kongrenin son gününde çevrim içi oturumlar gerçekleştirildi. Program, Doç. Dr. Hakan Emre Ziyagil’in ud dinletisiyle başladı.

Ardından gerçekleştirilen çevrim içi oturumlarda Türkiye’nin yanı sıra İngiltere, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan ve Rusya başta olmak üzere birçok ülkeden araştırmacılar çalışmalarını sundu.

Türkçe, İngilizce, Rusça ve çeşitli Türk lehçelerinde gerçekleştirilen sunumlar, kongrenin uluslararası niteliğini güçlendirirken yaklaşık 450 akademisyenin katılımıyla önemli bir bilimsel paylaşım ortamı oluşturdu.

Munzur Nehri’nde Anlamlı Veda

Kongrenin kapanış programı ise Munzur Kürek Spor Kulübü’nde gerçekleştirildi. Ana konuşmacılar ve davetliler Munzur Nehri’nde kürek etkinliğine katılarak Tunceli’nin doğal güzelliklerini deneyimledi.

Katılımcılar, bilimsel verimliliğin yanı sıra kentin kültürel ve doğal zenginliklerinden duydukları memnuniyeti dile getirerek Tunceli’den ayrıldı.

Üniversite ve Şehir Aynı Hedefte Buluştu

Bilimsel üretimi kültür, sanat, turizm ve yerel kalkınma unsurlarıyla bir araya getiren 13. Uluslararası Socrates Kongreleri, yalnızca akademik bir organizasyon olmanın ötesine geçerek üniversite ile şehir arasındaki etkileşimin güçlü bir örneğini ortaya koydu.

Munzur Üniversitesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen organizasyon, uluslararası bilimsel iş birliklerine katkı sunarken Tunceli’nin kültürel değerlerinin tanıtımına da önemli destek sağladı. Üç gün boyunca süren etkinlikler, katılımcıların hafızasında bilim, sanat ve doğanın iç içe geçtiği özel bir deneyim olarak yer aldı.

77 yaşındaki Kadir İnanır’ın zatürre nedeniyle bir süredir hastanede tedavi altında olduğu biliniyordu. Jülide Kural, İnanır’ın daha rahat müdahale edilebilmesi, ağrı çekmemesi ve tedavinin kontrollü sürdürülebilmesi amacıyla entübe edildiğini belirtti. Açıklamada, akciğerde zatürrenin altında bir tümör görüldüğü de ifade edildi.

Kadir İnanır’ın Sağlık Durumu Nasıl?

Kural, durumun riskli olduğunu belirterek, “İnşallah güzel haberlerini alırız” ifadelerini kullandı. Usta oyuncu, 16 Mayıs’ta zatürre nedeniyle hastaneye kaldırılmış, tedbir amacıyla yoğun bakımda takip altına alınmıştı.

Kadir İnanır Kimdir?

15 Nisan 1949’da Ordu’nun Fatsa ilçesinde doğan Kadir İnanır, Türk sinemasının en önemli oyuncuları arasında yer alıyor. Kariyeri boyunca 180’den fazla filmde rol alan İnanır; Selvi Boylum Al Yazmalım, Yılanların Öcü, Bir Yudum Sevgi ve Tatar Ramazan gibi yapımlarla hafızalara kazındı.

Avrupa müzik sahnesinin en çok konuşulan gecesinde zafer Bulgaristan’ın oldu. 70. Eurovision Şarkı Yarışması’nda ülkesini temsil eden Dara, “Bangaranga” adlı enerjik şarkısıyla finali birinci sırada tamamladı. Böylece Bulgaristan, yarışmaya katıldığı 2005 yılından bu yana ilk kez Eurovision kupasını kazandı.

Viyana’da yapılan finalde sahne performansı, folklorik dokunuşlar ve modern pop altyapısı birleşince Bulgaristan gecenin en dikkat çeken ülkelerinden biri hâline geldi.

Bulgaristan neden gündem oldu?

Bulgaristan’ın zaferi yalnızca bir şarkı başarısı olarak değil, Eurovision tarihinde yeni bir sayfa olarak yorumlandı. Dara’nın performansı, geleneksel Bulgar motiflerini çağdaş sahne diliyle buluşturdu.

AP’ye göre Dara, finalde 516 puan aldı. İsrail ikinci, Romanya üçüncü sırada yer aldı.

Eurovision 2026 finalinde siyasi gölge de vardı

Bu yılki yarışma müzik kadar siyasi tartışmalarla da gündeme geldi. İrlanda, İspanya, Hollanda, Slovenya ve İzlanda; İsrail’in katılımı nedeniyle yarışmayı boykot etti. Reuters, 2026 Eurovision’a 35 ülkenin katıldığını ve bunun son yılların en düşük katılım seviyelerinden biri olduğunu aktardı.

Buna rağmen final gecesi, özellikle Balkanlar’da büyük ilgi gördü. Bulgaristan’ın ilk zaferi sosyal medyada “Eurovision yeniden Balkanlar’a döndü” yorumlarıyla karşılandı.

Dara kimdir, Bangaranga ne anlatıyor?

Dara, Bulgaristan’da tanınan 27 yaşındaki bir pop sanatçısı. “Bangaranga” şarkısı sahnede yalnızca dans ritmiyle değil, özgürlük, kendini ifade etme ve birlik mesajıyla öne çıktı. Şarkının Bulgar folklorundan izler taşıması, performansa yerel ama evrensel bir kimlik kazandırdı.

Eurovision 2027 nerede yapılacak?

Eurovision geleneğine göre yarışmayı kazanan ülke bir sonraki yıl ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle 2027 Eurovision’un Bulgaristan’da düzenlenmesi bekleniyor. Resmî şehir ve tarih açıklaması ise ilerleyen süreçte EBU tarafından duyurulacak.

Kongrede, Osmanlı tarihinin dönüm noktalarından biri kabul edilen Mercidabık Zaferi; yalnızca askerî bir başarı olarak değil, Anadolu’dan Orta Doğu’ya uzanan geniş coğrafyanın siyasî, kültürel ve toplumsal hafızasını etkileyen tarihî bir eşik olarak değerlendirildi.

Açılış programında konuşan Kilis Valisi Ömer Kalaylı, Mercidabık Zaferi’nin tarihî önemine dikkat çekti. Kalaylı, kongrenin tarihî hafızaya ve kültürel birikime önemli katkılar sunacağını belirterek, Mercidabık Zaferi ile Balkanlar’dan Orta Doğu’ya ve Afrika’ya uzanan geniş coğrafyada farklı millet ve inançların huzur içinde yaşamasına imkân veren bir adalet, güven ve hoşgörü ikliminin oluştuğunu ifade etti.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın konuşmasında Mercidabık Zaferi’nin yalnızca Osmanlı tarihinin önemli bir dönüm noktası olmadığını, aynı zamanda Anadolu’dan Orta Doğu’ya uzanan geniş coğrafyanın siyasî ve medeniyet hafızasını şekillendiren büyük bir tarih eşiği olduğunu vurguladı. Mercidabık ile Çanakkale arasında tarihî bir süreklilik bulunduğuna dikkat çeken Aydın, milletlerin kaderini belirleyen büyük hadiselerin sadece yaşandıkları dönemle sınırlı kalmadığını, sonraki asırlara da yön veren güçlü bir hafıza bıraktığını ifade etti.

Aydın, 1516’da Mercidabık’ta ortaya konulan irade ile 1915-1916’da Çanakkale’de gösterilen direniş ruhunun aynı medeniyet bilincinin farklı zamanlardaki tezahürü olduğunu belirterek, tarihin doğru okunmasının bugünün dünyasını anlamak ve geleceği daha sağlam temeller üzerinde inşa etmek bakımından büyük önem taşıdığını kaydetti. Kongrenin, geçmişi yalnızca hatırlamak için değil; tarihî tecrübeyi ilim, kültür ve medeniyet perspektifiyle yeniden değerlendirmek için önemli bir zemin sunduğunu dile getirdi.

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Zekeriya Akman ise Mercidabık’ın yalnızca Kilis’in veya bölgenin değil, geniş bir coğrafyanın kaderini etkileyen önemli bir tarihî dönüm noktası olduğunu vurguladı. Akman, Mercidabık’ı anlamanın Anadolu’yu, Orta Doğu’yu, Kilis’i ve İslam coğrafyasının tarihî derinliğini anlamak bakımından büyük önem taşıdığını söyledi.

İki gün sürecek kongrede akademisyenler, öğrenciler ve davetliler; Mercidabık’ın siyasî, askerî, kültürel ve toplumsal etkilerini farklı oturumlarda çok yönlü olarak değerlendirecek.

“Sinema ve Gülmek” Etkinliği Nerede Yapılacak?

Etkinlik, Beyoğlu Belediyesi’ne bağlı Bilim Beyoğlu merkezinde düzenlenecek. Şişhane ve Galata hattına yakın konumuyla dikkat çeken merkez, son dönemde kültür, bilim ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yapıyor.

Program afişinde yer alan bilgilere göre etkinlik adresi şu şekilde paylaşıldı:

• Bilim Beyoğlu
• Şahkulu Mahallesi, Meşrutiyet Caddesi No:127
• Beyoğlu / İstanbul

Katılımın herkese açık ve ücretsiz olduğu belirtildi.

Programda Neler Var?

Etkinlik kapsamında gün boyunca hem akademik hem de sinema odaklı içerikler izleyicilerle buluşacak.

Program akışında şu başlıklar yer alıyor:

• “Duygudurum ve Gülmek”
• “Gülmenin Psikolojisi: Neden Güleriz?”
• “Henry Bergson ve Gülmek”
• “Sabun Vücuda Ne ise Gülme Ruha Odur”

Etkinlikte ayrıca yönetmenliğini Yüksel Aksu’nun yaptığı “Entelköy Efeköy’e Karşı” filmi gösterilecek. Gösterimin ardından değerlendirme ve tartışma oturumu gerçekleştirilecek.

Psikeart 100. Sayı Etkinlikleri Dikkat Çekiyor

Psikeart’ın 100. sayı etkinlikleri kapsamında hazırlanan organizasyon, psikoloji ile sanatın kesişim alanlarını merkeze alıyor. Özellikle son yıllarda ruh sağlığı, mizah ve sinema ilişkisi üzerine yapılan çalışmaların artması, bu tür etkinliklere olan ilgiyi de yükseltiyor.

Uzmanlara göre gülme davranışı yalnızca eğlence değil; stres yönetimi, sosyal bağ kurma ve psikolojik dayanıklılık açısından da önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Etkinlik Saat Kaçta Başlayacak?

Afişte yer alan programa göre etkinlik 10 Mayıs 2026 Pazar günü saat 13.00’te başlayacak ve akşam saatlerine kadar devam edecek.

Beyoğlu’nda hafta sonu yapılacak ücretsiz kültür etkinlikleri arasında gösterilen organizasyonun yoğun katılım alması bekleniyor.

3 Haziran 2026’da İstanbul’daki KüçükÇiftlik Park sahnesinde gerçekleşecek konser, yalnızca bir müzik etkinliği değil; adeta yıllardır beklenen bir geri dönüş gecesi olarak görülüyor. Sanatçının paylaşımının ardından binlerce kişi satış saatini beklemeye başladı. Bilet platformlarında oluşan yoğunluk nedeniyle kullanıcıların uzun süre sanal sırada beklediği belirtildi.

6 Yıllık Sessizlik Bir Anda Dağıldı

Şebnem Ferah’ın uzun süredir büyük çaplı konser vermemesi, dönüş haberini sıradan bir konser duyurusunun ötesine taşıdı. Özellikle sosyal medyada “yıllardır beklenen gece”, “neslin konseri” ve “kaçıranın pişman olacağı etkinlik” yorumları dikkat çekti. Ekşi Sözlük ve sosyal platformlarda konserin daha satış başlamadan tükeneceğine dair tahminler yapılmıştı.

Biletix tarafından yapılan açıklamada ise tüm biletlerin tükendiği belirtilerek yeni konser duyurularının yakın zamanda paylaşılabileceği mesajı verildi.

Sosyal Medyada Tek Gündem Oldu

Konser duyurusunun ardından özellikle X, Instagram ve forum platformlarında yoğun paylaşım trafiği oluştu. Çok sayıda kullanıcı bilet alamadığını belirtirken, ikinci konser ihtimali de konuşulmaya başlandı. Organizasyon tarafının yeni tarih açıklayıp açıklamayacağı şimdiden müzik gündeminin en çok merak edilen başlıklarından biri haline geldi.

Şebnem Ferah Konseri Neden Bu Kadar İlgi Gördü?

Şebnem Ferah’ın uzun süre sahnelerden uzak kalması, konseri klasik bir turne organizasyonundan farklı bir noktaya taşıdı. Özellikle 2000’li yılların rock kuşağı için sanatçının yeniden sahneye çıkması nostaljiyle birlikte güçlü bir duygusal etki oluşturdu. Müzik kulislerinde bu konserin 2026’nın en çok konuşulan canlı performanslarından biri olabileceği değerlendiriliyor.

Yaşlanma Aynada Değil, Hücrelerde Başlıyor

Kitabın temel çıkış noktası dikkat çekici: İnsan çoğu zaman yaşlanmayı saç, cilt, kilo ya da dış görünüşle fark ediyor. Ancak bilimsel açıdan asıl değişim çok daha derinde, hücresel düzeyde başlıyor.

Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, kitapta metabolizma, mitokondri, hormonlar, uyku, bağırsak sağlığı, bağışıklık ve beyin fonksiyonlarını bir bütün olarak değerlendiriyor. Böylece okura yalnızca teorik bilgi değil, günlük hayatında karşılık bulabilecek pratik bir yaşam rehberi sunuyor.

Mucize Formül Değil, Uygulanabilir Alışkanlıklar

“Longevity ile Her Yaşta Kalıcı Gençlik”, sağlıklı yaş almayı pahalı destek ürünlerine, karmaşık protokollere ya da ulaşılması zor yöntemlere bağlamıyor. Kitapta uyku düzeni, beslenme, hareket, stres yönetimi ve sosyal ilişkiler gibi hayatın temel parçaları üzerinden ilerleyen gerçekçi öneriler öne çıkıyor.

Bu yönüyle eser, “genç kalma” meselesini yüzeysel bir estetik başlıktan çıkarıp beden, zihin ve yaşam kalitesi ekseninde yeniden tartışmaya açıyor. Kitabın dili ise bilimsel bilgiyi sadeleştirerek okurun anlayabileceği bir düzeye taşıma iddiası taşıyor.

Kimler İçin Yazıldı?

Kitap, yalnızca ileri yaş grubuna seslenmiyor. Enerji düşüklüğü, uyku problemleri, zihinsel yorgunluk, bağışıklık sorunları, kilo yönetimi, bağırsak sağlığı ve yaş alma sürecini daha bilinçli yönetmek isteyen geniş bir okur kitlesine hitap ediyor.

Özellikle “daha uzun yaşamak” kadar “çökmeden, güçlü ve üretken yaş almak” fikrine ilgi duyanlar için eser güncel bir başvuru kitabı niteliği taşıyor.

Kitabın Künyesi

Kitap adı: Longevity ile Her Yaşta Kalıcı Gençlik
Yazar: Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu
Yayınevi: Hayy Kitap
Yayın tarihi: 24 Nisan 2026
Sayfa sayısı: 160
ISBN: 9786256329591
Dil: Türkçe
Cilt tipi: Karton kapak

Toplumların gerçek büyüklüğü, en kırılgan kesimlerine nasıl davrandıklarıyla ölçülür. Bu açıdan bakıldığında Darülaceze, yıllardır sürdürdüğü hizmet çizgisiyle Türkiye’nin vicdan hafızasında özel bir yer tutuyor. Yaşlıya, bakıma muhtaç bireye, korunmaya ihtiyaç duyan insana uzanan bu kurumsal el, bugün artık yalnızca geleneksel bir yardım anlayışını değil, kurumsallaşmış bir merhamet modelini temsil ediyor. Başkan Esra Ceceli İslam döneminde bu modelin daha görünür, daha sistemli ve daha iddialı biçimde öne çıkarıldığı görülüyor.

Darülaceze’nin bugün çizdiği vizyonda en dikkat çeken unsurlardan biri, geçmiş ile gelecek arasında kurduğu dengedir. Bir yanında 130 yılı aşan güçlü bir tarih, diğer yanında çağın ihtiyaçlarına cevap vermek zorunda olan modern bir sosyal hizmet anlayışı bulunuyor. İşte bu dengeyi koruyarak kurumu yeni bir ufka taşıma çabası, Darülaceze’yi yalnızca duygusal bir sembol değil, aynı zamanda kurumsal kapasitesi artan bir model haline getiriyor.

Yüksekokul açarak adeta bir merhamet mektebi kurdu

Darülaceze’nin son dönemde ortaya koyduğu en dikkat çekici hamlelerden biri, hizmet anlayışını yalnızca bakım alanıyla sınırlamayıp eğitim boyutuna da taşıması oldu. Kurumun resmi duyurularında Darülaceze Akademi’nin hasta ve yaşlı bakımı eğitimleriyle öne çıktığı, ayrıca Sağlık Bilimleri Üniversitesi Arnavutköy Darülaceze Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu’nun faaliyete geçtiği açık biçimde görülüyor. Bu tablo, Darülaceze’nin sadece bugünün ihtiyaçlarına cevap veren bir kurum olmadığını, aynı zamanda yarının sosyal bakım ve sağlık insan kaynağını yetiştirmeyi hedefleyen kurucu bir vizyon taşıdığını gösteriyor.

Meslek yüksekokulu adımı, Darülaceze’nin “şefkat” kavramını yalnızca hissedilen bir değer olmaktan çıkarıp öğretilen, aktarılan ve kurumsal hafızaya dönüştürülen bir alana taşıdığını gösteriyor. Oryantasyon günü duyurusunda geleceğin sağlık profesyonellerinin Darülaceze’nin insan onuruna yakışan hizmet anlayışıyla yetiştirileceğinin vurgulanması, bu eğitim hamlesinin ne kadar bilinçli bir vizyonla tasarlandığını ortaya koyuyor. Bu yönüyle Darülaceze, sadece bakıma muhtaç olana kapı açan bir kurum değil; aynı zamanda merhametin bilgisini ve pratiğini geleceğe taşıyan bir mektep kimliği kazanıyor.

Darülaceze modeli BM gündemine taşındı

Darülaceze’nin son dönemde kazandığı görünürlüğün en dikkat çekici başlıklarından biri de 130 yıllık merhamet modelinin Birleşmiş Milletler platformunda gündeme taşınması oldu. Kurumun resmi internet sitesinde de Darülaceze’nin Birleşmiş Milletler 64. Sosyal Kalkınma Konferansı’nda iyi uygulama örneği olarak tanıtıldığı açıkça yer alıyor. Bu gelişme, Darülaceze’nin yalnızca Türkiye içinde değil, uluslararası düzeyde de dikkat çeken bir örnek olarak değerlendirildiğini gösterdi.

Birleşmiş Milletler düzeyinde görünür hale gelen bu temsil, Darülaceze’nin tarihsel bir kurum olmanın ötesinde, yaşlanan nüfus, uzun dönem bakım, sosyal kapsayıcılık ve insan onuruna dayalı hizmet başlıklarında evrensel karşılığı bulunan bir modele sahip olduğunu ortaya koydu. Yeni Şafak’ta yer alan habere göre model, küresel ölçekte yaygınlaştırılabilir bir örnek olarak ele alındı. Bu tablo, Türkiye’nin sosyal vicdan birikiminin uluslararası alanda da karşılık bulabildiğini göstermesi bakımından dikkat çekici oldu.

Burada öne çıkan nokta yalnızca kurumsal temsil değildir. Asıl dikkat çeken husus, Darülaceze’nin geçmişe yaslanan bir hatıra kurumu gibi değil, geleceğe teklif sunan yaşayan bir model olarak sunulabilmesidir. Başkan Esra Ceceli İslam’ın temsil ettiği yönetim çizgisi de tam burada belirginleşiyor. Kurumu yalnızca yöneten değil, onu daha görünür, daha anlatılabilir ve daha örnek gösterilebilir hale getiren bir yaklaşım öne çıkıyor.

Sadece hizmet değil, kurumsal şahsiyet

Darülaceze’nin bugün çizdiği çerçeveye bakıldığında, kurumun yalnızca fiziki hizmet üreten bir yapı olmadığı açıkça görülüyor. Burada aynı zamanda bir kurum kültürü, bir yönetim dili ve bir toplumsal mesaj inşa ediliyor. O mesaj şudur: İnsanı ayakta tutan şey yalnızca maddi imkanlar değil, değer görmesi, korunması ve unutulmamasıdır. Kurumun gönüllülük alanlarından rehabilitasyon atölyelerine, yaşlılara bilişsel destekten çocuklarla eğitici etkinliklere kadar uzanan geniş sahası da bu yaklaşımı destekliyor.

Başkan Esra Ceceli İslam’ın öne çıkan yönlerinden biri de kurumu sadece idare eden değil, ona yön ve anlam veren bir çizgi ortaya koymasıdır. Son dönemde Darülaceze’nin daha görünür hale gelmesi, farklı çevrelerde daha fazla konuşulması ve eğitim ile uluslararası temsil başlıklarında dikkat çekmesi, bu yönetim anlayışının sahada karşılık bulduğunu gösteriyor. Güçlü kurumlar yalnızca hizmet vermez; güven duygusu üretir, saygınlık inşa eder ve toplumsal hafızada yer eder. Darülaceze’nin bugün geldiği nokta da tam olarak bunu işaret ediyor.

Türkiye’nin şefkat hafızasını geleceğe taşıyan yapı

Darülaceze’nin asıl başarısı, şefkati romantik bir söylem olmaktan çıkarıp kurumsal bir modele dönüştürmesidir. Bugün birçok kurum teknolojiyle büyürken insan sıcaklığını kaybedebiliyor. Darülaceze ise kurumsallaşmayı insani özü kaybetmeden sürdürebilen nadir yapılardan biri olarak öne çıkıyor. Eğitim hamleleri, sosyal bakım kapasitesi, gönüllülük ağı ve uluslararası görünürlüğü birlikte düşünüldüğünde kurumun artık yalnızca bugünü yöneten değil, geleceğe iz bırakan bir vizyon taşıdığı açıkça görülüyor.

Bu nedenle Darülaceze’ye yalnızca bir sosyal hizmet kurumu olarak bakmak yeterli değildir. O aynı zamanda Türkiye’nin medeniyet birikimini taşıyan, toplumsal dayanışmayı canlı tutan ve devletin merhamet yüzünü görünür kılan önemli bir yapıdır. Başkan Esra Ceceli İslam döneminde bu kimliğin daha güçlü, daha görünür ve daha etkili biçimde öne çıktığı görülüyor. Ortaya çıkan tablo nettir: Darülaceze, köklerinden aldığı gücü çağın ihtiyaçlarıyla birleştirirken, sadece hizmet sunan değil, model kuran bir kurumsal irade sergiliyor.

Kanalın resmi içeriklerinde ise dizinin tamamen sona erdiğine dair net bir final duyurusu görülmüyor. NOW’un diziye ait bölüm sayfasında Yeraltı için “Çarşamba 20.00 - Yeni Bölüm” ibaresi yer almaya devam ederken, sayfada 11. bölüm bilgileri de erişilebilir durumda bulunuyor. Bu tablo, yapımın final yaptığına dair iddiaların şu aşamada resmi olarak doğrulanmadığını gösteriyor.

15 Nisan akşamındaki yayın değişikliğine ilişkin farklı mecralarda ortaklaşan bilgi ise yeni bölüm yerine tekrar yayınının öne çıkması oldu. Onedio’daki içerikte, NOW TV’nin 15 Nisan yayın akışında 16.30’da ve 20.00’de Yeraltı tekrar bölümü bilgisine yer verildi. Elele’de yayımlanan haberde de kanal akışında değişiklik yapıldığı ve dizinin yeni bölüm yerine tekrar bölümüyle ekrana geldiği aktarıldı.

Dizinin neden yayınlanmadığı konusunda resmi ve ayrıntılı bir kanal açıklaması öne çıkmasa da, bazı yayınlarda bu değişikliğin günün hassas gündemi ve toplumsal atmosferle bağlantılı olabileceği değerlendirildi. Bu nedenle izleyici cephesindeki belirsizlik büyürken, final kararı mı alındı yoksa yalnızca haftalık bir erteleme mi yaşandı sorusu daha da görünür hale geldi. Bu noktada eldeki veriler, kesin bir final kararından çok geçici yayın değişikliği ihtimalini güçlendiriyor.

Yeni bölüm tarihi konusunda ise en güçlü beklenti, dizinin bir sonraki yayın haftasında yeniden ekranlara dönmesi yönünde. 15 Nisan’daki yayın akışında tekrar bölümü yer aldığına işaret eden haberlerde, Yeraltı’nın yeni bölümünün 22 Nisan Çarşamba akşamı yayımlanmasının beklendiği belirtiliyor. Ancak bu tarihin kesinleşmesi için kanalın resmi yayın akışı ve dizi sayfasındaki güncellemelerin takip edilmesi gerekiyor.

Özetle, şu an için Yeraltı dizisinin final yaptığına dair resmi bir açıklama bulunmuyor. Mevcut veriler, 15 Nisan akşamında yeni bölüm yerine tekrar yayınlandığını ve dizinin ekran macerasının tamamen sona erdiğinin henüz doğrulanmadığını ortaya koyuyor. İzleyicinin gözü şimdi NOW’un güncel yayın akışında ve gelecek hafta yapılacak olası duyurularda.

Prof. Dr. Aydın, konuşmasında aile kavramının üniversite açısından sadece sosyal bir başlık olmadığını, aynı zamanda eğitim, sağlık ve toplumsal yapı ile doğrudan ilişkili bir alan olduğunu ifade etti. Sağlık temalı bir yükseköğretim kurumu olarak SBÜ’nün bu başlığı özel bir hassasiyetle ele aldığını belirten Aydın, üniversitenin mevcut insan kaynağı tablosunun da dikkat çekici bir noktaya ulaştığını söyledi.

SBÜ’nün kadın ağırlıklı yapısını rakamlarla anlatan Aydın, üniversitede öğrencilerin yüzde 69’unun kadınlardan oluştuğunu belirtti. Bununla birlikte öğretim üyelerinin yüzde 60’ının, yöneticilerin ise yüzde 80’inin kadın olduğunu kaydeden Aydın, bu tablonun üniversitenin kurumsal kimliğine güçlü biçimde yansıdığını ifade etti.

Konuşmasında bu yapının yalnızca istatistiksel bir veri olarak değerlendirilmemesi gerektiğini anlatan Aydın, kadınların eğitimden yönetime kadar birçok alanda belirleyici bir rol üstlendiğine işaret etti. Üniversitenin geleceğinin şekillenmesinde kadın akademisyenlerin, kadın öğrencilerin ve kadın yöneticilerin etkisinin giderek daha görünür hale geldiğini belirten Aydın, bu durumun SBÜ’nün sağlık ve eğitim vizyonuna da ayrı bir karakter kazandırdığını söyledi.

Rektörlük görev süresine de değinen Prof. Dr. Kemalettin Aydın, konuşmasında dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Görev süresinin yaklaşık bir buçuk yıl sonra sona ereceğini hatırlatan Aydın, “Üniversitemizin ‘Aile Yılı’nı çok önemsediğini belirtmek isterim. Tabii ki çeşitli faktörleri var; aile penceresinin ötesinde, üniversitemizin yüzde 69’u kadın öğrencilerden oluşuyor. Yine yüzde 60’ı kadın öğretim üyesi, yöneticilerimizin ise yüzde 80’i kadın olan bir üniversiteyiz. Az kaldı, bir buçuk sene sonra rektörlüğüm bitecek. Buraya da bir kadın bulurlarsa tamam olacak. Böylece sağlık temalı, kadın eli değen ve kadın akademisyenlerin yönettiği bir üniversite olacağız” ifadelerini kullandı.

Aydın’ın sözleri, salondaki katılımcılar tarafından coşkuyla alkışlanırken, konuşma boyunca kadınların yükseköğretimde artan görünürlüğü ve yönetime katkısı da öne çıkan başlıklardan biri oldu. SBÜ’nün özellikle sağlık alanında yetiştirdiği insan gücüyle Türkiye’nin önemli yükseköğretim kurumları arasında yer aldığı hatırlatılırken, kadın temsili açısından ortaya çıkan bu tablonun kurumsal kimliğe yeni bir derinlik kazandırdığı değerlendirildi.

“Aile ve Sağlık Çalıştayı”nda aile yapısının korunması, sağlık politikalarının aile üzerindeki etkileri, toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi ve aile merkezli sosyal farkındalığın artırılması gibi başlıkların ele alındığı öğrenildi. Çalıştay, akademisyenlerin ve katılımcıların değerlendirmeleriyle devam etti.

Özellikle ekranlara yansımasının ardından daha geniş kesimlerin ilgisini çeken tarihi kilise, bulunduğu coğrafyanın sessiz tanıklarından biri olarak öne çıkıyor. Ancak bölgenin değeri tek bir yapıyla sınırlı değil. Üstündal ve Dirlik hattında yer alan eski okul binaları ile geleneksel konut dokusu da aynı ölçüde dikkat çekiyor.

Yılların yorgunluğunu taşıyan bu yapılar, bugün bakımsızlık ve yıpranma nedeniyle her geçen gün biraz daha kaybolma riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Oysa kilise, okul ve evlerin birlikte ele alınacağı bütüncül bir koruma çalışması, sadece birkaç yapıyı değil, bölgenin hafızasını ayağa kaldırma anlamı taşıyor.

Bölgeyi yakından bilenler, restorasyon sürecinin parça parça değil, alan bazlı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini belirtiyor. Çünkü tarihi kilise ayrı, eski okul ayrı, geleneksel evler ayrı düşünüldüğünde ortaya eksik bir tablo çıkıyor. Asıl korunması gereken şeyin, Üstündal ve Dirlik’in birlikte taşıdığı tarihî doku olduğu vurgulanıyor.

Yapılacak envanter çalışması, restorasyon projeleri ve çevre düzenlemeleriyle bu hattın kültür turizmi açısından önemli bir cazibe merkezine dönüşebileceği ifade ediliyor. Böyle bir adımın hem bölgenin geçmişini koruyacağı hem de Trabzon’un saklı tarih duraklarını görünür hale getireceği değerlendiriliyor.

Üstündal ve komşu Dirlik köyündeki tarihi yapıların kaderine terk edilmemesi isteniyor. Tarihi kilise, eski okul ve geleneksel evlerin restore edilerek gelecek kuşaklara aktarılması, yalnızca yerel bir beklenti değil, ortak hafızaya sahip çıkma çağrısı olarak görülüyor.

Etkinlik sırasında Türüt’ün boynuna Rizespor atkısı takılmak istendiği, sanatçının ise performansını sürdürdüğü esnada buna anlık bir tepki verdiği görüldü. Kısa sürede yayılan görüntüler üzerinden yapılan yorumların önemli bölümü, olayın bütününden çok birkaç saniyelik bir ana odaklandı.

Sahnede yaşanan kısa an neden büyütüldü

Sosyal medyada oluşan tartışmanın merkezinde, sahnede geçen birkaç saniyelik görüntü yer aldı. Ancak görüntünün tamamına bakıldığında, ortada organize bir gerilimden çok, sanatçının sahne akışı içinde verdiği doğal bir refleks olduğu değerlendirmeleri öne çıktı.

Bu nedenle birçok kişi, meselenin gereğinden fazla büyütüldüğünü ve İsmail Türüt’e yönelik yorumların ölçüyü aştığını savundu. Özellikle sanatçının o sırada şarkı söylediği ve sahne düzenini korumaya çalıştığı gerçeği, tartışmanın gölgesinde kaldı.

İsmail Türüt kimdir sorusunun ötesinde bir Karadeniz hafızası

İsmail Türüt, yalnızca bir sanatçı değil, aynı zamanda Karadeniz’in kültürel hafızasında yer etmiş bir isim olarak görülüyor. Yıllardır söylediği türkülerle, bölgenin sevincini, hüznünü, gururunu ve gündelik hayatını geniş kitlelere taşıyan Türüt, hem Trabzon’da hem Rize’de hem de Karadeniz’in tamamında karşılığı olan bir sanatçı olarak biliniyor.

Bu yüzden tek bir an üzerinden onun niyetini sorgulamak ya da hedefe yerleştirmek, birçok kişi tarafından hakkaniyetsiz bulundu. Çünkü yıllarını memleketinin müziğine ve kültürüne vermiş isimleri bir anda tartışma nesnesine çevirmek, kolay ama yıpratıcı bir yol olarak görülüyor.

Trabzon Rize rekabeti üzerinden yeni tartışma üretmek doğru mu

Karadeniz insanı rekabeti bilir, şakayı bilir, takılmayı bilir. Ancak her görüntüyü yeni bir gerginliğin malzemesi haline getirmek, meseleyi doğal zemininden çıkarıyor. Ankara’daki etkinlikte yaşanan olayda da benzer bir tablo ortaya çıktı.

Bazı yorumcular, Trabzonspor ve Rizespor üzerinden yeni bir karşıtlık kurulmaya çalışıldığını savunurken, sağduyulu değerlendirmeler bunun gereksiz olduğunu vurguladı. Çünkü birkaç saniyelik bir sahne refleksinden büyük anlamlar çıkarmak, olayın gerçek ağırlığından çok sosyal medyanın büyütme alışkanlığını gösteriyor.

Karadeniz’in bağrından çıkan değerlere neden sahip çıkılamıyor

Ortaya çıkan tablo, yalnızca bir sahne anını değil, daha geniş bir sorunu da yeniden hatırlattı. Karadeniz’in bağrından çıkan değerlere sahip çıkmak yerine, onları ilk fırsatta yıpratmaya çalışmak ne yazık ki artık tanıdık bir manzara haline geldi.

Hatta birçok kişiye göre, Karadeniz’in bağrından çıkan değerleri harcamak kadar başarılı olduğumuz başka bir konu yok. Kendi kültürünü taşıyan, sesiyle ve emeğiyle bölgenin hafızasında yer tutan isimleri korumak yerine tartışmaya açmak, esas sorgulanması gereken mesele olarak öne çıkıyor.

Anlık refleks sonrası anlamsız tepkiler dikkat çekti

İsmail Türüt’e yönelik yorumların önemli bir bölümünün olayın bağlamından koptuğu değerlendiriliyor. Sahnedeki anlık refleks sonrası oluşan tepki dalgası, birçok kişiye göre meseleyi olduğundan daha büyük göstermeye yaradı.

Sanatçıyı savunanlar ise ortada büyütülecek bir kriz değil, sahne içinde gelişmiş kısa ve insani bir tepki bulunduğunu ifade etti. Bu nedenle Türüt’ü hedef alan sert çıkışların değil, daha adil ve dengeli bir bakışın esas alınması gerektiği vurgulandı.

Sağduyu çağrısı öne çıktı

Karadeniz müziğinin önemli temsilcilerinden biri olan İsmail Türüt üzerinden yeni bir polemik üretmenin kimseye fayda sağlamadığı görüşü öne çıkıyor. Bir sanatçının yıllara yayılan emeğini, birkaç saniyelik bir görüntüye mahkum etmek hem haksızlık hem de kültürel hafızaya zarar olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak Ankara’daki etkinlikte yaşanan kısa anın, sosyal medyada köpürtülen bir tartışmaya dönüştürülmesi yerine daha serinkanlı okunması gerektiği belirtiliyor. Çünkü bir bölgenin değerlerini yıpratmak kolay, onları yetiştirmek ve korumak ise çok daha zor.

Tunceli Valiliği koordinasyonunda; Tunceli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, Tunceli İl Özel İdaresi ve Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü arasında imzalanan iş birliği protokolüyle başlatılan proje, hem engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmayı hem de bakım yükünü üstlenen ailelere kısa süreli de olsa nefes aldırmayı amaçlıyor.

Proje ile aynı zamanda, engelli bireylerin bakımını üstlenen ailelerin kısa süreli dinlenmelerine imkân sağlanarak psikososyal yönden desteklenmeleri ve tükenmişlik yaşamalarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bu yönüyle uygulama, yalnızca bakım hizmeti sunan bir model değil, aile bütünlüğünü ve sosyal dayanışmayı güçlendiren bir destek mekanizması olarak öne çıkıyor.

Proje hakkında değerlendirmelerde bulunan Tunceli Valisi Şefik Aygöl, uygulamanın insani bir ihtiyaçtan doğduğunu belirtti. Aygöl, evde bakım hizmetinden faydalanan yatağa bağımlı vatandaşların evlerinden alınarak tesislerde misafir edileceğini, burada bakımları sürerken ailelerine bir haftalık dinlenme imkânı sağlanacağını ifade etti.

Vali Aygöl, saha ziyaretlerinde bazı vatandaşların yıl boyunca bir gün dahi hastalarını bırakamadığını gördüklerini belirterek, bu durumun kendilerinde güçlü bir empati oluşturduğunu vurguladı. Devlet imkânlarının vatandaşların lehine kullanılması anlayışıyla böyle bir projeyi hayata geçirdiklerini kaydeden Aygöl, uygulamanın sosyal devlet anlayışının sahadaki somut karşılıklarından biri olduğunu dile getirdi.

“Bir Soluk, Bir Nefes” projesiyle birlikte Tunceli’de dezavantajlı bireyler ile ailelerine yönelik destek mekanizmalarının daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor. Projenin, özellikle sürekli bakım yükü taşıyan aileler için önemli bir rahatlama sağlaması bekleniyor.

Yaycı açıklamasında, “ABD, İran’da Türkleri beklemiyordu. Türkler, diğer etnik gruplar gibi dış güçlere karşı devletini satmaz. Türkler, devletlerini birilerine peşkeş çekmez. İran’da da devletlerine sahip çıktılar” ifadelerini kullandı.

Bu sözler, İran’daki etnik yapı, bölgesel dengeler ve dış müdahale tartışmaları açısından yeni bir değerlendirme olarak yorumlandı. Yaycı’nın çıkışı, özellikle İran Türklerinin bölgedeki siyasi ve toplumsal rolüne dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Ortadoğu’daki kırılgan dengelerin sık sık dış müdahale iddialarıyla birlikte anıldığı bir dönemde gelen açıklama, sosyal medyada ve siyasi çevrelerde de yankı buldu. Yaycı’nın sözleri, Türk kimliği ile devlet aidiyeti arasındaki ilişkiyi öne çıkaran bir değerlendirme olarak dikkat çekti.

Uzmanlar, İran gibi çok katmanlı etnik ve mezhepsel yapıya sahip ülkelerde toplumsal sadakat, devlet bağlılığı ve dış müdahale algısının bölgesel istikrar açısından kritik önemde olduğunu belirtiyor. Cihat Yaycı’nın açıklaması da bu çerçevede, sadece İran’a değil, bölgedeki güç mücadelesine dair daha geniş bir okumanın parçası olarak değerlendiriliyor.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi kimliğiyle akademik çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Göka’nın bu ödüle layık görülmesi, üniversite camiasında da memnuniyetle karşılandı.

Vakıf tarafından yapılan açıklamada, ödüllerin bilim, düşünce ve sanat alanında üretim yapan isimleri görünür kılmayı amaçladığı vurgulandı.

“Düşünce Dünyasına Katkı” Vurgusu

Açıklamada, Prof. Dr. Erol Göka’nın yıllardır sürdürdüğü akademik ve entelektüel çalışmaların, toplumun geniş kesimlerinde karşılık bulduğu ifade edildi.

Göka’nın özellikle psikiyatri, kültür ve toplum ilişkisi üzerine geliştirdiği fikirler; hem akademik çevrelerde hem de kamuoyunda dikkat çeken bir etki alanı oluşturuyor.

Bu yönüyle verilen ödül, yalnızca bir başarı belgesi değil; aynı zamanda düşünce üretiminin toplumsal karşılığına verilen güçlü bir mesaj olarak değerlendiriliyor.

Rektör Aydın’dan Tebrik Mesajı

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kemalettin Aydın, yayımladığı mesajda şu ifadelere yer verdi:

“Üniversitemizin kıymetli Öğretim Üyesi, Prof. Dr. Erol Göka’nın Muhsin Yazıcıoğlu Düşünce Ödülü’ne layık görülmesi bizleri gururlandırmıştır.

Hocamızın ilimle yoğrulmuş fikrî birikimi, yalnızca akademi dünyasına değil, toplumun düşünce ufkuna da yön vermektedir. Bu anlamlı ödülün, üretkenliğini daha da artıracağına inanıyor; kendisini gönülden tebrik ediyorum.”

Ödüller, 18 Nisan’da Ankara’daki Milli Kütüphane Konferans Salonu’nda düzenlenecek törenle sahiplerine takdim edilecek.

“Чыңгыз Айтматовдун руханий жана гуманисттик мурасы жана Ысык-Көл форумы: Улуттук ой жүгүртүү – туруктуу өнүгүүнүн негизи, маданияттар жана цивилизациялар аралык диалог” аталышындагы иш-чара илим менен саясатты бир чатырдын алдында бириктирип, күчтүү аянтча түздү.

Академиядан саясатка чейин кеңири катышуу

Конференция Кыргыз Республикасынын Президентинин Жалал-Абад облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлчүлүгүнүн колдоосу менен Б. Осмонов атындагы Жалал-Абад мамлекеттик университетинин демилгеси менен өткөрүлдү.

Уюштуруу комитетинде:
• Текебаев Т.К. (төрага)
• Үсөнов Кенешбек Жумабекович (тең төрага)
• Самаяев У.О., Маткаликов А.Ж., Токоева Г.С. (төраганын орун басарлары)
жана көптөгөн окумуштуулар менен мамлекеттик өкүлдөр катышты.

Конференциянын эл аралык деңгээли да өзгөчө болду. Россия, АКШ, Түркия жана Өзбекстандан келген окумуштуулар жана мекеме өкүлдөрү иш-чараны глобалдык ой жүгүртүү аянтчасына айлантты. Түркия тараптан катышкан Тургут Кочоглу жана Ахмет Балжы (Саламаттык сактоо илимдери университети) өзгөчө белгиленди.

⸻

Көп тармактуу илимий секциялар

Конференциянын алкагында уюштурулган 6 секция ар түрдүү илим тармактарынын бир эле теманы ар башка тилде баяндаган интеллектуалдык жыйынына айланды.

Негизги багыттар:
• Филология жана адабият
• Философия жана гуманизм
• Туруктуу өнүгүү жана экономика
• Санариптештирүү жана жасалма интеллект
• Билим берүү илимдери
• Маданияттар аралык байланыш жана дипломатия

Баяндамада өзгөчө көңүл бурулган темалар:
• “Манкурт” түшүнүгүнүн санарип доордогу өзгөрүшү
• Жасалма интеллект доорунда адам жана этика
• Жашыл экономика жана туруктуулук
• Айтматовдун адабий жана маданий таасири

⸻

Пленардык жыйында универсалдуу ойлор

Пленардык жыйында сүйлөгөндөр Айтматовдун жөн гана жазуучу эмес, адамзаттын абийирине кайрылган ойчул экенин дагы бир жолу баса белгилешти.

Талкууланган негизги маселелер:
• Айтматовдун тили жана кыргыз адабиятына кошкон салымы
• Ысык-Көл форумунун универсалдуу гуманисттик көз карашы
• Санариптештирүү менен азык-түлүк коопсуздугунун байланышы
• Маданий дипломатиядагы адабияттын ролу

⸻

Илимий кызматташтык жана жаңы мүмкүнчүлүктөр

Конференция эскерүү иш-чарасы гана болбостон, жаңы илимий кызматташууларга жол ачты:
• Университеттер аралык биргелешкен долбоорлор сунушталды
• Жаш изилдөөчүлөр үчүн жаңы академиялык тармактар түзүлдү
• Эл аралык илимий диалог күчөдү

Бул жагынан алганда, иш-чара келечекке багытталган стратегиялык аянтча болду.

⸻

Айтматовдун мурасы: убакытка туруштук берген үн

Конференциянын жыйынтыгында Айтматовдун чыгармалары бүгүнкү күндө дагы актуалдуу жана багыт көрсөтүүчү экендиги белгиленди.

Анын чыгармалары:
• Адам менен табияттын тең салмагын
• Адеп-ахлактык жоопкерчиликти
• Маданий өздүктү
• Коомдук эстутумду

жөн гана адабий элемент эмес, адамзаттын жалпы мурасы катары кайрадан эске салды.

Манастан дүйнөгө ачылган ой көпүрөсү

Манас шаарында өткөн бул эл аралык конференция өткөндү эскерүү менен чектелбестен, келечекке багытталган күчтүү көз карашты да сунуштады.

✔ Айтматовдун идеялары кайрадан жанданды
✔ Академиялык кызматташтык бекемделди
✔ Глобалдык диалог үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөр ачылды

Кыргызстан бул иш-чара аркылуу дагы бир жолу географиялык гана эмес, интеллектуалдык борбор экенин көрсөттү. Бул жерде айтылган ойлор келечектеги дүйнөдө дагы жаңырып турчу деңгээлде болду.

“Cengiz Aytmatov’un Manevi ve Hümanist Mirası ile Issık Göl Forumu: Ulusal Düşünce – Sürdürülebilir Kalkınmanın Temeli, Kültürler ve Medeniyetler Arası Diyalog” başlığını taşıyan etkinlik, akademi ile siyaseti aynı çatı altında buluşturarak güçlü bir platform sundu.

Akademiden Siyasete Geniş Katılım

Konferans, Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı’nın Celal-Abad bölgesindeki temsilciliğinin desteğiyle, B. Osmonov adına Celal-Abad Devlet Üniversitesi öncülüğünde gerçekleştirildi.

Düzenleme komitesinde:
• Tekebayev T.K. (Başkan)
• Usenov Keneşbek Jumabekoviç (Eş Başkan)
• Samayev U.O., Matkalikov A.J., Tokoyeva G.S. (Başkan Yardımcıları)
yer alırken, çok sayıda akademisyen ve kamu temsilcisi organizasyona katkı sundu.

Konferansın uluslararası boyutu ise dikkat çekiciydi. Rusya, ABD, Türkiye ve Özbekistan’dan gelen akademisyenler ve kurum temsilcileri, etkinliği küresel bir düşünce buluşmasına dönüştürdü. Türkiye adına katılan Turgut Koçoğlu, Ahmet Balcı (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) öne çıkan isimler arasında yer aldı.

Çok Disiplinli Bilimsel Oturumlar

Konferans kapsamında düzenlenen 6 ayrı seksiyon, adeta farklı disiplinlerin aynı hikâyeyi farklı dillerde anlattığı bir entelektüel şölen sundu.

Öne çıkan başlıklar:
• Filoloji ve edebiyat
• Felsefe ve hümanizm
• Sürdürülebilir kalkınma ve ekonomi
• Dijitalleşme ve yapay zekâ
• Eğitim bilimleri
• Kültürlerarası iletişim ve diplomasi

Sunumlarda özellikle:
• “Mankurt” kavramının dijital çağdaki dönüşümü
• Yapay zekâ çağında insan ve etik
• Yeşil ekonomi ve sürdürülebilirlik
• Aytmatov’un edebi ve kültürel etkisi

gibi başlıklar yoğun ilgi gördü.

Plenar Oturumda Evrensel Mesajlar

Plenar oturumda yapılan konuşmalar, Aytmatov’un yalnızca bir yazar değil, insanlığın vicdanına seslenen bir düşünür olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Sunumlarda:
• Aytmatov’un dili ve Kırgız edebiyatına katkısı
• Issık Göl Forumu’nun evrensel hümanizm perspektifi
• Dijitalleşme ile gıda güvenliği ilişkisi
• Kültürel diplomasi bağlamında edebiyatın rolü

gibi küresel meseleler ele alındı.

Bilimsel İş Birliği ve Yeni Ufuklar

Konferans, sadece bir anma etkinliği olarak kalmadı; aynı zamanda yeni akademik iş birliklerinin kapısını araladı.
• Üniversiteler arası ortak projeler gündeme geldi
• Genç araştırmacılar için yeni akademik ağlar kuruldu
• Uluslararası bilimsel diyalog güç kazandı

Bu yönüyle etkinlik, geleceğe dönük stratejik bir platform niteliği taşıdı.

Aytmatov’un Mirası: Zamana Direnen Bir Ses

Konferansın genel değerlendirmesinde, Aytmatov’un eserlerinin bugün hâlâ güncel ve yol gösterici olduğu vurgulandı.

Onun metinleri:
• İnsan ile doğa arasındaki dengeyi
• Ahlaki sorumluluğu
• Kültürel kimliği
• Toplumsal hafızayı

birer edebi unsurdan öte, insanlığın ortak mirası olarak yeniden hatırlattı.

Manas’tan Dünyaya Açılan Bir Fikir Köprüsü

Manas’ta gerçekleştirilen bu uluslararası konferans, yalnızca geçmişi anmakla kalmadı; geleceğe dair güçlü bir vizyon da ortaya koydu.

✔ Aytmatov’un fikirleri yeniden gündeme taşındı
✔ Akademik iş birlikleri güçlendi
✔ Küresel diyalog için yeni kapılar açıldı

Kırgızistan, bu organizasyonla bir kez daha sadece coğrafi değil, düşünsel bir merkez olduğunu gösterdi. Burada kurulan cümleler, yarının dünyasında yankı bulacak türden.

Aynı kültürü yaşatmak için yola çıkan bu iki yapı, artık yalnızca bir organizasyon farkı değil; giderek derinleşen bir temsil krizinin iki yüzü haline gelmiş durumda.

Güç Parçalanıyor: Tek Ses Yerine Dağınık Yankı

Bugün İstanbul’daki tablo açık: Aynı tabana hitap eden iki federasyon, aynı hedefe yürürken birbirinin gücünü tamamlamak yerine bölüyor.

Temsil Zayıflıyor: İki Muhatap, Yarım Etki

Kamu kurumları, yerel yönetimler ve diğer sivil toplum yapıları karşısında “tek güçlü temsil” yerine iki ayrı yapı ortaya çıkıyor. Bu da Trabzonluların taleplerinin etkisini azaltıyor, ağırlığını hafifletiyor.

Aynı Gün, İki Etkinlik: Katılım Bölünüyor

Kültürel geceler, toplantılar ve organizasyonlar çakışıyor. Aynı insanlara iki farklı davet gidiyor. Sonuç: Dolmayan salonlar, bölünmüş kalabalıklar, zayıflayan etki.

Kaynaklar Dağılıyor: Büyük Potansiyel Küçülüyor

İnsan gücü, finansal destekler, gönüllü emek… Hepsi ikiye bölünüyor. Oysa birleşmiş bir yapı, aynı kaynaklarla çok daha büyük projeler üretebilir.

Dünyadan Dersler: Birleşen Kazanıyor, Bölünen Kaybediyor

Dünya örnekleri bu konuda son derece net:

ABD’de İrlanda diasporası, onlarca farklı dernek yapısını tek çatı altında koordine ederek bugün siyasi ve ekonomik anlamda güçlü bir lobiye dönüştü. Tek ses, güçlü etki yarattı.

İtalya kökenli topluluklar, birleşik federasyon modelleri sayesinde hem kültürlerini korudu hem de bulundukları ülkelerde ciddi temsil gücü elde etti.

Buna karşılık;

Bazı Balkan ve Orta Doğu diasporalarında görülen parçalı yapı, yıllar içinde etkisizleşmeye yol açtı. Aynı topluluğa ait onlarca küçük yapı, ne kamu nezdinde ne de toplum içinde güçlü bir karşılık üretebildi.

Sonuç açık:
Birleşen büyüyor. Bölünen silikleşiyor.

Kültür Bölünmez: Bu Sadece Bir Yönetim Meselesi Değil

Trabzon dernekleri; horonun ritmini, kemençenin sesini, imecenin ruhunu taşıyor. Bu yapıların bölünmesi, sadece tabelaların ayrılması değil; kültürel akışın zayıflaması anlamına geliyor.

Genç kuşaklar bu karmaşanın içinde yönünü kaybediyor. Dernekçilik, birleştiren değil ayrıştıran bir alan gibi algılanmaya başlıyor.

Tek Çatı Çağrısı: Artık Bir Tercih Değil, Zorunluluk

Sahadan yükselen ses giderek netleşiyor:

“İstanbul’daki Trabzonlular tek federasyon altında birleşmeli.”

Bu çağrı bir temenni değil; bir zorunluluk. Çünkü İstanbul gibi dev bir şehirde güçlü bir temsil, ancak birleşmiş bir yapı ile mümkün.

Aynı Hikâyenin İki Anlatıcısı Olmaz

Bugün gelinen nokta bir yol ayrımıdır.
Ya bu çift başlı yapı devam edecek ve güç dağılacak…
Ya da ortak akıl devreye girecek ve tek bir çatı altında birleşilecek.

Trabzon’un tarihi bize şunu öğretir:
Zor zamanlarda parçalanan değil, birleşen ayakta kalır.

Ve bugün sorulması gereken soru şudur:
Aynı horonu oynayanlar, neden farklı halkalarda dönüyor?

Antik Başlangıç: Yunan Kolonileri Ama Boş Topraklar Değildi

Tarihsel kaynaklara göre Karadeniz’in güney kıyıları, MÖ 8. yüzyıldan itibaren Yunan kolonizasyonuna sahne oldu. Özellikle Miletos kökenli kolonistler Sinop (Sinope) ve Trabzon (Trapezus) gibi ticaret merkezleri kurdu.

Ancak bu süreç bir “yerleşim boşluğu” üzerine kurulmadı. Antik tarihçiler, bölgede zaten güçlü yerli halkların bulunduğunu açıkça yazar:
• Kolhis halkları (Kartvel kökenli topluluklar)
• Yerli Anadolu kavimleri
• Proto-Laz ve Gürcü ataları

📚 Kaynaklar:
• Herodot – Histories
• Strabon – Geographika
• Xenophon – Anabasis

Bu nedenle araştırmacılar, Pontus bölgesinde erken dönemden itibaren etnik karışımın kaçınılmaz olduğunu vurguluyor.

Bizans Dönemi: “Rum” Kimliği Etnik mi Dini mi?

Orta Çağ’da, özellikle Doğu Roma (Bizans) egemenliği altında Karadeniz kıyılarında “Rum” kimliği belirginleşti. Ancak akademik literatürde bu kimliğin etnik değil, ağırlıklı olarak dini ve kültürel bir kategori olduğu kabul ediliyor.

Yani:
• Ortodoks Hristiyan olan topluluklar “Rum” olarak tanımlanıyordu
• Bu tanım etnik kökeni değil, dini aidiyeti ifade ediyordu

📚 Kaynaklar:
• Anthony Bryer – The Empire of Trebizond and the Pontos
• Speros Vryonis – The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor

Bu durum, Laz, Gürcü ve yerli Anadolu kökenli birçok topluluğun zamanla Rum kimliği altında birleşmesine yol açtı.

DNA Araştırmaları Ne Diyor?

Modern genetik çalışmalar, Karadeniz bölgesinin demografik yapısının oldukça karmaşık olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle Pontus kökenli bireylerde:
• Kafkas (Gürcü-Laz) genetik bileşenler
• Anadolu yerli gen havuzu
• Sınırlı Ege Yunan bağlantısı

öne çıkıyor.

📚 Bilimsel çalışmalar:
• Nature – Antik DNA ve Anadolu genetik çalışmaları
• PNAS – Avrupa ve Anadolu genetik karışım araştırmaları
• European Journal of Human Genetics – Bölgesel genetik çeşitlilik analizleri

Bu çalışmalar, kültürel Yunanlaşmanın genetik olarak her zaman Yunan köken anlamına gelmediğini gösteriyor.

Laz ve Gürcü Bağlantısı: Akademik Görüşler

Tarihçi ve Kafkasya uzmanı Vladimir Minorsky gibi isimler, Pontus bölgesindeki bazı toplulukların Kartvel (Laz-Gürcü) kökenli olduğunu belirtir.

Benzer şekilde modern araştırmalar da:
• Doğu Karadeniz halkları ile Kafkas toplulukları arasında genetik yakınlık bulunduğunu
• Dil ve kültür değişiminin etnik kökeni tamamen dönüştürmediğini ortaya koymaktadır.

Uzmanların Ortak Görüşü

Akademik literatürde Pontus kimliği için ortak yaklaşım şu şekilde özetleniyor:
• Tek bir etnik köken yoktur
• Çok katmanlı bir tarihsel süreç vardır
• Dil ve din kimliği belirlemiştir

📚 Referans çalışmalar:
• Peter Charanis – Bizans Anadolu demografisi
• Richard Clogg – Modern Yunan kimliği ve Osmanlı mirası

SONUÇ: Pontus Bir Irk mı?

Tarihsel ve bilimsel veriler birlikte değerlendirildiğinde:
• Pontuslular tamamen Yunan değildir
• Tamamen Laz ya da Gürcü de değildir
• En doğru tanım: Karadeniz’de oluşmuş melez bir kültürel kimliktir

Net sonuç

Pontus, genetikten çok kültürle şekillenmiş; Yunan dili ve Ortodoks inanç etrafında birleşmiş Karadeniz halklarının tarihsel bileşimidir.